فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📹 نسخه صادقی برای توافق پایدار با آمریکا

▫️محمود صادقی، فعال سیاسی، در گفت‌وگو با برنامه «گفت‌وگوی استراتژیک» تأکید کرد: بهتر است در مراحل اولیه مذاکرات، موضوعات کم‌چالش‌تر در اولویت قرار گیرند و مسائل پیچیده‌تر به گام‌های بعدی موکول شوند.

او با اشاره به ضرورت طراحی یک مسیر تدریجی افزود: توافق باید به‌صورت گام‌به‌گام پیش برود تا امکان پیشگیری از عهدشکنی آمریکا فراهم شود و در نهایت، به یک توافق برد-برد و پایدار دست یابیم. اکوایران

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3
چشم‌اندازی برای آینده ایران
محسن کدیور

«آیت‌الله»ی که در برابر امپریالیسم آمریکا و «رژیم» اسلامی ایران می‌ایستد
چگونه الهیات شیعه در تقابل با «رژیم اسلامی» ایران و امپریالیسم آمریکاست

مصاحبه میدل ایست آی با محسن کدیور
۲۳ آوریل ۲۰۲۶ (۳ اردیبهشت ۱۴۰۵)

میدل ایست آی (Middle East Eye) (MEE) یک رسانه مستقل دیجیتال خبری است که مقر آن در لندن قرار دارد، در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳) تأسیس شده است، و اخبار، تحلیل، و دیدگاه‌هایی با محوریت خاورمیانه و شمال آفریقا منتشر می‌کند. میدل ایست آی از رسانه‌های معتبر و پربیننده انگلیسی‌زبان است.

در مصاحبه دو ساعتی میدل ایست آی با من به کلیه پرسشهای چالشی پاسخ داده شد و متن کامل مصاحبه بدون ویرایش و سانسور منتشر شد. پرسشها از منظر غیرایرانی، غالبا مسلمانان اهل سنت یا غربی طرح شده بود و در آن مروری بر تاریخ فقه سیاسی شیعه، تاریخ جمهوری اسلامی در زمان سه رهبر آن، و مواجهه منصفانه با نکات مثبت و منفی در کارنامه هر رهبر صورت گرفته است.

موضع مصاحبه‌شونده در درجه اول مخالف امپریالیسم و صهیونیسم، در درجه دوم منتقد نظام جمهوری اسلامی در سیاستهایش در زمینه حاکمیت قانون، آزادی، دموکراسی و رضایت شهروندان است.

در زمینه جنگ‌های اخیر موضع مصاحبه‌شونده دفاع تمام‌قد از تمامیت ارضی و استقلال ایران، فرهنگ و تمدن ایرانی و مردم ایران، مخالفت صریح با تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران، حمایت کامل از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در دفاع از خاک وطن و مردم ایران، انتقاد جدی از کشورهای عرب منطقه که پایگاه نظامی در اختیار آمریکا قرار داده از آن پایگاهها به خاک ایران حمله نظامی صورت گرفت، و مخالفت شفاف با سیاستهای جنگ‌طلبانه اسرائیل به عنوان عامل شماره یک ناامنی، و عدم ثبات و دشمن شماره یک صلح در منطقه است.

ترجمه مقدمه کتبی مصاحبه به شرح زیر است:
«در این قسمت از UNAPOLOGETIC، با محسن کدیور — استاد ایرانی، مجتهد شیعه، روحانی مخالف، و زندانی سیاسی سابق — درباره جمهوری اسلامی، خاستگاه‌ها، و تناقضات درونی آن گفتگو می‌کنیم.

کدیور نقدی نادر و از درون ارائه می‌دهد: هم در برابر امپریالیسم آمریکا و تجاوزگری اسرائیل می‌ایستد، و هم اقتدارگرایی جمهوری اسلامی را از دل الهیات شیعه به چالش می‌کشد. او مسیر زندگی خود را بازمی‌گوید — دستگیری‌اش هم در دوران شاه و هم در دوران جمهوری اسلامی — و توضیح می‌دهد که چگونه وعده انقلابی آزادی، دموکراسی، و عدالت تنها به‌گونه‌ای ناقص محقق شد.

در این گفتگو به نظریه ولایت فقیه می‌پردازیم: اینکه این نظریه چگونه نظام سیاسی ایران را بازآفرینی کرد، و چرا کدیور بر این باور است که آن تنها یکی از تفسیرهای ممکن در اندیشه اسلامی است. او همچنین درباره انتخابات، جنبش‌های اصلاح‌طلبانه، سرکوب، و مرزهای آزادی سیاسی در ایران امروز تأمل می‌کند.

در سراسر این گفتگو، کدیور استدلالی قانع‌کننده بنا می‌کند که چرا مسلمانان — چه در جوامعی که اکثریت را تشکیل می‌دهند و چه در جوامعی که در اقلیت‌اند — باید دموکراسی را به‌مثابه عادلانه‌ترین و ماندگارترین شکل حکمرانی برای خود و دیگران بپذیرند.

این گفتگو نگاهی ژرف است به اینکه چگونه قدرت، دین، شخصیت‌ها، و رقابت چشم‌اندازها در هم تنیده شده‌اند تا ایران را به آنچه هست تبدیل کنند».

https://www.youtube.com/watch?v=0qP_G3nZAOQ


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤5👍3
پزشکیان مخالف است اما تصویب می‌کند!

گویا پزشکیان به عنوان رییس جمهور درحالی که وزارت تحت نظرش طرح اینترنت طبقاتی را اجرا می‌کند با آن مخالف است اما به‌عنوان رییس شورای عالی امنیت ملی این طرح را مصوب کرده است.

#فرهیختگان راهی به رهایی
🤬3
از یک مادر ایرانی به مردم آمریکا
آذر منصوری
:

رئیس جبهه اصلاحات و دبیرکل حزب اتحاد ملت

مردم عزیز آمریکا، در شبهایی که صدای انفجار خواب را از کودکان کشورم گرفته و آتش بسی که چندان پایدار نیست، من این نامه را از جایی می‌نویسم که کلمات در آن با محدودیت گره خورده‌اند و دسترسی به گردش آزادانه اطلاعات ندارم.

من زنی هستم که طی سال‌های متمادی برای دستیابی به رویای آزادی، صلح، دموکراسی و پاسداشت حقوق بشر در میهن خود، تلاش کرده ام. اما امروز، صدایی که برای آزادی و عدالت فریاد می‌زد، در میان دیوارهای سانسور و محدودیت و نیز دوقطبی شکل گرفته در کشورم گم شده است.

نمی‌خواهم در این نامه، روایت رنج شخصی خود نظیر ممنوع الخروجی و ممنوع التحصیلی و پرونده های قضایی که علیه من تشکیل شده است و ... را بنویسم، بلکه به عنوان مادری که سوگوار جوانان این سرزمین و و نگران امروز و فردای فرزندان ایران است شما را مخاطب خود قرار می دهم. چرا که باور دارم جنگ ها بیش و پیش از آنکه برنده یا بازنده ای داشته باشد، نماد و نشان شکست ملت هاست.

تاریخ به ما آموخته است که جنگ‌ها، برخلاف وعده‌های صلح‌طلبانه سیاستمداران، هرگز راهگشای آزادی نبوده‌اند. جنگ‌ها همیشه دموکراسی را به تعویق انداخته اند و هر بار که صدای انفجار بلند می‌شود، صدای گفت‌وگو خاموش می‌شود. هر بار که امنیت بهانه می‌شود، آزادی قربانی می‌شود. جنگ‌ها با تصمیم سیاستمداران آغاز می‌شوند، اما با زندگی مردم عادی پرداخت می‌شوند.
شاید شما این صداها را نشنوید، شاید شب‌های شما هنوز آرام باشد اما تصمیم‌هایی که به نام شما گرفته می‌شود، این صداها را به زندگی مردم ما می‌آورد.

من می‌دانم که در یک جامعه دموکراتیک، سیاست‌ها پیچیده‌اند. اما یک حقیقت ساده باقی می‌ماند: در هر جنگی، این مردم هستند و نه سیاستمداران که بیشترین هزینه را می‌پردازند، کودکان، جوانان، مادران، خانواده‌ها… و آینده‌ای که آرام‌آرام زیر آوار فرو می‌رود و آزادیی که قربانی می شود.

