فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
ویدئوی ضبط شده «نشست به یادِ یدالله موقن، با مروری بر اندیشه و آثار او»، به همت موسسه رویش دیگر و مرکز پیشبرد فلسفه برای کودکان و جوانان یارا

با حضور:

موسی اکرمی، استاد تمام گروه فلسفه علم دانشگاه آزاد علوم و تحقیقات تهران؛
عنوان سخنرانی: «ارنست کاسیرر به روایت یدالله موقن: واکاوی خوانشی خردگرا، اسطوره‌ستیز و کاربردی در بافتار فکری ایران معاصر»

محمود فلکی: نویسنده و پژوهشگر در آلمان؛
عنوان سخنرانی: «استاد یداله موقن، پیشکسوت جنبش نوپای روشنگری»

شهرام اتفاق، پژوهشگر توسعه و اقتصاد سیاسی؛
عنوان سخنرانی: «موانع توسعه در ایران، از منظر یدالله موقن»


میزبان:
محمدرضا واعظ: محقق فلسفه علم دانشگاه بُن آلمان و مدیر مسئول موسسه رویش دیگر؛

برگزار شده به تاریخ جمعه ۲۹ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۸ تا ۲۱؛

ویدئو بخش اول(صحبت‌های محمدرضا واعظ و موسی اکرمی):

https://youtu.be/yIQ_-8fWGQ0?is=BPXCDTFP4VcMRXI-


ویدئو بخش دوم (صحبت‌های محمود فلکی و شهرام اتفاق و بخش پایانی):

https://youtu.be/e4xYJTXLNJc?is=5-_qE7z6ICZih4J6


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤7
تنهایی قدم‌زدن در طبیعت باعث می‌شود کمتر احساس تنهایی کنید

امروزه، احساس فراگیر تنهایی به یکی از تهدیدهای مهم سلامت عمومی و فردی در سراسر جهان تبدیل شده است. بر اساس گزارش جهانی شادی در سال ۲۰۲۳، حدود ۱۹درصد از جوانان جهان اعلام کردند «هیچکس» را ندارند که بتوانند به او تکیه کنند؛ رقمی که نسبت به سال ۲۰۰۶، ۳۹درصد افزایش را نشان می‌دهد. مطالعات مختلف پیوندِ جدی احساس مزمن تنهایی را با مرگ زودرس، زوال عقل، بیماری‌های قلبی‌عروقی نشان داده‌اند. تنهایی در سطح اجتماعی نیز معضلی عظیم است، زیرا با انواع خشونت و افراط‌گرایی سیاسی ارتباط دارد.

اگرچه تحقیقات بی‌شماری آثار مخرب تنهایی را در سال‌های اخیر آشکار کرده‌اند، تلاش‌ها برای رفع این مشکل تا به امروز چندان اثربخش نبوده‌اند. شاید بخشی از این مشکل ناشی از ماهیت بسیار پیچیدۀ این احساس باشد.

اغلب راه‌حل‌هایی که برای احساس تنهایی طراحی شده‌اند، بر «افزایش و تقویت پیوندهای اجتماعی» تمرکز دارند. اما معضلی بزرگ در این مسیر وجود دارد: چنانکه محقق بزرگ، جان کاسیوپو، نشان داده است، احساس تنهایی لزوماً ناشی از فقدانِ روابط اجتماعی نیست. چه بسا فردی دارای روابط اجتماعی بسیار گسترده‌ای باشد، اما شدیداً هم احساس تنهایی کند. به‌همین‌دلیل، برنامه‌هایی که آدم‌های تنها را به ورود به جمع‌های تازه ترغیب می‌کند، لزوماً به کاهش احساس تنهایی آن‌ها نمی‌انجامد.

یوهان کوتیس هوف، جامعه‌شناس نروژی، به راه‌حلی نوآورانه برای این معضل می‌اندیشید. او تلاش کرد رابطۀ احساس تنهایی را با مفهومی بسنجد که تا امروز کمتر مورد توجه بوده است: «پیوند با طبیعت».

چند تحقیق، از جمله پژوهش عظیم آیانا مارکِویچ، روان‌شناس اوکراینی، نشان داده‌اند که «احساس تعلق» به مکان‌ها با احساس تنهایی رابطۀ معکوس دارد. به‌عبارت دیگر، اگر فرد با یک خانه، خیابان، عبادتگاه یا محل تجمع در محله یا شهرش پیوندِ احساسی عمیقی داشته باشد، کمتر احساس تنهایی خواهد کرد، و این چندان ربطی به این ندارد که دیگر آدم‌ها چقدر در زندگی‌‌اش حضور دارند. هوف به این فکر کرد که آیا چنین رابطه‌ای در پیوند با طبیعت هم برقرار است؟ سوال او چنین بود: آیا کسانی که به یک محیط طبیعی دل می‌بندند کمتر احساس تنهایی می‌کنند؟

هوف پیمایشی را در ساحل دریاچۀ میوسا، یکی از محبوب‌ترین مقاصدِ طبیعت‌گردی در نروژ، اجرا کرد. او از شرکت‌کنندگان دربارۀ پیوند احساسی‌شان با طبیعت، ارتباطشان با دریاچه و میزان احساس تنهایی‌شان پرسید.

