جنگ قدرت در سایه «پیام‌های مجتبی خامنه‌ای»

در جمهوری اسلامی، معمولا یک روش تصمیم‌گیری در پرونده‌های بسیار حساس این بوده که موضوعات، از سوی رهبر حکومت به شعام -شورای عالی امنیت ملی- ارجاع می‌شده‌اند. به‌ویژه در شرایطی که، با توجه به نیاز مصوبات شعام به «تایید» نهایی رهبر، او می‌تواند در صورت تمایل جلوی اجرای مصوبه‌ای را بگیرد یا از ابتدا برای تصویب آن، شرط‌های ویژه‌ای تعیین کند. درست به همان ترتیب که مثلا در ماجرای تفاهم‌نامه ایران و آمریکا، حد نصاب لازم برای تصویب تفاهم‌نامه، از نیمی از آرا به سه‌چهارم آرا تغییر کرد.

اما در ماجرای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، اشاره مقام اول حکومت بر «نظر دیگر» خود، پس از تایید نتیجه رای‌گیری شعام، در عمل به مخالفان توافق امکان داده تا اعضای موافق شورا را هدف حملات سنگین قرار دهند. او سپس، با تاکید بر لزوم «انتقام خونین» از «فهرستی» از دشمنان خارجی، فضا را برای متولیان مذاکره با همان دشمنان دشوارتر کرده است.

همه اینها در حالی بوده که در اظهارات این متولیان، حتی اشاره‌ای به تاثیر پیام‌های منتسب به مجتبی خامنه‌ای بر وضعیت دشوارشان وجود ندارد. به عنوان نمونه، آنها برای انتقاد از حملات صدا و سیما علیه مذاکره‌کنندگان، به‌تکرار از «جریان جبهه پایداری»، «باند سعید جلیلی» و امثال‌ آنها گلایه کرده‌اند، اگرچه صدا و سیما، پیش از هر چیز، یک سازمان زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی است.

به همین ترتیب، در شرایطی که سازمان‌دهنده اصلی تجمعات حکومتی و تریبون‌های خیابانی، تشکیلات بسیج زیر نظر «فرمانده کل قوا» بوده، حامیان دولت به انتقادات پیاپی از اقدامات افراد «خودسر» در تجمعات پرداخته‌اند. حتی وقتی از تریبون یک تجمع، رئیس دولت به مرگ تهدید شده، وزارت کشور از «مداحان عزیز که نورچشم هستند» تقاضا کرده «از استفاده از این ادبیات در تریبون های رسمی خودداری کنند».

در چنین فضایی پیام‌های نقل شده از رهبر جمهوری اسلامی و نتایج واقعی آنها در عرصه سیاست، سابقه‌ای را ایجاد کرده که احتمالا نه تنها باعث احتیاط بیشتر شعام در تصمیم‌گیری‌های بعدی می‌شود، که از اساس «موضوعیت» این نهاد در ارتباط با پرونده‌های حساس را زیر سوال می برد.

در پس زمینه بلاتکلیفی موجود، طبیعتا اینکه پیام‌های منتسب به مجتبی خامنه‌ای را خودش می‌نویسد یا افراد دیگری، اهمیت دارد. ولی گذشته از اینکه منشا‌ یا شیوه تولید پیام‌ها چه باشد، به نظر می‌رسد که از توانایی -واقعی- برای تغییر فضای مناسبات حکومتی برخوردارند.

هرچند در صورت ادامه غیبت رهبر سوم جمهوری اسلامی از انظار عمومی، تضمینی وجود نخواهد داشت که پیام‌های منتشر شده از جانب او همواره، یا در ابعادی مشابه هفته‌های اخیر، تاثیرگذار باشند.

متن کامل مقاله را در لینک زیر ملاحظه بفرمایید:
https://www.bbc.com/persian/articles/ckg6yr764x1o



#فرهیختگان راهی به رهایی

دکتر ولی نصر در آخرین کتابش درباره ایران (بر لبه تنهایی) به سند جالبی اشاره می‌کند و آن را نقطه عزیمت تحلیل خود می‌سازد. او به دیدار رهبر جبهه ملی با امام خمینی در آبان ١٣۵٧ در پاریس اشاره می‌کند. دکتر سنجابی پیشنهاد می‌دهد آینده ایران بر اساس دمکراسی و اسلام باشد و رهبر انقلاب اضافه می‌کنند: «و استقلال».
نصر معتقد است استقلال و مطیع نبودن، کلان‌راهبرد ج.ا.ا است که همه مناسبات بین‌المللی، منطقه‌ای و حتی راهبردهای داخلی کشور بر اساس آن طراحی شده و به «مفهوم راهبردی» تبدیل شده است.
عملا می‌گوید آمریکایی‌ها در سیاستگذاری‌های قریب ۵٠ساله خود به این کلان‌راهبرد بی‌توجه‌ بوده‌اند و لذا به خطا می‌روند.
حسین انتظامی

#فرهیختگان روزن آگاهی

اطلاعیه شماره ۱ ستاد ارتقای سبک زندگی مکتبی!

در راستای مقابله با پدیده نگران‌کننده «نشستن»، (آنهم در روزهایی که کشور بیش از پیش به ایستادن نیازمند است) عملیات جمع‌آوری میز، صندلی، باغچه و هرگونه عنصر مشوق گفت‌وگو با موفقیت آغاز شد!

بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، در مراحل بعدی اقدامات زیر نیز اجرا خواهد شد:

١. باغچه‌ها به دلیل ایجاد حس رخوت، آرامش و انفعال، حذف و با سطوح استاندارد سیمانی جایگزین خواهند شد!

٢. درختان پس از طی مراحل کارشناسی، به مکان‌هایی منتقل می‌شوند که احتمال پنهان شدن عناصر مشکوک، معلوم الحال، نامعلوم الحال، خارج از مدار و غیر خودی، زیر سایه آنها کمتر باشد!

٣. نیمکت‌های شهری به دلیل امکان ایجاد گفت‌وگوی بیش از سه دقیقه، میخ‌دار شده و در صورت تکرار نشستن جمع‌آوری خواهند شد!

٤. نوشیدنی‌هایی که بیش از پنج دقیقه زمان لازم برای نوشیدن دارند، در فهرست کالاهای نیازمند بررسی بیشتر قرار می‌گیرند!

٥. نام خیابان سنایی نیز به منظور رفع هرگونه شائبه ادبی و فرهنگی، به یکی از اسامی مناسب‌تر تغییر خواهد کرد. گزینه‌هایی مانند:
خیابان مبارزه با اسپرسو
بلوار امر به معروف
گذر مقاومت در برابر کاپوچینو

٦. همچنین واژه «کافه» به دلیل بار معنایی غرب‌زده، از این پس «ایستگاه نوشیدنی مجاز» نامیده خواهد شد!

٧. واژه «پاتوق» نیز که متأسفانه در سال‌های اخیر به محلی برای گفت‌وگو، آشنایی و تبادل نظر تبدیل شده بود، از ادبیات رسمی حذف می‌شود و از این پس عنوان صحیح آن «گعده نیروهای خودی» خواهد بود!

٨. در فاز بعدی، هرگونه دورهمی خودجوش شهروندان متوقف و نسخه‌های استاندارد آن، با مجوزهای لازم، توسط مجموعه‌های مورد تأیید برگزار خواهد شد تا مردم از آسیب‌های ناشی از معاشرت بدون نظارت مصون بمانند!

٩. همچنین به منظور جلوگیری از شکل‌گیری روابط اجتماعی کنترل‌نشده، مقرر شده است شهروندان در صورت مشاهده دو نفر که بیش از ده دقیقه در حال گفت‌وگو هستند، موضوع را به سامانه مربوطه گزارش کنند تا کارشناسان بررسی کنند آیا این گفت‌وگو ضرورت داشته یا خیر؟

١٠. انشالله ظرف چند ماه آینده به جای کافه، باغچه و نیمکت، از این منطقه به عنوان «ماکت بهشت» رونمایی خواهد شد.
بهشتی که مهم‌ترین ویژگی‌اش این است که هیچ‌کس در آن نمی‌نشیند، گفت‌وگو نمی‌کند، عاشق نمی‌شود، کتاب نمی‌خواند، قهوه نمی‌نوشد و زندگی هم نمی‌کند؛
فقط... بهشتی است.

البته اگر ساخت ماکت بهشت به هر دلیل با تأخیر مواجه شود، احتمال دارد ابتدا ماکت جهنم ساخته شود. تجربه‌اش هم‌قبلاً وجود داشته است!

یاسر عرب


#فرهیختگان روزن آگاهی

چرا فکر می‌کنیم تمام قدرت منطقه‌ایم؟

عباس آخوندی در میزگرد برنامه «هم‌پرسه» اقتصادآنلاین:

ما برای تأمین منافع ایران ابتدا باید با چین مذاکره کنیم و به یک توافق برسیم که چگونه با آمریکا روبرو شویم.

ما دچار هیجان‌زدگی شدیم فکر کردیم هژمون منطقه هستیم و تمام قدرت منطقه در دست ماست و باید با آمریکا مذاکره کنیم.

چین نیز باید در مذاکره ما با آمریکا حضور پیدا می‌کرد.
کامل برنامه اینجا

#فرهیختگان روزن آگاهی

عرب در بیابان!

گاهی فکر می‌کنم یکی از عجیب‌ترین تناقض‌های بخشی از نیروهای موسوم به ارزشی، نگاهشان به «اعراب/عرب» است!

اگر سخن از دین و مناسک و شور و شعار باشد، عرب را منشأ نور می‌دانند؛ پیامبر عرب است، قرآن به عربی است، اهل‌بیت خود عرب هستند و بخش مهمی از تاریخشان در سرزمین‌های عربی گذشته است و بارها می‌شنویم که این اسلام بود که ایران را از چنگال نظام طبقاتی ساسانیان نجات داد...

اما کافی است پای یک اختلاف سیاسی با یک دولت عربی به میان بیاید. ناگهان همان «عرب» تبدیل می‌شود به سوژه‌ی تمسخر. همان جوک‌های قدیمی، همان تحقیرها، همان کلیشه‌های «عرب ملخ‌خور»، «عربِ بی‌فرهنگ»، « عربِ شعر و شمشیر و شتر»، «عرب گاو شیرده» و ده‌ها تعبیر توهین‌آمیز دیگر دوباره زنده می‌شوند!


ما که هیچ! ما نگاه...
بالاخره تکلیف این عزیزان با خودشان چیست؟
اگر عرب بودن مایه‌ی افتخار است، این ادبیات نژادپرستانه از کجا می‌آید؟ و اگر عرب بودن مایه‌ی تحقیر است، پس این همه تأکید بر احترام به زبان و فرهنگ عربی چگونه توجیه می‌شود؟

نقد سیاست یک دولت، یک چیز است. تحقیر یک ملت، یا یک زبان چیز دیگری. این دو را نباید با هم اشتباه گرفت!

