فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
طالبان برخلاف علمای اسلامی عمل می‌کند

ذکیه خراسانی، فعال فرهنگی و اجتماعی افغانستانی، در گفت‌وگو با انصاف نیوز با اشاره به مواضع برخی علمای افغانستان گفت :حتی در قانون اساسی دوره جمهوری افغانستان که مبتنی بر مبانی اسلامی تدوین شده بود، هیچ‌گونه منع آموزش یا اشتغال زنان وجود نداشت. بسیاری از علما دینی در افغانستان از جمله مولوی حسام‌الدین و استاد قاضی‌زاده نیز با محدودیت‌های طالبان علیه زنان موافق نیستند و بر نقش زنان در آموزش، اجتماع و توسعه کشور تأکید دارند.

متن کامل این گفت وگو را در سایت انصاف نیوز بخوانید
فیلم کامل گفت وگو در کانال[ آپارات ]و[ یوتیوب ] انصاف نیوز قابل مشاهده است.


#فرهیختگان راهی به رهایی
🔥6❤1
به یاد دوست

یاد مصطفی به خیر. روزگاری طرف مناظره‌هایم او بود. انسانی شوخ‌طبع، بادانش، سلیم‌النفس، حرّ، منطقی و صریح. حال مجبوریم با شاگردان رائفی‌پور سر و کله بزنیم!
چه پسرفت هولناکی!
مصطفی تاج‌زاده اکنون یازده سال زندان را پشت سر گذاشته است. در بارهٔ بی‌گناهی کامل و ضرورت آزادی فوری‌ او بارها به لحن‌های مختلف گفته و نوشته‌ام. ذره‌ای اثر نداشته و افاقه نکرده است. دیگر الفاظ تازه‌ای برای درخواست آزادی او در چنته ندارم. تکرار هم که ملال‌انگیز است!
بنابراین، از خداوند مهربانی که دعای مخلوقاتش را می‌شنود و اجابت می‌کند، درخواست می‌کنم که او را سلامتی و طول عمر دهد و به فخری خانم و دخترانش شکیبایی و اجر عنایت فرماید و موجبات آزادی مصطفی و همه زندانیان بی‌گناه را به فوریت رقم بزند. آمین.

احمد زیدآبادی


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍25🕊2
حی علی‌الاصول!

فخرالسادات محتشمی‌پورهمسر آزاده دربند سید مصطفی تاجزاده

✅سلام آقای دکتر پزشکیان این اولین نامه‌ای است که خطاب به شما می‌نویسم. در آغاز سخن به سهم خودم، بابت خدمات صادقانه در این شرایط سخت و نیز تلاش‌هایی که شما و‌ همکارانتان برای رهانیدن این مردم مظلوم و رنج‌دیده از جنگ منحوس و عواقب هولناک آن کرده و می‌کنید تشکر می‌کنم.اما بعد، آنچه بهانه‌ی نگارش این نامه به شما در مقام رئیس‌جمهور ایران عزیزمان شد، یازده ساله شدن حبس ظالمانه همسر عزیزم، سیدمصطفی تاج‌زاده است که هر انسان آزاده‌ای که او را بشناسد و دل از کینه و تعصب رهانده باشد به صداقت، خدمتگزاری مستمر و دلسوزی‌اش برای ایران عزیز شهادت می‌دهد.
متن کامل را اینجا بخوانید

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤14🔥5👎1
نشست‌های گفتار و اندیشه | جلسه ۷۶
معرفی و بررسی کتاب:
سیاست چیست
؟
کنش‌ورزی سیاسی و سیاست‌پژوهی

نویسنده: آدریان لفت‌ویچ
با ترجمه‌ی: مصطفی تاجزاده و فروغ قلی‌پور

با حضور: دکتر محمدعلی توانا و دکتر مسعود سپهر
دبیر نشست: دکتر روح الله جلیلی

نشست‌های گفتار و اندیشه | جلسه ۸۵
معرفی، نقد و بررسی کتاب: تاریخ مختصر عدالت
نویسنده: دیوید جانستون
ترجمهٔ مصطفی تاج‌زاده
سخنران: دکتر حسین هوشمند
مرداد ۱۴۰۴
حزب اتحاد ملت | شعبه فارس

