🔴 تعهد به واقعیت، بدون بازنمایی؛ عینیت در تاریخ از راه یادآوری و بخشش
🎧 فایل صوتی یک جلسه فلسفی
🎙 محمدمهدی جعفری

دانشجوی دکتری فلسفه علم، دانشگاه صنعتی شریف
🔹 آیا عینیت در تاریخ تنها از راه بازنمایی دقیق گذشته به دست می‌آید؟ یا می‌توان نسبت دیگری با واقعیت تاریخی برقرار کرد؛ نسبتی که در آن یادآوری و بخشش نیز اهمیت داشته باشند؟
عنوان این جلسه، پرسشی فلسفی درباره نسبت واقعیت، بازنمایی، حافظه تاریخی و بخشش پیش می‌کشد.
این پرسش به مسئله‌ای بنیادین در فلسفه تاریخ راه می‌برد: چگونه می‌توان به واقعیت گذشته وفادار ماند، بی‌آنکه شناخت تاریخی را صرفاً به بازسازی و بازنمایی آن فروکاست؟
و آیا یادآوری و بخشش می‌توانند در شیوه مواجهه ما با گذشته نقشی داشته باشند؟
🎧 «تعهد به واقعیت بدون بازنمایی: عینیت در تاریخ از راه یادآوری و بخشش»
با ارائه محمدمهدی جعفری
📎 فایل صوتی جلسه پیوست است.
#فلسفه_تاریخ #فلسفه_علم #عینیت #حافظه_تاریخی #بخشش #محمدمهدی_جعفری
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 شلاق بر تن کارگر؛ وارونگی هولناک عدالت در سرزمین نفت!
🔻 گزارش اجرای حکم شلاق بیش از ۱۰ کارگر معترض پتروپارس هویزه
✅ بنا بر گزارش زاگرس ۲۴، حکم شلاق بیش از ده کارگر معترض پتروپارس هویزه اجرا شده است؛ خبری شرم‌آور و تکان‌دهنده که در صورت تأیید، باید آن را یکی از جلوه‌های تلخ نقض حقوق کارگران و کرامت انسانی دانست.
چه وارونگی هولناکی در مفهوم عدالت رخ داده است که مطالبه نان جرم می‌شود و شلاق، پاسخ آن؟
کارگری که با رنج و عرق جبین، ثروت این سرزمین را از دل خاک بیرون می‌کشد، چرا باید به‌جای برخورداری از حقوق و امنیت شغلی، با تهدید و مجازات روبه‌رو شود؟
چگونه می‌توان از عدالت سخن گفت، اما اعتراض کارگر را نه با گفت‌وگو و رسیدگی به مطالباتش، بلکه با تازیانه پاسخ داد؟
🔻 آقای وزیر نفت! آقای مدیرعامل پتروپارس! این ننگ را چگونه توضیح می‌دهید؟
وزیر نفت نمی‌تواند تنها هنگام افتتاح پروژه‌ها و اعلام رکوردهای تولید در برابر دوربین‌ها ظاهر شود. وقتی چنین خبری درباره کارگران صنعت نفت منتشر می‌شود، افکار عمومی حق دارد از او پاسخ بخواهد.
آقای وزیر! شما در برابر وضعیت کارگرانی که چرخ صنعت نفت بر شانه‌های آنان می‌چرخد، چه مسئولیتی برای خود قائل هستید؟
و مدیرعامل پتروپارس باید به‌صراحت توضیح دهد:
چه اختلافی میان کارگران و مجموعه تحت مدیریت او وجود داشته است؟ آیا شرکت یا پیمانکاران آن در طرح شکایت و پیگیری قضایی نقش داشته‌اند؟ برای حمایت از کارگران و جلوگیری از چنین سرانجامی چه اقدامی صورت گرفته است؟
صدور حکم قضایی در اختیار مدیران شرکت نیست؛ اما این واقعیت، آنان را از ضرورت شفاف‌سازی و پاسخ‌گویی درباره مناسبات کارگری و اقدامات مجموعه تحت مدیریتشان معاف نمی‌کند.
🔴 شرم‌آورتر از شلاق‌خوردن کارگر، عادی‌شدن چنین اخباری در جامعه است.
جامعه‌ای که در آن صاحبان قدرت از عدالت دم می‌زنند، اما کارگران برای پیگیری مطالباتشان با خطر مجازات بدنی روبه‌رو می‌شوند، باید از خود بپرسد عدالت در خدمت چه کسانی قرار گرفته است.
اگر این گزارش صحت داشته باشد، اجرای چنین حکمی نه نشانه اقتدار قانون، بلکه نشانه شکست عدالت و تحقیر کرامت انسانی است.
هیچ توجیه اداری، مدیریتی یا قضایی نمی‌تواند ضرورت احترام به شأن انسانی کارگران را از میان ببرد.
جامعه‌ای که صدای کارگر را با شلاق پاسخ دهد، پیش از آنکه بر تن کارگران تازیانه بزند، بر پیکر عدالت و انسانیت شلاق زده است.
🔻 انتظار می‌رود مسئولان قضایی، وزارت نفت و مدیریت پتروپارس فوراً درباره صحت این گزارش، ماهیت پرونده و نقش نهادهای مرتبط توضیح دهند.

📌 منبع گزارش: زاگرس ۲۴

#حقوق_کارگران #پتروپارس #هویزه #وزارت_نفت #شلاق #کرامت_انسانی #عدالت_اجتماعی
#فرهیختگان راهی به رهایی

🔴 آقای دکتر قیّم! نام این پهنه آبی «خلیج فارس» است
🎥 نقدی از کانال «تالار آینه» بر سخنان عبدالنبی قیّم
🔹 دکتر عبدالنبی قیّم، پژوهشگر و نویسنده عرب خوزستانی، از جمله مؤلفان کتاب «نقدی بر دو قرن سکوت» است؛ پژوهشگری که در آثار و سخنان خود بارها به خطاهای تاریخی و فرهنگی دیگران اعتراض کرده است.
این بار اما نویسنده کانال «تالار آینه» پرسشی انتقادی را متوجه خود او کرده است.
در ویدئوی منتشرشده، به کاربرد واژه «خلیج» از سوی دکتر قیّم اشاره شده و نویسنده یادآوری می‌کند که نام تاریخی و شناخته‌شده این پهنه آبی، «خلیج فارس» است.
🔻 دقت تاریخی، مسئولیتی دوسویه است.
کسی که به‌درستی بر ضرورت دقت در روایت تاریخ تأکید می‌کند، خود نیز در به‌کارگیری نام‌های تاریخی و جغرافیایی با انتظاری مشابه روبه‌روست.
البته استفاده از واژه کوتاه‌شده «خلیج» به‌تنهایی اثبات‌کننده انکار نام «خلیج فارس» نیست؛ اما در فضایی که نام این پهنه آبی موضوع مناقشه‌های سیاسی و هویتی است، به‌کارگیری نام کامل تاریخی آن اهمیت ویژه‌ای دارد.
عرب‌بودن و ایرانی‌بودن در تعارض با یکدیگر نیستند. میراث فرهنگی عرب‌های خوزستان بخشی ارزشمند از تاریخ و هویت متکثر ایران است و پاسداشت نام خلیج فارس نیز مسئولیتی مشترک برای همه ایرانیان، فارغ از زبان و تبار آنان.
انتظار از پژوهشگران تاریخ، پیش از هر چیز، وفاداری به دقت علمی و پرهیز از ابهام در موضوعات حساس تاریخی است.