سال‌ها پیش یکی از نزدیکانم فقط به خاطر نام خانوادگی «عرب» آن‌قدر در محیط کار تحقیر شد که تصمیم گرفت نام خانوادگی‌اش را عوض کند. این یعنی قربانیِ این ادبیات زشت، نه سیاستمداران کشورهای عربی، بلکه شهروندان همین کشور خودمان هستند.

آنهم در شرایطی که بسیاری از ایرانیان بخاطر فقر و فساد و ناکارآمدی و بیکاری مجبور شده‌اند برای پیدا کردن شغلی در کشوری عربی مشغول به کار شوند!

با این زبان تحقیر آمیز که ناگهان دچار فراموشی می‌شود که بخش قابل توجهی از هموطنان ما عرب و عرب زبان هستند، نه از ایران دفاع می‌کنند و نه از اسلام. فقط بذر آتشِ نفرت و شکاف را در جامعه می‌کارند.

یاسر عرب

#فرهیختگان روزن آگاهی

اقسام نماز و نماز دکتر شریعتی

الف: از دکتر «یدالله کریمی پور» در کانال تلگرامی اش مطلبی در باره دکتر علی شریعتی به نقل از دیگران آمده است که برخی معاشرین از آن مرحوم نماز به عنوان مناسک خاص تعریف شده در فقه را ندیدند و کسی از خودش پرسید چرا دکتر نماز نخواندید؟ شریعتی پاسخ داد آن مدتی که درکویر به مدت دو ساعت به افق خیره شده بودم، این نمازم بود!
گرچه این مطلب بازنشر شده بود، ولی در این روزها که برخی او را «شیاد» نامیدند و... این گواهی معنای دیگری یافته و چه بسا موید مدعای آنان پنداشته شود که در ایمان شریعتی به اسلام شک داشتند.

اگر گفته شود که نباید در نقض و نقد اندیشه دکتر شریعتی به خواندن یا نخواندن نمازش استشهاد کرد؛ این سخن در صورتی درست است، که مراد فقط ارزیابی اسلام شناسی و ادله دینی شریعتی در میان باشد. اما وقتی کسی می گوید در اعتقاد شریعتی به اسلام شک دارم، آنگاه نماز خواندن یا نخواندن، موضوعی قابل بررسی و مهم می شود.
به نظرم اما اینجا توضیح یک نکته راه را برای داوری منصفانه تر هموار می سازد و آن ترک نماز فقهی است که آیا چنین کاری لزوما به معنای بی اعتقادی به دین است؟ پاسخم بدین پرسش منفی است، با شرح زیر:

ب: کسانی که نماز فقهی (17 رکعت واجب روزانه و....) مقبول ندارند، چند گروه اند:
1. برخی که از اساس انکار مبدا و معاد و در نتیجه رسالت و... دارند و طبیعی است که باوری به اقامه نماز ندارند.
2. برخی به مبدا و معاد و... باورمند و حتی در برخی مناسک دینی فعالند (مثلا مشارکت در مراسم عاشورایی)، ولی نسبت به برگزاری نماز تنبل، بی توجه، سهل انگار و بی توجه اند.
3. برخی به مبدا و معاد و... باور دارند، اما رویکرد غیر فقهی به موضوع دارند. چنانکه برخی فقها و عرفا شریعت و احکام شرعی را پوسته فرض می کنند و نه هسته و مغز دین. حتی فراتر از آن همانگونه که پوسته «بادام» وقتی رسید مانع رسیدن به مغز است و باید شکسته شود، از پوسته دین (نماز و....) باید گذر کرد تا مغز، کارکرد مثبت داشته باشد. به تعبیر «شیخ محمود شبستری» در گلشن راز (بیت های 6-354):
تبه گردد سراسر مغز بادام گرش از پوست بخراشی گهِ خام
ولی چون پخته شد، بی پوست نیکوست اگر مغزش برآری بر کَنی پوست
شریعت پوست، مغز آمد حقیقت میان این و آن باشد طریقت
سخن های از جنس داستان «موسی و شبان» مثنوی مولوی را هم می توان ذیل نگاه عرفانی توضیح داد که «ما برون بنگریم و حال را نی برون را بنگریم و قال را»
4. برخی نواندیشان دینی نیز تکالیف واجب را با آزادی بشر سازگار نمی دانند. زیرا خداوند بشر را آزاد آفریده و راه نیک مثل نماز و روزه را تنها به او توصیه می کند، و نه امری که واجب باشد و انجام ندادنش عقاب داشته باشد. محمد مجتهد شبستری از متفکران ایرانی چنین نگاهی دارد. پس اگر کسی نماز فقهی نخواند نه بر ایمانش مشکلی است و نه تدین اش.
5. برگزاری نماز فقهی برخی نزد برخی دیگر، مقبول نیست و بلکه بدعت است. چنانکه شیعه و سنی، نه وضوی همدیگر را قبول دارند و نه برخی آداب مقارن نماز را و در نتیجه نماز سنیان از نگاه اکثر فقهای شیعه، مقبول نیست و بالعکس!

