فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
چهل‌وهشتمین نشست «صد کتاب ماندگار قرن»
بررسی کتاب «شرح حال رجال ایران» اثر مهدی بامداد

نشست بررسی کتاب «شرح حال رجال ایران در قرن دوازدهم، سیزدهم و چهاردهم هجری» نوشته مهدی بامداد روز یکشنبه سیزدهم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، از ساعت ده تا دوازده، در سالن همایش‌های ساختمان آرشیو ملی ایران با حضور مجید تفرشی، پژوهشگر تاریخ سیاسی و دیپلماسی، و جمشید کیان‌فر، پژوهشگر متون تاریخی، برگزار شد.

در ابتدای نشست سید محمود سادات، دبیر نشست، به معرفی کتاب و مؤلف آن پرداخت و گفت: «کتاب شرح حال رجال ایران یک دستنامه است که همه پژوهشگران تاریخ، به‌ویژه کسانی که در حوزه اسناد یا تاریخ معاصر فعالیت می‌کنند، از آن بهره می‌برند.»

جمشید کیان‌فر در مورد کتاب «شرح حال رجال ایران» گفت: «وقتی این چهار جلد منتشر می‌شود، در واقع یک دایره‌المعارف از شرح رجال دوره‌های مختلف به ما می‌دهد. این کتاب، رجالی را از سه سده مختلف معرفی می‌کند. طبیعی است که اطلاعات دوره ناصری بیشتر است؛ زیرا اسناد و منابع آن دوره فراوان‌تر است، اما از ناصری به بعد، اطلاعات کتاب بسیار جامع و دقیق است. رجالی که در دوره مشروطه، دوران احمدشاهی و دوران رضاشاهی حضور داشتند، به خوبی و به طور کامل معرفی شده‌اند. کسانی انتقاد می‌کنند که مؤلف به رجال دوره زندیه و افشاریه نپرداخته است، در حالی که بامداد شخصیت‌های برجسته این دوره‌ها را نیز به تفصیل معرفی کرده است.»

مجید تفرشی در سخنان خود به یکی از نقاط مثبت شیوه تاریخ‌نگاری بامداد پرداخت و بیان داشت: «یکی از نکات مثبت در کتاب بامداد این است که زندگی بسیاری از رجال آن عصر را در ظرف زمان و مکان خودشان بررسی کرده است و براساس زمان خود نویسنده مورد قضاوت قرار نداده است. به همین جهت می‌توان گفت بامداد جانب انصاف را در این مورد رعایت کرده است.»

در ادامه نشست، غلامرضا امیرخانی، رئیس سازمان، در مورد انتشارات زوار اظهار داشت: «انتشارات زوار تنها در کتابخانه ملی بیش از ۸۰۰ عنوان کتاب دارد. یکی از آثار شاخص این عناوین، اولین چاپ از دیوان حافظ به تصحیح قزوینی و غنی است. همچنین کتاب «بحث در آثار و افکار و احوال حافظ» اثر قاسم غنی و مجموعه‌ای ارزشمند از دیوان اشعار شاعران کلاسیک ایران و بسیاری از آثار فاخر دیگر نیز در این انتشارات منتشر شده است که با توجه به کیفیت بالای چاپ این آثار در زمان خود، زوار را در زمره انتشارات پیشگام ایران قرار می‌دهد. با توجه به وضعیت نامناسب کنونی صنعت چاپ و نشر کشور، استمرار حضور یک انتشارات قدیمی که بخشی از حافظه تاریخی ایران و به‌خصوص تهران محسوب می‌شود، شایسته قدردانی است.»

در پایان این نشست، با حضور رئیس سازمان، لوح تقدیری از سمت سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران به پاس تقدیر به نماینده انتشارات زوار اهدا شد.