نتایج جالب‌توجه و خیره‌کننده بودند: همبستگی معکوسِ قدرتمندی میان پیوند با طبیعت و احساس تنهایی وجود داشت. اما این نتیجه در میان کسانی بسیار بارز بود که صرفاً به قصدِ لذت‌بردن از طبیعت به دریاچۀ میوسا آمده بودند و به کارهایی مثل پیاده‌روی آرام، نگاه‌کردن به درختان و پرندگان، یا بوکردن گل‌ها مشغول بودند. در مقابل، چنین نتیجه‌ای برای کسانی که برای ورزش، تمرین یا قرارهای کاری به کنار دریاچه آمده بودند، مصداق نداشت. هوف می‌نویسد: «وقتی خود را بخشی از طبیعت می‌بینید، احساس تعلقی عمیق در شما شکل می‌گیرد».

تحقیقِ هوف نکته‌ای تناقض‌آمیز و جالب را آشکار می‌کند: اگر احساس تنهایی می‌کنید و قصد دارید به دل طبیعت بروید، شاید بهتر باشد به جای آنکه همسفرانی پیدا کنید، خودتان به‌تنهایی بروید.

ترجمان علوم انسانی


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤4👍3
تنش های ناتمام چه باتوافق چه بی توافق.
مرضیه حاجی هاشمی

پس از چند روز مذاکره با میانجیگری «ایالات متحده» «لبنان» و «اسرائیل» از توافق بر سر یک چارچوب برای دستیابی به امنیت و صلح پایدار خبر دادند. «نواف سلام»، نخست‌وزیر لبنان، هدف از آن را دست‌یابی به عقب‌نشینی اسرائیل از تمام خاک لبنان، بازگرداندن حاکمیت دولت بر آن و تسهیل بازگشت شهروندانش دانست؛ اما «حزب‌الله» مخالفت جدی خود را اعلام و تأکید کرد اجازه نخواهد داد دولت تعهدات خود را اجرا کند! صرف نظر از پیامدهای عملی توافق، تقابل یک گروه مسلحِ تابع مشروعیت فراملی با تصمیم دولت متبوعش، پرسشی نظری را پیش می‌کشد، هنگامی که اقتدار دینی و مشروعیت الهیِ فراملی در کنار اقتدار سیاسی ملی نهادمند می‌شود، چه آثار و پیامدهایی در داخل و خارج دارد؟

تاریخ اندیشه سیاسی نشان می دهد، مشروعیت الهی، تا زمانی که در قالب نهادهای حکومتی، بازتولید و ساختار سیاسی بر ابتنای آن مستقر نشده، صرفاً یک آموزه کلامی یا اخلاقی باقی مانده و هنوز به اقتدار سیاسی تبدیل نشده. در تاریخ اروپا، این فرایند را می‌توان در گذار از اندیشه «گرگوری کبیر» به «امپراتوری کارولنژی» مشاهده کرد. گرگوری کبیر با الهام از «قاعده بندیکت»، اقتدار رئیس صومعه را به الگویی برای رهبری اسقف و سپس حکومت مسیحی تبدیل کرد. در این الگو، حاکم صرفاً مدیر سیاسی نبود؛ بلکه مسئول هدایت اخلاقی و دینی جامعه نیز محسوب می‌شد.

اصلاحات کارولنژی در خدمت شکل‌گیری یک نظم سیاسی مسیحی قرار گرفت و برای نخستین بار، اقتدار الهی نه صرفاً به عنوان یک اصل اعتقادی؛ بلکه به عنوان مبنای سازمان قدرت سیاسی نهادمند شد. هدف نیز صرفاً اداره یک پادشاهی نبود، بلکه ایجاد نظمی فراملی برای جهان مسیحیت بود. این پروژه با بستر تاریخی خود سازگار بود. در اروپای قرن هشتم جامعه سیاسی عمدتاً در قالب امپراتوری‌ها، پادشاهی‌ها و جهان مسیحیت فهم می‌شد. از این رو، میان قلمرو اقتدار دینی و قلمروی اقتدار سیاسی شکاف بنیادینی وجود نداشت.

در مقایسه «جمهوری اسلامی» مبتنی بر نظریه «امت و امامت» در آثار رهبران انقلابی چون «بهشتی»، «مطهری» و «شریعتی» با تفسیرهای متفاوتی، با ابعاد اجتماعی و سیاسی برساخت شد. این نظریه در کنار «نظریه ولایت فقیه»، چارچوبی فراهم کرد که در آن اقتدار دینی می‌توانست به اقتدار سیاسی تبدیل و در قالب نهادهای حقوقی و سیاسی تثبیت شود. بدین ترتیب، اقتدار «ولی فقیه» صرفاً اقتدار بر شهروندان یک کشور تلقی نشد؛ بلکه با عنوان «ولی امر مسلمین» افقی فراتر از مرزهای ملی برای آن تعریف شد.