ج) به قراین مختلف از جمله همین کلامی که از کریمی پور آمد، دکتر شریعتی منکر مبدا و معاد نبود، بلکه می دانیم بهترین مناجات با خدا به زبان فارسی از سوی او خلق شده است (کتاب نیایش)، و یا به حج رفتن و کتاب حج، زیباترین روح پرستنده و....
در عین حال شریعتی تصریح داشت که اسلام منهای روحانیت را در دستور کار دارد و بدنبال «پروتستانتیسم اسلامی» است. در این نگاه تازه از دین، مناسک فقهی و خود روحانیت رنگ می بازند و اینکه برخی گفتند همسر دکتر شریعتی بر سر پوششی نداشت (حجاب شرعی نداشت) هم قابل فهم می شود. چون اصلا باوری به این ظواهر دینی نداشت و به توجه به «کویریات» و درونگرایی های خاص عرفانی اش، می توان گفت او سالک و عارفی مدرن بود که ظواهر دین زیاد برایش موضوعیت نداشت و غایات بلندتر و رهایی بخش تری را در دین می جست.

اینکه آیا آن غایات درست بود یا نه و یا چقدر در کارش توفیق داشت یا خیر، تامل مستقل می طلبد.

محمد منصورنژاد
۱۰ امرداد ۱۴۰۵

#فرهیختگان روزن آگاهی

چرا آمریکا در آستانهٔ حمله به ایران عقب‌نشینی کرد؟

بار دیگر، در حالی‌که بسیاری انتظار داشتند تهدیدهای اخیر دونالد ترامپ به آغاز عملیات نظامی علیه ایران بینجامد، آمریکا از این گام عقب کشید. این سومین یا چهارمین بار در ماه‌های اخیر است که چنین الگویی تکرار می‌شود: تهدید شدید، اوج‌گیری تنش، و سپس عقب‌نشینی مشروط به دستیابی به توافق. تکرار این چرخه، خود پرسشی جدی دربارهٔ ماهیت واقعی این تهدیدها ایجاد کرده است.

هیچ تبیین واحدی برای این رفتار به‌طور قطعی تأیید نشده؛ آنچه در ادامه می‌آید، مرور چند تبیین رقیب است که هرکدام بخشی از واقعیت را توضیح می‌دهند، بی‌آنکه بتوان با قطعیت یکی را بر دیگری ترجیح داد.

نبود آمادگی واقعی برای جنگ گسترده
برخی تحلیل‌گران این عقب‌نشینی‌ها را نه یک انتخاب راهبردی آگاهانه، بلکه محصول محدودیت‌های عینی می‌دانند. گزارش‌هایی از کاهش ذخایر مهمات و نگرانی مقام‌های امنیتی آمریکا دربارهٔ توان نظامی این کشور در صورت گسترش درگیری منتشر شده است. اگر این گزارش‌ها درست باشند، آنچه «لغو حمله» خوانده می‌شود در واقع «به‌تعویق‌افتادن» است تا زیرساخت لازم برای مدیریت پیامدهای یک جنگ تمام‌عیار فراهم شود.

بلوف راهبردی و امتیازگیری دیپلماتیک
تبیین رقیب این است که از ابتدا هدف اصلی تهدیدها، فشار برای امتیازگیری در مذاکره بوده، نه حمله واقعی. الگوی تکراریِ «تهدید → مذاکره → عقب‌نشینی مشروط به توافق» این احتمال را تقویت می‌کند، به‌ویژه که خواسته‌های مطرح‌شده (بازگشایی تنگهٔ هرمز، محدودسازی برنامهٔ هسته‌ای) دقیقاً همان اهدافی هستند که واشنگتن بدون جنگ نیز به دنبال آن‌هاست.

فشار متحدان و بازیگران منطقه‌ای
میانجی‌گری برخی کشورهای منطقه برای جلوگیری از گسترش درگیری نیز در برخی گزارش‌ها مطرح شده است. اگر صحت داشته باشد، نشان می‌دهد بازیگرانی که ثبات تنگهٔ هرمز و اقتصاد منطقه برایشان حیاتی است، در تصمیم نهایی واشنگتن بی‌تأثیر نبوده‌اند.

ملاحظات داخلی و هشدار مشاوران امنیتی
گزارش‌هایی نیز از هشدار مشاوران ارشد امنیتی آمریکا دربارهٔ ریسک‌های تشدید نظامی منتشر شده که می‌تواند در تصمیم موقت ترامپ برای خودداری از گسترش عملیات مؤثر بوده باشد.

دربارهٔ احتمال فریب
اینجا باید دو سطح را از هم جدا کرد. نخست، احتمال فریب راهبردی از سوی آمریکا — یعنی تهدیدی که از ابتدا قرار نبود اجرا شود و صرفاً ابزار فشار بوده است؛ این سناریو با الگوی تکراری تهدید-عقب‌نشینی همخوانی دارد. دوم، احتمال اغراق یا روایت‌سازی جانب‌دارانه در پوشش خبری رویداد، برای مصرف داخلی هرکدام از دو طرف؛ نکته‌ای که در ارزیابی هر گزارش باید مد نظر باشد، به‌ویژه در شرایطی که منابع در دسترس عمدتاً روایت یک‌سویه دارند.

جمع‌بندی
با شواهد موجود نمی‌توان یک دلیل واحد و قطعی برای این عقب‌نشینی ارائه داد. ترکیبی از محدودیت واقعی در آمادگی نظامی، فشار دیپلماتیک متحدان، و بازی امتیازگیری سیاسی، محتمل‌ترین تصویر است — نه یک روایت ساده و یک‌بُعدی. آنچه مسلم به‌نظر می‌رسد این است که وضعیت همچنان شکننده است و تکرار این الگو در آینده نزدیک بعید نیست، مگر آنکه توافقی پایدار جایگزین چرخهٔ تهدید-عقب‌نشینی شود.