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
مقاومت یا عادی‌سازی؟

گزیده‌ای از گفت‌وگوی فریدون مجلسی و ابراهیم متقی

فیلم کامل این گفت‌وگو در یوتوب آزاد:
https://youtu.be/k386vpGYohg

#فرهیختگان راهی به رهایی
🔥1
محکومیت تجاوز به خاک میهن

تجاوز وحشیانه امریکا به جنوب ایران و سواحل و بنادر و جزایر ایرانی خلیج فارس که با تخریب زیر ساخت های ایران و کشتار هم میهنان عزیزمان همراه بوده ، قطعا تجاوز و توسل به زور نامشروع بوده و جنایتی بین المللی است چرا که اولا ایران اصولا مسولیت مورد اصابت قراردادن سه کشتی در خلیج فارس و تنگه هرمز را قبول نکرده است و ثانیا بر فرض که چنین اقدامی قابل انتساب به ایران باشد واکنش به آن باید با رعایت دو شرط تناسب و ضرورت باشد تهاجم گسترده امریکا هیچ نوع تناسبی با اقدام منتسب به ایران ندارد و قطعا نه در چارچوب دفاع مشروع مندرج در ماده ۵۱ منشور ملل متحد قابل توجیه بوده و نه مجوز و اختیاری از طرف شورای امنیت ملل متحد را دارد بنابراین بی تردید اقدامی تجاوزکارانه و نامشروع است ، البته همگی این ها نافی این واقعیت عقلانی و ضرورت ملی نیست که ما به عنوان کشوری که در معرض تهدید یک ابرقدرت با سابقه نقض مکرر حقوق بین الملل ، قرار داریم ، ضرورت دارد تا تمامی اقداماتمان نعل به نعل مطابق حقوق بین الملل باشد تا دشمن غدار و جرار و‌عهد شکن و قانون گریز هیچ بهانه ای علیه ما پیدا نکند .
بهمنی قاجار

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍11👎9
حماسهٔ تاریخی کارلیا و خودکشی ژئوپلیتیک
یدالله کریمی پور

در ۱۹۳۹ و پس از پیمان شوم «ریبنتروپ-مولوتوف» بین آلمان نازی و شوروی، فنلاند در حوزهٔ نفوذ شوروی قرار گرفت. لنینگراد (سنت‌پترزبورگ امروز)، دومین شهر حیاتی و قطب صنعتی شوروی، تنها ۳۲ کیلومتر با مرز فنلاند فاصله داشت. استالین نگران بود که در صورت جنگ، این کشور به پایگاهی برای تهاجم غربی‌ها تبدیل شود. از این رو، مسکو به هلسینکی پیشنهاد داد مرز خود را در باریکهٔ کارلیا عقب‌تر ببرد و چند جزیرهٔ کوچک استراتژیک را واگذار کند؛ در عوض، اراضی بسیار گسترده تری در شمال دریافت کند.

دولت فنلاند این پیشنهاد را با قاطعیت رد کرد. آنان گمان می‌کردند ارتش سرخ به دلیل پاکسازی‌های استالین توان حمله ندارد و بریتانیا، فرانسه و سوئد به کمکشان می‌آیند. ولی ژئوپلیتیک با آرزوها اداره نمی‌شود؛ استالین در نوامبر ۱۹۳۹ حمله‌ای تمام‌عیار را آغاز کرد.
رسانه‌های غربی همواره ایستادگی شگفت‌انگیز فنلاندی‌ها را ستایش می‌کنند؛ واقعیت هم این است که فنلاندی‌ها برترین حماسه‌های دفاعی تاریخ معاصر را آفریدند. ارتش کوچک فنلاند با تاکتیک‌های چریکی زمستانی و کوکتل مولوتوف، تلفات سنگینی به ارتش سرخ وارد کرد و تهاجم اولیه شوروی متوقف و ناکام ماند. غرب و فنلاندی‌ها احساس عظمت کردند.

ولی پس از گذشت سه ماه و توقف جنگ، دوباره ماشین جنگی شوروی پس از تجدید قوا، به حرکت درآمد. این‌بار با توپخانه سنگین، خطوط دفاعی فنلاند را درهم شکست. مسکو با فرسایش هلسینکیِ که تنها  مانده و هیچ متحد استراتژیک ی نداشت، آنان را به امضای «پیمان صلح مسکو» در مارس ۱۹۴۰ ناگزیر کرد.
خسران این امتناع، بسیار سنگین‌تر از خواسته‌های اولیهٔ استالین بود: ۱۱ درصد از خاک فنلاند از دست رفت، کل باریکهٔ کارلیا و شهر صنعتی «ویبوری» واگذار شد و حدود یک‌دهم جمعیت کشور آواره شدند. خط دفاعی حیاتی «مانرهیم» نیز به کنترل شوروی درآمد.
پشیمانی ناشی از این شکست، فنلاند را در سال ۱۹۴۱ باز هم به تصمیم غلط استراتزیک واداشت که در واقع  خودکشی ژئوپلیتیک ی دهشتناک تری بود؛ اتحاد با هیتلر برای انتقام و بازپسگیری کارلیا.
با شکست آلمان، فنلاند نه‌تنها اراضی را پس نگرفت، بلکه بندر استراتژیک «پتسامو» را نیز باخت، غرامتی ۳۰۰میلیون‌دلاری پرداخت و ناچار به پذیرش دکترین تحقیرآمیز «فنلاندیزه‌شدن» (سقوط استقلال سیاست خارجی در ازای بقای داخلی) شد. مهمتر از ان راه رسیدن به قطب شمال را از دست داد.
از منظر منطق ژئواستراتژی، فنلاند با تکیه بر سه اشتباه شناختی، باوجود حداکثر فداکاری و برترین ایثارهای  ملت، سربازان و ژنرال ها، استراتژی را باخت:
۱- طرف مقابل (شوروی) حمله نخواهد کرد؛
۲- جهان به کمک ما می‌آید؛
۳- ما در جایگاه حق مطلق و محض هستیم.