🎥 ویدئوی همراه
✍️ برگرفته از کانال «تالار آینه»، با تنظیم تحریریه فرهیختگان
#عبدالنبی_قیم #خلیج_فارس #تاریخ_ایران #خوزستان #هویت_ایرانی #میراث_فرهنگی
#فرهیختگان روزن آگاهی

فاطمه سلطانی
اسفراین. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🔴 گزارش بازداشت فرد مسلح در حاشیه نشست عباس آخوندی؛ ادعای سوءقصد نافرجام
🔻 ابهام درباره انگیزه مهاجم و احتمال تهدید شخصیت‌های دیگر
✅ بر اساس گزارش‌های اولیه، فردی مسلح که گفته می‌شود قصد سوءقصد به عباس آخوندی، وزیر پیشین راه و شهرسازی، را داشته است، در حاشیه نشستی تخصصی بازداشت شده است.
این نشست به میزبانی بنیاد باران، در مجموعه کتابخانه ملی و با سخنرانی آخوندی درباره «گذارهای جهانی، زنجیره ارزش و معماری توسعه ایران» برگزار شده بود.
بنا بر اطلاعات منتشرشده، پس از پایان برنامه و هنگام خروج آخوندی، فرد مسلح با راننده او درگیر شده و راننده موفق شده است سلاح را از دست وی خارج کند. سپس نیروهای حراست و انتظامی مداخله کرده و فرد مظنون را بازداشت کرده‌اند.
🔻 ادعای وجود اهداف دیگر
در بخش نگران‌کننده دیگری از این گزارش آمده است که فرد بازداشت‌شده مدعی ارتباط با گروهی دیگر شده و گفته است حتی در صورت دستگیری او، افراد دیگری اقدام مورد نظر را دنبال خواهند کرد.
همچنین ادعا شده که او نام چند شخصیت دیگر را نیز به‌عنوان اهداف احتمالی مطرح کرده است.
این ادعاها هنوز نیازمند تأیید رسمی و بررسی مستقل‌اند و هویت، انگیزه و وابستگی احتمالی فرد بازداشت‌شده روشن نیست.
🔴 خشونت مسلحانه علیه شخصیت‌های سیاسی، فارغ از دیدگاه و پیشینه آنان، تهدیدی علیه امنیت عمومی و امکان گفت‌وگوی مدنی است.
اگر جزئیات این گزارش تأیید شود، پرسش اصلی تنها چگونگی خنثی‌شدن یک سوءقصد نیست؛ بلکه این است که چه کسانی در پشت چنین اقدامی قرار داشته‌اند و نهادهای مسئول برای پیشگیری از تهدیدهای احتمالی بعدی چه خواهند کرد.
افکار عمومی حق دارد درباره این حادثه، بدون شایعه‌پردازی و پنهان‌کاری، توضیحی مستند و شفاف دریافت کند.
#عباس_آخوندی #بنیاد_باران #کتابخانه_ملی #امنیت_عمومی #خشونت_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 هشدار درباره تبدیل بحران بلوچستان به نزاع مذهبی
🔻 ادعای استفاده از نیروهای فاطمیون در ناآرامی‌های بلوچستان و پیامدهای احتمالی آن
✍️ «از افاضات جناب گاو»

✅ در پی ناآرامی‌های اخیر بلوچستان، ادعایی درباره استفاده جمهوری اسلامی از نیروهای افغانِ لشکر فاطمیون برای مقابله با معترضان مطرح شده است؛ ادعایی که هنوز صحت آن برای ما تأیید نشده است.
نویسنده یادداشت هشدار می‌دهد که اگر این خبر درست باشد، مسئله تنها استفاده از نیروی خارجی علیه شهروندان ایرانی نیست؛ اقدامی که به‌خودی‌خود محکوم‌کردنی است. خطر بزرگ‌تر، به باور او، تبدیل یک بحران سیاسی و امنیتی به رویارویی شیعه و سنی خواهد بود.
🔹 تشدید شکاف مذهبی: حضور احتمالی نیروهایی با هویت مذهبی مشخص در مقابله با شهروندان بلوچ می‌تواند به برداشت فرقه‌ای از یک منازعه سیاسی دامن بزند.
🔹 افزایش بی‌اعتمادی در بلوچستان: چنین اقدامی ممکن است احساس طردشدگی را تشدید کند و به تقویت گرایش‌های جدایی‌طلبانه بینجامد.
🔹 سرایت تنش به افغانستان: نویسنده نگران است که پیامدهای این تصمیم احتمالی از مرزهای ایران فراتر رود و امنیت شیعیان افغانستان را نیز به خطر اندازد.
🔹 آسیب به همبستگی ملی: تعمیق شکاف میان شهروندان سنی‌مذهب و حکومت مرکزی می‌تواند پیامدهایی ماندگار برای مناسبات اجتماعی و سیاسی ایران داشته باشد.
🔻 مسئله اصلی، مسئولیت تصمیم‌گیرندگان است.
اگر چنین اقدامی رخ داده باشد، باید روشن شود چه نهادی آن را تصویب کرده، با چه هدفی انجام داده و چه ارزیابی‌ای از پیامدهای اجتماعی، مذهبی و منطقه‌ای آن داشته است.
امنیت پایدار بلوچستان نه با فرقه‌ای‌کردن اختلافات، بلکه با رعایت حقوق شهروندی، پاسخ‌گویی و پرهیز از تصمیم‌هایی به دست می‌آید که می‌توانند شکاف‌های اجتماعی را عمیق‌تر کنند.
پیش از هر داوری قطعی، اصل ادعا نیز نیازمند بررسی مستقل و ارائه شواهد معتبر است.
#بلوچستان #فاطمیون #حقوق_شهروندی #همبستگی_ملی #شیعه_و_سنی #افغانستان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 بحران‌های ساختاری ادامه دارند
🔻 ایران پس از جنگ چهل‌روزه ـ بخش دوم
✍️ سعید مدنی
✅ آیا تغییر در رأس قدرت می‌تواند بحران‌های ریشه‌دار یک نظام سیاسی را برطرف کند؟ یا بحران‌هایی که طی دهه‌ها در ساختار شکل گرفته‌اند، پس از تغییر رهبری نیز ادامه می‌یابند؟
سعید مدنی در دومین بخش از مجموعه «ایران پس از جنگ چهل‌روزه» استدلال می‌کند که جمهوری اسلامی در دوران خامنه‌ای به یک «رژیم در بحران» تبدیل شده بود و این وضعیت، به باور او، در دوران پساخامنه‌ای نیز ادامه یافته است.
او برای توضیح این وضعیت، از پنج بحران ساختاری سخن می‌گوید:
🔹 بحران مشارکت: کاهش مشارکت شهروندان در فرایندهای انتخاباتی.
🔹 بحران مشروعیت: زیر سؤال رفتن مشروعیت نظام سیاسی مستقر.
🔹 بحران هویت: تعارض‌ها و تنش‌های میان جمهوری اسلامی و هویت ملی ـ ایرانی.
🔹 بحران نفوذ: کاهش هژمونی حاکمیت در جامعه و تضعیف انسجام درونی ساختار قدرت.
🔹 بحران توزیع: نابرابری‌ها و مشکلات مرتبط با توزیع ثروت و قدرت.
🔻 پنج بحران چگونه در طول چهار دهه انباشته شدند؟
مدنی با استناد به مطالعه‌ای درباره جمهوری اسلامی، روند شکل‌گیری این بحران‌ها را چنین توضیح می‌دهد:
▪️ دهه نخست: به روایت مطالعه مورد اشاره، هنوز هیچ‌یک از این پنج بحران به‌صورت ساختاری بروز نکرده بود.
▪️ دهه دوم: با سیاست‌های تعدیل اقتصادی و انتقال رهبری از خمینی به خامنه‌ای، بحران‌های توزیع و نفوذ پدیدار شدند.
▪️ دهه سوم: با گسترش ارتباطات، جنبش‌های اجتماعی و تجربه اصلاحات، بحران هویت نیز به دو بحران پیشین افزوده شد.