محمدعلی سوره

#فرهیختگان روزن آگاهی

می‌دانید تراژیک‌ترین قسمت آنچه امروز بر سرمان می‌رود چیست؟ این است که یک سال دیگر، یا دو سال دیگر، یا پنج سال دیگر، هیچکس مسوولیت تصمیم‌ها و اعمال امروز نظام را نخواهد پذیرفت. هیچکدام از آنهایی که امروز برای ما ادای شجاعت درمی‌آورند، مسوولیت تصمیماتی که به بلایی منجر می‌شود که بناست سرمان بیاید را به گردن نخواهند گرفت. عوضی‌هایی چون جلیلی و ثابتی و رسایی و بقیه زباله‌ها خواهند گفت که چون عراقچی یا قالیباف در فلان جلسه فلان لبخند را زدند اینگونه شد! سران سپاه خواهند گفت که شعام همه تصمیم‌ها را گرفته، رئیس‌جمهور و شعام خواهند گفت که کل نظام و آقامجتبی پشت تصمیمات بوده، آقا مجتبی (اگر زنده باشد که به نظرم نیست) خواهد گفت که فرماندهان اطلاعات اشتباه به او‌ داده‌اند، همه هم از نیروهای خودسری که فلان موشک را وسط مذاکرات زدند خواهند نالید.....

یک عده جبون ترسوی مسوولیت‌ناپذیر! فضله موش از اینها بهتر و بالاتر و پرارزش‌تر است!

از افاضات جناب گاو

#فرهیختگان روزن آگاهی

ماجرای شاندل و موج نوی شریعتی‌ستیزی
سیاوش صفاری
(استادتمام مطالعات غرب آسیا در دانشگاه ملی‌ سئول)

منبع: روزنامه شرق
تاریخ: ۱۰ مرداد ۱۴۰۵

یک. بار دیگر، شریعتی‌ستیزی
در شرایطی که تهاجم خارجی و بحران‌های داخلی نفس جامعه را گرفته، بار دیگر موجی از شریعتی‌ستیزی در فضای فکری و شبکه‌های اجتماعی به راه افتاده است. شریعتی‌ستیزان دگربار به میدان آمده‌اند، با طوماری از اتهامات کهنه و شماری اتهامات نو. اگر دیروز شریعتی متهم بود که بیشتر مشوق شور بوده تا شعور، امروز با اتهام سنگین‌تر «شیادی» روبه‌روست. بهانه این موج تازه، شخصیتی است به نام شاندل، که شریعتی در چندین اثر به او ارجاع می‌دهد. شریعتی‌ستیزان گویی یک‌شبه کشف کرده‌اند که شاندل وجود خارجی ندارد و ساخته‌وپرداخته تخیل شریعتی است. پس ارجاع‌دادنِ شریعتی به این شخصیت جعلی، از نظر ایشان، سندی است بر شیادی او؛ گواهی بر تلاش آگاهانه‌اش برای فریب مخاطب، و نشانی از بی‌پایبندی‌اش نه‌تنها به اسلوب علمی بلکه به اصول اخلاقی. و از اینجا نتیجه گرفته می‌شود که شریعتی نمونه اعلای روشنفکران شیاد و بی‌مسئولیتی است که جامعۀ ما را به خاک سیاه نشاندند؛ هر‌چه امروز می‌کشیم از دست همین روشنفکران است، و در رأس آنان شریعتی. شریعتی‌ستیزان نوین او را شماتت می‌کنند که چرا شخصیتی غیرواقعی خلق کرده و اینجا و آنجا به او ارجاع داده است. اما تصویری که خود از علی شریعتی ارائه می‌دهند، سراپا جعلی است و کمترین ارتباطی با شریعتی واقعی ندارد. شریعتی ساخته‌وپرداخته شریعتی‌ستیزان، فردی است بی‌سواد و حقه‌باز؛ مخالف تمدن و پیشرفت و مدرنیته و هر آنچه از غرب آمده؛ هم ضد ایران و ایرانی و هم بیگانه با اسلام؛ تئوریسین استبداد دینی و حجاب اجباری؛ مخالف آزادی و موافق دولتی تمامیت‌خواه که همه عرصه‌ها را قبضه کند و اقتصاد دستوری را حاکم سازد. هر کس بی‌حب‌وغرض دو یا سه کتاب از شریعتی خوانده باشد، نیک می‌داند این تصویر تا چه حد پوشالی و دور از واقعیت است. آری، شریعتی شاندل را جعل کرده است. اما آیا می‌توان از این گزاره درست نتیجه گرفت که شریعتی شیاد است و بی‌اخلاق؟ آیا می‌توان کل پروژه فکری او را زیر سؤال برد؟

متن کامل در سایت روزنامه شرق



#فرهیختگان روزن آگاهی

گفت‌وگوی رضا علیجانی با ایران وایر

ما از دادگاه بسیار طولانی حمید نوری و محاکمه امثال هادی مطر می‌توانیم درس‌های مهمی برای قضاوت در باره تاریخ گذشته و نیز ترسیم چشم‌اندازه آینده کشورمان بیاموزیم. از جمله اینکه شکنجه حتی در باره افراد تروریست ممنوع است!