فنلاند یک توافق دردناک، اما بسیار محدود را رد کرد، ولی ناگزیر به از دست‌دادن ۱۱٪ سرزمین و ... شد.

مورد فنلاند اثبات می‌کند که در بازی قدرت‌های بزرگ، اگر بازیگران کوچک‌تر زمان‌شناسی سازش عقلانی را نداشته باشند، پویایی جنگ آن‌ها را به سمت سازش‌های مرگبار و ویرانگر خواهد کشاند.

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍10🕊1
کریدور جنوبی تنگه هرمز با متن و هدف تفاهم‌نامه اسلام‌آباد در تعارض است

رضا نصری، کارشناس حقوق بین الملل در یادداشتی با تشریح مبانی حقوقی تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، استدلال کرد که ایجاد کریدور جنوبی تنگه هرمز با مفاد  تفاهم‌نامه اسلام آباد، به‌ویژه مواد ۴، ۵، ۹ و ۱۴، ناسازگار است و با بی‌اثر کردن تعهدات پیش‌بینی‌شده برای دوره موقت، روند مذاکرات و سازوکار مورد توافق طرفین را مخدوش می‌کند.

ماده ۵ یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، ایران را موظف می‌کند که «با به‌ کارگیری حداکثر تلاش خود، ترتیبات لازم را برای عبور ایمن کشتی‌های تجاری» در طول دوره موقت ۶۰ روزه فراهم کند و همچنین «با سلطان‌نشین عمان برای تعیین نحوه اداره آینده و خدمات دریایی تنگه» گفت‌وگو کند. این دو، تنها سازوکارهایی هستند که تفاهم‌نامه برای ازسرگیری کشتیرانی و مشارکت دادن عمان پیش‌بینی کرده است.

تفسیری که بر اساس آن کشتی‌ها بتوانند از طریق یک کریدور مستقل تحت مدیریت عمان، بدون تبعیت از ترتیبات ایران تردد کنند، تعهد ایران را از محتوای عملی تهی کرده و گفت‌وگوی مقرر میان ایران و عمان را بی‌فایده می‌سازد. اصل «اثرگذاری» (effet utile) ــ که بر اساس آن هر یک از مفاد یک معاهده باید دارای اثر واقعی و عملی باشد ــ چنین برداشتی را مجاز نمی‌داند. طرفین بر سر یک رژیم موقت هماهنگ توافق کرده‌اند، نه دو رژیم موازی و رقیب.

ماده ۴ نیز این تقسیم نقش‌ها را تأیید می‌کند. این ماده، ایالات متحده را ملزم می‌کند که «رفع محاصره دریایی و هرگونه اخلال یا مانع علیه جمهوری اسلامی ایران» را آغاز کند، ظرف ۳۰ روز به محاصره پایان دهد و پس از توافق نهایی، «نیروهای خود را از مجاورت جمهوری اسلامی ایران خارج کند.» همچنین تصریح می‌کند که در دوره موقت، «تردد کشتی‌ها متناسب با میزان ترافیک پیش از جنگ که توسط جمهوری اسلامی ایران احیا می‌شود، از سر گرفته خواهد شد.»

از این ماده، دو نتیجه حاصل می‌شود. نخست آنکه مسیر مورد توافق در تفاهم‌نامه، کاهش و خروج حضور دریایی آمریکا از پیرامون دریایی ایران است، نه استقرار دوباره آن. بنابراین، کریدوری که تحت مدیریت نظامی آمریکا، همراه با اسکورت دریایی و پوشش هوایی اداره شود، با این تعهد در تعارض است و خود مصداق همان «اخلال یا مانعی» است که آمریکا متعهد به رفع آن شده است.


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤8👎8👍2
تحلیل مستند مشتزنی در رینگ ترجمه
<unknown>
برگزیده‌ای از صحبتهای نشست نمایش و بررسی فیلم مشتزنی در رینگ ترجمه
( ذبیح الله منصوری )



#فرهیختگان راهی به رهایی
🕊2❤1
تبدیل ایران به ضاحیه لبنان
مهدی پرپنچی

بلافاصله پس از اعلام آتش‌بس، جان میرشایمر ایران را پیروز جنگ خواند و رابرت پیپ در نیویورک‌تایمز نوشت که این جنگ، ایران را در مسیر تبدیل شدن به قدرت چهارم جهان قرار داده است.

‏این توهمات شیکاگویی را در تهران باور کردند. در حالی که جنازه رهبرشان هنوز روی زمین مانده بود، از گرفتن عوارض از تنگه هرمز سخن گفتند؛ گویی کشته شدن ده‌ها فرمانده ارشد، نابودی زیرساخت‌های نظامی و هزینه‌های سنگین جنگ را می‌شد با چند مقاله و مصاحبه به پیروزی راهبردی تبدیل کرد.