من نمی‌خواهم به شما بگویم چه تصمیمی بگیرید اما از شما می‌خواهم سکوت نکنید، از نمایندگان خود سؤال بپرسید. درباره جنگی که به نام شما پیش می‌رود بی‌تفاوت نباشید، به پیوند میان «قدرت نظامی» و «تضعیف دموکراسی» فکر کنید، به این‌که چگونه جنگ‌ها، هم در شرق و هم در غرب، راه رسیدن به صلح پایدار را مسدود می‌کنند.

با وجود تمام فشارها و در این فضای پرتنش، هنوز باور دارم که گفت‌وگو از هر سلاحی قدرتمندتر است.هنوز باور دارم که صلح، اگرچه دشوار، اما ممکن است.اگر صدای من به شما رسید، بدانید که هنوز در این سوی جهان، کسانی هستند که به جای جنگ، به گفت‌وگو ایمان دارند و هنوز امیدوارند شما هم همین‌طور فکر کنید.


#فرهیختگان در دفاع میهنی
👍8👎4
یک تصویر «تروما‌دیده» و کج‌ومعوج از جامعه ایران

دیاسپورا جامعه ایرانی را چگونه می‌بیند؟ ادراک ایرانیان دیاسپورا از جامعه ایران، آن‌گونه که نیما اورازانی در گفت‌وگو با رادیو زمانه توضیح می‌دهد، نه بازتابی مستقیم از واقعیت، بلکه محصولی گزینشی و اغلب «تروماتایز» است؛ تصویری که در آن برخی ابعاد زندگی بیش‌ازحد برجسته و برخی دیگر حذف می‌شوند. این بازنمایی کج‌ومعوج، گاه به نادیده‌گرفتن پیچیدگی و پویایی جامعه مدنی در داخل می‌انجامد و حتی می‌تواند به تحلیل‌هایی برسد که نقش و امکان کنش درون‌زا را تضعیف می‌کند. او تأکید می‌کند که بدون نوعی خودآگاهی دیاسپوریک و مواجهه آگاهانه با این تروما، فاصله ادراکی میان داخل و خارج نه‌تنها کاهش نمی‌یابد، بلکه بازتولید هم می‌شود.
https://www.radiozamaneh.com/887082/



#فرهیختگان روزن آگاهی
😢1
حقوق بشر زیر چکمه‌های ادبیات نظامی
محمدعلی علیان

پیامدهای حقوقی و سیاسی "آرایش جنگی" دستگاه قضائی


چندی پیش رئیس دستگاه قضایی جمهوری اسلامی در اظهاراتی تاکید کرد: تا اطلاع ثانوی در برخورد با [به گفته او] عناصر خائن و همکاران دشمن، آرایش قوه قضائیه در رسیدگی به چنین پرونده هایی جنگی خواهد بود و تابع مناسبات زمان جنگ است! این نوع اظهارات که مشابه آن توسط سایر مقامات قضایی و انتظامی و امنیتی و حتی شماری از نمایندگان مجلس نیز مطرح شده است از دو منظر حقوق بشری و سیاسی قابل بررسی و نقد است:
منبع و متن کامل

#فرهیختگان روزن آگاهی
👍3
«این گزارش از زبان مادری روایت می‌شود که تصمیم گرفته در شهر محل سکونتش، تهران، فرزند شش‌ساله‌اش را با واقعیت روبه‌رو کند. او رویارویی با جنگ را به کتمان و پاسخ‌های سطحی ترجیح می‌دهد. در خلال رفت‌وآمدهای شهری، سفری درونی را همراه با فرزندش تجربه می‌کند. او کودک را در معرض بیم‌ها، امیدها و پرسش‌هایی قرار می‌دهد که گاه از فرط سادگی، حتی برای بزرگسالان نیز بی‌پاسخ می‌ماند...»
aasoo.org/fa/articles/5362

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤1🕊1
حیایی که دیگر نیست!
احمد زیدآبادی

شلیک چند گلولهٔ ساچمه‌ای در لابی هتل محلِ مهمانی کاخ سفید برای روزنامه‌نگاران، چنان فضایی از ترس و وحشت ایجاد کرده است که ترامپ و همکارانش هر کدام به سویی گریخته و یا زیر میزها پنهان شده‌اند.
با این حال، وقتی جنگنده‌های مخوف آمریکایی بر فراز شهرهای ایران غرش می‌کنند و بمب‌های سنگرشکن را که تمام شهر را به لرزه در می‌آورد و تا شعاع وسیعی خانه‌ها را آوار و تا شعاع وسیع‌تری شیشه‌های منازل مردم بی‌پناه را در هم می‌شکند و سبب قتل و جرح آنها می‌شود، گویی یک امر کاملاً عادی و طبیعی است و به زعم عده‌ای اصلاً نباید هراسید بلکه حتی باید از آن استقبال کرد؛ چون این کمکی به مردم ایران از ینگهٔ دنیاست و سبب نجات می‌شود!
اگر هم بپرسیم کدام نجات؟ با ناراحتی جواب می‌دهند، حالا هم نجات ندهد، بالاخره یک روزی پس از ویرانی تمام منابع حیاتی کشور نجات خواهد داد؛ چون جنگ که بدون هزینه نمی‌شود!
وقتی شرم و حیا از معنا بیفتد، ژاژخایی هم به هنر تبدیل تبدیل می‌شود!


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍3❤1👎1
تعداد واقعی ثبت‌نام‌شدگان پویش «جان‌فدا» کم‌تر از ۴ میلیون نفر است. جمهوری اسلامی تلاش کرد طرف‌داران خود را بیش از ۳۰ میلیون نشان دهد. اما یک اشتباه ناشیانه‌ی برنامه‌نویسی واقعیت را آشکار کرد: این سایت هنگام نمایش کامنت‌ها، شناسه‌ی کاربران را، که تماما اعداد زیر ۴ میلیون هستند، نشان می‌دهد. الگوی شناسه‌ها و فواصل آن‌ها و بررسی شناسه‌های جدید پس از ثبت یک کاربر جدید هیچ تردیدی باقی نمی‌گذارد که کل ثبت‌نام‌شدگان کم‌تر از ۴ میلیون نفر هستند.
‏برای راستی‌آزمایی کافی است دستور زیر را از ترمینال اجرا کنید:
‏curl -s 'janfadaa.ir/ajax' --data-raw '
action=getComments' | jq

با توجه به احتمال تلاش برای رفع این اشتباه ناشیانه از سوی جمهوری اسلامی و کتمان حقیقت، پیشنهاد می‌کنم کاربران مستقل راستی‌آزمایی را انجام و نتیجه را منتشر کنند. امکان راستی‌آزمایی از خارج ایران هم وجود دارد.
شریفی زارچی


#فرهیختگان روزن آگاهی
👎3🔥3❤2👍1
گور پدر فرهنگ
نعمت الله فاضلی، ۴ اردیبهشت ۱۴۰۵

امروز جمعه و پنجاه و چند روز از تجاوز آمریکا و اسراییل به ایران می گذرد و با دوست و همکارم صحبت می کردم. گفت این تجاوز فقط به سرزمین و ملت ایران نبوده بلکه به روابط و اعتماد اجتماعی میان مردم هم تجاوز شده است. گفت دو دوست جوان تحصیلکرده در مرحله نهایی ازدواج بودند که بر سر این تجاوز بحثشان شد و مجادله بالا گرفت و موجب انصراف آنها از ازدواج شان گردید. یکی شان طرفدار عمو ترامپ بوده و امیدوار که این جنگ موجب سقوط جمهوری اسلامی می شود و دیگری مخالف آن.

بعد از اعتراضات خونین دی ماه هم یکی از دوستان می گفت در جمع خانوادگی بودم و بحث بر سر این اعتراضات بالا گرفت و چنان جدی درگیر شدند که به دعوا و زد و خورد انجامید و عاقبت کار به کلانتری کشید. همه هم تحصیلکرده و هنرمند بودند.
از این نمونه ها بسیار است.

حتما شما هم از این نمونه ها را تجربه یا مشاهده کرده اید. اما از همه جالب تر در جمعی بودم و بحث بر سر این تجاوز بالا گرفت. شش نفری بودند همه هم تحصیلکرده. دیدم دارد کار بیخ پیدا می کند. گفتم شما تحصیل کرده اید و با فرهنگ. نباید اختلافات سیاسی موجب تنش بین ما شود.

ناگهان یکی که عصبی بود گفت گور پدر فرهنگ. گفتم اتفاقا باید گفت گور پدر سیاست نه فرهنگ. دوستی ارزشی والاتر از سیاست دارد. ما نباید رفاقت ها و پیوندهای میهنی و خویشاوندی های مان را قربانی اختلافات سیاسی کنیم. دیر یا زود این جنگ تمام می شود و آنچه ما نیازمندش هستیم همین داد و ستدها و دوستی هاست.
این دومین بار بود که عبارت عجیب گور پدر فرهنگ را می شنیدم.

اولین بار این عبارت را در کتابی از هربرت رید فیلسوف و منتقد ادبی بلندآوازه بریتانیایی دیدم. کتاب "گور پدر فرهنگ" را حسن چاوشیان در ۱۴۰۰ به فارسی ترجمه و منتشر کرد. مجموعه ای از جستارهای خواندنی است که عنوان یکی از جستارها هم گور پدر فرهنگ است.

در این جستار رید می گوید واژه فرهنگ در زبان انگلیسی اولین بار در ۱۵۱۰ با معنا و تعریف مدرن آن بکار رفت. ایده رید این است که در معنای جدید، فرهنگ به معنای فرهیختگی و پرورش طبیعی انسان نیست. بلکه چیزی شبیه کالاست که خریداری یا فروخته می شود. فرهنگ دیگر "سنت غریزی" افراد یک جامعه نیست.

رید می نویسد بعد از جنگ های جهانی اول و دوم فرهنگ از جان مردم جدا شد و کالایی شد که در موزه ها، گالری ها، کتابخانه ها، رسانه ها و فضاهای سرگرمی بود و مردم گاهی در "اوقات فراغت سراغ شان می رفتند"(۴۸)، اما دیگر فرهنگ "روش های زندگی مان" نبود و نیست.

سخن اصلی هربرت رید بر سر دموکراسی و ارزش های دموکراتیک است. بنیان مدرنیته و فرهنگش همین ارزش هاست. رید استدلال می کند همه آموزش و دانشگاه و موزه و رسانه و فرهنگ به طورکلی امروزه صرفا در خدمت سود و پول هستند، نه در روش زندگی و تربیت و پرورش انسان دموکراتیک، انسانی که به تکثر آرا احترام می گذارد و اهل مدارا و تساهل است.

رید می نویسد "نازی ها بسیار فرهنگ- آگاه بودند... اما اگاهی آنها از فرهنگ هر قدر بیشتر می شد، توانایی شان در تولید فرهنگ کمتر می شد" (۵۷). رید ریشه ی این ناتوانی از تولید و خلاقیت اصیل را در این می داند که ما فرهنگ را صرفا برای سود می خواهیم نه برای استفاده در رشد طبیعی خودمان. چنین چیزی نیز مستلزم "زندگی دموکراتیک" (۶۸) است. رید فرهنگ را در بستر جامعه ی دموکراتیک واجد ارزش می داند و بیرون از آن را معتقد است "به جهنم برود چنین فرهنگی" (۶۶) و "گور پدر فرهنگ، فرهنگی که مانند روی ماهی گندیده ی ناگواری ریخته می شود!" (۴۴).

مقصودم اینجا شرح اندیشه هربرت رید نیست. فضای بحث او چیز دیگری است، اما همه هنرمندان، روزنامه نگاران، تحصیلکردگان و اهل قلم و دانشگاهیان که این روزها دغدغه آزادی و دموکراسی دارند و جامعه بافرهنگ کشور هستند این را بخاطر بدارند که راه و رسم فرهنگ و فرهیختگی مراعات اصل مدارا و تساهل و همزیستی است. این قاعده شامل بنیادگرایان تندرو دینی هم می شود. آنها که تحصیلکرده و هنرمند و روزنامه نگار و بافرهنگ اند.

این جنگ و تجاوز باید ما را به هم نزدیک کند نه دور. ما ناگزیریم تمرین مدارا کنیم. و الا چه فرهنگی، همان بهتر که به قول هربرت رید گور پدر فرهنگ!

همه باید به ساختن ایرانی واقعا دموکراتیک بیندیشیم و برایش بکوشیم. این دموکراتیک شدن باید از شما و ما هم شروع شود والا راه بجایی نمی بریم. ما بر سر بسیاری چیزها تفاوت دیدگاه داریم. این اجتناب ناپذیر است. برای با هم زیستن چاره ای جز برسمیت شناختن هم و دیدگاه های مان نداریم. این را تحمل کنیم و همچنان دوست هم بمانیم.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍9❤3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
پرفسور برتران بدیع
استاد ممتاز سیانس‌پو
دانشگاه علوم سیاسی پاریس:

در همان روز نخست، ارتش آمریکا ۱۸۰ دختر دانش‌آموز ایرانی را در مدرسه‌ای به قتل رساند؛ چه کسی از آن سخن گفت؟ کدام رئیس دولت؟ تصور کنید اگر همین فاجعه در کشورهای دیگر رخ داده بود؛ واکنش‌های خشم‌آلود و تحریم‌هایی را که وضع می‌شد، تجسم کنید...