خمینی در سال‌های آخر عمرش، شخصا و با هدایت افراد پیرامونش دست به کارهای مهم و بعضا شگفت‌انگیزی زد مثل...

هم برخی ترورهای خارج از کشور و هم برخی قتل‌های داخلی ناشی از فتوای مذهبیِ بود. فریدون فرخزاد در خارج و نیز افرادی همچون حسین برازنده (در مشهد) و یا اعضای مختلفی از کانون نویسندگان و یا امثال مجید شریف نمونه‌هایی از این خیل انبوه هستند.

اعدام‌های وسیع زندانیان سیاسی در تابستان ۶۷ برخی مبتنی بر فتوای محارب (در رابطه با مجاهدین) و بخشی مبتنی بر حکم ارتداد (برای زندانیان چپ)، بود. در حالی که...

احکام شریعت در ادیان مختلف در زمانه‌ی خودشان خشن تلقی نمی‌شدند؛ مثل گردن زدن با گیوتین در دوران انقلاب فرانسه که بعدا منسوخ شد. احکام شریعت اما در بین پیروان‌شان خیلی دیرتر منسوخ می‌شوند و بنا به تعصبات و دگمهای آنها، سخت جان هستند.

من از جزئیات پرونده هادی مطر اطلاعی ندارم ولی به گفته پلیس خودش به فتوای خمینی علیه سلمان رشدی استناد کرده است.

خمینی در سال‌های آخر عمرش با پذیرش قطعنامه ۵۹۸ به جنگ پایان داد، آقای منتظری را برکنار کرد و فتوا برای کشتار زندانیان سیاسی در سراسر کشور صادر نمود.

خمینی مغرور که پس از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ در حالی که قبلا می‌خواست صدام را سرنگون کند اما حالا مجبور به مذاکره با او شده بود، به فردی تبدیلی شد که خشم درونی زیادی داشت. صدور فتوای مرگ برای سلمان رشدی و برای یکی از مصاحبه‌گران رادیو و فردی که او با وی مصاحبه کرده بود و اوشین را الگوی خودش به جای حضرت فاطمه معرفی کرده بود که شناختی از او ندارد، نمونه‌هایی از این حالت اوست.

بعد از انتشار کتاب سلمان رشدی، در حالی که بعید به نظر می‌رسید کسی کتابش را خوانده باشد، در برخی کشورهای مسلمان‌نشین از جمله پاکستان، هیجان زیادی علیه او براه افتاد. خمینی بعد از همه به این هیجان پیوست اما تندتر از همه موضع گرفت و خودش را در جلوی صف قرار داد.

فتوای خمینی روی دست دولت بعد از جنگ(هاشمی) که می‌خواست زندگی مسالمت‌آمیزی با غرب داشته باشد، مانده بود. آنها این تمهید را اندیشیدند که بگویند...

توجیه سیاسی در رابطه با اعدام مجاهدین در تابستان ۶۷ که از مدتها پیش گرفته شده بود و ربط دادنش به عملیات فروغ جاویدان اساسا دروغ و فریبکارانه بود. چپها هم که اصلا نقشی در این باره نداشتند.

بحث ارتداد و کتب ضاله از مباحث بسیار خشن فقهی است. در کل نیز ادیان و به خصوص بخش‌های قضائی و جزائی آنها برای انسان امروز بسیار خشن است.

احکام شریعت در ادیان مختلف برخاسته از زمانه خودشان بوده است که به علت فریز شدن در همان دوران امروزه در وجدان جمعی آدمیان بسیار خشن وبعضا وحشیانه تلقی می‌شوند. همانند سرزدن با گیوتین در دوران انقلاب فرانسه که امروزه امری داعش‌وار محسوب می‌شود.

این خشونت در وندیداد زرتشتی، تلمود یهودی و فقه اسلامی حضور پر رنگی دارد.

در متون فقهی ادیان مختلف «انسان» به ذات خودش و «انسان به ما هو انسان»، ارزش و مقامی ندارد و همه احترام و ارزشها متعلق به انسان مومن است. از عصر روشنگری و رنسانس بود که جو غالب به سمتی رفت که «انسان» بدون هیچ پیشوند و پسوندی ارزش ذاتی پیدا کرد.

با توجه به دادگاه بسیار طولانی حمید نوری و محاکمه امثال هادی مطر، دیگر نمی‌توان گفت که ساواک در تهدید و سرکوب و شکنجه مخالفانش حق داشته است چون آنها تروریست بوده‌اند؛ چون اگر از این هم بگذریم که گروههایی که وادار به مبارزه مسلحانه شده‌اند ترویست محسوب می‌شوند یا خیر، اما دیگر جبهه ملی، نهضت آزادی، دانشجویی که فقط کتابی خوانده و امثال بهروز وثوقی که دیگر ترویست نیستند!