‏خامنه‌ایِ اول، سه دهه بر سه ستون هسته‌ای، موشکی و نیابتی سرمایه‌گذاری کرد. قرار بود این سه ستون، بازدارندگی بسازند، امنیت بیاورند و هزینه جنگ را برای دشمن غیرقابل تحمل کنند. اما نتیجه چه بود؟ دو جنگ ویرانگر، کشته شدن ده‌ها نفر از فرماندهان ارشد، فرسایش توان نظامی، انزوای بیشتر و تحمیل هزینه‌ای سنگین بر اقتصاد و جامعه ایران.

‏اکنون همان منطق، در دوره خامنه‌ایِ دوم در قالب «کارت هرمز» بازتولید می‌شود. مجله تایم با نوشتنِ «تنگه هرمز، گزینه هسته‌ایِ واقعی ایران است»، به سوءتفاهم خطرناکی دامن زد که بهایی سنگین برای ما خواهد داشت. این تصور که می‌توان یکی از مهم‌ترین شریان‌های انرژی جهان را به اهرم فشار تبدیل کرد، بدون آنکه پیامدهای آن نخست دامان خود ایران را بگیرد، توهمی دهشتناک و تداوم همان الگوی قدیمی است: بزرگ‌نمایی توان خود، کوچک‌انگاری توان و اراده طرف مقابل، تبدیل ایران به ضاحیه و نادیده گرفتن هزینه‌هایی که مردم ایران می‌پردازند.

‏تاریخ جمهوری اسلامی، بیش از آنکه تاریخ پیروزی‌ باشد، تاریخ خطاهای محاسباتی است. از اشغال سفارت آمریکا تا ادامه جنگ پس از آزادی خرمشهر، از پروژه هسته‌ای تا راهبرد نیابتی، و اکنون بازی با تنگه هرمز.

‏بزرگ‌ترین خطای محاسباتی جمهوری اسلامی این است که هر بار از یک بحران جان سالم به در می‌برد، گمان می‌کند راهبردش درست بوده است. و همین سوءبرداشت، بحران و فاجعه‌ای بزرگ‌تر را به کشور تحمیل می‌کند. این نظام هیچ درکی از تفاوتِ «تحمل هزینه» و «پیروزی» ندارد. هر بار که از فروپاشی نجات یافته، آن را نشانه درستی راهبرد خود دانسته است؛ نه فرصتی برای بازنگری.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍15👎5❤2
اهمیت رسانه‌ها در دوران پساجنگ؛ چرا بدون رسانه‌های نیرومند بازسازی ممکن نیست؟

موسی اکرمی

هنگامی که آتش جنگ خاموش می‌شود، نخستین ویرانه‌ای که باید بازسازی شود، اعتماد عمومی است. جنگ، جامعه را چندپاره می‌کند؛ گروهی جان باخته‌اند، گروهی آواره شده‌اند، گروهی از سود جنگ ثروتمند شده و گروهی به فقر مطلق رسیده‌اند و گروهی احساس می‌کنند که به اهدافی دست نیافته‌اند. بدون رسانه‌های مستقل و کارآمد، زخم‌ها‌ی روانی گوناگون بخش بزرگی از مردم هرگز التیام نمی‌یابند.

رسانه‌ها در پساجنگ سه نقش حیاتی ایفا می‌کنند:
الف) شفاف‌سازی دربارۀ حقیقت جنگ تا آشکار شود که به‌راستی چرا جنگ روی داد؟ چه کسانی یا چه نهادهایی در بیرون و درون کشور چه تصمیم‌های مهمی گرفتند، چه کسانی سود بردند، چه کسانی زیان دیدند و چه کسانی مجازات شدند یا باید مجازات شوند؟
ب) نظارت بر فرایند بازسازی: تعیین اولویت‌های تخصیص منابع مالی و اعتباری، تعیین شایستۀ اولویت‌های بازسازی و جلوگیری از فساد در قراردادهای عظیم عمرانی و توزیع کمک‌های بین‌المللی.
پ) ایجاد فضای گفت‌وگوی شایستۀ ملی میان قربانیان، بازماندگان، نظامیان و مسئولان سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی.

کشورهایی که پس از جنگ، رسانه‌های خود را آزاد و رقابتی کرده‌اند (مانند آلمان پس از ۱۹۴۵ یا آفریقای جنوبی پس از آپارتاید)، بسیار زودتر از کشورهایی که رسانه را در انحصار دولتی نگه داشته‌اند، به ثبات رسیدند.

صلحی که پس از مذاکرات ایران و آمریکا حاصل می‌شود، اگر فقط به آتش‌بس و بازسازی فیزیکی محدود باشد، دوام نخواهد آورد. صلح راستین، در ذهن و باور مردم ساخته می‌شود، در فضایی که هر کسی می‌تواند سخن خود را بر زبان راند، به نقد کارکردها و ساختارها بپردازد، پیشنهادهای خود را آزادانه و به‌آسانی و با روش‌های مناسب عرضه کند و بدون ترس از برچسب «جاسوس» یا «فتنه‌گر» اشتباه قدرت را به رخ بکشد. رسانه‌های مستقل، رادیوهای محلی، روزنامه‌های خصوصی و تلویزیون‌های اینترنتی، ابزارهای گفت‌وگوی ملی هستند.