از این منظر، جمهوری اسلامی نیز همانند امپراتوری کارولنژی در پی بازتولید نهادمند اقتدار دینی فراملی بود. با این حال، تفاوت اساسی در بستر تاریخی این دو تجربه است. جمهوری اسلامی در جهانی شکل گرفت که نظم سیاسی آن بر دولت-ملت، حاکمیت سرزمینی و مرزهای ملی استوار است. بنابراین میان قلمرو نهادهای حکومتی و قلمرو ادعای مشروعیت، نوعی عدم انطباق ساختاری و ناسازگاری ذاتی به وجود آمد.

نهادهای این ساخت قدرت، بودجه، مالیات، قانون، ارتش و دستگاه اداری همگی متعلق به یک دولت ملی‌اند؛ اما پذیرش مشروعیت الهی آن برای شهروندان دیگر دولت-ملت ها نیز لازم یا واجب تلقی می شود و در مقابل، این نظام مقدس، مأموریتی فراتر از  دولت ملی را مفروض می‌گیرد. این وضعیت پارادوکسال،  نوعی تنش ساختاری ایجاد می‌کند. از یک سو، حکومت باید در برابر شهروندان یک کشور پاسخگو باشد و منابع ملی را برای اداره همان جامعه به کار گیرد، از سوی دیگر، خود را حامل رسالتی فراملی تعریف می‌کند که الزاماً محدود به همان جامعه نیست. در نتیجه، یک تعارض همیشگی میان اولویت‌های ملی و مأموریت‌های فراملی به صورت درونی در ساختار قدرت وجود دارد که می تواند موجب بسیاری از عدم شفافیت ها و متعاقب آن، رانت ها و فسادها خارج از وزارتخانه های زیر نظر دولت و چرخه مداوم کاهش مشروعت و کارآمدی و باز تولید نارضایتی شود.

این تنش را نمی توان صرفا به تصمیم‌های موردی فروکاست؛ بلکه حاصل هم‌زمانی دو منطق متفاوت مشروعیت است، منطق دولت-ملت و منطق امت. همین عدم انطباق و تعارض در سطح بین‌المللی نیز پیامدهای خاص خود را دارد. نظم مدرن بین‌المللی بر اصل برابری حاکمیت دولت‌ها استوار است. هر نظریه‌ای که برای خود اقتدار سیاسی یا هنجاری فراتر از مرزهای ملی قائل باشد، بالقوه با این نظم وارد تنش می‌شود.

از این رو علاوه بر پیامدهای مربوط به الهیات سیاسی و مشروعیت الهی سیاسی که در همه ادوار تاریخ کم و بیش مشابه است، در اینجا مساله جدی وجود دارد که می توان آن را «شکاف میان قلمرو مشروعیت و قلمرو نهاد» نامید. آنچه که عامل تنش های ساختاری است، هم در قرائتی اصول گرایانه و هم با تفسیری اصلاح طلبانه، تنش های ناتمام چه باتوافق چه بی توافق.


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤5👍4👎2
گفت‌وگوی رضا علیجانی با VOA

در تاریخ معاصر ما چند نقطه «تعلیق» وجود دارد؛ هر موقع یک آرمان یا یک خط‌مشی ناکام می‌ماند یک دوره تعلیق و سرفصل تاریخی بوجود می‌آید که از درون آن نوزاد جدیدی، چه سالم و چه ناقص‌الخلقه، بدنیا می‌آید؛ همچون...


فشرده وضعیت کنونی: اصلاح‌طلب، اصول‌گرا؛ دیگه تمومه ماجرا / خیابان، بمباران؛ نرسید به خط پایان!


مسئله ایران دوی ماراتن است، نه دوی صد متر و هیچ راه حل کوتاه مدتی ندارد.


اینک در ایران احزاب ضعیف‌اند اما شبکه‌های اجتماعی و مدنی به صورت مویرگی در کل کشور ریشه دوانده‌اند...


«کنگره آزادی ایران» نهاد جوانی است که بر دوش تجارب گذشته نشسته است و یک پاسخ آسیب‌شناسانه به نیاز زمانه است؛ بدون اینکه ادعای انحصار و یا تقابل با دیگران داشته باشد.


شورای فعالان ملی- مذهبی اکنون در حالت فریز است و نمی‌تواند کنگره‌ای برگزار کند. اما م.م ها در شبکه‌های اجتماعی حضور دارند و فعالند.


هر رفرمی که این حکومت ضعیف شده بکند ما باید از آن برای گذار نهایی استقبال و استفاده کنیم...


طرفداران جنگ و طرفداران «نه به جنگ» یک امتحان تاریخی پس دادند.

با به نتیجه نهایی نرسیدن کلیه خط‌مشی‌ها؛ سئوال در باره«پس راه‌حل چیست؟» را همه باید پاسخ بدهند نه فقط یک طیف.