حمید نوری که متهم به مشارکت در کشتار زندانیان سیاسی بود و یا هادی مطر که دست به عمل تروریستی علیه سلمان رشدی زده بود، در یک سیر دادرسی عادلانه و با دقت و بدون خشونت بازجویی و محاکمه شدند. کسی هم نگفت چون اینها تروریست هستند باید با آنها خشونت کرد و یا شکنجه‌شان نمود.
نکات کامل‌تر در فایل صوتی

#فرهیختگان روزن آگاهی

فلامینگوها در خلیج گرگان
ویدیو از رضا ناظری

#فرهیختگان راهی به رهایی

غریبه‌ای در شهر

چگونه در وضعیتی که می‌پنداریم نفوذ فراگیر شده است، مفری برای حیات سیاسی و سیاستی بگشاییم؟

سعید حجاریان | نظریه‌پرداز و تحلیل‌گر سیاسی

مدتی است به‌واسطه شرایط کشور واژه‌هایی نظیر «نفوذ»، «رخنه»، «حفره»، «جاسوس» و امثال این‌ها بر ادبیات سیاسی و مطبوعاتی سایه افکنده است. برخی افراد به‌واسطه تجارب و مشاهدات‌شان به این قبیل موضوعات پرداخته‌اند و دیگرانی هم صرفاً از حیث تفنن و برچسب‌زنی حول این واژه‌ها تولید گفتار و نوشتار کرده‌اند. این فضا حس «جاسوسی‌هراسی» (spyphobia) را در میان مردم پدید آورده و طبعاً ذهن سیاست‌گذاران هم درگیر شده است. در حالی‌که جامعه سالم بیشتر مبتنی بر اعتماد و هم‌پذیری است تا شک و طرد دیگری.

زمانی‌که مسأله نفوذ برجسته می‌شود و از سطح مباحث کارشناسی به سطح مجادله‌های عمومی کشیده می‌شود، ساخت سیاسی کشور در لاک خود فرو می‌رود. به‌عبارتی به‌دلیل دقت و تحفظ، تحرک در حکمرانی و خلاقیت در تصمیم‌گیری، که شروط لازم پویایی حکمرانی به‌شمار می‌آیند، از قاعده‌ به استثناء تبدیل می‌شوند؛ استثنایی که صرفاً معدودی می‌توانند آن را رعایت کنند.

چنانکه سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه اشاره داشت که در دوره جنگ با جابجایی‌های متعدد مسئولیت دیپلماتیک خویش را که همانا ارتباط پیوسته با نهادها و شخصیت‌های دیپلماتیک باشد، انجام داده است اما با گشت‌زنی در شهر. این در حالی است که در مواجهه با پدیده نفوذ می‌بایست نقطه‌ بهینه‌ای را تعریف کرد و میان «ترس از جاسوس/نفوذی» و «کارآمدی فرد/افراد مظنون» ایجاد توازن کرد تا ضمن حفظ کارکرد و کارآمدی سیستم از توقف کلی آن جلوگیری کرد.

همچنین باید از محصور شدن در سه ضلعی «جاسوس‌پنداری-گزینش‌گری-ناکارآمدی» اجتناب کرد. زیرا در این چرخه، نخست همه ارکان و افرادی که متفاوت می‌اندیشند، جاسوس پنداشته می‌شوند یا در دستگاه غیریت‌سازی به‌مثابه نفوذی معرفی می‌شوند، پس از آن نوبت گزینش و گزینش‌گری بی‌ضابطه و حذف‌محور فرامی‌رسد تا جایی که ناکارآمدی به‌عنوان وضعیت جبری به حکمرانی تحمیل می‌شود. این چرخه تا جایی ادامه پیدا می‌کند که ورودی و خروجی نظام حکمرانی میل به صفر می‌کند و نه ورودی‌ها ارزش افزوده‌ای برای سیستم ایجاد می‌کنند و نه خروجی‌ها قادرند تحولی را پدید آورند و کسی قادر نیست مسئولیت عادی خویش را به انجام برساند.

متن کامل این نوشتار در Instant View
mashghenow.com/?p=6452


#فرهیختگان روزن آگاهی

تماشا کنید: «فقط حمله مجدد اسراییل به ایران است که می‌تواند نتانیاهو را پیروز انتخابات کند»

گفتگو با هادی برهانی، استاد مطالعات اسرائیل دانشگاه تهران

فیلم کامل گفتگو را در لینک زیر ببینید:
https://youtu.be/GkhJwTbnxpE?si=-gBULGBy8sBgo7w5

#فرهیختگان روزن آگاهی

سرنوشت مصر در انتظار ایران؟

بخشی از گفت‌وگوی حمزه صفوی، مهدی خراتیان و رحمن قهرمان‌پور

کامل این گفت‌وگو در یوتوب آزاد:
https://youtu.be/_1-M_vmV0A4

#فرهیختگان روزن آگاهی

از ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۵؛ چرا داستان اقتصاد ایران عوض نشد؟

▫️سال ۱۳۹۴، مسعود نیلی و جمعی از اقتصاددانان در کتاب «اقتصاد ایران به کدام سو می‌رود؟» تصویری از مهم‌ترین چالش‌های اقتصاد ایران ارائه کردند؛ از بیکاری و چندنرخی بودن ارز گرفته تا کسری بودجه، رشد نقدینگی، ضعف نظام بانکی، ناترازی در بازارهای مختلف و ضرورت اصلاحات ساختاری.

▫️یازده سال بعد، در تابستان ۱۴۰۵، مسعود نیلی در همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران» بار دیگر مسیر تحولات اقتصاد کشور را مرور کرد.

▫️این ویدیو، با کنار هم قرار دادن سخنان امروز نیلی و تحلیل‌های ثبت‌شده در کتاب سال ۱۳۹۴، تلاش می‌کند به یک پرسش پاسخ دهد؛ اقتصاد ایران در این یازده سال چه مسیری را طی کرده و فاصله میان «وضعیت موجود» و «وضعیت مطلوب» تا چه اندازه تغییر کرده است؟

▫️بازخوانی این کتاب، صرفاً مرور یک اثر دانشگاهی نیست؛ بلکه فرصتی است برای مقایسه تحلیل‌هایی که بیش از یک دهه پیش درباره اقتصاد ایران ارائه شده‌اند با واقعیت‌هایی که امروز اقتصاد کشور با آن‌ها روبه‌روست.