دولت اگر چنین فضا‌یی را با قوانین شفاف و عادلانه مدیریت کند، نه‌فقط نفوذ دشمن را کاهش می‌دهد، بلکه ملتی می‌سازد که به جای فرار از اخبار، برای حل مشکلات پای رسانه‌ها می‌نشیند. صاحبان رسانه نیز اگر اخلاق ملی و اخلاق حرفه‌ای‌ را سرلوحۀ کار رسانه‌ای قرار دهند، «آزادی» را چونان ابزاری برای خودنمایی سیاسی به کار نمی‌برند، بلکه آن را به «مسئولیتی» برای التیام زخم‌های ملی تبدیل می‌کنند.

این مقاله با عنوان «رسانه‌ها در ایران پساجنگ؛ از انحصار تا تکثر خردمندانه» در شماره ۱۹۳ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است.


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍7❤3
صورت‌بندی یک مراسم تشییع هرچند انبوه و بشکوه، و قالب‌سازی آن بنام رفراندوم یک شوخی بی‌مزه و یک شلختگی سیاسی است، اگر فرصت‌طلبی و رندی نباشد. بهتر است در دوره جدید از همه اشکال تدلیس و تلبیس و حیله‌های حکومی مجرب و مرسوم و مبتذل فاصله گرفته شود و کوشش شود تا چرخ کج نظام با همه درشتی و زمختی، استوار و هموار شود. فرصت مغتنمی‌ست تا راستی و درستی و مسئولیت و پاسخگویی، عیار عمل سیاسی در نظامی شود که نزدیک نیم قرن همه چیز را فدای مصلحت کرده و ریشه اخلاق و اصول را سوزانده، سرمایه را فروخته و امروز دستش تهی است.
میدانم آرزویی‌ تلخ و دشوار و ناپیداست اما ما را چه غم که آرزویی از بیم بلا و در عین بلاست! رفراندوم یک حق قانونی ملی است که با جفایِ نامشروعِ مصلحت، همچنان مسروقه و پوشیده مانده است، مطالبه حق هم یک وظیفه است و جای شوخی و رندی ندارد.

رضا بهشتی‌معز
فیس‌بوک نگارنده


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍20❤9
”مصطفی” را وعده‌ داد لطفِ خدا
عبدالله ناصری

هرگز به “جبرِ تاریخی” و “تاریخ تقدیری” باور ندارم. عاملیتِ انسان، روزگار و زمانِ تاریخ را می‌سازد. از سوی دیگر، هرگز نقش احتمالی خداوندِ قدّار را نسبت به گوشمالیِ انسانِ تاریخ‌ساز که در مصحفِ شریف از آن به “استدراج” تعبیر شده است، انکار نمی‌کنم؛ “وَالَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیَاتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَیْثُ لَا یَعْلَمُونَ”. آنان که نشانه‌های الهی را (آزادی، عدالت، امنیت و سایر الطاف خدا) تکذیب کرده (با اقتدار، زور، آن‌ها را از انسان دریغ می‌کنند)، استدراج الهی (عذاب) را بر آنان هموار می‌کنیم.

برداشت اجمالیِ نگارنده این است: خدای مقتدرترین، انسانِ حکمرانِ بر مردم را دو فرصت عطا می‌کند؛ یکی برای بازگشت به آیات و زیبایی‌های استحقاقیِ انسان و دیگری عذابِ انتقامی. هر دو مورد را در ایرانِ معاصر تجربه و مشاهده کرده‌ایم. تاج‌زاده، به عنوان عاملِ فعال در تکوینِ جمهوری اسلامی، از راه خود صادقانه برگشت و علی خامنه‌ای و کارگزارانش به راهِ باطل پای فشردند.

نامه‌ی مشهورِ “پدر و مادر ما هم متهمیم” از مصطفی تاج‌زاده که پس از جنبش سبز منتشر شد، یک نامه و یادداشتِ معمولی نیست؛ یک “بازراه” جدید و نمایشِ جسورانه‌ی “توبه‌ی سیاسی” بود. به مثابه‌ی دوست و شاگردِ قدیمی در حوزه‌ی سیاست، یقین دارم “هوشِ سیاسی” و “فرصتِ خداداد” دست به هم دادند تا یک “اَبَرسیاست‌مدار”، خالصانه، طرفدار مردم و مخالفِ راهِ ولی‌فقیه شده و به سهمِ خود از مردمِ شریفِ ایران پوزش طلب کند.