الآن برخی دارند زمزمه می‌کنند که نه خیابان و نه بمباران زورش به حکومت نرسید؛ مگر باز خود اینها به جان هم بیفتند تا فرجی حاصل شود. برخی هم این خیال به سرشان زده که مردم بدون سلاح زورشان به اینها نمیرسد.

اگر ما ندانیم«چه چیزی کار میکند»، همین که بدانیم«چه چیزی کار نمیکند»، خودش نیمی از صورت مسئله است.

برخی طرفداران و مشوقان جنگ توازن قوا را نمی‌فهمیدند؛ فکر میکردند هشتاد درصد جامعه...

تحول‌خواهی عمیق‌تر از گذارطلبی، علاوه بر تغییر حکومت از بالا به دنبال تحول اجتماعی از پایین و دموکراسی‌سازی اجتماعی هم هست.

امروزه به جای یکسره خُرده گرفتن از یکدیگر باید همگی آسیب‌شناسی مشی‌های مختلف را به جمعبندی‌های راهگشا برای آینده تبدیل کنیم.

من در مقایسه با گذشته دارم در امیدوارانه‌ترین دوره عمرم زندگی میکنم. اینک ما در اکثریت مطلق هستیم وآنها در اقلیت محض؛ «حتما راهی هست»، باید پیدایش کنیم.

ما نیازمند هم احزاب، هم اتحادیه‌ها و هم نهادهای مدنی هستیم. نیاز مبرم کنونی شبکه‌سازی است.

نتایج و دستاورد مشی‌های مختلف را باید به طور نسبی با هم مقایسه کرد...

تغییرات درون حکومت و حمایت بین‌المللی هر دو مهم هستند اما در حد تسهیل‌گر؛ عامل اصلی اما...

نسل من نسل سازمانی است. نسل قبل از من نسل جبهه‌ای بود و نسل کنونی نسل شبکه‌ای است. ما هم تجاربمان را منتقل میکنیم وهم از آنها میآموزیم.

جمهوری‌خواهان باید بر چند مشکل‌شان غلبه کنند؛ مانند...

بستر اصلی جامعه متحول داخل ایران است. خارج از کشور هم می‌تواند تسهیل‌گر باشد.

اسم ملی-مذهبی در برابر تلقی ضدّملی از مذهب در روایت ج.ا بود که ملی‌گرایی را کفر و مصدق را کافر میدانست. برای عدم سوء‌فهم از این اسم گذاری پیشنهاداتی هم برای تغییر این نام به ملی-مدنی وجود داشته اما ما کنگره‌ای نداشته‌ایم که در این باره بحث کنیم.

م. م ها مذهبی‌هایی هستند مخالف حکومت دینی. آنها عمدتا در سیاست خارجی ملی و در سیاست داخلی سوسیال-دموکرات هستند.

سخنان مهندس سحابی در مجلس خبرگان قانون اساسی در مخالفت با اصل ولایت فقیه بسیار درخشان است.

نهضت آزادی که برادر بزرگتر ماست تنها تشکیلاتی است که در اساسنامه دهه چهلش به حقوق بشر ارجاع داده است.

مثل همه جای دنیا همه ایدئولوژی‌ها، اعم از دینی و غیردینی و ضددینی، چپ و راست و...، میتوانند در حوزه عمومی عقایدشان را تبلیغ و یا برای حزبشان عضوگیری کنند ولی آنچه به رأی مردم گذاشته میشود «برنامه»‌های هر یک است نه ایدئولوژیشان.

مسئله اصلی این است که آیا یک حزب وارد رقابت دموکراتیک میشود یا برای خودش حق ویژه قائل است؛ مهم نیست مذهبی باشد یا ضدمذهبی، سلطنت‌طلب باشد یا جمهوری‌خواه.

طبق آمارهای رسمی در طول سال چند صد اعتراض و اعتصاب کارگری صورت میگیرد ولی متأسفانه مورد توجه رسانه‌ها واقع نمیشود. جنبش معلمان نیز در ابتدا دچار همین بی‌توجهی بود. آنها به تدریح مُهر خودشان را بر شرایط خواهند کوبید.
نکات کامل‌تر در فایل صوتی

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤7👎2👍1
مسئله‌ی اصلی؛ مبارزه‌ی مدنی با حکومتِ دروغ
عبدالله ناصری

هنوز اکثر ایرانیانِ مخالفِ مطلق جمهوری اسلامی و نیز حداقلِ همراه آن، در تب‌وتاب توافق‌نامه‌ی آمریکا و حکومت ایران هستند. نمی‌دانیم همان اراده‌ی آغازین تفاهم تا پایان شصت روز دوام خواهد داشت یا خناسانِ فاسقِ حکومتی، بازیِ معقولِ تعامل را بر هم خواهند زد. گمانِ قوی‌تر، به درستی، این است اگر حکومت محتاج پول نمی‌بود، این توافقِ قابلِ دفاع و سودمند برای مردم ایران امضا نمی‌شد. هر نیتی باشد، دور شدنِ جنگ از ایران نعمت بزرگی است. اکنون باید هدفِ اصلیِ مبارزانِ مدنی را تعقیب کرد: «تلاشِ مدنی و ملی برای گذر از جمهوری اسلامیِ ولی‌فقیه» که برای بقا حتی فقهِ خود را زیر پا می‌گذارد.