مشاهده خبر کامل


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3❤2
منظور کدام قرآن است؟

شیخ غلامرضا قاسمیان گفته است:
"حکم قرآنی برخورد با ظریف و روحانی قطعاً اعدام است"!
او از کدام قرآن سخن می‌گوید؟ قرآن که یک متن بیشتر ندارد! چگونه است که سیدمحمود طالقانی از همین متن، مدارا و مهربانی و بخشندگی نسبت به مخلوقات خدا را برداشت می‌کند، اما آقای قاسمیان از آن حکم مرگ و اعدام چهره‌های مخالف با سلیقه یا عقیده‌اش را استنباط می‌کند؟
واضح است که چنین خشونتی در قرآن نیست، بلکه در ذهن فردی است که خشونت در آن به فضیلت تغییر ماهیت داده است.
آقای قاسمیان و امثال او با نسبت دادن این نوع برداشت‌های خشن و بی‌پروا از قرآن به متن قرآن باید سخت مراقب باشند که مبادا مصداق آیت 18 از سورهٔ هود قرار گیرند که می‌فرماید:
"وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَىٰ عَلَى‌اللَّهِ كَذِبًا ۚ أُولَٰئِكَ يُعْرَضُونَ عَلَىٰ رَبِّهِمْ وَيَقُولُ الْأَشْهَادُ هَٰؤُلَاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَىٰ رَبِّهِمْ ۚ أَلَا لَعْنَةُاللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ."
(و ستمکارتر از کسانی که به خدا دروغ بندند چه کسی است؟ اینان بر پروردگارشان عرضه خواهند شد، و گواهان می‌گویند؛ اینان کسانی هستند که بر پروردگارشان دروغ بستند؛ آگاه باشید! لعنت خدا بر ستمکاران باد.)
همینطور قرائت قرآن با صدای خوش، مبادا امثال آقای قاسمیان را چنان به خود غرّه و مغرور سازد که گمان ببرند عزیزدردانهٔ خداوند شده‌اند، اما عملاً مصداق فردی از خوارج باشند که در شب جنگ نهروان با چنان صدای حزین و دلکشی به قرائت قرآن مشغول بود که دل یاران مولاعلی را لرزاند، اما مولاعلی آن قاری را اهل دوزخ دانست!

احمدزیدآبادی

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍6❤2👎1
حسین حسینخانی، از بنیان‌گذاران «انتشارات آگاه» درگذشت

حسین حسینخانی (۱۳۱۶-۱۴۰۵)، از بنیان‌گذاران انتشارات آگاه و از کم‌شمار کسانی که نام‌شان در نشر ایران به آوازه‌ی نیک، تعهد، خوش‌فکری، درستکاری و سلامت مالی و اخلاقی گره خورده بود، روز گذشته بعد از طی یک دوره‌ی بیماری درگذشت. بی‌گمان، آثاری که به همت حسینخانی به فارسی منتشر شده از «گروندریسه» مارکس تا «چنین گفت زرتشت» نیچه و تا جُنگ‌های ماندگار و بی‌بدیلی همچون «نقد آگاه» و «کتاب آگاه» همواره در یاد چند نسل از روشنفکران ایرانی باقی خواهد ماند.

#فرهیختگان راهی به رهایی
🕊4❤1
Destructivecoordination.pdf
96.3 MB
هماهنگی ویرانگر، انفال و سرمایه‌داری اسلامی
(خوانشی نوین از ایران معاصر)
مهرداد وهابی
ترجمه: پیرم خان‌ هاییک


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍2
20120326174227-5123-208.pdf
535.1 KB
بهار و نقد ادبی
محمد دهقانی
هنر زمستان ۱۳۷۶ شماره ۳۴


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍2
فاشیسم در ذهن‌ها؛ چرا آدرنو مانع انتشار نتیجه تحقیق شد
حبیب حسینی‌فرد

...آلمان، ۱۹۵۰: بسیاری از کارگزاران و مسئولان دوره ناسیونال‌سوسیالیسم همچنان در مقام‌های بالای دولتی حضور دارند. سال پیش از آن، دادگاه‌های نورنبرگ به پایان رسیده‌اند، اما هنوز همه عاملان مورد پیگرد قرار نگرفته‌اند. تقسیم کشور به آلمان غربی (جمهوری فدرال) و آلمان شرقی (جمهوری دموکراتیک) به‌تازگی انجام شده است. روند بازسازی به‌کندی پیش می‌رود؛ برای مثال، مرکز شهر فرانکفورت هنوز عمدتاً از ویرانه‌ها تشکیل شده است. پس از سال‌ها جیره‌بندی مواد غذایی و کمبود مسکن، نشانه‌های یک رونق اقتصادی به‌تدریج پدیدار می‌شود. این‌ها زمینه تاریخی‌ای هستند که تئودور آدورنو و همکارانش در آن «آزمایش گروهی» را انجام دادند...