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤15👍2
ذهن و رفتار و آگاهی های درمانگر جدید
علی رضا معینی

ذهن انسان، این پیچیده‌ترین ساخته‌ی تکامل، اکنون بیش از هر زمان دیگری نیازمند نقشه‌هایی دقیق برای پیمایش است. ما در دورانی زندگی می‌کنیم که فروکاستن رنج‌های روانی به چند راهکار ساده‌انگارانه، نه‌تنها تسکین‌بخش نیست، بلکه به سرخوردگی عمیق‌تر دامن می‌زند. اینجاست که سودمندی کتاب‌های عمیق و ریشه‌دار روان‌شناسی رخ می‌نماید؛ کتاب‌هایی که بر شالوده‌های استوار علمی بنا شده‌اند و به‌جای وعده‌ی شفای فوری، چراغی به دست خواننده می‌دهند تا هزارتوی ذهن خویش را با شکیبایی بشناسد.

روان‌شناسی معاصر، دیگر آن رشته‌ی یکپارچه‌ی گذشته نیست. اکنون انبوهی از شاخه‌های نوین، زیربنای درک ما از روان و رفتار را شکل داده‌اند. از علوم اعصاب که به مدارهای عصبی عواطف می‌نگرد، تا روان‌شناسی تکاملی که ردپای فشارهای اجدادی را در رفتار امروزیمان می‌جوید. رابرت ساپولسکی، استاد برجسته‌ی دانشگاه استنفورد، در رشته‌ی تخصصی خود یعنی عصب‌زیست‌شناسی و به‌طور خاص غدد درون‌ریز رفتاری، به ما نشان می‌دهد که چگونه هورمون‌ها و سازوکارهای مغزی، تصمیم‌ها و تقدیر ما را رقم می‌زنند. در کنار این‌ها، ژنتیک رفتاری نقش وراثت را می‌کاود؛ علوم اعصاب شناختی نقشه‌ی فکر را ترسیم می‌کند؛ اقتصاد رفتاری تصمیم‌گیری‌های غیرمنطقی ما را افشا می‌سازد؛ روان‌شناسی فرهنگی تنوع تجربه‌های انسانی را برجسته می‌کند؛ شناخت اجتماعی ریشه‌های همدلی و قضاوت را می‌گشاید و اپی‌ژنتیک رفتاری از تأثیر محیط بر بیان ژن‌ها می‌گوید. این هفت هشت رشته، ستون‌های اصلی روان‌شناسی ریشه‌دار امروز هستند.

در روزگاری که ذهن و روان بسیاری از ایرانیان، به‌ویژه جوانان، زیر فشار نااطمینانی، فرسودگی و اضطراب خم شده است، بازار کتاب‌های روان‌شناسی نیز هر روز گرم‌تر می‌شود. اما همه‌ی این کتاب‌ها از یک جنس نیستند. به گمانم می‌توان آن‌ها را با سه رنگ از یکدیگر بازشناخت.

روان‌شناسی زرد، امید می‌فروشد. به مخاطب وعده می‌دهد که با چند جمله‌ی مثبت، چند قانون جذب یا چند تمرین ساده، زندگی دگرگون خواهد شد. این آثار معمولاً بیش از آنکه بر پژوهش استوار باشند، بر آرزوهای انسان تکیه می‌کنند.

روان‌شناسی قرمز، هیجان می‌آفریند. خواننده یا شنونده را به وجد می‌آورد، اعتمادبه‌نفس او را برای چند روز بالا می‌برد و احساس می‌کند از فردا انسانی تازه خواهد شد. اما اگر این شور، پشتوانه‌ی فهم نداشته باشد، مانند آتشی است که زود شعله می‌کشد و زود نیز خاموش می‌شود. بسیاری از آثار انگیزشی پرفروش، از جمله کتاب‌های تونی رابینز، بیش از آنکه آموزگار باشند، برانگیزاننده‌اند.

اما روان‌شناسی سبز، نه وعده‌ی معجزه می‌دهد و نه هیجان می‌فروشد. کار آن، پرورش ریشه‌هاست؛ آرام، تدریجی و ماندگار. کتاب‌ها و نویسندگانی چون دنیل کانمن، جاناتان هایت، اتان کراس، الیویه سیبونی، کاس سانستین، ویکتور فرانکل، مارتین سلیگمن، کارول دوئک، جان کابات-زین، برنه براون، جفری یانگ، بسل ون در کولک، امیر لوین و شین پریش، از این سنخ‌اند.

دکتر آذرخش مکری عزیز برخی از این کتاب‌ها را معرفی نموده‌اند که در کانال یوتیوب و اینستاگرام و تلگرامشان
https://t.me/DrAzarakhshMokri
نام نویسنده ها و کتاب ها هست و یک نهضت ترجمه‌ی مبارک و نویدبخش با ترجمه‌ی سریع آن کتاب‌ها توسط مترجمان سبزدل انجام شده و شکل گرفته و با گرایش رفتن به عمق و پرهیز از سطحی‌نگری و ترجیح تفکر پیچیده، آثار و نتایج این ترویج تعمق، هم‌اکنون در نشر کتاب‌ها و کتابفروشی‌های فیدیبو و طاقچه و کتابراه مثلاً، مشهود است و کتاب‌های کاغذی هم در بازار و کتابفروشی‌ها موجود. انصافاً بایستی به دکتر آذرخش مکری دست‌مریزاد گفت که یک‌تنه و بی‌توقع و چشمداشت از جایی، این گرایش را تقویت نموده است. من اگر به‌جای وزیر علوم و فناوری یا وزیر بهداشت و درمان و آموزش پزشکی و مدیران مربوطه بودم، اندیشکده‌ای و مرکز درمان مشکلات نوظهور و پیشروتر و مورد غفلت اما شایع، با بودجه‌ای نه‌چندان افسانه‌ای (و بسیار بسیار کمتر از رقم اختلاس‌های گوناگون که می‌شنویم)، در اختیار دکتر مکری و چند نفر که ایشان برمی‌گزینند قرار می‌دادم که نرم‌نرمک مؤلف بپروریم و نگرش و ذائقه‌ی علمی به روان و ذهن و رفتار و روش‌های درمان روان و ساختن محیط خوب را خودمان در ایران، خلق و ابتکار کنیم و به ترجمه اکتفا و در آن توقف نکنیم.
معرفی این کتاب‌ها، چهارشنبه‌شب‌ها در اینستاگرام بود که مدتی است طبیعتاً متوقف شده و به امید خدا نوبت از سر گرفتن و شروع دوباره‌ی آن است.
علی‌ایّ‌حال اکثر آثار این نویسندگان شاید حال آدم را در یک شب خوب نکنند، اما اندک‌اندک ذهن او را دگرگون می‌کنند و ظرفیت اندیشیدن، تاب‌آوری و شناخت خویشتن را می‌پرورانند.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍6❤4
خامنه‌ای در خاک، هیجده تیر در یاد

مجتبی نجفی

هیجده تیر امسال مصادف با خاکسپاری علی خامنه ای دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران شد و چه همزمانی معناداری. وقتی من خبر کشته شدن خامنه ای در بمباران آمریکا اسراییل را شنیدم خوشحال نشدم، بلکه بر عکس ماشین زمان مرا به عقب راند و با حسرتها، اگرها و افسوسهای  بسیاری مراوده کردم.  شاید در کنار قتلهای زنجیره ای کوی دانشگاه تراژیک ترین رخدادی بود که نسل آزادیخواه و امیدوار به اصلاح را متاثر کرد. من در مقام یک جوان با هجوم سنت شعبان بی مخی، که یکی از پایه های محکم تاریخ معاصر ما بوده و "بی ریش و با ریش" تداوم داشته، مواجه بودم و از نزدیک می‌دیدم " که عشق آسان نمود اول ولی افتاده مشکلها".

و آنجا بود که فهمیدم این سرزمین برای تغییر چه دشمنان و جاهلانی دارد. دانشگاه به خاک و خون کشیده شد و اثر هیجده تیر بر ما دانشجویانی که چند ماه بعد وارد دانشگاه شدیم همچنان بود و هر سال یاد آن فاجعه را پاس می‌داشتیم و دادخواه خون عزت ابراهیم نژاد بودیم. حتی یک سال هم جلوی بیت رهبری برای آزادی دانشجویان زندانی تحصن کردیم. همه این تلاشها نه صرفا به امید رهایی دانشجویان و محاکمه عادلانه نه نمایشی مجرمان بود، بلکه برای تداوم " یاد" بود.حتی اگر از این جمعیت نود میلیونی، همه فراموش کنند چه بر عزت ابراهیم نژاد آمد، چه بر دل مادر سعید زینالی آمد و فرشته علیزاده کجاست؟ اما به این سنت " یاد" تداوم خواهم داد برای یادآوری اینکه روزی بر زمین " امید" ما خون پاشیدند و پاسخ شور ما را برای ساختن ایران با گلوله دادند و دانشگاه قلب تپنده آزادی را پادگانی تسخیر کردند و از تفنگ تا قمه سهم نسل ما بود در پاسخ به خواست دموکراتیک کردن نهاد قدرت، احترام به رای اکثريت.

خامنه ای حتی می‌توانست خودش سردمدار اصلاح شود اما رهبر انسداد اصلاحات شد و ترجیح داد به جای نقش نمادین و رهبری دوران گذار از حکومت دینی به سوی حکومت جمهوری، رهبر سرکوب تکثر مردمی شود و مردم را در وفاداران به نهاد قدرت و حامیانش تعریف کرد و متفاوتها را تحت لوای قانون ظالمانه و استبدادی هیچگاه به رسمیت نشناخت و هر گاه گفتیم به افقها نگاه کن و به جامعه جوان تشنه توسعه و آزادی تکیه کن و از سنت سلطانی تاریخ معاصر ما که حاکم خود را فراتر از قانون پنداشته دست بکش، طرحی نو درانداز و به ایران متحد متکثر بیندیش، پاسخش به ما زندان، انزوا و حذف بود. آنروزها نه از واژگانی مانند " کتلت" خبری بود و نه نگاهها به گذشته ارتجاعی که به آینده دموکراتیک بود.

و هر سال هیجده تیر به عنوان یک نقطه حسرت تاریخی بغضم را دو چندان می‌کند نه فقط برای عزت ابراهیم نژاد و سعید زینالی و فرشته علیزاده که برای سرکوب رویای نسلی که ایران را آزاد و مستقل می‌خواست و تازه داشت یاد می‌گرفت ایران برای همه ایرانیان است، در تجربه آزمون و خطا، بر زمین افتادن و دوباره برخاستن است که می‌شود به نظم دموکراتیک دست یافت. هیجده تیر شلیک به این رویای زیبا بود و بر روشنی آن افق، تیر زدند. و حالا ما مانده ایم و سنت یاد. ما که خواستیم از قربانیان دهه شصت هم حرف بزنیم و کم کم به حاکم یاد دهیم رنج را نه انکار که به رسمیت بشناس، خون را پاک کن نه بر آن بیافزای، بر زخم ها مرهم بگذار نه نمک بپاش.

اما هر دهه عزت ابراهیم نژادها تکثیر شدند و ما وارث خون دهها جوانی شدیم که در جنبش سبز به خاطر مطالبه رای خود شکنجه شدند یا کشته شدند. بعد هم دی های  نود وشش و چهارصد و چهار اضافه شدند و آبان نودوهشت خونین شد و میراث خامنه ای که امروز در خاک است شد تکثیر خونهای بر زمین مانده، خشم بر خشم و کشوری که اسیر جنگ شده و جامعه ای که چند پاره شده و هر پاره خود را ملت ایران تعریف کرده. و من نمی‌دانم برگزارکنندگان خاکسپاری خامنه ای چرا این روز را انتخاب کردند که به صورت نمادینی شلیک حاکم به رویای نسل آزادیخواه آنروز را بازنمایی می‌کند و اگرها و افسوسهای بسیاری را به خاطر می‌آورد. اما ما دادخواهان خونهای بر زمین مانده، دادگاههای عادلانه برگزار نشده هر بار با مناسبت و بی مناسبت به یاد آوریم  هیچ خونی را فراموش نیست. و این "یاد" افق دارد، گزاره ای که می‌گويد   در این سرزمین بر این خون و خونریزی باید پایانی باشد و رنج قربانی نه انکار که به رسمیت شناخته شود و حاکم نه غاصب که منتخب باشد.

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤19👍5🔥5👎3🤬1
جامعه‌شناسی در مه
حمیدرضا نوری فرد



دغدغه امروز من، نه فقط بحران جامعه، بلکه بحران جامعه‌شناسی است.

واقعیت‌های اجتماعی امروز عریان‌اند؛ آن‌قدر آشکار که در زندگی روزمره همه ما دیده می‌شوند. نابسامانی در حوزه‌های مختلف اجتماعی، امید را فرسوده و احساس بی‌عملی را در میان گروه‌های مختلف جامعه گسترش داده است.

اما پرسش اینجاست: جامعه‌شناسی ایران کجای این میدان ایستاده است؟

سکوت یا انفعال نهادهای علمی و بسیاری از جامعه‌شناسان را نمی‌توان تنها با بسته بودن فضای عمومی توضیح داد. محدودیت واقعیت است، اما نمی‌تواند جایگزین مسئولیت علمی شود.

جامعه‌شناسی، حتی در دشوارترین شرایط، وظیفه دارد واقعیت را توصیف، تحلیل و تبیین کند؛ عوامل داخلی و خارجی مؤثر بر وضعیت موجود را با معیارهای علمی بررسی کند و به جامعه در فهم آنچه بر او می‌گذرد یاری برساند.

جامعه‌ای که در هیجان زندگی می‌کند، بیش از هر چیز به عقلانیت نیاز دارد. هیجان‌های جمعی، اگر جای تحلیل را بگیرند، می‌توانند به خشونت، سردرگمی و تصمیم‌های نادرست بینجامند.

جامعه‌شناسی قرار نیست هیجان تولید کند؛ قرار است مه را کنار بزند.

شاید امروز، بیش از هر زمان دیگر، به جامعه‌شناسی‌ای نیاز داریم که به جای سکوت، فهم تولید کند؛ و به جای دامن زدن به احساسات، امیدی برخاسته از شناخت را به جامعه بازگرداند.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍9❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
شعرخوانی عزت ابراهیم‌نژاد، تنها دانشجویی که جان‌باختنش در جریان حمله به کوی دانشگاه تهران در ۱۸ تیر ۱۳۷۸ به رسمیت شناخته شد.

بخشی از شعر او:
«ما را به خاطر بیاور!
ما را که تازه جوانانی بیست و دو ساله بودیم.
شور عشق درسینه داشتیم و
پیش از آن که عاشق شویم
سینه بر خاک سوده مُردیم.»
عبدی مدیا

#فرهیختگان روزن آگاهی
😢37❤8
فرهیختگان
ریبـین مرادی تهران. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ ۴۴ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
حذیفه اوستاخ زرگر
مشهد. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴
۴۵
#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢37❤7🔥2