این حکومت چند دهه است بر ایران «شَتَک» زده و برای این ناپاکی، مردم و وطن هزینه کرده‌اند؛ اما به قولِ رندی سیاسی، «سلیمان برجاست، ولی موریانه کارِ خود می‌کند». اکنون که روزگارانِ حسین‌بن‌علی و عاشورای اوست، بار دیگر جنگِ «مذهب علیه مذهب» در ایران پا گرفته و به قولِ دوستِ آزادی‌خواهِ عزیزم، علی طهماسبی: «یکی مذهبِ حاکمان، اسلامِ سلطه و زور، مذهبِ گنج‌های فراهم آمده از غارتِ محرومان، همان مذهبی که به تهدید و ارعاب و تزویر و تطمیع از همگان بیعت می‌گیرد؛ و دیگری مذهبی که خلق‌های محروم و ستم‌کشیده، سوگوارِ پدید آمدنش بودند و هیچ‌گاه تحقق پیدا نکرد.»

علی‌الاصول، هیچ پلیتیکی، چه داخلی یا خارجی، مقصودِ اولِ مردم را تغییر نخواهد داد. با قداستِ هر چیزی جز ذاتِ باری‌تعالی و کلامِ تأویل‌پذیرِ او، یعنی قرآن، مخالفم؛ ولی به علتِ شهیدانِ پرتعداد و خون‌های جاری در راهِ تغییر، مقصودِ مذکور را مقدس می‌دانم و برای تحققِ آن باید با خردمندی خرج کرد.


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤7👍7👎3
لغو مناظره حاتم قادری توسط نهادهای امنیتی و ممنوعیت تمامی فعالیت‌های رسانه‌ای، اجتماعی او

به گفته منابع آگاه، نهادهای امنیتی روز گذشته از حضور حاتم قادری، استاد بازنشسته علوم سیاسی و از امضاکنندگان «بیانیه ۱۷ تن»، در یک مناظره سیاسی جلوگیری کردند.

بر اساس این گزارش، تنها دقایقی پیش از آغاز مناظره با موسی غنی‌نژاد در برنامه اینترنتی «آزاد»، وزارت اطلاعات با آقای قادری تماس گرفته و به او اعلام کرده است که تحت هیچ شرایطی حق حضور در این برنامه را ندارد و از هرگونه فعالیت سیاسی، اجتماعی و رسانه‌ای منع شده است.

این منابع همچنین می‌گویند به قادری هشدار داده شده که در صورت انجام هرگونه مصاحبه یا فعالیت سیاسی و اجتماعی، بلافاصله با او برخورد خواهد شد.

حاتم قادری، استاد بازنشسته علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، در سال‌های اخیر با تحلیل‌ها و گفت‌وگوهای خود درباره تحولات سیاسی ایران، بازتاب گسترده‌ای در فضای عمومی داشته است.


#فرهیختگان روزن آگاهی
😢14🔥3❤2👍1
دین به چه کار می‌آید، اگر ما را نجات ندهد؟

تامل و دقت‌ورزی در باب این‌که دین، به چه‌کار باید بیاید، از ضرورت‌های دین‌داری و ایمانی است. نمی‌توان نام دین بر خود نهاد اما از ارتکاب هر عمل و گفتار زشت غیراخلاقی دوری نکرد. بالاخره دین، با ما باید کاری بکند. به سخن دیگر، انتظار می‌رود که دین، آثاری بر شیوه‌ی زیست دینداران و نحوه‌ی بودن‌شان بگذارد. اما پرسش این است که قرار است که چه اثری بر دینداران بگذارد؟

در این نوشتار کوتاه، پاسخ به پرسش مطرح شده، با تکیه بر رأی و نظر "جان‌هیک"(فیلسوف دین)، مورد واکاوی قرار می‌گیرد. "جان‌هیک" در کتاب اثرگذار «تفسیری از دین»، با رویکرد «انقلابِ کپرنیکی» در فلسفه‌ی دین سخن می‌گوید. به این معنا که همان گونه که کپرنیک، با طرح خورشید‌مرکزی به جای زمین‌مرکزی، نگاه انسان را از بن و بنیاد تغییر داد و موجب انقلابی عظیم در نگرش نسبت به واقعیت طبیعی گردید، دین نیز باید درون آدمی همین انقلاب را ایجاد کند.