▪️ دهه چهارم: هر پنج بحران به‌طور هم‌زمان حضور یافتند و با تقویت متقابل یکدیگر، زمینه شکل‌گیری آنچه مدنی «جامعه جنبشی» می‌نامد فراهم شد.
🔴 اما بحران ساختاری دقیقاً چیست؟
در تعریف مدنی، بحران زمانی رخ می‌دهد که ساختار سیاسی و اقتصادی دیگر نتواند مشکلات خود را با سازوکارهای معمول، قوانین و رویه‌های موجود حل کند.
تورم ایجاد می‌شود، اما نهادهای مسئول توان مهار مؤثر آن را ندارند. اقتصاد نیازمند رشد است، اما سازوکارهای مدیریتی موجود از تأمین آن ناتوان‌اند.
پیامد این وضعیت، گسترش عدم قطعیت در سراسر جامعه است؛ از سرمایه‌گذاری و تولید گرفته تا معیشت، روابط اجتماعی و آینده فردی شهروندان.
به تعبیر این تحلیل، بحران دیگر صرفاً یک مشکل مقطعی نیست؛ اختلالی است که کارایی کل ساختار را کاهش می‌دهد و حتی می‌تواند بقای آن را با مخاطره مواجه کند.
🔻 پرسش محوری سعید مدنی این است:
اگر بحران‌ها محصول مناسبات و نهادهای تثبیت‌شده طی چند دهه باشند، آیا تغییر رهبر، بدون تغییر سازوکارهای تولیدکننده بحران، می‌تواند راه‌گشا باشد؟
این پرسش، نقطه آغاز بحثی درباره نسبت تغییر سیاسی، اصلاح ساختار و آینده جامعه ایران است.
📖 مطالعه متن کامل در ایران فردا
#سعید_مدنی #ایران_پس_از_جنگ_چهل_روزه #بحران_ساختاری #جامعه_جنبشی #جامعه_شناسی_سیاسی #ایران_فردا
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 سارا شریعتی؛ معلمی که دانشجو را «انسان» می‌بیند، نه یک شماره دانشجویی
🔻 روایتی از مهدی سلیمانیه درباره سارا شریعتی، فرزند دکتر علی شریعتی
✍️ مهدی سلیمانیه | پژوهشگر جامعه‌شناسی
✅ «برای معلم، دانشجو جان دارد، یک آدمیزاد زنده است. نه فقط یک جفت گوش یا دو چشم.»
در روزگاری که رابطه استاد و دانشجو گاه به حضور و غیاب، نمره و امتحان محدود می‌شود، مهدی سلیمانیه از استادی می‌نویسد که دانشجویانش برای او چیزی فراتر از نام‌هایی در فهرست کلاس‌اند.
سارا شریعتی؛ استادی که به روایت سلیمانیه، سال‌هاست دانشجویانش را از همان آغاز با نام کوچک صدا می‌زند.
به او گفته‌اند این کار فاصله استاد و دانشجو را از میان می‌برد؛ گفته‌اند شأن استادی اقتضا می‌کند فاصله‌ای حفظ شود. اما او همچنان دانشجویانش را به نام کوچک می‌خواند.
چرا؟
چون پشت هر نام، انسانی را می‌بیند؛ با زندگی، آرزوها، دشواری‌ها و رنج‌های خودش.
🔹 معلمی که رنج دانشجو را رنج خود می‌داند
سلیمانیه می‌نویسد سارا شریعتی هر ترم با داستان زندگی دانشجویانش درگیر می‌شود؛ با تنگدستی آنان، اندوه پنهان در چشم‌هایشان، دشواری‌های دانشجویان مهاجر افغانستانی و گرفتاری‌های خانه و زندگی‌شان.
انگار هر ترم ده‌ها دوست یا خویشاوند تازه پیدا می‌کند.
🔹 سفری برای دیدار یک دانشجوی بیمار
در یکی از روایت‌های سلیمانیه، دانشجویی که تنها یک ترم با سارا شریعتی کلاس داشته، به بیماری سختی مبتلا می‌شود.
استادی که سفررفتن برایش آسان نیست، با وجود مشغله‌های فراوان، بی‌سروصدا راهی می‌شود تا از او عیادت کند.
نه برای ثبت یک کار خیر، نه برای تحسین دیگران؛ تنها برای اینکه شاید دیدارش اندکی از رنج دانشجویش بکاهد.
🔹 اندوهی که پس از پایان کلاس تمام نمی‌شود
در روایتی دیگر، خبر خودکشی یکی از دانشجویان تازه‌وارد کلاس، سارا شریعتی را عمیقاً متأثر می‌کند.
او با خود درگیر می‌شود: چرا متوجه رنج آن دانشجو نشده بود؟ چرا نشانه‌های اندوهش را ندیده بود؟
این روایت، تصویری از معلمی است که مسئولیت انسانی خود را محدود به ساعت تدریس نمی‌داند.
🔻 دانشجو، پیش از هر چیز، انسان است.
سلیمانیه می‌نویسد برای چنین معلمی مهم نیست دانشجو درس‌خوان باشد یا نه؛ با عقاید سیاسی و مذهبی استاد موافق باشد یا مخالف؛ پوشش و سبک زندگی‌اش چه باشد.
مهم این است که دیده شود، شنیده شود و کرامت انسانی‌اش به رسمیت شناخته شود.
و شاید زیباترین جمله این روایت همین باشد:
«برای خانم دکتر سارا شریعتی همچون پدرش زنده‌یاد دکتر علی شریعتی کلاس، بهانه است: دانشجو، انسان است و انسان، مهم.»
در نهایت، عظمت یک معلم فقط به دانشی نیست که منتقل می‌کند؛ به انسان‌هایی نیز هست که در کنار او احساس می‌کنند فراموش نشده‌اند.
#سارا_شریعتی #علی_شریعتی #مهدی_سلیمانیه #دانشگاه #معلمی #کرامت_انسانی #جامعه_شناسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 فقر در ایران؛ از هر سه نفر، بیش از یک نفر زیر خط فقر ۸٫۳۰ دلاری
📊 تازه‌ترین ارزیابی بررسی‌شده بانک جهانی از فقر و نابرابری در ایران
✍️ احمد علوی
✅ ۳۶ درصد جمعیت ایران؛ حدود ۳۲٫۷ میلیون نفر.
این شمار افرادی است که بر اساس داده‌های بانک جهانی در سال ۲۰۲۳، زیر خط فقر روزانه ۸٫۳۰ دلار، بر مبنای برابری قدرت خرید، قرار داشته‌اند.
اما این تنها یکی از شاخص‌هایی است که تصویری نگران‌کننده از وضعیت معیشت و رفاه ایرانیان ارائه می‌کند.
🔹 فقر شدید: ۲٫۵ درصد
حدود ۲٫۳ میلیون نفر در سال ۲۰۲۳ زیر خط فقر روزانه ۳ دلار قرار داشته‌اند؛ شاخصی که شدیدترین سطوح محرومیت اقتصادی را نشان می‌دهد.
🔹 فقر بر اساس خط ۸٫۳۰ دلار: ۳۶ درصد
این شاخص دامنه گسترده‌تری از محرومیت را دربرمی‌گیرد. پایین‌بودن نرخ فقر شدید به معنای برخورداری سایر خانوارها از زندگی مناسب نیست.
🔹 شاخص جینی: ۳۵٫۹
معیاری برای سنجش نابرابری اقتصادی که در مقیاس صفر تا صد محاسبه می‌شود. این شاخص به‌تنهایی میزان فقر را نشان نمی‌دهد.
🔹 شکاف رفاه: ۳٫۳
شاخصی که فاصله رفاه خانوارها از یک استاندارد مرجع زندگی را اندازه می‌گیرد؛ نه درصد جمعیت فقیر و نه شکاف میان حقوق و هزینه‌های زندگی.