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤9👍3
سازمان نظام پرستاری دریافت "اینترنت پرو" را رد کرد

سازمان نظام پرستاری ایران با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرد که پیشنهاد مقام‌های مسئول برای دریافت امتیاز دسترسی به اینترنت موسوم به "اینترنت پرو" را رد کرده است.

در بیانیه سازمان نظام پرستاری ایران آمده است که "با توجه به محدودیت‌های ایجاد شده در دسترسی به اینترنت بین‌الملل به‌ دلیل شرایط جنگی کشور" و "دادن دسترسی محدود (اینترنت پرو) به برخی اقشار"، اعطای این امتیاز به اعضای این سازمان نیز پیشنهاد شده بود.

در این بیانیه آمده است که با توجه "به نظر اکثریت اعضای شورای‌ عالی و هیئت‌مدیره‌های سازمان نظام پرستاری"، این سازمان "تا زمان فراهم شدن دسترسی عموم مردم ایران به اینترنت بین‌الملل، درخواست هیچ امتیاز ویژه‌ای را برای اعضای خود نخواهد داشت".

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤9👍1
المیادین: ایران یک فرمول ۳ مرحله‌ای را برای مذاکرات پیشنهاد داده است

خبرنگار شبکه المیادین در تهران در گزارشی نوشت، ایران از طریق واسطه‌ها، فرمول مذاکراتی سه‌مرحله‌ای را به طرف آمریکایی ابلاغ کرده است.

مرحله اول مذاکرات بر پایان کامل جنگ و دریافت تضمین‌هایی بر جلوگیری از شروع مجدد آن علیه ایران و لبنان متمرکز است.

در صورت دستیابی به توافق در مرحله اول، طرفین وارد مرحله دوم می‌شوند که به بررسی نحوه مدیریت و اداره تنگه هرمز اختصاص خواهد یافت.

طبق گفته خبرنگار المیادین، مرحله سوم به بحث در مورد مسئله هسته‌ای مرتبط است، اما قبل از توافق درباره دو مرحله قبل، ایران هیچ گاه وارد بحث هسته‌ای نخواهد شد.


#فرهیختگان روزن آگاهی
🔥2
گزارش مکتوب گفتگو با نعمت الله فاضلی با عنوان

حمله به صنعت؛ آزمون سرمایه اجتماعی
۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، ‌ایراسین

نعمت‌الله فاضلی، جامعه‌شناس و دکترای انسان‌شناسی اجتماعی از دانشگاه لندن (SOAS)، از پژوهشگران شناخته‌شده حوزه فرهنگ معاصر ایران و زندگی روزمره است. گفت‌وگوی او با «ایراسین» از آن جهت اهمیت دارد که با نگاهی جامعه‌شناختی به پیامدهای جنگ‌های معاصر می‌پردازد. فاضلی توضیح می‌دهد، در جهان امروز جنگ‌ها تنها به میدان نظامی محدود نمی‌شوند و حمله به صنایع بزرگ یا مراکز فرهنگی می‌تواند شبکه‌های اجتماعی، هویت‌های جمعی و احساس امنیت جامعه را تحت تأثیر قرار دهد. او با اشاره به نقش چند لایه فولاد مبارکه تأکید می‌کند چنین مراکزی فراتر از یک واحد تولیدی‌اند و آسیب به آن‌ها می‌تواند زندگی اجتماعی و اعتماد عمومی را مختل کند؛ از همین رو بازسازی این مجموعه‌ها باید هم‌زمان به بازسازی امید و تقویت سرمایه اجتماعی نیز بینجامد.
به گزارش ایراسین، نعمت‌الله فاضلی، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه، در گفت‌وگو با خبرنگار ایراسین با تشریح ابعاد اجتماعی، فرهنگی و انسانی حمله به زیرساخت‌ها و مراکز صنعتی و فرهنگی، تأکید کرد که جنگ در دوره معاصر صرفاً به عرصه تقابل نظامی محدود نمی‌شود و پیامدهای آن به‌طور مستقیم بر ساختارهای مدنی، صنعتی و زندگی روزمره مردم اثر می‌گذارد.

وی در ابتدای این گفت‌وگو توضیح داد که گستره یک درگیری، فراتر از آن چیزی است که در قالب نیروهای نظامی یا تجهیزات جنگی دیده می‌شود. جنگ امروز، شبکه‌ای از پیامدهاست که می‌تواند مناطق مسکونی، صنایع بزرگ، مراکز آموزشی، فعالیت‌های فرهنگی و حتی میراث تاریخی را تحت‌تأثیر قرار دهد. وقتی به یک مجموعه صنعتی مانند فولاد مبارکه حمله می‌شود، یا مجموعه‌ای فرهنگی در یک شهر تاریخی آسیب می‌بیند، این پیام به جامعه منتقل می‌شود که هدف، صرفاً یک نقطه نظامی نیست؛ بلکه حوزه‌های زیست روزمره و امنیت روانی مردم نیز در معرض تهدید قرار گرفته است.

بالاتر از خسارت اقتصادی: اختلال در شبکه اجتماعی و فرهنگی: فاضلی با تأکید بر اینکه نباید پیامدهای این نوع حملات را تنها در چارچوب خسارت اقتصادی تحلیل کرد، افزود: فولاد مبارکه فقط یک واحد تولیدی نیست. این مجموعه طی سال‌ها در پروژه‌های اجتماعی، فرهنگی، زیست‌محیطی و آموزشی نقش فعال داشته است. بنابراین وقتی چنین مجموعه‌ای آسیب می‌بیند، تنها تولید و اقتصاد نیست که دچار اختلال می‌شود؛ بلکه پیوندهای اجتماعی و فرهنگی‌ای که به واسطه فعالیت‌های این مجموعه شکل گرفته‌اند نیز آسیب می‌بینند.

وی توضیح داد که صنایع بزرگ در شهرهایی مانند اصفهان، اغلب کارکردهای چندگانه دارند و نقش آن‌ها در هویت‌سازی، اشتغال‌زایی، توزیع فرصت‌های اجتماعی و ساختن حس تعلق اجتماعی قابل چشم‌پوشی نیست. وقتی مجموعه‌ای با چنین نفوذ اجتماعی هدف قرار می‌گیرد، جامعه این آسیب را هم‌زمان در ساحت‌های اقتصادی، فرهنگی، روانی و حتی احساسی تجربه می‌کند.

تأثیر حمله بر تجربه زیسته جامعه: این استاد دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود گفت: «در چنین شرایطی، برای مردم این رویداد صرفاً یک خبر جنگی نیست. این اتفاق می‌تواند احساس امنیت شغلی، امید به آینده و انسجام اجتماعی را تحت تأثیر قرار دهد. مردم با دیدن آسیب به یک مرکز بزرگ و اثرگذار، تصور می‌کنند که حیات اجتماعی و آینده جمعی نیز تهدید شده است.»

وی افزود که این تجربه می‌تواند به شکل‌گیری نوعی آسیب جمعی یا "تجربه مشترک بحران" منجر شود؛ تجربه‌ای که معمولاً پیامدهای بلندمدت‌تری دارد و در مطالعات جامعه‌شناسی بحران، یکی از عوامل مهم تغییرات رفتاری و نگرشی در جوامع به شمار می‌رود.

بازسازی؛ فرصتی برای بازطراحی آینده: فاضلی سپس به موضوع بازسازی پرداخت و خاطرنشان کرد: یکی از مهم‌ترین اقدامات پس از چنین تجربه‌ای این است که بازسازی را صرفاً به معنای بازگشت به وضعیت قبلی نبینیم. بازسازی باید با نگاه آینده‌محور انجام شود. این فرصت وجود دارد که ساختارها بازطراحی شوند؛ ملاحظات زیست‌محیطی جدی‌تر لحاظ شود؛ اثرات منفی صنعتی کاهش یابد و مجموعه در مسیر مسئولیت‌پذیری اجتماعی و زیست‌محیطی قوی‌تر حرکت کند. به گفته او، تبدیل بحران به فرصت نیازمند مدیریت آگاهانه و هماهنگ است و می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای کیفیت حکمرانی صنعتی و شهری شود.

👇👇👇
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3👍1