در رویکرد اساسی "جان‌هیک" با دو چرخش روبرو هستیم:

۱. نخست، چرخش در معیارِ سنجشِ دین "از گزاره به کارکرد" است.
در این معنا، دین، صرفا باور به مجموعه‌ای از گزاره‌ها نیست. بلکه آن‌چه اهمیت و اولویت دارد، کارکرد و اثری است که دین‌ بر دینداران می‌گذارد. به دیگر سخن، همان‌گونه‌ که درخت را از میوه‌ی آن می‌شناسند، دین‌داری را از رفتار و اعمال افراد می‌توان شناخت. از این رو، برای سنجش دینداری افراد، به جای پرسش از باورهای‌شان باید اثرات دین را در هستی و شیوه‌ی زندگی آنان ملاحظه و سنجش کرد.

در نگاهِ سنتی، دین را معمولاً با مجموعه‌ای از گزاره‌های درست یا نادرست درباره‌ی خدا، جهان و آخرت می‌سنجند؛ گویی که انسان، «مرکزِ داوری» درباره‌ی حقیقتِ دین است و باید گزاره‌ها را با واقعیتِ عینی تطبیق دهد. اما "هیک"، این مرکزِ ثقل را جابه‌جا می‌کند: او به جای آنکه دین را از دریچه‌ی "باورها و اعتقادات" بسنجد، آن را از دریچه‌ی "کارآمدی در دگرگون‌سازیِ وجودیِ انسان" می‌فهمد. به عبارتِ دیگر، معیارِ اصلی، نه "درستیِ انتزاعیِ گزاره‌ها"، بلکه "ثمراتِ عملیِ تحول‌آفرین" است.
به طور خلاصه، "نجات‌بخشی"، بنیادی‌ترین کاری است که از دین، انتظار می‌رود. اما نجات از چه چیزی؟

۲. چرخ دوم، انقلابِ کپرنیکی در وجودِ انسان است.

بر اساس رأی و نظر "جان‌هیک"،کارکرد اساسی دین، چرخش در هستیِ انسان است. گذار "از خودمحوری به واقعیت‌محوری" است. و این همان کاری است که دین باید با انسان بکند. در این دیدگاه، کارکردِ نهاییِ دین، دقیقاً همانند انقلابِ کوپرنیک، واژگون‌سازیِ کانونِ وجودیِ انسان است. به نحوی که آدمی بتواند از "خود" فرا رود و از خودمحوری به خدامحوری برسد. از این رو، ژرف‌ترین لایه‌ی‌ اثربخشی دین، نجات‌ یا رهایی‌ انسان از "خویش" است. همان‌گونه که در کوپرنیک، مرکزِ سامانه‌ی سیاره‌ای از زمین را به خورشید منتقل کرد، در تحولِ دینی نیز، مرکزِ ثقلِ وجودیِ انسان باید از "خود" به «واقعیتِ غایی» منتقل شود. هیک این دگرگونی را «دگرگونی از خودمحوری به واقعیت‌محوری» می‌نامد.

بر اساس آن‌چه "هیک" می‌گوید، انسان در مدارِ خودخواهی، منیت، ترس از مرگ، و دلبستگی‌هایِ محدودِ خویش می‌چرخد. در این حالت، همه‌ی چیزها بر گردِ «من» می‌گردند و معنا در نسبتِ آن‌ها با منِ محدود تعریف می‌شود. هیک معتقد است که این وضعیت، سرچشمه‌ی رنج، خشونت و پوچیِ اخلاقی است. اما پس از تحول انسان، با پذیرشِ تفسیری دینی از جهان و گام نهادن در مسیرِ ایمان، به‌تدریج از مدارِ خود بیرون می‌آید و به دورِ "واقعیتِ غایی" می‌چرخد. در این حالت، دیگر "من"، مرکز نیست، بلکه عشق، شفقت، عدالت و تسلیم در برابرِ حقیقت، مدارِ حیاتِ او را تشکیل می‌دهند. این همان (به تعبیر ویلیام جیمز) "تولدِ دوباره" یا "رستگاری" است که در ادیان به نام‌های گوناگون مانند "فناء فی الله، نیروانا، رهایی، ملکوت" از آن سخن گفته شده است. ثمره‌ی این تحولِ وجودی، زیستنِ اخلاقیِ مبتنی بر "قاعده طلایی" است؛ قاعده‌ای که در آن، دیگری نه به‌عنوانِ "شیء" که به‌عنوانِ موجودی با کرامتِ ذاتی در مرکزِ توجه قرار می‌گیرد.

فراروی از خود و گذار از خودمحوری را می‌توان در شفقت با خلق، مهرورزی، عدالت و دگرخواهی، مشاهده کرد. در نتیجه، آن‌که مدعی دین‌داری است، اگر سلوک و شیوه‌ی بودن‌اش، برگرفته از اخلاق نباشد، و یا در جهان فروبسته‌ی خویش محبوس شده است، عملا نسبتی با دین برقرار نمی‌کند.

خلاصه آن که، "جان هیک" می‌خواهد به ما بگوید، نجات‌بخشی دین، به چرخش انسان از خود به امر متعال است که در مظاهر اخلاق و معنویت متجلی می‌گردد. در غیر این صورت، دین چه فایده دارد اگر ما را از "خودمحوری" نجات ندهد.