🔻 هشدار بانک جهانی درباره سال ۲۰۲۶
احمد علوی با استناد به گزارش اکتبر ۲۰۲۵ بانک جهانی یادآور می‌شود که این نهاد نرخ فقر بر اساس خط ۸٫۳۰ دلار را چنین پیش‌بینی کرده بود:
▪️ سال ۲۰۲۴: ۳۳٫۲ درصد
▪️ سال ۲۰۲۵: ۳۵٫۴ درصد
▪️ سال ۲۰۲۶: ۳۸٫۸ درصد
این ارقام پیش‌بینی‌اند، نه آمار قطعی فقر در مهر ۱۴۰۵. برای تعیین وضعیت کنونی باید داده‌های تازه‌تر بررسی شوند.
🔴 فقر فقط گرسنگی نیست؛ فرسایش تدریجی امکان زندگی است.
در اقتصادی گرفتار تورم، افزایش اجاره‌بها و گرانی خدمات ضروری، حتی داشتن شغل و درآمد نیز الزاماً به معنای برخورداری از امنیت معیشتی نیست.
خانواده‌ای ممکن است از نظر آماری بالاتر از خط فقر شدید باشد، اما برای تأمین تغذیه مناسب، درمان، آموزش فرزندان و مسکن با دشواری جدی مواجه شود.
و اینجاست که فقر از کاهش قدرت خرید فراتر می‌رود؛ به محدودشدن فرصت‌های اجتماعی، از دست رفتن امید به آینده و بازتولید محرومیت در نسل بعد تبدیل می‌شود.
🔻 پرسش اساسی این است:
اگر ده‌ها میلیون ایرانی حتی پیش از شوک‌های اقتصادی سال‌های اخیر زیر خط فقر ۸٫۳۰ دلاری قرار داشته‌اند، تورم، کاهش ارزش پول و بحران‌های اقتصادی بعدی چه تأثیری بر زندگی آنان گذاشته است؟
مسئله فقط شمار فقرا نیست؛ مسئله جامعه‌ای است که بخش بزرگی از آن هر روز برای حفظ حداقل‌های زندگی تلاش می‌کند.
📚 منابع مقاله: بانک جهانی، Poverty & Equity Brief: Islamic Republic of Iran، اکتبر ۲۰۲۵؛ پایگاه فقر و نابرابری بانک جهانی، داده‌های ۲۰۲۳.
📌 ارقام دلاری بر اساس برابری قدرت خرید سال ۲۰۲۱ محاسبه شده‌اند و نباید با نرخ دلار بازار آزاد تبدیل شوند.
متن کامل یادداشت احمد علوی در مشاهده فوری
#احمد_علوی #فقر #اقتصاد_ایران #بانک_جهانی #نابرابری #تورم #عدالت_اجتماعی #معیشت
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 ماجرایی بی‌نهایت خطرناک؛ هشدار احمد زیدآبادی درباره بازگشت خشونت سیاسی و قتل‌های زنجیره‌ای
✍️ احمد زیدآبادی | روزنامه‌نگار و تحلیلگر سیاسی
🔻 در پی انتشار گزارش‌هایی درباره بازداشت فردی مسلح در حاشیه نشست عباس آخوندی، احمد زیدآبادی نسبت به خطر گسترش تهدید و خشونت علیه منتقدان سیاسی هشدار داده است.
او این حادثه را «بی‌نهایت مهم و خطرناک» توصیف می‌کند و می‌نویسد:
✅ «من مدت‌هاست دربارهٔ ظهور باندهای متمایل به ترور و حذف فیزیکی شهروندان منتقد یا مخالف، توسط شماری از فوق‌افراطی‌های مدعی دفاع از انقلاب و نظام و ارزش‌ها هشدار می‌دهم!»
زیدآبادی معتقد است تهدید علنی به خشونت را نباید صرفاً لفاظی سیاسی تلقی کرد؛ زیرا به باور او، تداوم چنین تهدیدهایی بدون برخورد قانونی می‌تواند زمینه‌ساز اقدامات عملی شود.
🔻 انتقاد از بی‌اعتنایی نهادهای مسئول
او با انتقاد از آنچه خونسردی و بی‌اعتنایی دستگاه قضایی و نهادهای امنیتی در برابر تهدیدهای علنی علیه منتقدان می‌داند، می‌پرسد چرا با کسانی که آشکارا از حذف فیزیکی مخالفان سخن می‌گویند، برخورد قانونی صورت نمی‌گیرد.
🔴 هشداری با یادآوری قتل‌های زنجیره‌ای
تندترین بخش یادداشت زیدآبادی، هشدار او درباره احتمال تکرار یکی از تلخ‌ترین فصل‌های تاریخ سیاسی معاصر ایران است:
«اگر با تهدیدِ تهدیدگران برخورد قانونی سریع نشود، ماجرای قتل‌های زنجیره‌ای به صورتی بسیار وسیع‌تر و دهشتناک‌تر تکرار خواهد شد.»
این هشدار، ارزیابی و نگرانی نویسنده است و به معنای اثبات وجود شبکه‌ای سازمان‌یافته در حادثه اخیر نیست.
🔻 پرسشی که نباید بی‌پاسخ بماند
آیا نهادهای مسئول، تهدید علنی شهروندان به خشونت را پیش از وقوع فاجعه جدی خواهند گرفت؟
امنیت منتقدان و مخالفان سیاسی، فارغ از گرایش فکری آنان، بخشی جدایی‌ناپذیر از امنیت عمومی و حاکمیت قانون است.
📌 منبع: یادداشت احمد زیدآبادی
#احمد_زیدآبادی #عباس_آخوندی #خشونت_سیاسی #قتل‌های_زنجیره‌ای #امنیت_شهروندان #حاکمیت_قانون
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 کشف اتفاقی مجسمه غول‌پیکر رامسس دوم در مصر
🏺 بنا بر گزارش روزنامه «ایجپشن گازت»، کشاورزی مصری هنگام شخم‌زدن زمین در روستای «بهبیت‌الحجر» با بقایای مجسمه‌ای سلطنتی برخورد کرد.
کاوش باستان‌شناسان به کشف سر مجسمه‌ای منسوب به رامسس دوم با ارتفاع بیش از ۱٫۵ متر انجامید. ارتفاع کامل مجسمه را بیش از ۸ متر تخمین زده‌اند.
📌 رامسس دوم از مشهورترین فراعنه مصر باستان است که گاه با فرعونِ داستان موسی پیوند داده می‌شود؛ اما این انتساب از نظر تاریخی قطعی نیست.
منبع: کانال شیعه‌پژوهی، به نقل از ایجپشن گازت
#مصر_باستان #رامسس_دوم #باستان‌شناسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 آیا تحریم‌ها اقتصاد ایران را نابود می‌کنند؟
🎥 مناظره رحمن قهرمان‌پور و سعید لیلاز
✅ تحریم‌های اقتصادی تا کجا می‌توانند بر اقتصاد ایران فشار وارد کنند؟ آیا ادامه تحریم‌ها به فروپاشی ظرفیت‌های اقتصادی کشور می‌انجامد، یا اقتصاد ایران همچنان امکان سازگاری و ادامه فعالیت دارد؟
در این مناظره، رحمن قهرمان‌پور و سعید لیلاز به موضوعی می‌پردازند که پیامدهای آن با زندگی روزمره میلیون‌ها ایرانی گره خورده است.
🔹 تحریم‌ها چه تأثیری بر تولید، سرمایه‌گذاری و معیشت مردم دارند؟
🔹 سهم تحریم‌های خارجی و سیاست‌های اقتصادی داخلی در مشکلات کنونی ایران چیست؟
🔹 آیا توانایی ادامه فعالیت اقتصادی به معنای کم‌اثر بودن تحریم‌هاست؟
🔹 چگونه می‌توان میان بقای اقتصاد، رشد اقتصادی و رفاه جامعه تفاوت گذاشت؟
🔻 پرسش بنیادین این است: اقتصاد ایران تا چه اندازه می‌تواند هزینه تحریم‌ها را تحمل کند و این هزینه در نهایت بر دوش چه کسانی قرار می‌گیرد؟
🎥 ویدئوی کامل مناظره
🎧 شنیدن نسخه صوتی مناظره
📺 منبع ویدئو: کانال مناظرات
#تحریم #اقتصاد_ایران #رحمن_قهرمان_پور #سعید_لیلاز #مناظره #اقتصاد_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 شخصیت، میل و دام اکنون
📚 قوانین طبیعت انسان؛ رابرت گرین | بخش دوم از هفت
✍️ علیرضا معینی
برای شناخت یک انسان، به وعده‌هایش توجه کنیم یا به رفتاری که بارها از او سر زده است؟
رابرت گرین در چهارمین قانون کتاب قوانین طبیعت انسان، پاسخ را بیشتر در رفتارهای تکرارشونده جست‌وجو می‌کند.
قانون چهارم؛ الگوهای تکراری شخصیت
کسی که در هر اختلافی دیگران را مقصر می‌داند، کسی که بارها عهد خود را می‌شکند یا در هر رابطه‌ای پس از مدتی به بن‌بست می‌رسد، ممکن است الگویی پایدار از رفتار را آشکار کند.
یک اشتباه، شخصیت کسی را تعریف نمی‌کند؛ اما تکرار رفتارها اطلاعات مهمی در اختیار ما می‌گذارد.
این اصل فقط برای شناخت دیگران نیست. گاهی باید از خود بپرسیم: چرا من در موقعیت‌های متفاوت، باز هم به نتیجه‌ای مشابه می‌رسم؟
قانون پنجم؛ میل به آنچه نداریم
چرا چیزی که تا دیروز برایمان اهمیتی نداشت، به‌محض کمیاب شدن خواستنی می‌شود؟
گرین به میل انسان برای تصاحب چیزهای دور از دسترس توجه می‌کند.
این میل را می‌توان در روابط عاطفی، تبلیغات، بازار و رقابت‌های اجتماعی مشاهده کرد.
اما خواستن یک چیز همیشه به معنای نیاز داشتن به آن نیست. گاهی آن را می‌خواهیم چون دیگری دارد؛ گاهی چون تصور می‌کنیم فرصت دستیابی به آن رو به پایان است.
پرسش کاربردی این قانون ساده است: اگر این چیز کمیاب نبود، باز هم همین‌قدر خواهانش بودم؟
قانون ششم؛ کوته‌بینی
انسان اغلب سود فوری را بر منفعت بلندمدت ترجیح می‌دهد.
لذت امروز را به سلامت فردا، پیروزی لحظه‌ای را به اعتبار آینده و واکنش سریع را به تصمیم سنجیده ترجیح می‌دهیم.
در سیاست نیز ممکن است اقدامی در کوتاه‌مدت محبوب باشد، اما پیامدهای بلندمدت نامطلوبی داشته باشد.
گرین توصیه می‌کند پیش از تصمیم‌های مهم، افق زمانی خود را گسترش دهیم.
از خود بپرسیم: اگر امروز این تصمیم را بگیرم، پنج سال بعد چه اثری بر زندگی من خواهد داشت؟
این سه قانون به یک مسئله مشترک اشاره می‌کنند: ما همیشه آنچه را می‌خواهیم نمی‌شناسیم و همیشه پیامد آنچه را انجام می‌دهیم نمی‌بینیم.
🔸 ادامه در بخش سوم: وقتی خودمان سد راه خود می‌شویم
#رابرت_گرین #علیرضا_معینی #روانشناسی #تصمیم_گیری #خودشناسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 «من از جنگ سوم می‌ترسم»؛ وقتی اسلحه جای کلمه را می‌گیرد
✍️ مجتبی نجفی
🔻 «من از جنگ سوم می‌ترسم. من آدمم؛ هیچ ابایی ندارم بگویم می‌ترسم.»
مجتبی نجفی در یادداشتی هشدار می‌دهد که جنگ، بیش از هر چیز، گفتمان تغییر مسالمت‌آمیز، همبستگی شهروندی و مبارزه مدنی را تهدید می‌کند.
او می‌نویسد برای کسانی که به قدرت بمب خارجی دل بسته‌اند، جنگ شاید نویدبخش باشد؛ اما برای آنان که خواهان تغییرات ساختاری همراه با حفظ ایران هستند، جنگ زهری کشنده است.
🔻 از رؤیای آزادی تا کابوس فروپاشی
به باور نجفی، ایده «جنگ رهایی‌بخش» از ابتدا بر تصوری خطرناک استوار بوده است:
«از دل ایده جنگ رهایی‌بخش، نه آزادی میسر می‌شود نه ثبات. پشت دروازه رؤیافروشی، فروپاشی است.»
او هشدار می‌دهد که با غلبه اسلحه بر کلمه، نیروهای مدنی به حاشیه رانده می‌شوند و خطر جنگ داخلی، در امتداد مداخله نظامی خارجی، افزایش می‌یابد.
🔻 نقد هم‌زمان جنگ‌طلبی و سیاست‌های شهروندستیز
نجفی در عین مخالفت با جنگ، مسئولیت حکومت را نیز یادآوری می‌کند.
از نگاه او، تداوم اعدام‌ها، پرونده‌سازی علیه منتقدان، قطع سیم‌کارت‌ها و آزار زنان، به نارضایتی و ناامنی دامن می‌زند.
«حکومت با لجبازی، در حال ریختن بنزین بر آتش است.»
او تأکید می‌کند که مخالفت با سیاست‌های جمهوری اسلامی، برای ساختن ایرانی آزادتر و شهروندمدارتر است؛ نه برای ویرانی سرزمینی که قرار است خانه مشترک همه ایرانیان باشد.
🔻 دیپلماسی باید پیشاپیش میدان حرکت کند
نجفی خواستار ابتکار دیپلماتیک برای جلوگیری از جنگ است؛ از مذاکره درباره پرونده هسته‌ای و تنگه هرمز تا فعال‌کردن گفت‌وگو با کشورهای عربی و بهره‌گیری از میانجیگری چین.
او در کنار حفظ توان دفاعی کشور، بر ضرورت پایان‌دادن به سیاست‌های شهروندآزار و ارسال پیام ثبات منطقه‌ای تأکید می‌کند.
🔴 «اگر هیس دارید، به حکومت بگویید، نه منتقدان.»
این جمله، عصاره هشدار نجفی است: خاموش‌کردن منتقدان راه جلوگیری از بحران نیست؛ آنچه ضرورت دارد، تغییر سیاست‌ها، بازکردن مسیر گفت‌وگو و جلوگیری از جنگ است.
«ایران نباید خاکستر بشود، نباید به عصر حجر برگردد.»
و در پایان، یادآوری تلخ او:
«خانه در خطر است. بدون خانه، موجوداتی بی‌ریشه و رها در باد خواهیم شد.»

متن کامل یادداشت مجتبی نجفی

#مجتبی_نجفی #نه_به_جنگ #ایران #دیپلماسی #جامعه_مدنی #حقوق_شهروندی #صلح
#فرهیختگان راهی به رهایی

🟢 این رسم گفت‌وگو با مهمان نیست!
📗 تأملی در شیوه مواجهه با غلامحسین کرباسچی در برنامه «به وقت ایران»؛ وقتی صدای مهمان مجال بازتاب صدای جامعه را نمی‌یابد
✍️ علی‌رضا معینی
🔹 گفت‌وگوی ۲۲ مهر ۱۴۰۵ برنامه «به وقت ایران» شبکه خبر با غلامحسین کرباسچی، بهانه‌ای شده است برای طرح پرسشی فراتر از یک مصاحبه سیاسی:
آیا وقتی کسی را به گفت‌وگو دعوت می‌کنیم، حقیقتاً می‌خواهیم سخنش را بشنویم یا می‌کوشیم بر او غلبه کنیم؟
علی‌رضا معینی در یادداشتی انتقادی، شیوه مواجهه با کرباسچی را از منظر اخلاق گفت‌وگو، انصاف رسانه‌ای و حق مخاطب برای شنیدن دیدگاه‌های متفاوت بررسی می‌کند.
🔻 ۱. مهمان فقط نماینده خودش نیست
به باور نویسنده، سخنان کرباسچی درباره جنگ، هزینه‌های انسانی و اقتصادی آن، ضرورت واقع‌بینی و امکان پایان‌دادن به منازعه، بازتاب‌دهنده بخشی از نگرانی‌های شهروندان است.
البته نویسنده تأکید می‌کند که برای نسبت‌دادن این دیدگاه‌ها به اکثریت جامعه، به پیمایش‌های معتبر نیاز است.
اما حتی اگر دیدگاهی متعلق به اقلیتی از شهروندان باشد، آیا این موضوع می‌تواند دلیلی برای محدودکردن فرصت بیان آن باشد؟
🔻 ۲. گفت‌وگو هنر شنیدن است، نه فن غلبه‌کردن
مجری حق دارد پرسش دشوار مطرح کند و کارشناس حق دارد با مهمان مخالفت کند؛ همان‌گونه که مهمان نیز موظف است برای ادعاهایش استدلال بیاورد.
اما از نگاه معینی، هنگامی که قطع سخن، جدل‌های پی‌درپی یا واکنش‌های حاشیه‌ای مجال توضیح را محدود می‌کنند، گفت‌وگو از هدف اصلی خود، یعنی روشن‌شدن موضوع، فاصله می‌گیرد.
«پرسش باید چراغی بر راه استدلال باشد، نه دیواری در برابر آن.»
🔻 ۳. طنز؛ نمک گفت‌وگو یا حجاب حقیقت؟
طنز می‌تواند تناقض‌ها را آشکار کند؛ اما به اعتقاد نویسنده، وقتی به ابزاری برای بی‌اعتبارکردن گوینده تبدیل شود، توجه مخاطب را از سنجش استدلال‌ها منحرف می‌کند.
در این وضعیت، مهمان به‌جای توضیح دیدگاه خود، ناچار می‌شود از شخصیت و موقعیت خویش نیز دفاع کند.
معینی البته یادآور می‌شود که داوری دقیق درباره جزئیات این مصاحبه، نیازمند مشاهده کامل برنامه و توجه به زمینه و ترتیب سخنان است.
🔻 ۴. رسانه ملی باید خانه صداهای متفاوت باشد
به اعتقاد نویسنده، ملی‌بودن یک رسانه فقط به نام و گستره پوشش آن نیست؛ بلکه در شیوه مواجهه با منتقدان و صاحبان دیدگاه‌های متفاوت آشکار می‌شود.
رسانه‌ای که به معنای واقعی ملی باشد، باید امکان شنیده‌شدن دیدگاه‌هایی را فراهم کند که لزوماً با مواضع مدیران یا مجریان آن همسو نیستند.
مخاطب حق دارد استدلال طرف‌های مختلف را کامل بشنود، هزینه‌ها و پیامدهای پیشنهادهای آنان را بسنجد و خود به داوری برسد.
🔻 ۵. انصاف، امتیازدادن به مخالف نیست
هیچ شخصیت سیاسی یا مدیریتی از نقد و پرسشگری معاف نیست؛ اما نقد جدی به قطع سخن، تمسخر یا برتری عددی نیاز ندارد.
«انصاف در گفت‌وگو، امتیازی به مخالف نیست؛ امتیازی به حقیقت‌جویی است.»
اگر سخن مهمان درست باشد، شنیدن آن به فهم ما می‌افزاید؛ و اگر نادرست باشد، شنیدن کامل آن امکان نقد دقیق‌تر را فراهم می‌کند.
🔻 ۶. دعوت به گفت‌وگو، پذیرش مسئولیت شنیدن است
نویسنده تأکید می‌کند که دعوت از یک شخصیت سیاسی به رسانه، تنها آوردن او به استودیو نیست. باید به او فرصت داد تا دیدگاهش را روشن و کامل بیان کند و سپس در برابر پرسش‌های مستدل قرار گیرد.
این اصل نه به معنای تأیید مواضع مهمان است و نه معاف‌کردن او از پاسخ‌گویی؛ بلکه احترام به حق مخاطب برای شنیدن و داوری مستقل است.
✳️ سخن پایانی
معینی یادداشت خود را با این عبارت به پایان می‌برد:
«مردم برای شنیدن صدای بلندتر به رسانه نیاز ندارند؛ برای شنیدن صداهای متفاوت، بی‌واسطه و منصفانه به آن نیاز دارند.»
📖 مطالعه متن کامل یادداشت علی‌رضا معینی
🎥 تماشای گفت‌وگوی غلامحسین کرباسچی در تلوبیون
#علیرضا_معینی #غلامحسین_کرباسچی #رسانه_ملی #اخلاق_گفتگو #آزادی_بیان #صداوسیما
#فرهیختگان روزن آگاهی

🎥 بدون مشروعیت گسترده مردمی و رضایت آنان نمی‌توان از ایران در برابر آمریکا و اسرائیل دفاع کرد.
تفاوت عظیم قدرت نظامی ایران و آمریکا، شکست نظامی آمریکا را بسیار دشوار می‌کند.
ایران به هیچ قیمتی نباید گرفتار تجاوز نظامی جدید آمریکا و اسرائیل شود. 👇👇
👈 غلامحسین کرباسچی (@ghkarbaschi)، شهردار پیشین تهران در دوران اکبر هاشمی رفسنجانی و سیدمحمد خاتمی، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی و مدیرمسئول روزنامه هم‌میهن، در مصاحبه با صداوسیما.
تنظیم و تحلیل: اکبر گنجی
✅ ۱ ـ ادعاها
🔺 ۱.۱ وضعیت کنونی کشور «جنگ تحمیلی» است. مهاجم نبوده‌ایم؛ به کشور، مردم و شخصیت‌ها تهاجم شده و دفاع نیز تحمیلی است. این وضعیت خودخواسته نیست.
🔺 ۱.۲ شرایط کنونی بار اصلی‌اش بر زندگی، اقتصاد و اعصاب حدود ۹۰ میلیون نفر است. نگرانی نسبت به تمامیت ارضی، امکانات عمومی و زندگی روزمره مردم، و بلاتکلیفی روزانه (حمله می‌شود یا نمی‌شود) آسیب روانی قابل اندازه‌گیری نیست.
🔺 ۱.۳ هر جنگی در نهایت به مذاکره، توافق و جمع‌بندی می‌رسد. مسئولان باید در هر قدمی بدانند قدم بعدی چیست و نهایتاً به کجا می‌خواهیم برسیم.
🔺 ۱.۴ باید ارزیابی درست و غیراحساسی از قدرت، امکانات و دیپلماسی طرف مقابل (آمریکا) داشت. جنگ با اسرائیل به تعبیر امام خمینی «جنگ با همه دنیا» است.
🔺 ۱.۵ اگر قرار نیست سلاح هسته‌ای ساخته شود، باید این موضع با زبان قابل‌فهم و قانع‌کننده به دنیا منتقل شود و از تلویح به بازدارندگی پرهیز کرد.
🔺 ۱.۶ همراهی و رضایت مردم مهم‌ترین عامل است. اگر ملت یکپارچه پشت حکومت باشد، هیچ قدرتی جرأت تجاوز یا نگاه چپ به کشور را ندارد.
🔺 ۱.۷ تنگه هرمز نباید واگذار شود، اما مسئله اصلی تنها تنگه نیست؛ رضایت عمومی مردم شرط اساسی هر اقدام است.
✅ ۲ ـ استدلال‌ها
🔺 ۲.۱ منطق امام خمینی در موارد مشابه، مقایسه مصلحت کشور و جان جوانان با شعار مطلق بوده است. امام با اعزام نیروی کلاسیک به لبنان مخالف بود، چون «شما این عرب‌ها پای جنگ نمی‌آیند» و «روا نیست بچه‌ها را بفرستیم آنجا شهید شوند». همچنین گفته بود جنگیدن با اسرائیل یعنی جنگیدن با همه دنیا و پشتوانه‌ای نداریم.
🔺 ۲.۲ پذیرش قطعنامه ۵۹۸ توسط امام نمونه‌ای از تصمیم غیراحساسی است. امام گفته بود «جام زهر را سرکشیدم» و «اگر آبرویی داشتم با خدا معامله کردم». بچه‌های لشکر امام حسین در اصفهان با وجود فشار درونی، علنی اعتراض نکردند.
🔺 ۲.۳ درباره ادامه وضعیت باید این طرف قضیه (هزینه زندگی مردم، اقتصاد، اعصاب ۹۰ میلیون نفر) را با آن طرف قضیه (زیر بار گفتار ظالمانه نرفتن) مقایسه کرد. پزشکیان نیز گفته «جنگ ادامه دهیم که چی؟ دو مرتبه می‌سازند دو مرتبه می‌زنند».
🔺 ۲.۴ درباره هسته‌ای بحث از ابتدا مسائل علمی، صنعتی، کشاورزی و پزشکی بوده، نه سلاح. اگر سلاح هسته‌ای نمی‌خواهیم، تکرار «۶۰ درصد بازدارنده است» قابل فهم نیست. گزارش‌های آژانس و نهادهای اطلاعاتی آمریکا، به روایت نویسنده، نشانه معتبری از برنامه سلاح اعلام‌نشده نیافته‌اند.
🔺 ۲.۵ درباره تفاهم اسلام‌آباد، متن توافق به نفع ایران بود و آمریکا تحت فشار داخلی آن را نقض کرد. باید روی اجرای آن می‌ایستادیم و موارد نقض را از طریق کمیسیون مطرح می‌کردیم، نه اینکه خودمان بهانه بدهیم. حتی اگر سه کشتی زده شده باشد، روایت رسمی مشخص نیست و نباید احساسی برخورد کرد.
🔺 ۲.۶ رضایت مردم شرط اصلی بازدارندگی است: اگر خواسته‌های مردم را درست پاسخ دهیم و هر روز یقه بچه‌ها را در خیابان نگیریم، کسی جرأت نمی‌کند به کشور زور بگوید. در زمان امام مردم احساس می‌کردند مسئولان صادقانه تلاش می‌کنند.
🔺 ۲.۷ دیدگاه امام درباره صدور انقلاب، صدور فرهنگی و اعتقادی بوده، نه نظامی. جمله معروف «اگر یک میلیارد مسلمان یک سطل آب بریزند اسرائیل را آب می‌برد» و مخالفت امام با اعلام سیاست محو اسرائیل توسط شورای عالی دفاع همین منطق را نشان می‌دهد.
🔺 ۲.۸ الگو شدن ایران برای دنیا در ساختن کشوری است که مردم دنیا آرزوی ایرانی بودن داشته باشند، نه اینکه هر ایرانی آرزوی مهاجرت کند. این با استفاده از منابع و نیروی انسانی ممکن می‌شد.
✅ ۳ ـ شواهد و قرائن
🔺 ۳.۱ در جلسه با امام درباره لبنان، سردار رشید و آیت‌الله محتشمی با گریه وضعیت شیعیان را تشریح کردند، اما امام گفت «ما اینجا تو کشور خودمان با صدام می‌جنگیم. اسرائیل مثل صدام نیست» و اعزام نیرو را رد کرد.
🔺 ۳.۲ در پیام پذیرش قطعنامه ۵۹۸ امام گفت «من از هرچه گفته بودم گذشتم و اگر آبرویی داشتم با خدا معامله کردم». در پیام‌های بعدی به خانواده‌های شهدا بر ایستادگی تأکید کرد، اما روش را تغییر داد.

🔺 ۳.۳ به استناد متن گنجی، گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (از جمله ژوئن ۲۰۲۵، بند ۷۹) اعلام کرده «نشانه معتبری از ادامه یک برنامه ساختاریافته و اعلام‌نشده هسته‌ای از نوع مورد بررسی در ایران ندارد».
🔺 ۳.۴ به روایت نویسنده، جامعه اطلاعاتی آمریکا، با امضای تولسی گابارد، ارزیابی کرده که ایران در حال ساخت سلاح هسته‌ای نیست.
🔺 ۳.۵ امیرسعید ایروانی، نماینده ایران در سازمان ملل، در نامه‌ای ۴۲ مورد نقض تفاهم توسط آمریکا پیش از حمله به کشتی‌ها را گزارش کرده و وزارت خارجه آمریکا را به «بهانه‌جویی» متهم کرده است.
🔺 ۳.۶ در زمان استانداری اصفهان از تأسیسات هسته‌ای با امراللهی بازدید مخفی انجام شد. بحث سلاح نبوده و تبلیغات بعدی (از جمله ادعاهای مجاهدین) مشکل‌ساز شده است.
🔺 ۳.۷ اردشیر زاهدی نقل کرده که شاه درباره بحرین گفته بود «با تفنگ چوبی و شمشیر چوب می‌خواهی بروی جنگ؟» و تهدید به جنگ یا از دست دادن بحرین وجود داشت.
🔺 ۳.۸ پزشکیان و بهزاد نبوی و دیگران گفته‌اند «نمی‌دانیم کی کشتی‌ها را زده» و روایت‌ها متناقض است.
🔺 ۳.۹ جو کند، مقام سابق ضدتروریسم آمریکا، گفته هیچ تهدیدی از طرف ایران متوجه آمریکا نبوده است.
🔺 ۳.۱۰ بر اساس نظرسنجی داخلی مورد اشاره نویسنده درباره تنگه هرمز، حدود ۵۰ درصد مردم مدیریت مشترک با عمان و توجه به قوانین بین‌المللی را ترجیح می‌دهند و کمتر از ۱۳ درصد واگذاری کامل را می‌گویند.
✅ ۴ ـ نتایج
🔺 ۴.۱ باید هرچه سریع‌تر و به هر شکل ممکن، با ارزیابی غیراحساسی و مقایسه هزینه‌ها، وضعیت جنگی و سایه محاصره را پایان داد. منطق آیت‌الله خمینی در پذیرش قطعنامه ۵۹۸ باید الگوی پذیرش تفاهم‌نامه با آمریکا و صلح قرار گیرد.
🔺 ۴.۲ دست دولت، وزارت خارجه و مسئولان باید برای مذاکره باز باشد. احساسات خیابانی، هتاکی و شعار مانع کار دیپلماتیک نشود.
🔺 ۴.۳ همراه کردن مردم، از طریق رفع نارضایتی‌های اقتصادی، سیاسی، قضایی و اجتماعی، مهم‌ترین ابزار است. بدون رضایت مردم، نه مقاومت پایدار است و نه توافق.
🔺 ۴.۴ درباره تنگه هرمز، اگرچه یک وجب از کشور را نباید بدهیم و تنگه را واگذار نمی‌کنیم، اما مدیریت مشترک با عمان و توجه به قوانین بین‌المللی باید مدنظر قرار گیرد. مسئله اصلی رضایت مردم است، نه تنها تنگه.
🔺 ۴.۵ اگر قصد نداریم سلاح هسته‌ای بسازیم، باید این را قانع‌کننده منتقل کنیم و از تلویح پرهیز کنیم؛ گزارش‌های رسمی آژانس و نهادهای اطلاعاتی آمریکا نیز، بنا بر برداشت نویسنده، همین را نشان می‌دهد.
🔺 ۴.۶ بحث به جایی نمی‌رسد اگر اسناد و واقعیت‌ها پذیرفته نشوند. راه‌حل در بازگشت به زندگی مردم و همراه کردن آن‌هاست. مسئولان باید هر کاری لازم است برای جلوگیری از جنگ دیگر انجام دهند.
✍️ اکبر گنجی در ایکس
#غلامحسین_کرباسچی #اکبر_گنجی #ایران #دیپلماسی #جنگ #رضایت_مردم
#فرهیختگان روزن آگاهی

⚫️ پیروز مجتهدزاده درگذشت؛ مردی که جغرافیا را حافظه تاریخی ایران می‌دانست
🖤 در سوگ پژوهشگری که مرزهای ایران را نه فقط بر نقشه، که در تاریخ و اسناد جست‌وجو می‌کرد
✍️ یادداشت فرهیختگان
🔹 دکتر پیروز مجتهدزاده، استاد جغرافیای سیاسی، پژوهشگر ژئوپلیتیک و تاریخ‌پژوه ایرانی، در ۸۰سالگی چشم از جهان فروبست.
با رفتن او، یکی از صداهای شناخته‌شده مطالعات جغرافیای سیاسی ایران خاموش شد؛ پژوهشگری که بخش بزرگی از زندگی علمی‌اش را صرف شناخت تاریخ مرزها، مناسبات قدرت و موقعیت راهبردی ایران کرد.
🔻 ایران، فراتر از خطوط یک نقشه
برای مجتهدزاده، جغرافیا تنها دانش کوه‌ها، رودها و مرزها نبود. جغرافیا عرصه تلاقی تاریخ، سیاست، قدرت و سرنوشت ملت‌ها بود.
او می‌کوشید نشان دهد که برای فهم ایران، باید گذشته تاریخی آن را شناخت، موقعیت جغرافیایی‌اش را جدی گرفت و مناسبات منطقه‌ای و جهانی را با دقت بررسی کرد.
در نگاه پژوهشی او، مرزها صرفاً خطوطی قراردادی بر کاغذ نبودند؛ حاصل تحولات تاریخی، توافق‌ها، منازعات و روابط پیچیده میان دولت‌ها بودند.
🔻 از خلیج فارس تا جزایر سه‌گانه
نام پیروز مجتهدزاده بیش از هر چیز با پژوهش درباره خلیج فارس، تنگه هرمز، جزایر تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی و تاریخ مرزهای ایران گره خورده است.
او در آثار فارسی و انگلیسی خود کوشید مباحث مربوط به نام تاریخی خلیج فارس و اختلافات سرزمینی را از سطح شعارهای سیاسی به عرصه اسناد، نقشه‌ها، تاریخ دیپلماسی و استدلال دانشگاهی ببرد.
آثاری چون «جغرافیای سیاسی تنگه هرمز»، «جزایر تنب و ابوموسی»، «جغرافیای تاریخی خلیج فارس» و کتاب انگلیسی Small Players of the Great Game بخشی از میراث پژوهشی او هستند.
🔻 دانشگاهی در گفت‌وگو با جامعه
مجتهدزاده تنها در فضای دانشگاه و کتابخانه حضور نداشت. او در گفت‌وگوهای عمومی و مناظره‌های سیاسی نیز شرکت می‌کرد و درباره تاریخ، هویت ملی، تمامیت ارضی و روابط بین‌الملل دیدگاه‌های خود را با صراحت بیان می‌کرد.
مواضع او همواره بی‌مناقشه نبود و برخی تحلیل‌ها و داوری‌هایش با مخالفت روبه‌رو می‌شد؛ اما همین حضور در عرصه عمومی، یادآور مسئولیتی مهم برای اهل دانشگاه بود:
دانش نباید در حصار کلاس و کتابخانه محبوس بماند؛ باید بتواند در گفت‌وگوی عمومی نیز حضور یابد و در معرض نقد قرار گیرد.
🔻 میراث یک پژوهشگر، فراتر از موافقت و مخالفت
بزرگداشت یک اندیشمند به معنای پذیرفتن همه دیدگاه‌های او نیست.
احترام به پیروز مجتهدزاده نیز ایجاب می‌کند که آثارش خوانده، استدلال‌هایش بررسی و دیدگاه‌هایش نقد شوند.
میراث علمی زمانی زنده می‌ماند که به موضوع مطالعه و گفت‌وگو تبدیل شود، نه آنکه تنها در ستایش‌های پس از مرگ خلاصه گردد.
او از نسلی بود که مسئله ایران را در پیوند میان تاریخ، جغرافیا و سیاست می‌جست؛ نسلی که می‌دانست شناخت یک سرزمین، بدون مطالعه حافظه تاریخی و جایگاه آن در جهان، ناتمام می‌ماند.
🕯 در بدرود با پیروز مجتهدزاده
انسان‌ها می‌روند، اما پرسش‌هایی که طرح کرده‌اند و آثاری که از خود بر جای گذاشته‌اند، می‌توانند همچنان در زندگی فکری یک جامعه حضور داشته باشند.
پیروز مجتهدزاده از میان ما رفت؛ اما کتاب‌ها، پژوهش‌ها و مناقشه‌های علمی پیرامون اندیشه‌هایش همچنان بخشی از گفت‌وگو درباره ایران خواهند بود.
فرهیختگان درگذشت این استاد و پژوهشگر را به خانواده، دوستان، شاگردان و جامعه علمی ایران تسلیت می‌گوید.
یادش گرامی و روانش آرام. 🖤
📚 خبر درگذشت و مروری بر آثار او
#پیروز_مجتهدزاده #درگذشت #جغرافیای_سیاسی #ژئوپلیتیک #خلیج_فارس #تاریخ_ایران #یادبود
#فرهیختگان روزن آگاهی

فاطمه شیخ
اصفهان. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🔴 آیا ۱۱۰ هکتار از خاک ایران به افغانستان فروخته شده است؟
🔻 واقعیت ماجرای جنجالی چابهار چیست؟
✅ پس از اظهارات محسن زنگنه، نماینده مجلس، درباره اختصاص ۱۱۰ هکتار زمین در چابهار برای فعالیت‌های اقتصادی افغانستان، ادعاهایی درباره فروش خاک ایران، قرارداد ۱۱۳ساله و اعزام ۱۰۰ سرباز افغانستانی منتشر شد.
اما بررسی‌های منتشرشده نشان می‌دهد هیچ سند معتبری برای فروش خاک ایران یا اعزام نیروهای نظامی افغانستان به چابهار ارائه نشده است.
وزارت خارجه ایران نیز انتقال مالکیت خاک را رد کرده و موضوع را به پیشنهاد همکاری و سرمایه‌گذاری اقتصادی مرتبط دانسته است.
🔻 با این همه، یک پرسش اساسی باقی است:
جزئیات حقوقی، مدت احتمالی قرارداد، اختیارات طرف افغانستانی و نحوه نظارت ایران بر این همکاری چیست؟
شفافیت درباره قراردادهای اقتصادی در مناطق راهبردی کشور، حق افکار عمومی است؛ اما دفاع از منافع ملی نباید بر پایه اخبار تأییدنشده و شایعات شکل بگیرد.
📚 منابع: فکت‌نامه، یورونیوز فارسی و اظهارات سخنگوی وزارت خارجه
#چابهار #افغانستان #تمامیت_ارضی #راستی_آزمایی
#فرهیختگان روزن آگاهی