لینک این برنامه در آپارات


#فرهیختگان روزن آگاهی

درک معاون اول رئیس‌جمهور از ابتدایی ترین مولفه های اقتصادی
مولود حاجی زاده
https://news.gooya.com/2026/08/post-111862.php


#فرهیختگان روزن آگاهی

تماس تلفنی: اولتیماتوم سعودی‌ها به ترامپ به نمایندگی از شورای همکاری خلیج فارس
پاتریشیا مارینز

در میان شایعات قوی مبنی بر اینکه نتانیاهو از قبل با ترامپ برای ازسرگیری بمباران‌ها علیه ایران به توافق رسیده بود، کشورهای حاشیه خلیج فارس مانند قطر و امارات متحده عربی از پیش در پشت صحنه فعال شده بودند.

قطر به طور خاص نسبت به خطرات قریب‌الوقوع برای زیرساخت‌های عظیم و صادرات گاز طبیعی خود هشدار می‌داد.

با این حال، این هشدارها برای منصرف کردن ترامپ کافی نبود؛ چرا که او در حال پیشبردن طرح خود بود، به‌ویژه از آنجا که دو شرکت بزرگ صادرکننده گاز طبیعی آمریکا از این سناریو سود می‌بردند و از حامیان مالی کمپین ترامپ بودند.

امارات متحده عربی نیز درباره خطرات متوجه تأسیسات خود هشدار داده بود، اما پیشرفت چندانی حاصل نشده بود.

در ۷۲ ساعت گذشته، این کشورها به واشنگتن اطلاع دادند که گزارش‌های اطلاعاتی محلی تأیید می‌کند در صورت آغاز بمباران‌ها توسط آمریکا، ایران از قبل میدان‌های نفتی، پالایشگاه‌ها و نیروگاه‌های تمام اعضای شورای همکاری خلیج فارس را برای یک پادتک (حمله متقابل) فوری هدف‌گذاری و نقشه‌برداری کرده است؛ اما این موضوع نیز بی‌نتیجه بود.

در نهایت این محمد بن سلمان بود که موضع شورای همکاری خلیج فارس را یکپارچه کرد.

روز شنبه، او تماسی تلفنی با ترامپ برقرار کرد و هشدار داد که ایران به هرگونه بمباران، با حمله مستقیم به زیرساخت‌های انرژی عربستان سعودی و سایر همسایگان خلیج فارس پاسخ خواهد داد.

این موضوعی نبود که ترامپ و نتانیاهو از قبل ندانند یا هنگام تصمیم‌گیری برای حمله آن را نادیده نگرفته باشند.

اما رهبر سعودی فراتر از این رفت:
او به نمایندگی از شورای همکاری خلیج فارس، صریحاً از ترامپ خواست که از برنامه‌های خود برای حملات گسترده به خاک ایران عقب‌نشینی کند.

او مستقیماً خواستار شفاف‌سازی درباره طرح اقدام واشنگتن و تل‌آویو شد و استدلال کرد که اشتباهات محاسباتی در این برهه زمانی، بازار جهانی انرژی را برای مدت طولانی متزلزل خواهد کرد.

او با این کار، دو پیام تلویحی را منتقل کرد:
نخست اینکه در صورت نابودی، اقتصادهای شورای همکاری خلیج فارس قادر نخواهند بود به توافق‌نامه‌های امضا شده، یادداشت‌های تفاهم (MoU) و مشارکت‌های ساختاری بلندمدت که در دوران ریاست‌جمهوری ترامپ منعقد شده و ارزشی بین ۲ تا ۳ تریلیون دلار دارند، عمل کنند.

این سوا از میلیاردها دلاری است که مستقیماً به کسب‌وکارهای خود دونالد ترامپ و دامادش، جرد کوشنر، تزریق شده است.

برای عاقلان مشخص شد که این منابع می‌تواند به سمت سرمایه‌گذاری در بلوک‌های دیگر، از جمله چین، تغییر مسیر دهد.

دوم اینکه اگر ترامپ درخواست سعودی‌ها را که به عنوان سخنگوی خلیج فارس عمل می‌کردند رد کند و طرح خود را پیش ببرد، تنها مسئول نابودی اقتصادهای محلی و بحران اقتصادی جهانی خواهد بود.

عربستان سعودی و سایر کشورهای خلیج فارس در مواجهه با یک فاجعه ساختاری در سرزمین‌های خود، حریم هوایی‌شان را روی جنگنده‌های آمریکایی خواهند بست و مجوزهای استفاده از پایگاه‌های لوجستیکی در منطقه را لغو خواهند کرد.

همین دو پیام تلویحی بود که مانع ترامپ شد. او تمام موارد دیگر را از قبل ارزیابی کرده بود و با این وجود تصمیم به ادامه حمله داشت.
ادامه مطلب را در لینک‌ زیر بخوانید:

https://open.substack.com/pub/global21/p/phone-call-saudis-issue-ultimatum?utm_source=share&utm_medium=android&r=2sx805

#فرهیختگان راهی به رهایی

صحبت‌های قابل تأمل دکتر محمد فاضلی در رابطه با دیدگاه محمدرضاشاه در مورد ساخت بمب اتمی توسط ایران ...

#فرهیختگان روزن آگاهی