اما این گذار چگونه ممکن می‌شود؟

علی زمانیان،    ۶ تیر ۱۴۰۵


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤7🔥2👎1
افزایش خشونت خانگی بعد از جنگ

خشونت خانگی از آن آسیب‌هایی است که معمولاً ناگهانی و بی‌مقدمه شکل نمی‌گیرد. این پدیده اغلب حاصل انباشته شدن فشارهای روانی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است؛ فشارهایی که وقتی راهی برای تخلیه سالم و مدیریت‌شده پیدا نمی‌کنند، در نزدیک‌ترین دایره روابط انسانی، یعنی خانواده، خود را نشان می‌دهند. به همین دلیل، هر زمان جامعه با بحران‌های بزرگ‌تری مثل جنگ، ناامنی، رکود اقتصادی یا بی‌ثباتی معیشتی روبه‌رو می‌شود، احتمال افزایش تنش و خشونت در محیط خانه هم بالا می‌رود.
رویداد 24


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍6👎2
سیاست، مته کردنِ آهسته و سرسختانهٔ تخته‌های سخت است؛ کاری که هم به شور نیاز دارد و هم به سنجیدگی.
بی‌گمان، و همهٔ تجربهٔ تاریخ نیز گواه آن است، که آدمیان هرگز به امر ممکن دست نمی‌یافتند، اگر پیوسته در طلبِ امر ناممکن نبودند.
اما کسی که چنین راهی را می‌پوید، باید رهبر باشد؛ و افزون بر آن، به ساده‌ترین معنای کلمه، قهرمان نیز باشد و حتی آنان که هیچ‌یک از این دو نیستند، باید از هم‌اکنون خود را به استواری‌ای درونی مجهز کنند که تابِ شکستِ همهٔ امیدها را داشته باشد؛ وگرنه توانِ تحقق‌بخشیدن حتی به آنچه امروز ممکن است را نیز نخواهند داشت.
تنها کسی برای سیاست فراخوانده شده است که مطمئن باشد از پا درنمی‌آید، حتی آن‌گاه که جهان ــ از منظر او ــ برای آنچه می‌خواهد به آن عرضه کند، بیش از حد نادان یا بیش از حد فرومایه باشد؛ و با وجود همهٔ اینها بتواند بگوید: «با این همه!»
تنها چنین کسی است که رسالتِ سیاست را دارد.

ماکس وبر، سیاست به مثابه یک حرفه، ص۶۷


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤6
همه معاونان فرزین از مخالفان همتی و پزشکیان اند

نگاهی به معاونان فرزین رئیس بانک مرکزی:

محسن کریمی، معاون فعلی بین الملل- فعال و موثر در ستاد جلیلی.

محمد شیریجیان،‌ معاون فعلی اقتصادی- فعال و موثر در ستاد جلیلی.

فرشاد حیدری، رییس فعلی موسسه عالی آموزش بانکداری- فعال و موثر در ستاد قاضی زاده.

مصطفی قمری وفا، مدیر فعلی روابط عمومی از نزدیکان سپهر خلجی.

محمد آرام، معاون ارزی ـ از نزدیکان و منصوب حلقه میم.

اصغر ابوالحسنی، قائم مقام- از نزدیکان و منصوب حلقه میم.

مهدی مهری پور مدیر ایبنا رسانه بانک مرکزی فعال و موثر در ستاد جلیلی


#فرهیختگان راهی به رهایی
🤬13❤3
فرهیختگان
همه معاونان فرزین از مخالفان همتی و پزشکیان اند نگاهی به معاونان فرزین رئیس بانک مرکزی: محسن کریمی، معاون فعلی بین الملل- فعال و موثر در ستاد جلیلی. محمد شیریجیان،‌ معاون فعلی اقتصادی- فعال و موثر در ستاد جلیلی. فرشاد حیدری، رییس فعلی موسسه عالی آموزش…
تسهیلات بی‌بازگشت برای روابط عمومی فرزین!

در اسناد منتشر شده منسوب به مدیر سابق روابط عمومی بانک مرکزی در دوره مدیریت فرزین، ادعا شده است ایشان بالغ بر ۷ میلیارد تومان از سال ۱۴۰۱ تسهیلات دریافت کرده‌اند که کمتر از ۵ درصد آن تسویه شده.

دلیل تکاپوهای شدید تیم رسانه‌ای نزدیک به او برای جلوگیری از حذف رانت ترجیحی و برکناری فرزین اکنون مشخص‌تر می‌شود.


#فرهیختگان راهی به رهایی
🤬10
فرهیختگان
سودا اکرمی‌فرد کرج. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ ۳۳ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
نازنین‌زهرا اسمی‌خانی
قزوین. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴
۳۴
#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢33❤9👎6
ایران یک نفتکش را زد چون از مسیر دیگری بدون هماهنگی داشت رد می‌شد‌. سنتکام هم چندین نقطه ایران را بمباران کرد. حالا قرار است روز سه شنبه دو طرف در دوحه بنشینند و مذاکره کنند و صلوات بفرستند.
آیا هیچ عقلانیتی پشت زدن نفتکش و بازگرداندن تنش بود یا بعضی‌ها به آتش‌بازی عادت کردند و ترک عادت را موجب مرض می‌دانند؟!

مجید مرادی


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍10🔥4👎2
دین، شاخص اخلاق نیست؛ بلکه اخلاق باید بر فهم ما از دین اثر بگذارد.
اگر دین را در جایگاهی فراتر از اخلاق بنشانیم و آن را به سنگ عقل و دانش نپیماییم، چیزی از آن باقی نمی‌ماند جز ریاکاری و ظاهرگرایی.

دین در محدوده عقل تنها
ایمانوئل کانت


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤15👍8
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
سعید لیلاز: آمریکا در بهمن ماه مجدداً به ایران حمله می‌کند!


#فرهیختگان راهی به رهایی
🤔3👍1👎1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
سعید لیلاز در باغ فردوس: خرمون که از پل بگذره؛ مردم را فراموش خواهیم کرد


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤2👍2👎1🤔1
وضعیت نابسامان نظام بانکی و قفل شدن نظام پرداخت در حال تبدیل شدن به بحران سیاسی است. مسئله فقط چند اختلال فنی یا چند ساعت قطعی خدمات نیست. وقتی مردم نتوانند کارت بکشند، پول جابه‌جا کنند، خرید روزمره انجام دهند یا به حساب‌هایشان دسترسی مطمئن داشته باشند، بحران از سطح فناوری عبور می‌کند و به سطح اعتماد عمومی و امنیت ملی می‌رسد.

هر آدم عاقلی می‌دانست وقتی نظام بانکی تا این اندازه دیجیتالی می‌شود، وقتی پول نقد از زندگی روزمره عقب می‌نشیند و همه چیز به کارت، اپلیکیشن، شاپرک، شتاب و زیرساخت‌های متمرکز وابسته می‌شود، احتمال جنگ سایبری هم بالا می‌رود. این دیگر علم غیب نمی‌خواست. تجربه جهان هم روشن بود: در جنگ‌های جدید، بانک، برق، اینترنت، حمل‌ونقل و داده، خود میدان جنگ‌اند.

پس پدافند غیرعامل کجاست؟ وزارت اقتصاد کجاست؟ بانک مرکزی کجاست؟ نهادهای امنیت سایبری کجایند؟ مگر وظیفه پدافند غیرعامل فقط صدور بیانیه و برگزاری همایش است؟ نقشه ریسک نظام پرداخت کجاست؟ سامانه جایگزین کجاست؟ سناریوی بحران کجاست؟ چرا اختلال در چند بانک باید زندگی روزمره مردم را مختل کند؟

مسئله فقط این نیست که دشمن حمله کرده است. دشمن کار خودش را می‌کند. مسئله این است که چرا زیرساخت حیاتی کشور تا این اندازه آسیب‌پذیر است و چرا قبل از بحران، کسی هزینه آماده‌سازی، تاب‌آوری و پشتیبان‌سازی را جدی نگرفته است.

اگر این خلأ پر نشود، هر حمله سایبری بعدی می‌تواند از یک اختلال بانکی به بحران اجتماعی و از بحران اجتماعی به بحران سیاسی تبدیل شود. حکمرانی که نظام پرداخت را دیجیتالی می‌کند اما پدافند سایبری و مدیریت بحران آن را جدی نمی‌گیرد، خودش اعتماد عمومی را روی لبه تیغ می‌گذارد.

حسین قتیب


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍18❤1
بـی‌وزنی مـــلی
یدالله کریمی‌پور

این تصویر بخشی از نمایندگان است که مقابل ساختمان بهارستان جمع شده‌اند؛ گونه‌ای تذکر یا اعتراض به بسته‌بودن چندماهه مجلس.
البته در تصاویر دیگر چند ده تن هم با در دست داشتن پلاکارد و پرچم آنان را نظاره‌‌گر حامی هستند.
معلوم است که این تصویر نمادی از بی‌وزنی سیاسی مجلس است.
راستش ساختار اداره کشور به سمتی حرکت می‌کند که دیگر حتی به ویترین قانون‌گذاری برای مشروعیت بخشی به تصمیمات خود احساس نمی‌کند.
این فرایند، شاید آغاز فازی جدید در بازتعریف رابطه دولت و جامعه در کشور است.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍7
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
شهید بهشتی: آفت این انقلاب اسلامی اینه که دچار بازیگرانی باشد که اسلام و انقلاب و هر چیزی رو دکان کنند ... دکان قدرت ، دکان ثروت ، دکان شهرت ، دکان ریاست ...

هفتم تیر، سالروز شهادت آیت‌الله بهشتی و یارانش گرامی‌باد.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍20