🔴 سمفونی ساختار بحرانی، جامعه جنبشی و جنگ
▪️ ایران پس از جنگ چهل‌روزه – ۸ | قسمت پایانی

✍️ سعید مدنی
📚 ایران فردا

🔸 چشم‌انداز آینده را می‌توان در ترکیبی از «جامعه جنبشی»، «بحران ساختاری» و «جنگ» (محدود یا نامحدود) ترسیم کرد. این سه عامل در کنار هم بر یکدیگر تأثیر هم‌افزا دارند و همدیگر را تشدید می‌کنند.
برای ساده‌سازی وضعیت و تبیین سناریوهای پیش رو، اگر پیش‌فرض خود را ثابت فرض کردن دو روند بحران ساختاری و جامعه جنبشی، یا ادامه وضعیت موجود ساختار جمهوری اسلامی و نارضایتی و اعتراض در جامعه ایران، به‌عنوان متغیرهای تابع از جنگ به‌عنوان متغیر تعیین‌کننده و اثرگذار قرار دهیم، در این صورت سه سناریو بر مبنای سه حالت جنگی محتمل است:
سناریوی اول ـ ادامه وضع موجود جنگی (نه جنگ، نه صلح؛ هم جنگ، هم صلح):
ادامه این وضعیت به تشدید تدریجی بحران ساختاری و اعتراضات و جنبش‌های اجتماعی منجر خواهد شد.
سناریوی دوم ـ تشدید جنگ و گسترش دامنه آن تا ورود نیروی پیاده در برخی مناطق کشور:
در چنین وضعیتی، اگرچه بحران ساختاری تشدید می‌شود، اما به تخفیف اعتراضات و جنبش‌های اجتماعی و کاهش مشروعیت مبارزه در افکار عمومی منجر می‌شود. این آثار تا تغییر وضعیت جنگی به یکی از دو سناریوی اول یا سوم، تغییر چندانی نخواهد کرد.
سناریوی سوم ـ توافق موقت، محدود و ناپایدار با آمریکا (شرایط پیش از جنگ):
در این شرایط، بحران ساختاری و اعتراضات و جنبش‌های اجتماعی به‌تدریج تشدید می‌شود.
🔹 با در نظر گرفتن جمیع شرایط بالا، در هر حال احتمال تشدید بحران ساختاری و ناتوانی نظام در حل بحران‌های تودرتوی سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بسیار بیشتر از تعدیل یا کاهش بحران‌هاست.
از سوی دیگر، به نظر می‌رسد احتمال افزایش نارضایتی و تشدید اعتراضات عمومی نیز بیش از کاهش یا تخفیف اعتراضات است (جامعه جنبشی).
در این صورت، گزینه‌های تغییر، اعم از انقلاب، گذار یا رفرم، بیش از گزینه‌های کنترل وضعیت در قالب سرکوب، کودتا یا ادامه وضع موجود (پس از کشتار دی‌ماه) محتمل‌تر است.
به نظر می‌رسد سوگیری جامعه به سوی هر یک از گزینه‌های تغییر (انقلاب، گذار و رفرم) تا حد زیادی از یک سو موکول است به چگونگی صورت‌بندی نیروهای سیاسی که بتوانند نقش مرجع را در جامعه ایران کسب کنند و از سوی دیگر، موکول است به سیاست‌های نظام حکمرانی در قبال نیروهای سیاسی کنونی در جامعه ایران و همچنین اعتراضات و جنبش‌های اجتماعی و به‌طور کلی جامعه مدنی ایران.
(پایان)

#سعید_مدنی #ایران_فردا #جامعه_جنبشی #بحران_ساختاری #جنگ #آینده_ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا؛ تکرار تاریخ و درس‌های آن

▪️ از شکست جمهوری‌خواهان در دوران بوش تا انتخابات دوران ترامپ؛ آیا تغییر موازنه قدرت در واشینگتن به معنای تغییر سیاست جنگی آمریکاست؟

✍️ جواد عباسی
📅 ۱۳ آبان ۱۴۰۵

درست بیست سال پس از انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۲۰۰۶ در آمریکا که به شکست جمهوری‌خواهان در دوره ریاست‌جمهوری جرج دبلیو بوش و همزمان با جنگ او در خاورمیانه انجامید، بار دیگر همان صحنه برای این حزب و دونالد ترامپ تکرار شد.
این تکرار تاریخی را می‌توان از زوایای گوناگون داخلی (آمریکا) و خارجی (جنگ در خاورمیانه، جنگ تجاری با بسیاری از کشورها و...) بررسی و تحلیل کرد.

با نگاه تاریخی، برخی نکات قابل‌توجه در این زمینه از این قرارند:

🔹 ۱. شکست انتخاباتی لزوماً به معنای پایان جنگ نیست
همچنان‌که شکست جمهوری‌خواهان در سال ۲۰۰۶ منجر به گشایشی در وضعیت جنگ و بهبود وضعیت خاورمیانه نشد، نمی‌توان، دست‌کم در کوتاه‌مدت، انتظار گشایشی محسوس و بهبودبخش در سرنوشت جنگ جاری در خاورمیانه را داشت.
برعکس، با توجه به شخصیت متفاوت ترامپ با جرج بوش و توهمات آخرالزمانی او و برخی همکارانش، می‌توان منتظر تصمیمات و اقدامات خطرناک‌تر از جانب او بود؛ او از این پس سرمایه چندانی برای از دست دادن در صحنه سیاسی ندارد و همزمان از اختیاراتی مانند حق وتوی تصمیمات کنگره و فرماندهی کل قوا برخوردار است.

🔹 ۲. هزینه گشودن همزمان چندین جبهه درگیری
ترامپ با گشودن همزمان جبهه‌های متعدد درگیری نظامی، سیاسی و اقتصادی از چین تا اروپا و کانادا مرتکب اشتباهی تاریخی شد.
چنان‌که اگرچه در زمینه اقتصادی، موضوع قیمت سوخت در اثر جنگ برجستگی نمادین یافت، اما بخشی از نارضایتی معیشتی مردم نیز برخاسته از جنگ تجاری او از چین تا اروپا و کاناداست.
شکست سنگین و تاریخی (پیروزی یک مسلمان مهاجرتبار دموکرات) در ایالت میشیگان، یعنی ایالت همجوار با کانادا، را می‌توان رویدادی نمادین در نظر گرفت.
توضیح آنکه زندگی مردم در این ایالت با استان‌های همجوار در کانادا پیوند روزمره (جابه‌جایی روزانه نیروی کار، بازار خودرو و...) دارد و جنگ تجاری با کانادا زندگی آن‌ها را مختل کرده است.

🔹 ۳. آزمون دوباره دموکراسی آمریکایی
برخلاف برخی تصورات برآمده از انتخاب دوباره ترامپ مبنی بر اینکه دموکراسی آمریکایی دچار اختلال یا انحراف شده و افکار عمومی این کشور در مسیر پیروی از افکار راست افراطی قرار گرفته است، انتخابات اخیر نشان داد که برای مردم این کشور زندگی، معیشت و همزیستی با جهان اولویت دارد و نه توهمات قدرت حاکم و نادیده گرفتن خواست اکثریت مردم.

🔻 هفته‌ها و ماه‌های پیش رو درس‌ها و عبرت‌های بیشتری از این تجربه تاریخی و همزمان دورانی سرنوشت‌ساز برای ایران را پیش روی ما خواهد گذاشت.

📚 نتایج تاریخی انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۰۶

#جواد_عباسی #انتخابات_آمریکا #ترامپ #جمهوری‌خواهان #جنگ_خاورمیانه #دموکراسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 هم زن، هم جوان، ولی...
▪️ انتصابی تاریخی در واتیکان؛ گامی به‌سوی تحول یا نشانه‌ای از بازگشت به محافظه‌کاری؟

✍️ حبیب حسینی‌فرد

🔹 انتصاب ماریا مونتسرات آلوارادو، زن ۳۹ ساله آمریکایی با ریشه مکزیکی، به ریاست دستگاه ارتباطات و رسانه‌ای واتیکان از سوی پاپ لئو چهاردهم، در نگاه نخست تصمیمی تاریخی و تحول‌آفرین به نظر می‌رسد.
به روایت نویسنده، او نخستین زنی است که در این سن به ریاست یکی از دیکاستری‌های واتیکان می‌رسد؛ نهادی که مدیریت رسانه‌های مهم کلیسای کاتولیک، از واتیکان نیوز و رادیو واتیکان تا روزنامه رسمی و انتشارات آن را بر عهده دارد.
🔹 اما چرا این انتصاب بحث‌برانگیز شده است؟
آلوارادو پیش‌تر ریاست بخش خبری شبکه کاتولیکی آمریکایی EWTN را بر عهده داشت؛ رسانه‌ای نزدیک به جریان‌های محافظه‌کار و سنت‌گرای کاتولیک که در دوران پاپ فرانسیس، بارها به منتقدان او تریبون می‌داد.
از همین رو، برخی ناظران این انتخاب را نشانه تلاش پاپ جدید برای ترمیم روابط واتیکان با محافظه‌کاران آمریکایی می‌دانند؛ گروه‌هایی که در دوران فرانسیس احساس می‌کردند نفوذشان کاهش یافته است.
🔹 تغییر مدیریتی یا چرخش ایدئولوژیک؟
پرسش اصلی مقاله این است که آیا هدف صرفاً بهبود روابط با محافظه‌کاران آمریکایی است یا واتیکان در آستانه فاصله‌گرفتن از میراث نسبتاً اصلاح‌گرایانه پاپ فرانسیس قرار دارد؟
البته آلوارادو گفته است که قصد ندارد دیدگاه‌های شخصی خود را بر رسانه‌های واتیکان تحمیل کند. او همچنین بر ضرورت اصلاح ساختار و استفاده بهتر از نیروهای موجود تأکید کرده است.
🔹 نویسنده یادآور می‌شود که حضور یک زن جوان در رأس نهادی قدرتمند، لزوماً به معنای تغییر جهت‌گیری فکری آن نهاد نیست. جنسیت و سن مدیر جدید یک موضوع است و رویکرد سیاسی و الهیاتی او موضوعی دیگر.
🔻 پرسش محوری مقاله:
آیا این انتصاب آغاز فصل تازه‌ای در ساختار مدیریتی کلیسای کاتولیک است یا نشانه‌ای از تغییر موازنه قدرت میان جریان‌های محافظه‌کار و اصلاح‌گرا در واتیکان؟
📖 مطالعه متن کامل مقاله:
https://telegra.ph/II-11-05-9

#حبیب_حسینی‌فرد #واتیکان #پاپ_لئو_چهاردهم #پاپ_فرانسیس #کلیسای_کاتولیک #زنان_و_مدیریت #محافظه‌کاری
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 صدور حکم اعدام برای امیرحسین موسوی؛ فعالیت در شبکه ایکس و اتهام «افساد فی‌الارض»
وکیل مدافع از صدور حکم خبر داد؛ دادبان نسبت به تغییر مکرر اتهامات و ادعای اخذ اعترافات اجباری هشدار می‌دهد.

🔹 رضا شفاخواه، وکیل دادگستری و وکیل مدافع امیرحسین موسوی، از صدور حکم اعدام برای موکل خود خبر داده است.
به گفته او، شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست ابوالقاسم صلواتی، موسوی را به اتهام «افساد فی‌الارض» و در ارتباط با فعالیت مجازی در حساب کاربری «جیمز بی‌دین» در شبکه ایکس به اعدام محکوم کرده است.
🔹 به گزارش دادبان، شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب در اوایل مهرماه ۱۴۰۵، برای دومین بار اتهامات موسوی را تغییر داد و این بار اتهام‌های «محاربه» و «افساد فی‌الارض» را به او نسبت داد.
پیش‌تر، در آبان ۱۴۰۴ و تنها یک روز پیش از نخستین جلسه دادگاه، اتهامات او از «تبلیغ علیه نظام»، «اجتماع و تبانی» و «توهین به مقدسات» به اتهامات امنیتی، از جمله «همکاری با افراد اسرائیلی»، «تأمین مالی تروریسم» و «تبلیغ به نفع اسرائیل» تغییر یافته بود.
🔹 موسوی در ۲۸ آذر ۱۴۰۳ بازداشت شد و به مدت شش ماه در اختیار نهادهای امنیتی قرار داشت.
دادبان با اشاره به تغییرات مکرر اتهامات، این روند را محل تردید دانسته و معتقد است اتهامات جدید در چارچوب سناریویی امنیتی و با اتکا به اعترافات اجباری مطرح شده‌اند.
🔹 بر اساس این گزارش، موسوی پیش‌تر اعلام کرده است که اعترافات پخش‌شده از صداوسیما تحت فشار بازجویان اخذ شده و محتوای آن نیز تحریف شده است.
دادبان با استناد به اصل ۳۸ قانون اساسی و ماده ۱۶۹ قانون مجازات اسلامی تأکید کرده است که اقرار ناشی از شکنجه، فشار یا اجبار فاقد اعتبار قانونی است و نمی‌تواند مبنای صدور حکم قرار گیرد.
📌 صدور حکم اعدام به معنای قطعی شدن یا اجرای آن نیست. در گزارش ارسالی، وضعیت تجدیدنظرخواهی یا فرجام‌خواهی این پرونده مشخص نشده است.

📰 منبع: دادبان

#امیرحسین_موسوی #حکم_اعدام #زندانیان_سیاسی #حقوق_بشر #دادرسی_عادلانه
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 جمهوری‌خواهان در مسیر خاک‌انداز!
▪️ روایت تصویری نیویورکر از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا

🎨 مجله نیویورکر | The New Yorker
🔹 یک تصویر، بی‌نیاز از توضیحی طولانی، می‌تواند طنز تلخ سیاست را به نمایش بگذارد.

در این طرح، گنبد ساختمان کنگره آمریکا به سر یک جاروی بزرگ تبدیل شده است؛ جارویی که پیکر کوچک مردی قرمزپوش را به‌سوی خاک‌اندازی در پایین تصویر می‌راند.

🔹 رنگ قرمز در سیاست انتخاباتی آمریکا نماد حزب جمهوری‌خواه است و از این منظر، می‌توان مرد قرمزپوش را نماینده جمهوری‌خواهان دانست.

🔻 پیام طنزآمیز تصویر: شکست انتخاباتی، جمهوری‌خواهان را در معرض کنار رفتن از جایگاه قدرت در کنگره قرار داده است.

در این روایت تصویری، ساختمان کنگره دیگر فقط نماد قدرت قانون‌گذاری نیست؛ خود به ابزاری برای جاروکردن صاحبان قدرت تبدیل شده است.
گاهی یک کاریکاتور، بیش از چندین صفحه تحلیل سیاسی سخن می‌گوید.

#نیویورکر #انتخابات_میان‌دوره‌ای_آمریکا #جمهوری‌خواهان #ترامپ #کنگره_آمریکا #طنز_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 دو نکته در باب انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا
▪️ مهار ترامپیسم به دست نهادهای دموکراتیک؛ و پرسشی درباره رأی‌دهندگانی که به امید صلح به ترامپ اعتماد کردند

✍️ حسن یوسفی اشکوری

🔹 از این که حزب جمهوری‌خواه در آمریکا و به‌ویژه شخص دونالد ترامپ در مقام ریاست‌جمهوری آمریکا شکست سختی را تجربه کرده و بازی را به رقیب کهنه‌کار و سرسخت وانهاده‌اند، در مجموع خوشحالم و می‌پندارم حداقل رخداد مهمی در سیاست داخلی و احیاناً خارجی آمریکا بوده است. با این همه دو نکته در این باب مهم است و قابل توجه:

یکم. نهادهای دموکراتیک و مهار ترامپیسم
در اوایل روی کار آمدن ترامپ بود که دوستی نکته‌سنج می‌گفت، اگر نهادهای مدنی و دموکراتیک کشور آمریکا نتوانند ترامپ و ترامپیسم را مهار کنند، من از اصل دموکراسی در جهان ناامید خواهم شد. من هم کم‌وبیش این‌گونه فکر می‌کردم. بالاخره می‌شد به نهادهای دموکراتیک موجود اندکی امید داشت.

حال گویا این آرزو و تمایل تحقق یافته است. اجمالاً چرخشی مهم در مهار قدرت وحشی و سیاست بی‌مهار و ویرانگر ترامپ و حامیان وحشی‌اش پدید آمده است.

گرچه نفس این گرایش مهم است و امیدوارکننده، ولی باید منتظر ماند و دید که در دو سال آینده کنگره آمریکا (مجلس نمایندگان و سنا) چه خواهد کرد. آرزو می‌کنم به این آرزو و امید جامه عمل بپوشد.

دوم. رأی به ترامپ با امید به صلح؛ خطای محاسبه؟
نکته مهم‌تر آن است که دو سال قبل گروه زیادی از معترضان آمریکا و به‌طور خاص شماری از مسلمانان معترض به سیاست‌های ویرانگر اسرائیل و کشتار و ویرانی هولناک غزه در فلسطین و مخالف حمایت‌های رئیس‌جمهور وقت آمریکا (جو بایدن) و معاون اولش خانم کامالا هریس، که از قضا نامزد ریاست‌جمهوری هم بوده و با ترامپ رقابت می‌کرد، به حزب دموکرات و نامزد آن نه گفتند و به ترامپ رأی دادند؛ بدان امید که ترامپ دنبال صلح است و مخالف جنگ در جهان و از جمله در خاورمیانه.
اما اکنون پس از دو سال ظاهراً همه فهمیده‌اند که اینان در تشخیص خود دچار اشتباهی بزرگ شده‌اند.

واقعاً برای من قابل فهم نیست که چرا شماری در کشوری چون آمریکا دچار این اشتباه مهلک شدند؟! شاید این حرف درست باشد که مردم آمریکا (مراد عموم مردم عادی است)، عوام‌ترین مردم جهان‌اند.
شگفتی این است که ترامپ تازه‌به‌دوران‌رسیده نبود. او جدای از فعالیت دیرین رسانه‌ای و اقتصادی استثمارگرایانه‌اش، حداقل پیش از آن چهار سال در مقام عالی‌ترین مقام سیاسی کشور فعالیت کرده بود.
برای عموم مردم جهان روشن‌تر از روز بود که شخصی چون ترامپ با دعوی صلح‌خواهی و مخالفت با جنگ، خود به نحو وارونه، جنگ‌افروزی قهار است.

در همان زمان نوشتم «ترامپ جنگ‌افروز» که در تاریخ ۱۸ آبان ۱۴۰۳ در وب‌سایت «زیتون» منتشر شد.
روشن بود که ترامپ خودشیفته‌ای دروغزن و فریبکاری بیش نیست که از اوضاع آشفته جهان و آمریکا سوءاستفاده کرده و در واقع جز هوای پادشاهی و امپراتوری و مال‌اندوزی و خودفرمانی و استبداد رأی چیزی در سر ندارد!

به‌ویژه باید توجه داشت که، گرچه هر دو حزب حاکم آمریکا با تمام امکانات و ابزارهای مادی و معنوی خود حامی و مددکار و در عمل در خدمت اهداف تجاوزکارانه اسرائیل بوده‌اند؛ ولی حزب جمهوری‌خواه و به‌طور خاص شخص دونالد ترامپ بیشتر حامی سخت و استوار بی‌چون‌وچرای راست‌ترین و ضدصلح‌ترین جناح حاکم بر اسرائیل در چند دهه اخیر بوده است.

از قضا آدم دغلکاری چون نتانیاهو چند بار به‌درستی تأکید کرده است که اسرائیل رئیس‌جمهوری جدی‌تر از ترامپ در کاخ سفید ندیده است. راست گفت!

با این حال چرا و چگونه شماری قابل‌توجه در آمریکا و حتی در جهان ادعای صلح‌طلبی ترامپ را پذیرفته و به آن باور کردند؟
در هر حال اکنون گویا این افراد خوش‌بین مصداق آن ضرب‌المثل مشهور ایرانی شده‌اند که با زبان حال می‌گویند:

«صد رحمت به کفن‌دزد قبلی»!!

اما آیا متوهمان خوش‌خیال، از توهمات خود دور شده و از خواب گران بیدار شده‌اند؟! باید دید! شاید دور و دیر نباشد!
📅 چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۵

#یوسفی_اشکوری #انتخابات_آمریکا #ترامپ #ترامپیسم #دموکراسی #اجتماعی_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 چرا ترامپ باخت؟!
▪️ از پیامدهای جنگ با ایران و فشارهای معیشتی تا تغییر نگرش نسبت به اسرائیل؛ تحلیلی از شکست جمهوری‌خواهان

✍️ صابر گل‌عنبری

معمولاً نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در آمریکا که در میانه دوره رئیس‌جمهور مستقر برگزار می‌شود، به نفع حزب او نیست؛ به این معنا که اگر رئیس‌جمهور دموکرات باشد، جمهوری‌خواهان معمولاً نتایج بهتری کسب می‌کنند و اگر رئیس‌جمهور جمهوری‌خواه باشد، دموکرات‌ها چنین وضعیتی خواهند داشت.
اما این بار، نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا فراتر از یک پیروزی معمولی برای حزب مقابل و به‌نوعی یک زلزله سیاسی در این کشور است.

در این انتخابات، دموکرات‌ها کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا را با اکثریتی قابل‌توجه به دست گرفتند. در برخی ایالت‌ها نیز در چرخشی تاریخی و گاه پس از حدود یک قرن، جمهوری‌خواهان کرسی سنتی خود را از دست دادند و به دموکرات‌ها واگذار کردند؛ به نحوی که «آدام همیلتون»، نامزد دموکرات‌ها در ایالت کانزاس، توانست برای نخستین‌بار پس از ۹۴ سال، کرسی این ایالت در مجلس سنا را تصاحب کند.

در حالی که دونالد ترامپ در توجیه این نتیجه مدعی است اگر نام او روی برگه‌های رأی بود، پیروز می‌شد، اما واقعیت این است که این شکست سنگین جمهوری‌خواهان، نتیجه عملکرد و خیره‌سری خود اوست.

هر اندازه ترامپ تلاش کرد با سفر به ایالت‌های متعدد برای نامزدهای جمهوری‌خواه تبلیغ کند، اما شانس باخت آن‌ها را بیشتر کرد.

در کل، عوامل متعددی در رقم خوردن این شکست تاریخی دخیل بود؛ از تبعات اقتصادی سنگین جنگ علیه ایران و پرونده اپستین گرفته تا حمایت بی‌چون‌وچرا از نتانیاهو و اسرائیل.

جدا از اینکه بخشی از شهروندان آمریکایی از خلف وعده ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ مبنی بر راه نینداختن جنگ عصبانی هستند، طولانی‌تر شدن تبعات اقتصادی جنگ علیه ایران، هزینه این جنگ را برای مردم آمریکا بسیار ملموس‌تر از جنگ عراق و دیگر مناقشات کرد؛ همین امر نارضایتی از ترامپ و حزب متبوعش را به بالاترین حد رساند.

در کنار آن، پرونده‌های جنجالی مانند اپستین و حمایت از جنگ‌طلبی اسرائیل نیز مزید بر علت و مکمل عامل پیش‌گفته بود.

واقعیت این است که در جامعه آمریکا و به‌طور کلی در جهان غرب، شاهد چرخشی تاریخی و مهم در قبال اسرائیل هستیم؛ تا جایی که بنیامین نتانیاهو چندی پیش با پیش‌بینی تبعات این وضعیت گفت که تل‌آویو باید خود را برای تحریم و قطع کمک‌های آمریکا آماده کند.

ورود شش نماینده به‌شدت منتقد اسرائیل به مجلس نمایندگان آمریکا، از جمله «ملیت کیروس» ۲۹ ساله که به‌نوعی نماینده نسل زد نیز هست، گویای چنین چرخشی است.

در واقع، اگر در گذشته انتقاد از اسرائیل هزینه انتخاباتی داشت و باعث می‌شد شخص منتقد (به‌استثنای چهره‌های سرشناسی چون برنی سندرز) از انتخابات مقدماتی درون‌حزبی یا کنگره کنار گذاشته شود، امروز به نظر می‌رسد که اتفاقاً حمایت از اسرائیل چنین هزینه‌ای دارد و همین امر، راه را برای بالا آمدن منتقدان آن هموار کرده است.
از این رو، در دلِ «نه به ترامپ» در انتخابات اخیر آمریکا، «نه به نتانیاهو» نیز به‌طور خودکار نهفته است.

این تحول بی‌سابقه در دنیای غرب، به‌ویژه آمریکا، نتیجه مستقیم جنگ غزه و نسل‌کشی اسرائیل در این منطقه است که چرخش بزرگی در افکار عمومی غرب ایجاد کرد؛ تا جایی که برخی در آمریکا، جنگ علیه ایران را نه جنگ کشور خود، بلکه جنگ اسرائیل می‌دانند و با آن مخالفت می‌کنند.

در همین رابطه، «رونالد لادر»، رئیس کنگره جهانی یهود و متحد پیشین نتانیاهو، چندی پیش در مصاحبه‌ای با روزنامه «هاآرتص»، به‌شدت از نتانیاهو و راست‌گرایان حاکم انتقاد کرد و گفت که آنان اسرائیل را در جهان بی‌اعتبار کرده‌اند.

رئیس کنگره جهانی یهود همچنین هشدار داد که اسرائیل نه‌تنها حمایت اروپا، بلکه حمایت بخش‌هایی از یهودیان جهان و هر دو حزب اصلی آمریکا را از دست می‌دهد.

لادر خطاب به مردم اسرائیل گفت: «شما حزب دموکرات را از دست داده‌اید و در حال از دست دادن حزب جمهوری‌خواه نیز هستید.»

اما درباره اینکه شکست جمهوری‌خواهان و پیروزی دموکرات‌ها چه تأثیری بر مناقشه کنونی با ایران دارد، می‌توان چند احتمال را مطرح کرد:

نخست: عصبانیت هرچه بیشتر ترامپ و صدور بحران داخلی در نتیجه منازعه جدید با دموکرات‌ها؛ به‌گونه‌ای که از هم‌اکنون با راه‌اندازی جنگی جدید، آن‌ها را در برابر امر واقع و عمل انجام‌شده قرار دهد.

احتمال دوم: پرهیز او از تشدید تنش با ایران از بیم تبعات اختلاف با کنگره تحت کنترل دموکرات‌هاست.

به هر حال، اگر چنین جنگی در بازه زمانی نزدیک (از روزهای آتی تا دو ماه پیش‌رو) رخ ندهد، احتمال وقوع آن پس از این بازه کاهش خواهد یافت.

#صابر_گل_عنبری #انتخابات_آمریکا #ترامپ #جنگ_ایران #اسرائیل #سیاست_بین‌الملل
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 از آرزو تا پیشگویی؛ وقتی آرزوی سقوط حکومت جای تحلیل سیاسی را می‌گیرد
▪️ چرا بحران‌های واقعی لزوماً به فروپاشی سیاسی منجر نمی‌شوند؟

✍️ احمد علوی

🔹 یکی از مسائل قابل‌تأمل در بخشی از فضای سیاسی و رسانه‌ای اپوزیسیون ایران، تبدیل آرزوها و انتظارات سیاسی به پیش‌بینی‌هایی درباره تحولات قریب‌الوقوع است.
نویسنده این پدیده را «پیشگویی آرزومندانه» می‌نامد؛ وضعیتی که در آن مطلوب بودن یک نتیجه، برآورد احتمال وقوع آن را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

🔹 در این مقاله، با بهره‌گیری از مفاهیمی چون «آرزواندیشی»، «استدلال انگیزه‌محور»، «سوگیری تأییدی» و «اتاق‌های پژواک»، توضیح داده می‌شود که چگونه تکرار یک ادعا در رسانه‌ها می‌تواند بدون افزایش اعتبار تجربی آن، به شکل‌گیری باوری جمعی منجر شود.

🔹 بحران اقتصادی، نارضایتی عمومی و کاهش مشروعیت سیاسی، به‌تنهایی به معنای نزدیک بودن فروپاشی یک حکومت نیستند.
از نگاه نویسنده، برای ارزیابی امکان تغییر سیاسی باید عوامل دیگری را نیز سنجید؛ از جمله شکاف در ساختار قدرت، میزان انسجام نیروهای نظامی و امنیتی، توان سازمان‌دهی مخالفان و وجود سازوکاری قابل‌قبول برای انتقال قدرت.

🔹 مقاله همچنین بر ضرورت ابطال‌پذیری پیش‌بینی‌های سیاسی تأکید می‌کند: تحلیلی که پس از هر پیش‌بینی ناموفق، صرفاً زمان تحقق آن را به آینده موکول می‌کند، بدون آنکه فرضیات خود را اصلاح کند، از سنجش‌پذیری فاصله می‌گیرد.

🔻 نتیجه محوری مقاله:
«ارزش تحلیل سیاسی نه در میزان امیدبخشی آن، بلکه در توانایی توضیح واقعیت، شناسایی محدودیت‌ها و پذیرش امکان خطاست.»
📖 متن کامل مقاله «از آرزو تا پیشگویی» را در ایران امروز بخوانید

📅 ۱۳ آبان ۱۴۰۵
#احمد_علوی #اپوزیسیون #تحلیل_سیاسی #آرزواندیشی #آینده_ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 صدیقه وسمقی؛ از نقد فقه و حجاب اجباری تا بازاندیشی در پیامبری و مفهوم خدا

▪️ روایت زنی که پس از سال‌ها پژوهش در فقه اسلامی، به ضرورت بازنگری در بنیادی‌ترین باورهای دینی رسید

🎙 صدیقه وسمقی در گفت‌وگو با رؤیا کریمی مجد، برنامه «درنگ» رادیو فردا

🔹 صدیقه وسمقی، پژوهشگر فقه اسلامی، استاد پیشین دانشگاه و عضو سابق شورای شهر تهران، در گفت‌وگویی مفصل از تحول فکری خود سخن می‌گوید؛ مسیری که از پرسش‌های دینی در کودکی آغاز شد و به نقد احکام شرعی، بازاندیشی در مفهوم پیامبری و تردید درباره دانسته‌های پیشین رسید.

🔹 از حقوق زنان تا نقد مبانی شریعت
وسمقی می‌گوید پرسش‌های دینی‌اش از کودکی آغاز شد و حتی انتخاب رشته الهیات برای یافتن پاسخ به همین پرسش‌ها بود.
او در رساله دکتری خود حقوق زنان در فقه اسلامی را به چالش کشید و در آثار بعدی‌اش، از «زن، فقه، اسلام» و «بازخوانی شریعت» تا «مسیر پیامبری»، به‌تدریج از نقد احکام به بررسی مبانی دین و پیامبری رسید.

🔹 چرا پس از سال‌ها مخالفت فقهی با حجاب اجباری، روسری را کنار گذاشت؟
وسمقی توضیح می‌دهد که حدود پانزده یا شانزده سال پیش به این نتیجه رسیده بود که پوشاندن سر واجب شرعی نیست؛ اما تصمیم گرفت پس از جنبش «زن، زندگی، آزادی» و در داخل ایران، بدون روسری در عرصه عمومی حاضر شود.
این تصمیم به بازداشت و زندان او انجامید. در فروردین ۱۴۰۳ نیز در زندان اوین، هنگامی که مسئولان اجازه ملاقات بدون پوشاندن سر را ندادند، دست به تحصن زد و نرگس محمدی به اعتراض او پیوست.

🔹 از یقین دینی تا پذیرش ندانستن
در یکی از تأمل‌برانگیزترین بخش‌های گفت‌وگو، وسمقی درباره مفهوم خدا و منشأ آفرینش، آشکارا از ندانستن سخن می‌گوید.
او بر این باور است که اندیشه بدون امکان پرسش، نقد و بازنگری پیش نمی‌رود و هیچ باوری نباید از بررسی انتقادی مصون بماند.

🔹 اگر دوباره سیزده‌ساله بود...
وسمقی در پایان گفت‌وگو می‌گوید اگر فرصت انتخاب دوباره داشت، ترجیح می‌داد به‌جای الهیات، فیزیک یا زیست‌شناسی بخواند؛ هرچند مسیر طولانی پژوهش در فقه را بخشی از تجربه‌ای می‌داند که او را به دیدگاه امروز رسانده است.

📌 این گفت‌وگو تنها روایتی از مخالفت با حجاب اجباری نیست؛ بلکه شرح تحول اندیشه یک پژوهشگر دینی است که از نقد احکام به پرسش از مبانی باورهای خود رسیده است.

🎧 شنیدن گفت‌وگوی کامل، حدود ۵۵ دقیقه، و مطالعه گزارش رادیو فردا

📰 منبع: رادیو فردا | رؤیا کریمی مجد | ۱۱ آبان ۱۴۰۵
#صدیقه_وسمقی #نواندیشی_دینی #حجاب_اجباری #حقوق_زنان #آزادی_اندیشه #زن_زندگی_آزادی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 چرا احزاب در ایران پا نگرفتند؟
▪️ نگاهی تاریخی به مسئله تحزب و موانع شکل‌گیری نهادهای حزبی پایدار در ایران

🎙 گفت‌وگو با منصوره اتحادیه و اسماعیل شمس

🔹 چرا با وجود بیش از یک قرن تجربه فعالیت سیاسی و حزبی در ایران، همچنان مسئله شکل‌گیری و تداوم احزاب پایدار مطرح است؟

🔹 چه نسبتی میان ساختار قدرت، فرهنگ سیاسی، تجربه‌های تاریخی و سرنوشت احزاب در ایران وجود دارد؟

🔹 آیا ضعف تحزب را باید بیشتر در مناسبات دولت و جامعه جست‌وجو کرد یا در ساختار و عملکرد خود نیروهای سیاسی؟

این‌ها پرسش‌هایی برای تأمل در موضوع این گفت‌وگوی تاریخی و سیاسی‌اند.

🎥 برای مشاهده گفت‌وگو:

🔗 یوتیوب:
https://youtu.be/JoIHSztDTRo?si=S5Q2NojT1eWvgXis

🔗 آپارات:
https://www.aparat.com/v/ytdkfmh

#تاریخ_معاصر_ایران #احزاب_سیاسی #تحزب #منصوره_اتحادیه #اسماعیل_شمس #تاریخ_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

سلیــمان نوروزی
شاهرود. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🔴 خستگی اجتماعی، زوال مدل رفاه و طغیان نسل‌ها

▪️ ریشه‌یابی بحران‌های ساختاری و معیشتی در قلب اروپا

✍️ یونس نوربخش | استاد دانشگاه تهران

🔹 موج اعتصابات و نارضایتی‌های اجتماعی در فرانسه و آلمان، از نگاه نویسنده، نشانه بحرانی عمیق‌تر از افزایش هزینه‌های زندگی است؛ بحرانی که به آینده دولت رفاه، نابرابری اقتصادی و رابطه شهروندان با نهادهای سیاسی گره خورده است.

🔹 در یک‌سو، طرفداران اقتصاد آزاد معتقدند بدهی‌های عمومی، هزینه‌های سنگین رفاهی و کاهش رقابت‌پذیری، اصلاحات اقتصادی و انضباط مالی را اجتناب‌ناپذیر کرده است. در سوی دیگر، منتقدان می‌گویند هزینه این اصلاحات عمدتاً بر دوش طبقات متوسط و کارگر قرار گرفته، در حالی که منافع رشد اقتصادی به‌طور عادلانه توزیع نشده است.

🔹 جنگ‌ها و بحران انرژی نیز به این نارضایتی‌ها دامن زده‌اند. نویسنده با اشاره به پیامدهای جنگ اوکراین، جنگ با ایران و اختلال در مسیرهای تأمین انرژی، افزایش فشار تورمی بر خانوارهای اروپایی را از عوامل تشدید بحران می‌داند.

🔹 در سطح اجتماعی، پدیده‌ای که نویسنده آن را «ناشنوایی اجتماعی» می‌نامد، اهمیت ویژه‌ای دارد: افزایش فاصله میان نخبگان سیاسی و شهروندانی که احساس می‌کنند صدایشان در تصمیم‌گیری‌های کلان شنیده نمی‌شود.

🔹 با این حال، ریشه مشکلات در دو کشور یکسان نیست. فرانسه بیشتر با بحران مالی دولت، نابرابری و مناقشه بر سر حفظ خدمات رفاهی مواجه است؛ در حالی که آلمان با دشواری‌های مدل صنعتی صادرات‌محور، هزینه انرژی و رقابت جهانی دست‌وپنجه نرم می‌کند.

🔻 هشدار اصلی مقاله: تداوم فشارهای معیشتی و بی‌اعتمادی اجتماعی می‌تواند زمینه رشد جریان‌های پوپولیستی و افراطی و فرسایش اعتماد به نهادهای دموکراتیک را فراهم کند.
آیا دولت‌های اروپایی می‌توانند میان رقابت‌پذیری اقتصادی، عدالت اجتماعی و حفظ اعتماد عمومی تعادلی تازه برقرار کنند؟

📖 مطالعه متن کامل مقاله در «مشاهده فوری»

#یونس_نوربخش #اروپا #فرانسه #آلمان #دولت_رفاه #بحران_اقتصادی #عدالت_اجتماعی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 در آستانه پایان جهان
▪️ تأملی درباره هنر زیستن در وضعیت آخرالزمانی

✍️ افسانه نجاتی

🔹 آخرالزمان دیگر تنها مفهومی در متون مقدس یا روایت‌های تخیلی نیست. جنگ‌ها، تهدیدهای هسته‌ای، بحران‌های زیست‌محیطی، گسترش فناوری‌های مهارنشده و فرسایش پیوندهای انسانی، این احساس را پدید آورده‌اند که آینده دیگر امتداد مطمئن اکنون نیست.

اما آیا پایان جهان لزوماً به معنای نابودی زمین است؟ یا ممکن است جهان پیش از نابودی فیزیکی، معنای انسانی خود را از دست بدهد؟

🔹 هانا آرنت از اهمیت «جهان مشترک» سخن می‌گوید؛ جهانی که با اعتماد، حقیقت، گفت‌وگو و به‌رسمیت‌شناختن دیگری دوام می‌آورد. از این منظر، خطر فقط نابودی حیات نیست، بلکه فروپاشی مناسباتی است که زندگی جمعی را ممکن می‌سازند.

🔹 گونتر آندرس به شکاف میان قدرت فنی انسان و توانایی اخلاقی او برای درک پیامدهای آن هشدار می‌دهد. بشر امروز می‌تواند ابزارهای نابودی گسترده بسازد، بی‌آنکه لزوماً توان تصور کامل رنج حاصل از کاربرد آن‌ها را داشته باشد.

🔹 در برابر این وضعیت، ارنست بلوخ امید را نه انتظار منفعلانه برای آینده‌ای بهتر، بلکه مسئولیت در قبال امکان‌های تحقق‌نیافته اکنون می‌داند.
آلبر کامو نیز با مفهوم طغیان، از ایستادگی در برابر تحقیر، خشونت و بی‌عدالتی سخن می‌گوید؛ ایستادگی‌ای که می‌تواند به همبستگی انسانی بینجامد.

🔹 نویسنده هشدار می‌دهد که شاید خطرناک‌ترین پیامد زندگی در وضعیت آخرالزمانی، عادی‌شدن بی‌رحمی باشد؛ زمانی که امنیت بهانه سلب آزادی، بقا توجیه نادیده‌گرفتن رنج دیگران و واقع‌گرایی نامی برای کنارآمدن با بی‌عدالتی می‌شود.
در چنین جهانی، مراقبت از زندگی روزمره، دوستی، حقیقت، فرهنگ، طبیعت و امکان گفت‌وگو، اموری حاشیه‌ای نیستند؛ بلکه بخشی از مسئولیت ما برای حفظ جهان انسانی‌اند.

🔻 پرسش پایانی جستار:
«مسئله فقط این نیست که جهان پس از ما چه خواهد شد؛ مسئله این است که ما در این جهان ناپایدار، با انسانیت خود چه خواهیم کرد.»

📖 مطالعه متن کامل جستار

#افسانه_نجاتی #جستارها #تأملات #زیستن_آخرالزمانی #فلسفه #اخلاق #هانا_آرنت
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 آیا پیت هگست قربانی بعدی کاخ سفید خواهد بود؟

▪️ اکسیوس: احتمال استیضاح وزیر جنگ آمریکا بر سر ادامه جنگ علیه ایران

🔹 به گزارش اکسیوس (Axios)، در کاخ سفید شعاری نانوشته وجود دارد:
«بالاخره باید یک نفر قربانی شود.»
در شرایط کنونی، به نظر می‌رسد پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، بیش از دیگر اعضای کابینه ترامپ در معرض فشارهای سیاسی قرار گرفته باشد.

🔹 بر اساس این گزارش، مجلس نمایندگان آمریکا ممکن است از هفته آینده روند استیضاح هگست را با اتهام «ادامه غیرقانونی جنگ علیه ایران» آغاز کند.

🔹 اکسیوس همچنین احتمال می‌دهد که تهدید به استیضاح و تمایل کاخ سفید به معرفی فردی به‌عنوان مسئول پیامدهای جنگ، بر تصمیم دونالد ترامپ درباره آینده هگست تأثیر بگذارد.

🔻 استیضاح هنوز قطعی نیست و برکناری هگست نیز در حد احتمال مطرح شده است.

#اکسیوس #پیت_هگست #دونالد_ترامپ #آمریکا #جنگ_ایران #کاخ_سفید #استیضاح
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 رخداد خجسته شکست دو جریان جنگ‌طلب در اسرائیل و آمریکا، و وظیفه ما

✍️ موسی اکرمی

🔹 موسی اکرمی در یادداشتی به تاریخ ۱۳ آبان ۱۴۰۵، با استقبال از شکست انتخاباتی جریان‌های سیاسی منتسب به نتانیاهو و ترامپ، این تحولات را نشانه‌ای از احتمال افول گفتمان جنگ‌طلبی و فرصتی برای بازاندیشی در سیاست‌های داخلی و خارجی ایران ارزیابی می‌کند.
او معتقد است ایران باید از این فرصت برای تقویت قدرت ملی، بازسازی اعتماد عمومی و گشودن مسیر دیپلماسی بهره بگیرد.

🔹 در سیاست داخلی؛ ترمیم شکاف ملت و دولت
به باور اکرمی، اولویت کشور باید تحقق اتحاد واقعی ملی از مسیر تغییرات بنیادین باشد؛ از جمله:
▪️ بازسازی اعتماد عمومی و رفع تبعیض‌های گوناگون
▪️ احترام به تکثر اجتماعی و کرامت شهروندان
▪️ اصلاح شیوه‌های حکمرانی و تقویت مشارکت عمومی
▪️ تحقق عدالت اداری، آموزشی، بهداشتی، اقتصادی و قضایی
او تأکید می‌کند که شکاف‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی درون کشور می‌توانند از تهدیدهای خارجی خطرناک‌تر باشند.

🔹 در سیاست خارجی؛ دفاع ملی همراه با دیپلماسی
نویسنده ضمن تأکید بر ضرورت حفظ توان دفاعی ایران، خواستار تقویت دیپلماسی فعال و کرامت‌محور، تلاش برای خروج از انزوای بین‌المللی و استفاده از فرصت‌های احتمالی برای دستیابی به صلحی عادلانه و تأمین منافع ملی است.

🔻 پیام اصلی یادداشت:
دفاع پایدار از ایران، تنها به توان نظامی وابسته نیست؛ بلکه به انسجام داخلی، اعتماد شهروندان، آزادی، عدالت، کرامت انسانی و دیپلماسی خردمندانه نیز نیاز دارد.
«ایران برای همه ایرانیان» و «حقوق اساسی همگان» دو اصلی هستند که اکرمی بر تحقق عملی آن‌ها در مسیر تقویت قدرت ملی تأکید می‌کند.

✍️ موسی اکرمی | چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۵

متن کامل یادداشت #موسی_اکرمی

#ایران_برای_همه_ایرانیان #منافع_ملی #اتحاد_ملی #عدالت #صلح #دیپلماسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 چرا نتیجه انتخابات لزوماً به معنای تغییر مسیر جنگ نیست؟
▪️ شکست انتخاباتی ترامپ، پایان جنگ یا آغاز توافق؟

✍️ سهند ایرانمهر | گزارش تحلیلی

🔹 شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا ممکن است هزینه سیاسی ادامه جنگ علیه ایران را برای دونالد ترامپ افزایش دهد؛ اما آیا این تحول به معنای کاهش قطعی تنش‌ها و نزدیک‌شدن به توافق است؟

سهند ایرانمهر در گزارشی از تحلیل گرت میلر، فعال حوزه سیاست‌گذاری و بازارهای انرژی، توضیح می‌دهد که چرا تغییر موازنه سیاسی در واشینگتن لزوماً به تغییر مسیر مناقشه ایران و آمریکا منجر نمی‌شود.

🔹 ۱. اختلافات راهبردی همچنان پابرجاست
به باور میلر، مسئله تنگه هرمز و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت جهانی، فراتر از اختلافات حزبی در آمریکاست. واشینگتن حتی با تغییر ترکیب کنگره نیز به‌آسانی با توافقی که موقعیت ژئوپلیتیکی ایران را در این گذرگاه تقویت کند، کنار نخواهد آمد.

🔹 ۲. شکست انتخاباتی، قدرت رئیس‌جمهور را از میان نمی‌برد
ترامپ همچنان اختیارات گسترده‌ای در سیاست خارجی دارد. از این رو، تهران نمی‌تواند نتیجه انتخابات را تضمینی برای جلوگیری از حملات احتمالی آینده تلقی کند.

🔹 ۳. بن‌بست دیپلماتیک برطرف نشده است
به اعتقاد میلر، هیچ تحول تعیین‌کننده‌ای در موازنه نظامی و دریایی رخ نداده که اختلافات اصلی مذاکرات را حل کند. آمریکا همچنان ممکن است برای دستیابی به اهرم فشار بیشتر، سیاست‌های پرهزینه‌ای را دنبال کند.

🔹 ۴. پایان فشار انتخاباتی ممکن است فوریت توافق را کاهش دهد
پیش از انتخابات، دستیابی به یک توافق می‌توانست دستاوردی سیاسی برای ترامپ باشد. اما اکنون، با پایان آن مقطع انتخاباتی، ممکن است انگیزه کاخ سفید برای مصالحه فوری کمتر شده باشد.
در چنین شرایطی، میلر دو سناریوی تشدید تنش یا تداوم وضعیت موجود را جدی‌تر از توافق سریع ارزیابی می‌کند.

🔹 ۵. اقتصاد جهانی تا کجا تاب می‌آورد؟
اختلال در کشتیرانی، نااطمینانی در بازار انرژی و افزایش هزینه‌های تجارت جهانی، فشار فزاینده‌ای ایجاد می‌کند؛ اما میلر هشدار می‌دهد که این هزینه‌ها لزوماً مانع تصمیم آمریکا برای ادامه فشار نخواهند شد.

🔻 جمع‌بندی گزارش:
شکست انتخاباتی ترامپ ممکن است هزینه جنگ را افزایش دهد، اما به‌خودی‌خود نه اختلافات راهبردی را حل می‌کند و نه تضمینی برای توافق یا توقف درگیری است.
پرسش تعیین‌کننده این است که آیا طرفین می‌توانند از بن‌بست موجود به توافقی قابل‌قبول برسند یا همچنان به سیاست فشار و فرسایش متقابل ادامه خواهند داد.

#سهند_ایرانمهر #انتخابات_آمریکا #ترامپ #ایران_و_آمریکا #تنگه_هرمز #جنگ #دیپلماسی #تحلیل_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 بحران کتاب و معیشت اهل قلم؛ سانسور، گرانی و جنگ
▪️ کانون نویسندگان ایران از تشدید سانسور، سقوط شمارگان کتاب و تضییع حقوق نویسندگان و مترجمان خبر داد
🔹 کمیسیون صنفی کانون نویسندگان ایران در گزارشی از وضعیت کار و زندگی اهل قلم هشدار داده است که ترکیب سانسور، تورم، بحران صنعت نشر و پیامدهای جنگ، فعالیت حرفه‌ای و معیشت نویسندگان و مترجمان را با دشواری‌های جدی روبه‌رو کرده است.
این گزارش بر تجربه‌های شماری از اعضای کانون استوار است و نمونه‌هایی از وضعیت کنونی نشر را بازگو می‌کند.
🔹 سانسور؛ از حذف صفحات تا ممنوعیت انتشار
به گزارش کانون، دو رمان که سال‌ها در انتظار تعیین تکلیف بودند، پس از آغاز جنگ غیرمجاز اعلام شده‌اند. یک مجموعه شعر نیز تنها پس از حذف کامل ۹ صفحه مجوز گرفته است.
حتی تجدید چاپ کتابی که پیش‌تر سه بار منتشر شده بود، به حذف جمله‌ای درباره گرفتن دست همسر مشروط شده است.
کانون همچنین از گسترش خودسانسوری و خودداری برخی ناشران از پذیرش آثار به دلیل نگرانی از ممیزی خبر می‌دهد.
🔹 سقوط شمارگان و جهش قیمت کتاب
▪️ شمارگان برخی کتاب‌ها به ۱۰۰ تا ۲۰۰ نسخه رسیده است.
▪️ قیمت یک کتاب تنها در یک هفته از ۸۰۰ هزار تومان به یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان افزایش یافته است.
▪️ گرانی کاغذ و چاپ، همراه با کاهش قدرت خرید مخاطبان، بازار نشر را کوچک‌تر کرده است.
🔹 نویسندگی؛ حرفه‌ای با درآمدی ناچیز
در یکی از نمونه‌های گزارش، مترجمی پس از یک سال انتظار برای انتشار اثرش، بابت حدود دو ماه کار، اندکی بیش از چهار میلیون تومان دریافت کرده است.
کانون همچنین از انتقال هزینه‌های انتشار و ویراستاری به پدیدآورندگان، ابهام در قراردادها، اعلام‌نشدن آمار فروش و انتشار الکترونیکی آثار بدون اطلاع مؤلف خبر داده است.
🔹 جنگ؛ بحرانی افزوده بر بحران‌های پیشین
آسیب‌دیدن خانه و محل کار نویسندگان، آوارگی، قطع اینترنت، تعطیلی کارگاه‌های ادبی و توقف فعالیت‌های پژوهشی از دیگر پیامدهای گزارش‌شده است.
فشار معیشتی نیز برخی اهل قلم را به کاهش هزینه‌های ضروری زندگی یا روی‌آوردن به مشاغل غیرمرتبط واداشته است.
🔻 مطالبات کانون نویسندگان ایران:
رفع سانسور، تضمین آزادی انتشار، شفافیت قراردادهای نشر، اعلام واقعی شمارگان و فروش کتاب و پرداخت منصفانه و به‌موقع حقوق نویسندگان و مترجمان.
آزادی قلم و امنیت معیشتی اهل فرهنگ، دو شرط اساسی برای پایداری حیات فرهنگی جامعه‌اند.
📚 منبع: گزارش کمیسیون صنفی کانون نویسندگان ایران
#کانون_نویسندگان_ایران #آزادی_بیان #سانسور #کتاب #نشر #نویسندگان #مترجمان #حقوق_اهل_قلم
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 حکیم ایمان و آزادی؛ مردی که در آستانه یقین، درِ پرسش را نبست
▪️ به مناسبت نودمین سالروز میلاد استاد محمد مجتهد شبستری

✍️ علیرضا معینی

🔹 نودسالگی محمد مجتهد شبستری، تنها مناسبت بزرگداشت یک متفکر دینی نیست؛ فرصتی است برای تأمل در فضیلتی که زندگی فکری او را متمایز کرده است: شهامت اندیشیدن، صداقت در بازاندیشی و وفاداری به حقیقت، حتی به بهای فاصله‌گرفتن از باورهای پیشین.
شبستری، زاده ۱۳۱۵ در شبستر، پس از سال‌ها تحصیل در حوزه علمیه قم، راهی هامبورگ شد. آشنایی نزدیک با فلسفه جدید، الهیات مسیحی و گفت‌وگوی ادیان، افق تازه‌ای در اندیشه او گشود.
او پس از بازگشت به ایران، نمایندگی نخستین دوره مجلس شورای اسلامی را تجربه کرد و سپس سال‌ها در دانشگاه تهران به تدریس و پژوهش پرداخت.

🔹 از هرمنوتیک تا نقد قرائت رسمی دین
آثاری چون «هرمنوتیک، کتاب و سنت»، «ایمان و آزادی» و «نقدی بر قرائت رسمی از دین»، از کوشش‌های اثرگذار او برای بازاندیشی در نسبت ایمان، آزادی، فهم انسانی و متون دینی‌اند.
شبستری، در کنار عبدالکریم سروش، از چهره‌های برجسته نواندیشی دینی معاصر ایران است؛ هرچند این دو، با روش‌ها و دستگاه‌های فکری متفاوت، به پرسش‌های مشترکی درباره دین و جهان جدید پرداخته‌اند.

🔹 فضیلت بازاندیشی؛ شجاعت عبور از خویشتن
نویسنده، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های شبستری را آمادگی او برای بازنگری در دیدگاه‌های پیشین می‌داند؛ از جمله تجدیدنظر در نظریه «قرائت نبوی از جهان».
به تعبیر معینی، اعتبار یک اندیشمند نه در پافشاری همیشگی بر نظریه‌های گذشته، بلکه در توانایی نقد خویشتن و پذیرش ضرورت بازاندیشی است.

🔹 ایمان بی‌اجبار؛ دفاع از آزادی وجدان
از جلوه‌های مهم اندیشه شبستری، مخالفت او با تحمیل مناسک دینی، از جمله نماز جماعت اجباری در مدارس است.
در این نگاه، ایمان و نیایش زمانی معنا می‌یابند که با انتخاب آزادانه و آگاهی همراه باشند؛ نه با فرمان اداری و اجبار نهادی.

🔹 میراثی فراتر از کتاب و دانشگاه
معینی، خدمت ماندگار شبستری را در گشودن راه گفت‌وگو میان سنت و مدرنیته، دفاع از آزادی اندیشه، نقد انحصار تفسیر دینی و آموزش فضیلت پرسشگری می‌بیند.

🔻 پیام اصلی این بزرگداشت:
می‌توان به سنت تعلق داشت، بی‌آنکه پرسش را قربانی تقدیس کرد؛ می‌توان از ایمان سخن گفت، بی‌آنکه آزادی وجدان را نادیده گرفت؛ و می‌توان اندیشمندی بزرگ بود، بی‌آنکه خود را از بازنگری بی‌نیاز دانست.
«نود سال اندیشه؛ نود سال پرسش؛ نود سال صداقت.»

📖 مطالعه متن کامل یادداشت علیرضا معینی

#محمد_مجتهد_شبستری #علیرضا_معینی #نواندیشی_دینی #ایمان_و_آزادی #هرمنوتیک #آزادی_اندیشه #روشنفکری_دینی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 جنگ‌طلبی از حاشیه امن قدرت؛ چه کسی هزینه تهدیدها را می‌پردازد؟

▪️ محمد مرندی: آمریکا و اسرائیل در حال آماده‌سازی حمله‌ای بزرگ هستند؛ سقف را بر سرشان آوار خواهیم کرد!

🔹 سیدمحمد مرندی، استاد دانشگاه تهران و تحلیلگر سیاسی، در حساب کاربری خود در شبکه ایکس نوشته است:
«ائتلاف اپستین در حال آماده‌سازی یک حمله بزرگ است. پاسخ ایران سقف را بر سرشان آوار خواهد کرد.»

این اظهارنظر، در شرایطی مطرح می‌شود که جامعه ایران با پیامدهای سنگین جنگ، ناامنی و بحران اقتصادی روبه‌روست.

🔻 پی‌نوشت فرهیختگان
بخشی از شبکه نفوذ در جمهوری اسلامی همین جماعت مفت‌چریده زحمت نکشیده و برخوردار از رانت پدرانی‌ست که با ارادت و چاپلوسی سالهای سال زیر سایه تصمیم‌گیر اصلی کشور نشسته و از مواهب مرحمتی و کیسه ملت فقیر خورده‌اند.
اظهار‌نظر در حد و اندازه کارشناسی و متناسب با پیشینه اشکالی ندارد اما بازی انقلابی و جنگی راه‌انداختن و از سنگر عافیت و نعمت مفت به فرماندهان و رزمندگان خط دادن مشکوک و خطرناک است

#محمد_مرندی #جنگ_ایران #مسئولیت_سیاسی #پاسخگویی #منافع_ملی #فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 ما هشدار را نشنیدیم؛ شما تاریخ ما را بخوانید
▪️ از پیروزی ابر کواس در نیویورک تا هشدارهای فراموش‌شده روشنفکران ایرانی

✍️ زهرا عبدی

🔹 پیروزی ابر کواس، سیاستمدار فلسطینی‌تبار، در انتخابات سنای ایالتی نیویورک و انتشار پیام پیروزی او همراه با پرچم فلسطین، برای زهرا عبدی بهانه‌ای شده است تا پرسشی تاریخی را مطرح کند:
آیا جوامع، پیش از آنکه پیامدهای پیوند ایدئولوژی و قدرت را تجربه کنند، به هشدارهای منتقدان گوش می‌سپارند؟
نویسنده با مرور تجربه ایران، از صداهایی یاد می‌کند که پیش از استقرار جمهوری اسلامی یا در سال‌های آغازین آن، درباره پیامدهای تمرکز قدرت و محدودشدن آزادی‌ها هشدار داده بودند.

🔹 احمد کسروی؛ نقدی که با قتل پاسخ گرفت
کسروی، منتقد تعصب مذهبی، در اسفند ۱۳۲۴ به دست اعضای فداییان اسلام در ساختمان دادگستری تهران به قتل رسید.
به باور نویسنده، این رخداد پرسشی اساسی را پیش روی جامعه قرار می‌داد: جریانی که در برابر نقد به خشونت متوسل می‌شود، اگر به قدرت سیاسی دست یابد، با مخالفان خود چگونه رفتار خواهد کرد؟

🔹 مصطفی رحیمی؛ هشدار درباره جمهوری اسلامی
رحیمی در آستانه انقلاب ۱۳۵۷، در مقاله مشهور «چرا با جمهوری اسلامی مخالفم؟» نسبت به آمیختن حاکمیت مردم با اقتدار دینی هشدار داد.
شاپور بختیار نیز از دیگر چهره‌هایی بود که درباره آینده ساختار سیاسی ایران هشدار می‌داد و سرانجام در تبعید ترور شد.

🔹 هزینه نشنیدن هشدارها
از نگاه عبدی، جامعه ایران برای نادیده‌گرفتن صداهای منتقد، بهایی سنگین پرداخته است؛ از محدودیت آزادی‌ها تا فرصت‌های ازدست‌رفته و فرسایش زندگی چند نسل.
او امیدوار است جوامع دیگر، پیش از تکرار تجربه‌های پرهزینه، درباره نسبت دین، ایدئولوژی، آزادی و قدرت سیاسی با دقت بیشتری بیندیشند.

🔻 پرسش محوری یادداشت:
چگونه می‌توان میان آزادی بیان و هویت فرهنگی و مذهبی افراد، از یک‌سو، و ضرورت نقد اندیشه‌ها و رفتارهایی که ممکن است حقوق دیگران را محدود کنند، از سوی دیگر، تمایز گذاشت؟
درس تاریخی را باید از رفتار سیاسی، مواضع مستند و نسبت صاحبان قدرت با آزادی و قانون آموخت؛ نه صرفاً از هویت دینی یا قومی آنان.

متن کامل یادداشت زهرا عبدی

#زهرا_عبدی #احمد_کسروی #مصطفی_رحیمی #شاپور_بختیار #تاریخ_معاصر #آزادی_اندیشه #دین_و_قدرت
#فرهیختگان روزن آگاهی