در سال ۱۹۴۹، تئودور آدورنو و ماکس هورکهایمر از تبعید در ایالات متحده به آلمان بازگشتند. در ابتدا، کارکنان مؤسسه، که در دوران ناسیونال‌سوسیالیسم برخی کشور را ترک کرده و برخی دیگر در ارتش آلمان خدمت کرده بودند، در زیرزمین بمباران‌شدهٔ دانشگاه فرانکفورت کار خود را آغاز کردند. پرسش محوری که آن‌ها را به خود مشغول کرده بود این بود: فاشیسم تحت چه شرایط اجتماعی و روان‌شناختی اصلاً امکان‌پذیر شده بود؟

مانند بسیاری از تبعیدیان آلمانی که به کشور خود بازمی‌گشتند، آدورنو نیز با تجربه‌ای عجیب روبه‌رو شد: یافتن آلمانی «بدون نازی‌ها». او در سال ۱۹۴۹ در نامه‌ای به توماس مان نوشت که «جز چند آدم شرور قدیمی و تا حدی مضحک»، هنوز هیچ نازی‌ای ندیده است؛ «و این نه فقط به معنای طنزآمیزش که هیچ‌کس نمی‌خواهد بپذیرد نازی بوده، بلکه به معنای بسیار هولناک‌ترش که آن‌ها واقعاً باور دارند نازی نبوده‌اند».

در این نامه، آدورنو به‌طرز قابل‌توجهی نسبت به آلمانی‌ها بی‌نگرانی به نظر می‌رسد: او باور نداشت که آن‌ها هنوز نازی باشند و امیدوار بود «در این نقطهٔ تعیین‌کننده دچار خطای دید نشده باشد». با این حال، نتایج آزمایش گروهی احتمالاً او را به‌شدت شگفت‌زده کرده است...

از اوت ۱۹۵۰ تا مه ۱۹۵۱، کارکنان این مؤسسه در مجموع ۱۶۳۵ شرکت‌کننده را در بحث‌های گروهی گرد هم آوردند. هدف آن‌ها ثبت دیدگاه‌های غیرعلنی در جمهوری فدرال تازه‌تأسیس بود؛ یعنی نگرش‌هایی که بیشتر در گفتگوهای خصوصی بیان می‌شد. مانند بسیاری از پژوهش‌های دوران پس از جنگ، این پروژه نیز توسط نیروهای اشغالگر غربی تأمین مالی شد. این بحث‌ها در شهرهایی مانند فرانکفورت، لوبک، آگسبورگ، مونیخ، هامبورگ و دیگر نقاط آلمان غربی برگزار شد و بیش از ۳۳ هزار صفحه گزارش از آن به‌جا مانده است...

آدرنو با انتشار نتیجه این پژوهش مخالفت کرد، در حاشیه گزارش نوشته بود: این نتیجه به شوک اجتماعی می‌انجامد... تحقیق را حالا بعد از نزدیک به ۷۰ سال قرار است منتشر کنند با این استدلال که ...

بقیه در لینک👇
https://is.gd/VoSSkU


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤2👍2
انشقاق اجتماعی

یکی از کارهای مهمی که جمهوری اسلامی در ۴۷ سال سلطه‌ی خود کاملاً در آن توفیق یافته ایجاد انشقاق اجتماعی در یکپارچگی ملی ایرانیان است. تا جایی که حافظه‌ام یاری می‌کند نخستین بار اعلام و اختصاص سهمیه‌ی رزمندگان برای ورود به دانشگاه‌ها بود که این انشقاق را به‌شکلی آشکار و رسمی آغاز کرد و ایرانیان عموماً آن را پذیرفتند و اعتراضی به آن نکردند. بعداً انواع سهمیه‌های دیگر به نام خانواده‌ی شهدا و جانبازان و آزادگان و ایثارگران و... برای ورود به دانشگاه یا استخدام در مراکز دولتی به این‌ها افزوده شد و جامعه‌ی ایران رسماً آنها را پذیرفت. سهمیه‌های پنهان دیگری هم شنیده‌ام در کارند و عده‌ای از آن برخوردار. حالا نمونه‌ی بارز دیگری از ایجاد انشقاق در هویت ملی ایرانیان همین سهمیه‌بندی دسترسی به اینترنت است. دیروز یکی از خارج‌نشینان در اینستاگرام از من پرسیده بود تو چطور به اینترنت دسترسی داری؟ به طنز برایش نوشتم: خب، از اعوان و انصار اطلاعات سپاه‌ام! به قیافه‌ام نمی‌آید؟ نمی‌داند که همین دسترسی گاه‌گاهی و بسیار محدود من مرهون لطف دوستی است که بعضی کانفیگ‌های گران را می‌خرد و به من هدیه می‌کند. به هر تقدیر، تا وقتی ایرانیان، از جمله خودم، به چنین انشقاق‌هایی تن دردهند و برحسب منافع شخصی خود در برابر آن سکوت کنند اصولاً چیزی به نام جامعه (society) در ایران بلاموضوع است. آنچه من در ایران امروز می‌بینم مجموعه‌ای است از جماعت‌ها (community) که براساس منافع گروه‌های خاص به شکل موقت پدید می‌آید و بعد هم برچیده می‌شود. ایران امروز به لطف جمهوری اسلامی بدل شده است به مجموعه‌ای از جماعت‌های رقیب و گاه متضاد یکدیگر، حتا در عرصه‌ی دولت‌مداری و حکومت. و تا چنین باشد، کار ایران با خداست.
محمد دهقانی

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3
ایران باید مستقیم با شخص ترامپ مذاکره کند/ بستن نگه داشتن تنگه هرمز در درازمدت چقدر می‌تواند به سود ایران باشد؟


مجید تفرشی در #خبرآنلاین:
هر گونه گفتگو با کشورهای نماینده،  واسطه یا اشخاص نماینده واسطه مانند ویتکاف و کوشنر، اینها تاثیر گذاری و دستاورد ایران را کم می کند. البته دیدار با ادمی که خودشیفته است، توهین کننده و تحقیرکننده طرف مقابل است و کسی که رهبر ما رو کشته و قصد نابود کردن تمدن ایران را داشته است ، کار دشواری است. نهایتا من معتقدم امتیازی که ایران از یک مذکره مستقیم می توانست با ترامپ بگیرد بسیار بیشتر از این بود.

توانایی ایران برای بستن تنگه هرمز و توانایی آن برای بسته نگه داشتن آن، یک امری بود که دنیا را شگفت زده کرد. ولی سوال مهم این است که این استراتژی چه قدر می تواند ادامه پیدا کنید؟  در درازمدت چقدر می‌تواند به سود ایران باشد؟  نه دارایی‌های کوتاه مدتی که خیلی‌ها افسانه وار صحبت  ۸۰۰ میلیارد و ۱۰۰ میلیارد دلار در سال می‌کنند! که این یک شوخی و توهم است. یا اینکه چقدر می‌تواند لطمه بزند به مناسبات منطقه‌ای ما اگر ایران به وضعیت کنونی تنگه هرمز ادامه دهد؟

تنگه هرمز از معدود عناصری است که وضع حقارت بار ترامپ را در تجمیع قدرت های غربی علیه ایران به نمایش گذاشت و سبب شد کشورهای متحد امریکا و غرب او را تحریم کنند و پاسخ منفی بدهند. اما این نکته وجود دارد که طولانی شدن بستن تنگه باعث می شود که تبعات آن دنیای غرب را خواسته یا ناخواسته علیه ایران مجتمع و متحد کند که ایران باید مواظب این خطر بالقوه باشد.
گفت‌وگوی زهره نوروزپور را در لینک زیر بخوانید:
khabaronline.ir/xpPR9

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3❤2
مردم ایران در طول پانزده سال گذشته از به زبان آوردن یک کلمه انتقاد از هر چیزی که او می‌گفت یا می‌کرد وحشت داشتند. روزنامه‌ها از هر اقدام او به نحوی ستایش می‌کردند که گوئی خداست! ولی اکنون که او دیگر در اوج قدرت نیست، مردم شروع به بازگو کردن افکار خود کرده‌اند و انسان از چیزهائی که دربارهٔ او می‌گویند دچار بهت و حیرت می‌شود. در طول این سالها او مشغول دزدیدن از مردم فقیر بود و با غصب املاک و حقوق مردم، خودش را ثروتمند می‌کرد و اکنون روز حساب به سرعت نزدیک می‌شود. وقتی این روز فرا برسد می‌ترسم وحشتناک باشد. مردی که زندگی این ملت را یکسره کنترل می‌کرد کاملاً آنها را فریب داده است و آنها در صددند با او در بیفتند.
ویلیام میلر

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤5👍3👎1
حکومتِ حیران و مذاکراتِ رها

✍: عبدالله ناصری

خاطره‌ی ملت ایران از رهبریِ رهبرِ معدومِ
جمهوری اسلامی پر است از توهم و ترس
وی و آرمان‌گرایی‌های غیرعقلانی.
او که تمامِ قدرت را در دست داشت، یک‌بار
مسؤولیت تصميم و تدبیر خود را عهده‌دار
نشد و مثل مردم، همواره از هیأت حاکمانی
که خود اغلب آن‌ را رقم زده‌بود طلب‌کار بود.
در پایان هم، بر سر همان توهم‌ها کشته‌‌شد.
اکنون جانشین او که معلوم نیست تا چه حد
اراده‌ی اعمال قدرت دارد، ترجمان همان رفتار گذشته است. يعنی سیاست هسته‌ای
در حکومت خط قرمز و غیر قابل معامله و
مذاکره است. تردیدی نیست اگر مجتبی خامنه‌ای اعمال قدرت هم کند نخواهد توانست به یک تصمیمِ مقبولِ اکثر مردم
برسد. بنابراین آن‌چه باید به آن دل بست
تداوم‌ مقاومت مدنی و اقدام ملی برای گذر
از جمهوری اسلامی است. این اتفاقات، ناتوانی آقای رضا پهلوی در یک مبارزه‌ی
ملی و رفع توهم دلسوزی خارجی‌ها نسبت به انقلاب ملی، از عوارض جنگ دوم و مبارک بود. اکنون باید تلاش کرد حکومت
منفور و نامقبول به مصالحه‌ی مفیدِ ایران با آمریکا تن دهد و مانع آسیب بیشتر سرزمین‌مان شود. مذاکره و مصالحه‌ی جمهوری اسلامی با ترامپ مانع استمرار مبارزه‌ی ملی ایران نیست.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍7❤1
ما داغدارِ "ایران" هستیم و دیگر هیچ

✍:عبدالله ناصری

بالاخره خبر علنی شد. تصميمی که سال‌ها
پیش رهبرِ معدوم، شخصی گرفته و مردمِ
ایران را نادان فرض کرده‌بود.
به عنوان یک خواهان مرگ علی خامنه‌ای
نوشته‌ام هر خلیفه‌ی جانشین، پروسه‌ی
انقراض جمهوری اسلامی را تسریع می‌کند
چون حکومت، به‌ دو نیمه‌ی "مجتباییون"
و مخالفان تقسيم خواهند‌شد و پسر اتوریته‌ پدر را ندارد. بزرگ‌ترین تصميمِ مجتبی خامنه‌ای در طول زندگی‌اش، توقف یا ادامه‌ی جنگِ نابرابری است که پدرش بر
مردم ایران تحمیل کرد، نه به اشتباه که به
توهم و جاه‌طلبی. توهم سنگينی که وی را
به تحلیل "نه جنگ و نه مذاکره" رسانده بود. جنگی که هر ایرانی باشرفی او و حکومت را تحذیر می‌کرد. نگارنده در تحلیل‌های پیشین
و سال‌های دور چون هر رخداد سیاسی و
اجتماعی، نقطه‌ی عطفی محسوب می‌شد تاریخ ایران را به قبل و بعد از رخداد تقسیم
می‌کرد و این درست می‌نمود. در آن میان،
پیش و پس از انقلاب "زن، زندگی، آزادی"
چون خط قرمز ولی‌فقیه را درنوردید مهم‌تر
شد. اکنون باور عمیق دارم تاریخ ایران به
پیشا و پسا‌کشتارِ دی‌ماه ثبت شد. و البته
فرصت مناسبی برای ترامپ پدیدآورد که
روغن ريخته را نذر امام‌زاده کند و دلیل حمله‌‌ی خود(با اسرائیل) به ایران را با
بهانه‌ی دفاع از ملت آمیخته و بخشی از مردم داغدار را به کمک خود ممنون کند.
دونالد ترامپِ معامله‌گر به احتمال زیاد
در اندیشه‌ی داد و ستد با رهبر جدید(سپاه)
است چون از ظواهر امر پيداست پیروزیِ کامل آمریکا در کوتاه‌مدت دور از واقعیت
است، ضمن آن‌که مخالفانِ آمریکایی جنگ
کم نیستند. بنده هم سال‌هاست در آرزوی
انحلال حکومت ولی‌فقیه هستم ولی تداوم
این جنگ به این صورت، در میان‌مدت کشور
ما را سوخته خواهد کرد. اگر شورای منتخب
پاسداران به یقین تابع ولی‌فقیه خودساخته‌
باشد باید منتظر اتفاقات غیرمنتظره باشیم.



#فرهیختگان راهی به رهایی
👍4❤2
‌
گویدو راشتاتر، مردی که از سه روز پیش برای اعتراض به جنگ ایران و سیاست‌های دولت دونالد ترامپ بر تاج پلی در پایتخت آمریکا تحصن کرده، با انتشار عکسی جدید در شبکه ایکس نشان داد که همچنان به این حرکت اعتراضی خود ادامه می‌دهد.

او به جنگ آمریکا با ایران و سیاست‌های دولت آمریکا در خطرات به کار‌گیری از هوش مصنوعی در جنگ و حوزه‌های دیگر اعتراض دارد.

او صبح یکشنبه ۱۳ اردیبهشت، عکس جدیدی از بالای پل فردریک داگلاس،‌ که نمایی از شهر واشنگتن را نشان می‌داد در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد و بالای آن نوشت: «در ایران دخالت نکنید، در لبنان دخالت نکنید و فلسطین آزاد باید گردد.»

این حرکت اعتراضی که در روز نخست باعث مسدود شدن چند ساعته این پل و ترافیک سنگین در محدوده اطراف آن شده بود. پس از گذشت بیش از ۴۸ ساعت همچنان در این منطقه وضعیت ویژه ترافیکی برقرار است و نیروهای امدادی و پلیس در محل حاضر هستند.



#فرهیختگان راهی به رهایی
❤6
مراقبت از زندگی، وقتی «همه کُشته دوست‌دارند»


اولین بار حسی که فعلا نامی ندارد را آن شبی تجربه کردم که ترامپ تهدید کرده بود زیرساخت‌ها را بمباران خواهد کرد: شدیدتر دست و پا زدن برای بیدار شدن از کابوسی که کابوس نیست.

بعدتر تکرار شد در جلسه آنلاینی که تحلیل‌های ترسناک باعث شد بی‌صدا جلسه را ترک کنم.
و باز همین دیروز. در گفت‌وگویی درباره جنگ و پساجنگ با گروهی از اساتید که چنان تصویر هولناک و تاریکی از آینده (عمدتا اقتصادی و اجتماعی) ترسیم کردند که تکرار دی‌ماه قریب به‌نظر رسید. احساس کردم تاریکی مرا بلعید و حرف‌های خودم یادم رفت!

***

مدتی پیش از قول وکیلی که هم وکالت بازداشتی‌های سال ۱۴۰۱ و هم بازداشتی‌های ۱۴۰۴ را برعهده داشته، شنیدم که در سال ۱۴۰۱ حضور دائمی نزدیکان بازداشتی‌ها اطراف زندان بسیار چشمگیر بوده است. آنان حاضر بودند مبالغ قابل توجهی برای تماس یا خبرگرفتن از عزیزشان بپردازند. در مقابل، شمار زیادی از بازداشتی‌های ۱۴۰۴ به لحاظ مالی به‌شدت در مضیقه بودند و خویشاوندانشان هم امکان مالی کافی حتی برای رها کردن کار و زندگی و پیگیری اوضاع و احوال آن‌ها را نداشتند.
***

کسی تعریف کرد روز ۱۸ دی‌ماه، نوجوان همسایه را که به‌فرموده سیاه پوشیده و ابزار تیزی همراه داشته با استدلال و التماس در حیاط ساختمان متوقف و به خانه بازگردانده است. هیچ قهرمانانه و حماسی نیست درمقابل آن دعوت‌های پرشور و وعده‌های طلایی، ولی به چشم من والاترین کنش اخلاقی و مراقبتی و نشانه تعهد عمیق انسانی و مدنی است:
ایستادن در سرما و دقایق طولانی سروکله زدن با نوجوانی برانگیخته که والدینش نتوانسته‌اند منصرفش کنند.
تلاش برای نجات یک زندگی عادی که تازه آغاز شده ...یک خانواده معمولی...ده‌ها امکان در آینده.

به دوستم گفتم اگر واقعا چنین چشم‌انداز اقتصادی هولناکی درپیش است باید راه‌هایی برای مراقبت از همدیگر پیدا کنیم. برای محافظت از زندگی‌ها. برای مراقبت از هر یک جان عزیز و دوام آوردن زیر انواع فشارهای اقتصادی و روانی که موج خشم را خروشان می‌کند و ببین تا کجا که صف کشیده‌اند موج‌سوارها.

خندید: «حرف‌های روزنه گشاها و اصلاح‌طلب‌ها؟»

گفتم هیچ کس مالک مفاهیم نیست. من از مراقبت آدم‌ها از هم حرف می‌زنم. از پرواداری. از نیروی عواطفی که می‌تواند به نفع خیرعمومی بسیج شود و دایره دغدغه ما را بزرگ کند. سرنوشت مشترکمان را یادآوری کند. مای ۱۴۰۱ را به سمت مای ۱۴۰۴ متوجه و نگران کند. این بازی سیاسی نیست، ضرورتی اجتماعی است در شرایطی که به قول آن استاد «همه کشته دوست دارند» نه آدم زنده.

پوزخند زد: «در بهترین حالت زنگ کلمات تو شبیه شعری ملال‌انگیز است بدون وعده برای رهایی یا رستگاری جان‌به‌لب‌ها. توانی برای رقابت با نغمه‌های شورانگیز حماسی ندارد...»

اغلب از پوزخندها مایوس می‌شوم. نمی‌دانم وقتی اصرار بر مراقبت و شفقت فورا چهره ساده‌لوح و حتی بزدلی از تو می‌سازد چطور می‌شود از اهمیت ادامه زندگی گفت و بی‌اعتبار نشد. نمی‌دانم چطور می‌شود دغدغه مراقبت ساخت وسط حس رهاشدگی. نمی‌دانم چطور می‌شود به شکل موثری از ضرورت تعهد به حفظ زندگی‌ها در شرایطی دفاع کرد که همه شکوه و غرور حول مرگ سامان گرفته است و زندگی هم سخت است.

مریم نصر


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤18
اعدام درمانی؛ یکی بر شاخ و بن می برید!

اشاره: باور کنید از بس که در کمتر از نیم قرن گفته و نوشته ام و به مسئولان عالی و دانی جمهوری اسلامی هشدار داده ام که خسته شده و به اصطلاح رایج از رو رفته ام.
این روزها باز سنت نامیمون و ویرانگر اعدام جوانان به بهانه های مختلف شدت گرفته است. طبعا نمی توانم هیچ گونه قضاوت داشته باشم اما می توانم این را با قاطعیت بگویم که استفاده از چنین ابزاری جز تخریب اعتماد مردم نسبت به عدالت و دادگستری حاکمیت ندارد. فرجامی جز خشم و خشونت و در نهایت خیزش اعتراضی مکرر و شدیدتر از گذشته ندارد. به جد می توان پرسید حتی اگر فرضا تمامی افراد در دادگاه های صالحه و وفق دادرسی عادلانه محکوم به اعدام باشند (فرض محال که محال نیست)؛ مگر الزامی دارید که این همه افراد را اعدام کنید؟ شرعا و قانونا بر شما واجب است که چنین کنید؟ مگر حکم حکومتی و حتی حکم ثانوی را برای چنین مواردی قرار نداده اید؟
در هرحال به نظر رسید که یک نوشته قبلی را بدین مناسبت بازنشر کنم. فقط بدان امید که اعتراض کرده و نظر خیرخواهانه ام را اظهار کرده باشم. همین
دوشنبه 14 اردیبهشت 1405

چند سال قبل به مناسبتی در نوشته ای برای «جمهوری اسلامی» از عنوان «جمهوری مرگ» استفاده کرده بودم و حال می بینیم شماری از مردم ایران از عنوان «جمهوری اعدامی» استفاده می کنند.
واقعیت این است که مقامات جمهوری اسلامی ظاهرا راهی برای بقا جز تحمیل مرگ بر برخی مخالفان و منتقدان نمی شناسند و می توان گفت گویا هنری جز اعدام درمانی برای درمان دردهای مردم و حتی حکومت خود ندارند. زمانی زنده یاد مهندس بازرگان در جدال قلمی با شیخ صادق خلخالی گفته بود: خلخالی از گرفتن جان آدمیزاد خوشش میاد.
این در حالی است که در طول این بیش از چهار دهه همواره خیرخواهانی از جریان ها و جناح مختلف همواره حتی با خطرکردن لحظه ای از نصحیت و رهنمود و «راهنمایی» دریغ نکرده و پیوسته با آینده نگری برای ملک و ملت نسبت به عواقب این جهالت ها و جنایت ها هشدار داده اند.
شگفت این است که چهار دهه از مرگ خواهی و مرگ درمانی استفاده شده اما به راستی کدام یک از مشکلات متنوع سیاسی و اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی و حتی اخلاقی و مذهبی به درستی حل شده و امور به سامان شده است؟ واقعا چهار دهه برای فهمیدن و عبرت گرفت کفایت نمی کند؟!
چنین می نماید که گوش ها چنان سنگین است و چشم ها چنان کور یا کج بین که این همه تذکرات خیرخواهانه و حتی فریادهای اعتراض برآمده از خشم و نفرت را نمی شوند و نمی بینند!! با این که گفته اند: اگر دیدی نابینا و چاه است / اگر خاموش بنشینی گناه است؛ اما دریغ که گوش شنوایی نیست. هر سحن درستی وقتی تکرار مکررات شود، هم ملال آور می شود و هم بی فایده و بی ثمر. در هرحال چنین می نماید که حکومت و حاکمان تصمیم دارند به راه پراشتباه و غلط اندر غلط خود ادامه دهند و منتقدان خیرخواه هم ظاهرا خسته نمی شوند و همچنان به اندرزگویی و سنت «نصحیه الملوک» خود ادامه می دهند. آینده نه چندان دور نشان خواهد داد که کدامین درست بوده اند.
در هرحال برای هزارمین بار به مقامات جمهوری اعدامی هشدار می دهیم که: حضرات! بر شاخ نشسته اید و بُن می برید. باور ندارید، صبر کنید و عاقبت کارهای زشت و غلط خود را ببینید و کِشته های خود را درو کنید!
این جهان کوه است و فعل ما ندا / سوی ما آید نداها را صدا

حسن یوسفی اشکوری
شنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍5