فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
لغو عضویت ۳نماینده مجلس بحرین بخاطر حمایت از ایران

مجلس شورای نمایندگان بحرین، عضویت سه نماینده را به دلیل مخالفت با اقدامات انجام شده علیه افراد متهم به «همسویی با ایران» لغو کرد.

عبدالنبی سلمان (نایب رئیس سابق پارلمان)، ممدوح الصالح (رئیس کمیته خدمات) و دکتر مهدی الشویخ (عضو کمیته خدمات) سه نماینده‌ای هستند که پارلمان بحرین عضویت آنها را لغو کرده است.


#فرهیختگان راهی به رهایی
😱1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اظهارات محکم شقایق نوروزی فعال  ضدجنگ علیه نماینده سلطنت‌طلبان:

شما پایگاه مردمی در ایران ندارید، پایگاه شما در واشنگتن است.

اگر عملکرد شما را در این چندسال نمی‌دیدیم، نمی‌فهمیدیم چرا پدران ما پنجاه سال پیش شما را بیرون کردند.

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤6👍4👎1
در این ویدیو با عنوان تمرکز و تمرکز زدایی در حکمرانی»، علی میرسپاسی به یکی از موضوعات مهم در فهم توسعه و اداره‌ی ایران میپردازد: نسبت میان تمرکز قدرت و تمرکز زدایی در حکمرانی. این گفتار تلاش می کند از نگاههای ساده‌انگارانه و اسطوره‌ای درباره‌ی آبادانی ایران فاصله بگیرد و با رویکردی تاریخی و انتقادی، نقش دولت مرکزی، نهادهای محلی و ساختارهای حکمرانی را در مسیر توسعه بررسی کند. این ویدیو برای علاقه‌مندان به اندیشه‌ی سیاسی، تاریخ معاصر ایران، توسعه و مسائل حکمرانی بسیار قابل توجه است.
لینک ویدیو:
https://youtu.be/KN1E2Thff_0?si=YR6Uc_2oNYgoRTwm

علی میرسپاسی


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍1🕊1
متن_فارسی_مقاله_دکتر_ظریف_در_الجزیره.pdf
483 KB
درس‌هایی از جنگ: فراخوانی برای بازاندیشی راهبردی در غرب آسیا

متن فارسی مقاله محمدجواد ظریف در الجزیره


نسخه اصلی اینجا

#فرهیختگان راهی به رهایی
داراشکوه و اورنگ‌زیب؛ دو برادر، دو راه برای هند

در روزهایی که جنگ و بحران‌های بزرگ منطقه‌ای در جریان است و ذهن ما بیشتر درگیر مسائل راهبردی، امنیتی و موازنه قدرت می‌شود، شاید نگاه کردن به تاریخ بیش از همیشه لازم باشد. تاریخ فقط برای دانستن گذشته نیست. گاهی تاریخ به ما نشان می‌دهد که ملت‌ها و دولت‌ها در لحظه‌هایی حساس بر سر دوراهی قرار می‌گیرند؛ دوراهی‌هایی که نتیجه آن‌ها می‌تواند سرنوشت یک کشور، یک تمدن یا حتی مسیر فکری یک منطقه را تغییر دهد. گاهی یک انتخاب، یک شکست، یک تصمیم سیاسی یا یک حادثه خانوادگی در دربار، بعدها پیامدهایی بسیار فراتر از همان لحظه پیدا می‌کند.

یکی از این دوراهی‌های مهم در تاریخ هند، پس از بیماری و کناره‌گیری تدریجی شاه‌جهان، امپراتور گورکانی، رخ داد. همان شاهی که نامش با تاج‌محل گره خورده است؛ بنایی که برای همسر محبوبش ساخت و به یکی از نمادهای بزرگ عشق، قدرت و شکوه امپراتوری تبدیل شد. اما پشت این شکوه، در سال‌های پایانی حکومت او، بحرانی بزرگ در حال شکل‌گیری بود: جنگ جانشینی میان پسرانش. در میان آن‌ها، دو چهره بیش از همه اهمیت پیدا کردند: داراشکوه و اورنگ‌زیب.

داراشکوه پسر بزرگ‌تر بود. محبوب پدر، ولیعهد طبیعی، نزدیک به دربار، اهل کتاب، عرفان، گفت‌وگو و معاشرت با صوفیان و عالمان هندو. او از آن شاهزاده‌هایی بود که جهان را فقط از دریچه فرمان، لشکر و مالیات نمی‌دید. برای او پرسش اصلی فقط این نبود که چه کسی حکومت می‌کند، بلکه این بود که حقیقت چیست، دین‌ها چگونه می‌توانند با هم سخن بگویند، و آیا پشت ظاهر متفاوت سنت‌ها، رازی مشترک پنهان است یا نه.

در برابر او، اورنگ‌زیب قرار داشت؛ برادری کوچک‌تر، اما بسیار جدی‌تر، منظم‌تر، جنگ‌آزموده‌تر و سخت‌گیرتر. اورنگ‌زیب مرد میدان قدرت بود. او سال‌ها در اداره ایالات، فرماندهی نظامی و سیاست عملی تجربه داشت. نگاه او به امپراتوری، نگاه یک حاکم سخت‌گیر و شریعت‌محور بود. برای او، هند پهناور و چنددینی را نمی‌شد با گفت‌وگوهای عرفانی و ترجمه‌های فلسفی نگه داشت. امپراتوری از نظر او به سپاه، مالیات، قانون، فقه، اطاعت و اقتدار مرکزی نیاز داشت.

تفاوت این دو برادر فقط تفاوت خلق‌وخو نبود. آن‌ها دو تصور متفاوت از هند داشتند. داراشکوه هند را سرزمینی چندصدا می‌دید؛ جایی که مسلمان و هندو، صوفی و پاندیت، فارسی و سنسکریت، مسجد و معبد، می‌توانستند در یک گفت‌وگوی بزرگ‌تر کنار هم قرار گیرند. اما اورنگ‌زیب از این آمیختگی‌ها نگران بود. او فکر می‌کرد نرم شدن مرزهای دینی می‌تواند اقتدار اسلامی امپراتوری را سست کند. برای او، دین فقط امر شخصی نبود؛ دین زبان نظم سیاسی بود. شریعت برای اورنگ‌زیب فقط مجموعه‌ای از احکام عبادی نبود، بلکه ابزاری برای سامان دادن به قدرت، جامعه و فرمانروایی بود.

همین نگاه در دوره حکومت او شکل‌های آشکار پیدا کرد. جزیه دوباره بر غیرمسلمانان برقرار شد. پروژه‌هایی مانند تدوین فتاوای عالمگیری حمایت شدند. در برخی موارد، محدودیت‌هایی بر آیین‌ها و نمادهای غیر اسلامی افزایش یافت و بعضی معابد هندو، به‌ویژه در بستر شورش‌ها، رقابت‌های سیاسی یا تنش‌های محلی، تخریب یا مصادره شدند. البته اورنگ‌زیب را نباید به شکل یک چهره کاملاً ساده و یک‌بعدی دید. او فرمانروایی پیچیده، سخت‌کوش و توانمند بود و در دستگاه اداری خود از بسیاری از نخبگان هندو و کارگزاران محلی استفاده می‌کرد. اما جهت کلی سیاست او روشن‌تر از داراشکوه بود: امپراتوری باید اسلامی‌تر، فقهی‌تر، منضبط‌تر و مرزبندی‌شده‌تر باشد.

در چنین فضایی، پروژه فکری داراشکوه معنای خاصی پیدا می‌کند. او چند سال پیش از شکست سیاسی خود، به سراغ یکی از عمیق‌ترین سنت‌های فلسفی هند رفت: اوپانیشادها. اوپانیشادها از مهم‌ترین متون عرفانی و فلسفی هند باستان‌اند. اگر وداها را بنیاد مقدس سنت هندی بدانیم، اوپانیشادها بخش تأملی و باطنی آن سنت‌اند؛ متن‌هایی که درباره حقیقت نهایی جهان، نسبت انسان با هستی، مرگ، رهایی، آگاهی و پیوند میان «آتمان» و «برهمن» سخن می‌گویند. آتمان یعنی خود ژرف انسان، و برهمن یعنی حقیقت مطلق و بنیاد هستی.

داراشکوه وقتی با این متون روبه‌رو شد، آن‌ها را بیگانه ندید. او در اوپانیشادها صدایی آشنا می‌شنید؛ چیزی نزدیک به عرفان اسلامی، به توحید باطنی، به وحدت وجود، و به این ایده که پشت کثرت ظاهری جهان، حقیقتی یگانه پنهان است. برای همین تصمیم گرفت این متون را از سنسکریت به فارسی ترجمه کند. او این کار را در بنارس، یا واراناسی امروز، با کمک پاندیت‌های هندو انجام داد. نتیجه این پروژه اثری شد به نام سرّ اکبر، یعنی «راز بزرگ»، که با عنوان ترجمهٔ اپنکهت نیز شناخته می‌شود.

داراشکوه در این اثر پنجاه اوپانیشاد از چهار ودا را به فارسی برگرداند.
👇👇👇


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤2👍2
👆👆👆
گفته می‌شود این کار را در مدت شش ماه به پایان رساند و تاریخ پایان آن ۲۶ رمضان ۱۰۶۷ هجری، برابر با ۸ ژوئیه ۱۶۵۷ میلادی بود. این تاریخ بسیار مهم است، چون درست در آستانه بحران جانشینی شاه‌جهان قرار دارد. یعنی داراشکوه در همان زمانی که سایه جنگ قدرت بر سر خاندان گورکانی سنگین می‌شد، مشغول ترجمه متنی درباره راز هستی و حقیقت مشترک ادیان بود. این تضاد، تمام داستان او را جذاب‌تر می‌کند: شاهزاده‌ای که باید به فکر لشکر، تاج و میدان نبرد می‌بود، هم‌زمان با پاندیت‌های بنارس درباره عمیق‌ترین پرسش‌های عرفانی هند گفت‌وگو می‌کرد.

این ترجمه ادامه همان نگاهی بود که داراشکوه در کتاب دیگرش، مجمع‌البحرین، دنبال کرده بود. مجمع‌البحرین یعنی «درآمیختن دو دریا». دو دریا در ذهن او، عرفان اسلامی و حکمت هندی بودند. داراشکوه می‌خواست نشان دهد که شاید آنچه صوفی مسلمان درباره توحید، معرفت و حقیقت باطنی می‌گوید، و آنچه حکیم هندو درباره آتمان، برهمن و رهایی می‌گوید، در عمق خود به یک حقیقت اشاره دارند. برای او، تفاوت ادیان الزاماً دیوار نبود؛ می‌توانست راهی برای رسیدن به معنایی عمیق‌تر باشد.

اما همین نگاه، برای اورنگ‌زیب خطرناک و مشکوک به نظر می‌رسید. او با چنین نزدیکی‌هایی میان اسلام و سنت‌های هندی راحت نبود. از نگاه اورنگ‌زیب، اگر مرز میان اسلام و سنت‌های دیگر بیش از حد نرم شود، شریعت در عرفان حل می‌شود و اقتدار دینی و سیاسی دولت در ابهام فرو می‌رود. داراشکوه می‌خواست از دل تفاوت‌ها پلی به سوی حقیقت بسازد؛ اورنگ‌زیب می‌خواست از دل شریعت دیواری برای نظم سیاسی برپا کند. یکی به راز و ترجمه ایمان داشت، دیگری به قانون و انضباط.

وقتی شاه‌جهان بیمار شد، این تفاوت فکری به جنگ قدرت تبدیل شد. پسران شاه برای جانشینی وارد نبرد شدند. داراشکوه با وجود جایگاه رسمی و حمایت پدر، تجربه نظامی و سیاسی اورنگ‌زیب را نداشت. اورنگ‌زیب با مهارت، صبر، محاسبه و قدرت نظامی پیش رفت. سرانجام داراشکوه شکست خورد، دستگیر شد و در سال ۱۶۵۹ به فرمان اورنگ‌زیب اعدام شد. اورنگ‌زیب بر تخت نشست و با لقب عالمگیر فرمانروای امپراتوری شد. در ظاهر، داستان تمام شده بود: برادر اهل قدرت پیروز شد و برادر اهل عرفان از صحنه سیاست حذف شد.
داراشکوه اورنگ شاهی را باخت، اما متنش زنده ماند. سرّ اکبر از دربارها و کتابخانه‌ها عبور کرد و در دوره‌های بعد به دست نسخه‌نویسان، عالمان و شرق‌شناسان رسید. نسخه‌ای کامل از این اثر، که امروز با عنوان Persian MS 340 در مجموعه منچستر نگهداری می‌شود، مسیر شگفت‌انگیز این متن را نشان می‌دهد. این نسخه را کاتبی به نام حافظ محمد عظیم از روی نسخه‌ای مقابله‌شده با نسخه آنند رام مخلص نوشت؛ ادیب و منشی برجسته هندوفارسی قرن هجدهم. آن نسخه در کتابخانه سلطنتی نواب لکهنو نگهداری می‌شد. بعدتر، این متن به درخواست یا سفارش سر ویلیام جونز، شرق‌شناس و زبان‌شناس بریتانیایی، تهیه شد. جونز نوشته بود که نسخه را در ۳ مه ۱۷۸۵ دریافت کرده است، احتمالاً در کلکته.

این مسیر انتقال، خودش بخشی از اهمیت تاریخی داراشکوه است. متنی که او با کمک پاندیت‌های بنارس از سنسکریت به فارسی درآورد، از جهان هندوفارسی به لکهنو و کلکته رفت، سپس وارد مدار شرق‌شناسی اروپایی شد و در آشنایی اروپاییان با فلسفه هندی نقش پیدا کرد. به بیان دیگر، شاهزاده‌ای که برادرش او را از سیاست حذف کرد، از راه ترجمه به تاریخ جهانی اندیشه برگشت. او نه فقط میان اسلام و هند پلی زد، بلکه ناخواسته میان سنسکریت، فارسی و اروپا نیز راهی باز کرد.
داستان داراشکوه و اورنگ‌زیب فقط داستان دو برادر نیست. داستان یک دوراهی تاریخی است. اگر داراشکوه پیروز می‌شد، شاید مسیر امپراتوری گورکانی در نسبت با دین، جامعه هندی و سنت‌های غیر اسلامی شکل دیگری پیدا می‌کرد. شاید هم دشواری‌های واقعی حکومت او را به مسیرهای سخت‌تری می‌کشاند. هیچ‌کس نمی‌تواند تاریخ نرفته را با قطعیت بازسازی کند. اما همین اندازه روشن است که در آن لحظه، هند بر سر دو تصور متفاوت از قدرت ایستاده بود: قدرت به مثابه ترجمه و پیوند، یا قدرت به مثابه نظم و مرزبندی.نتیجه راه دوم هم در تاریخ مشخص است ، انحطاط گورکانیان هند و پایان سلطه مسلمین بر هند توسط بریتانیا.

حسین قتیب


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3
سمیه توحیدلو، عضو انجمن جامعه‌شناسی ایران، قطع اینترنت را از منظر اجتماعی خطرناک توصیف کرد و گفت: در زمینه قطع اینترنت حاکمیت هزینه-فایده انجام نداده و متوجه نیست چه میزان خشم تولید می‌کند. آنچه در این وضعیت تشدید می‌شود، شکاف دیجیتال و محرومیت نسبی و شکاف حاکمیت-ملت است. /کارزار

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍2
آن‌که ایران‌ را از یاد نبُرد، از یادها نخواهد‌ رفت

پورسینا در چند اثر خود، از جمله کتاب معروف «التنبیهات‌ و الاشارات»، برای اثبات استقلال روح (نفس) نسبت به بدن نظریه‌ای مطرح می‌کند زیر عنوان «انسان معلق در فضا» یا «انسان پرنده». برطبق این نظریه انسان در هیچ حال (هوشیاری، مستی، بیداری، خواب) از خود غافل نیست، حتی اگر در فضایی آرام معلق‌ گردد، به گونه‌ای که پیکر خود را حس‌نکند، بازهم از خویشتن خویش (روح خود) غافل نخواهد‌ بود و چنین است که روح، وجودی است مستقل نسبت به بدن و من برآنم که زنده‌یاد استاد اسلامی ندوشن از آن زمان که مطالعهٔ تاریخ و فرهنگ ایران را، به‌عنوان برنامهٔ اصلی و علمی خود برگزید شعارِ ایران را از یاد نبریم، پیش چشم داشت و پیوسته با تعبیرهای گوناگون در کار تبیین و توضیح آن می‌کوشید و آثاری ارجمند پدید می‌آورد. استاد که با تمام وجود به‌ ایران می‌اندیشید ممکن بود که دمی از خود غافل شود، اما یک دم از ایران غفلت نمی‌ورزید که ایران روح و روان او بود؛ همان خویشتن خویش که پورسینا از آن سخن می‌گفت و بر آن بود که در هیچ حال غفلت از آن ممکن نیست. سبب آن بود که نه‌تنها استاد اسلامی در ایران بود که ایران، آن ققنوس نامیرا که به‌مثابهٔ روح او و چونان خویشتن خویش او بود پیوسته در او بود و تا دم آخر بدو زندگی می‌بخشید و او را برآن می‌داشت تا از ایران سخن بگوید و برای ایران بنویسد و با به‌کارگیری این روش، به زندگی خود معنا ببخشد و هوشمندانه و دردمندانه، خطاب به فرزندان میهن اعلام کند: «ایران را از یاد نبریم»
اصغر دادبه

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤5
نمایش و فروش مستقیم آثار استاد محمد دهقانی

توسط جناب نوری
ناشر محترم این خلدون و به سوی آزادی

جمعه ۱۸ اردیبهشت
در سالن اصلی ۵۰٠ نفری صبامال
واقع در میدان حر

با حضور شخص استاد دهقانی
و تقدیر از این معلم بزرگوار به مناسبت ۱۲ اردیبهشت، روز معلم



متن از ادمین کانال استاد: حنیف شمیم
برای اطلاعات بیشتر می‌توانید به آیدی من پیام دهید:
@HanifShamim

اطلاعات بیشتر در مورد برنامه را می‌توانید در این کانال تلگرامی زیر مطالعه بفرمایید:
@Hanif_Shamim
❤1👍1
هشتگ خرده‌ناله‌ها؛ هشتگ حق مکث

دوستم گفت معلم برادرزاده‌اش در یکی از شهرهای ایران هفته‌ای یکی دو روز بچه‌های کلاسش را در یکی از مساجد شهر جمع می‌کند. هم درس‌هایشان را مرور می‌کنند و هم بازی در حیاط مسجد. گفت بیشتر از همه مادرها دعایش می‌کنند. مادرهای تشنه برای چندساعت آرامش!

...

از دوستانم که کارهای خبری می‌کنند پرسیدم: چرا روایت‌های مادرها، معلم‌ها، سالمندان و پرستاران سالمندان، معلولان و... از فشاری که تحمل می‌کنند بابت قطعی اینترنت انعکاس نمی‌دهید؟ تعطیلی مدارس، زندانی شدن بچه‌ها در خانه و مادرها و گاه پدرهایی که گیروگرفتار آموزش مجازی تمام‌وقت بچه‌ها هستند؟ افت کیفیت آموزش و...گفتند اینها جزو «خرده‌ناله‌ها»ست و این اسم محترمانه عبارتی دیگر است که اسم واقعی این‌قسم روایتهاست.

گفتم: آموزش نسل آینده که «خرده‌ناله» نیست.

گفتند: شرایط جنگی است دیگر.

و این یعنی ختم مذاکره.

...

دستورالعملی برای مادران در پیام‌رسان بله دست بدست می‌شد که یکی از بندهایش این بود: «به جای داد زدن، احساس خود را بگویید. مثلاً "کمی کلافه شدم و نیاز به مکث دارم"». دستورالعمل می‌گفت به خودتان حق «مکث» بدهید پیش از آنکه از بابت کلافگی برخورد تندی پیش بیاید و خودتان و بچه بدتر آزار ببینید.

...

استاندار تهران گفت: حضور کارکنان وزارتخانه ها، سازمان ها و دستگاه های اجرایی مستقر در استان تهران از شنبه (۱۹ اردیبهشت) صددرصدی است.
این خبر را در گروهی گذاشتم و پرسیدم مادرها چکار کنند؟ هیچ‌کس جواب نداد. هیچ‌کس در آن گروه مادر نبود.

چندتا از مسئولین و سیاستگذاران ما در شورهای عالی مادر هستند؟ مادرها وقت ندارند مسئول شوند. حتی وقت ندارند توی گروه‌های بله خبر دنبال کنند.
مادر کارمند هم اگر این خبر را دیده باشد که لابد دارد «مکث می‌کند» تا داد نزدند... البته گاهی نوشتن هم کمک می‌کند.

این ناله‌های خُرد معمولاً فراتر از یادداشت‌های شخصی نمی‌روند و خیال نکنم هیچ وقت تیتر اول رسانه‌ای را به خودشان اختصاص داده باشند، اما عموماً درک خوبی از وضعیت روانی آدمها در خانه‌ها به ما می‌دهد. قطعی اینترنت و تعطیلی مدارس یعنی توقف زندگی روزمره برای خانواده‌های جوان و فعال. یعنی انباشت رنج‌هایی که در چشم آنان که مصلحت عموم را تشخیص می‌دهند ناچیز است: حال و آینده روانی یک ملت.

شاید بد نباشد مسئولان، به‌ویژه علاقمندان به سیاستهای افزایش جمعیت هم گاهی مکث کنند برای شنیدن این ناله‌های ناچیز که از خانه‌ها بلند است و محاسبه کنند هزینه‌های واقعی را و سیاست‌هایی طراحی کنند که هم امنیت را خیلی خیلی جدی بگیرد و هم سلامت روان و زندگی روزمره مردم را.

بپرسند تا کی می‌شود نتایج این میزان بار جسمی و روانی تصمیمات کلان را برگرده خانواده‌ها گذاشت و انتظار داشت نشکند؟
مریم نصر

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3
خلاقیت جوانان ایرانی ما، به‌ویژه انیمیشن‌های قدرتمندشان، امپراتوری رسانه‌ای میلیاردها دلاری غرب را شکست داده است. آن‌ها با بیان حقیقت که با روح انسان‌های آزاده سازگار است، قلب‌ها و ذهن‌ها را تسخیر کردند و در جنگ رسانه‌ای، همانند میدان نبرد، پیروز شدند. به شما افتخار می‌کنیم!
https://x.com/i/status/2052441653982408714

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍2🔥2🤔2
در پاسخ به دیپلمات سابق اماراتی:

مسیری که در پیش گرفته‌اید، یا کشورتان را به شیخ‌نشین‌های رقیب و درگیر جنگ با یکدیگر تجزیه خواهد کرد، یا زیر لوای «عادی‌سازی» شما را عملاً به سرزمینی تحت اشغال و سلطه اسرائیل بدل خواهد ساخت، عمر.

به جای آن، در کنار همسایه تمدنی سه‌هزارساله‌ خود بایستید؛ کشوری ۹۰ میلیونی که دین مشترک، جغرافیا و پیوندهای عمیق تاریخی، شما را به یکدیگر پیوند داده است. نه در کنار رژیمی متشکل از ۸ میلیون شهرک‌نشین که از طریق شبکه‌های نفوذ و لابی‌هایش حاکمیت شما را از درون فرسوده خواهد کرد، شما را در خون‌ریزی مردم فلسطین شریک خواهد ساخت، برایتان بدنامی ابدی در جهان اسلام به‌جا خواهد گذاشت، و در نهایت شما را به هدفی مشروع برای همسایه‌ای بسیار بزرگ‌تر و قدرتمندتر تبدیل خواهد کرد.

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍5❤1
دیداری در هیاهوی تالاب "آتش‌بس" و گرداب "اعدام‌"
عبدالله ناصری ، ۱۴۰۵/۲/۱۷

دیروز توفیق مرا یاری کرد با همسر و پرستارم، سه‌نفری به دیدار دو بانوی
بزرگوار و فرهیخته‌ی فروتن رفتیم.
"فریده رهنما" و "شکوفه شهیدی" در
عمارتی شخصی از عصر قاجار. خانه، ملک خصوصی مرحوم "زین‌العابدين رهنما" است.
مترجم تفسیری قرآن، نویسنده، محقق، روزنامه‌نگار و سیاست‌پیشه‌ی عصر رضاشاه که به بيروت تبعید شد و این، سرفصل علقه‌ی او خانواده به "تفرنس" یا تمایل به فرهنگ فرانسه شد. اولین اثرش کتاب "ژاله" بود در باره‌ی تبعیدش که در مقدمه نوشته: «از ميهن عزيز دور افتاده بودم.عواملى كه اين دورى اجبارى را برایم فراهم كرده بود، رژيم ديكتاتورى و ستمگرى حكومت وقت بود كه در آغاز به گونۀ صداى عدالت و اصلاحات اجتماعى آميخته به صداى آزاديخواهان ضدسلطنتى در سراسر ايران سر داده شد، ولى رفته‌رفته هرچه بيشتر پيش رفت صداى آزاديخواهان را بيشتر در حلقوم‌شان خفه كرد، تا روزى كه نتيجۀ اعمال و شدتهاى خود را به گونۀ خفت آورى ببيند و از ميان برود.اين عاقبت هر ديكتاتور و هر ستمگرى است در هر لباس و هر زمانى كه باشد...زيرا يك كشور ممكن است با كفر باقى بماند و ليكن ممكن نيست با ظلم باقى بماند. «الملك يبقى مع الكفر و لا يبقى مع الظلم». دلداده‌گی او به مذهب و دین عصری و مدرن در آثار زین‌العابدين رهنما تبلور دارد.
فریده خانم از علاقه‌ی خود و خانواده به
مذهبِ درویشی و نيز دوستی عمیق با مرحوم تابنده سخن می‌گفت و علت این درویش بودن، مادرش و جد مادر‌ی‌اش بود.
فریده خانم همان سودابه‌ی یادشده در اسناد ساواک است که در رکاب تبعید پدر به بيروت نوزادی سه‌ماهه بوده‌ است. ایشان اکنون در ۹۳ سالگی مشغول پژوهش و ترجمه است. رمان‌های او و کتب مشترک با برادرش، فریدون رهنما، آثاری ماندنی از فریده‌خانم به جا گذاشته است. طرفه آن‌که در همان عمارت، مونس و همراه و خويش وی دکتر شکوفه خانم شهیدی - تنها دختر استاد عزیز دکتر سیدجعفر شهیدی- انتشاراتی به نام "دانه" تآُسیس و کتب آن بانوی اهل قلم و برادرانش را چاپ کرده‌است. سال آخر عمر استاد شهیدی، ۱۳۸۶ که آن فرزانه، صبورانه بیماری را تحمل می‌کرد و بنده دو سه بار به همراه دوستان، هادی مروی، صادق آئینه‌وند، بهروز صحابه، هادی خانیکی که به عیادت استاد رفتم شاهد پرستاری پروانه‌وار فریده خانم و
شکوفه خانم بودم. یادم آمد از آن روزِ غم-۲۳م دی‌ماه- که بامدادان شکوفه خانم تلفنی فوت پدر را اعلام کردند و سراسیمه به عمارت رهنما رفتم. در مسیر، درگذشت آقای شهیدی را اطلاع‌رسانی می‌کردم. تا ظهر و عصر، شاگردان و همکاران و بعضی از
دولتمردان به عمارت آمدند و همان‌جا، ناخوشی شکوفه خانم را از بعضی از دولتی‌ها که در حیات و بیماری سراغ استاد را نمی‌گرفتند، دیدم. یکی از آن‌ها، رئیس وقت دانشگاه(تهران) بود و دیگری نماینده‌ی مجلس شورای‌اسلامی که قصد داشت مراسم تشییع را بر خلاف تمایل فرزندان مصادره کند. آنجا دیدم فرزندان استاد مثل پدر، چه زهد و آزاده‌گی دارند و از حکومتی‌ها گریزانند. بعد از تشییع و ترحیم
مرحوم شهیدی یک‌بار دیگر به آن عمارت رفتم برای تسلای آن دو بانو. سال‌ها گذشت تا دیروز که همه چیز برایم تازه‌گی داشت.
درختان قدیمی باغ بعضا به نام شهیدان و فعالان جنبش‌های اجتماعی معاصر پلاک داشت: مهسا امینی، سارینا اسماعیل‌زاده، توماج صالحی، خدانور لجه‌ای و ... .
فریده خانم از فضایل مهندس میرحسین موسوی نقل می‌کرد و شکوفه خانم تحلیل زیبایی از دوام جمهوری اسلامی به علت خواست و رضایت انگلیسی‌ها از حکومت آخوندها بیان می‌کرد و به فکرم فرو برد.
هر دو بانو مثل اکثر مردم ایران مخالف حمله‌ی اسرائیل و آمریکا هستند.
گاهی اوقات آدم‌های غیرسیاسی(به معنای متعارف) تحلیل‌های ناب سیاسی و دقیق‌تری دارند و به تعبیر بنده "سیاسی‌تر از همه" اند. خودم از استاد جعفر شهیدی کم نیاموختم.
طبیعی است فرزندان دو فرزانه‌ی معاصر ایران، زین‌العابدين رهنما و جعفر شهیدی که غمِ ملت خورده‌اند، سیاسی باشند. خدا رحمت کند دکتر حسین شهیدی فرزند ارشد استاد را که در حوزه‌ی سیاست و ارتباطات صاحب‌اندیشه بود. از نامرادی و نامردی حاکم و حکومت همین بس که برای دفن حسین در ایران همراهی نکرد و پس از فوت آقای شهیدی تنها دخترش که به خاطر شایسته‌گی علمی در مؤسسه لغت‌نامه‌ی دهخدا همکار پدر بود به ستم اخراج شد.
البته‌ راه تداوم همکاری شکوفه خانم در
مؤسسه بود اما زهد و آزاده‌گی آن بانو
اجازه نداد. این قبیل دیدارها برای فعال سیاسی مثل این کمینه‌ی مخالف حکومت فعلی و شرمنده‌ی جوانان و زنانِ آزاديخواه کشورش است پرفایده است به ويژه که غره‌ی تلاش سیاسی خود نمی‌شود.

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤7
بگذار واژه‌ها ما را در هم بیامیزند.

هانس-گئورگ گادامر (1900-2002)

▪️به باور فیلسوف آلمانی، هانس-گئورگ گادامر، انسان موجودی معناگراست؛ ما معناها را درک می‌کنیم و زندگی‌مان را به درک معنا می‌پردازیم. اما او از خود پرسید:

این دقیقاً به چه معناست؟
برای پاسخ به این پرسش، او به حوزه‌ای به نام هرمنوتیک ورود کرد: شاخه‌ای از فلسفه که دربارهٔ تفسیر و معنا می‌اندیشد. این واژه از نام هرمس، پیام‌آور خدایان یونان باستان، ریشه می‌گیرد. هرمس همچنین خدای سخنوری و بیان زیبا نیز محسوب می‌شود. اما گادامر بر این باور نبود که تبادل معنا میان انسان‌ها، امری خدایی است.

در مقابل، او بیان می‌کرد:
معنا هیچ‌گاه به‌گونه‌ای کامل و بی‌نقص به ما ارائه نمی‌شود.

نگاهی بیندازید به زمانی که متنی را می‌خوانید یا تفسیر می‌کنید.
برای مثال، تصور کنید در حال خواندن «دگردیسی‌ها»ی اووید هستید.
در دنیای ایده‌آل، شاید بتوانید دقیقاً خودتان را جای اووید بگذارید و تمام مقصود او را درک کنید.

اما گادامر معتقد بود:
«این کار امکان‌پذیر نیست. شما نمی‌توانید خود را از آنچه هستید، جدا کنید.»

علاوه بر این، این اندیشه که معنا تنها زمانی محقق می‌شود که به‌طور کامل درک شود، گمراه‌کننده است.

معنا به‌خودی‌خود وجود ندارد؛ معنا همیشه برای «کسی» معنا دارد.

از دیدگاه گادامر، درک معنا همواره شکل گفت‌وگو را به خود می‌گیرد.
در یک گفت‌وگو، گرچه به طرف مقابل گوش می‌سپارید، اما خود را حذف نمی‌کنید.
شما گذشته، تجربیات و دیدگاه خود را همراه دارید.
او این را «افق» شما نامید؛ به عبارت دیگر:
«همه چیزهایی که از زاویه دید شما قابل مشاهده است.»
در گفت‌وگو، میان افق شما و افق طرف مقابل، تعاملی ایجاد می‌شود.
این امر باعث می‌شود هم به پیش‌فرض‌های خود آگاه شوید و هم به دیدگاه تازه‌ای دست یابید.
چیزی نو از درهم‌آمیزی شما و دیگری پدید می‌آید.
در نتیجه، شما نیز دگرگون می‌شوید:
از کسی که پیش از گفت‌وگو بودید، به کسی که از دل گفت‌وگو بیرون می‌آید.
در یک مصاحبه تلویزیونی با فیلسوف رودیگر سافرانسکی، گادامر فلسفه‌اش را چنین خلاصه کرد:
«شاید این دیگری باشد که حق دارد.»

به باور گادامر، در یک گفت‌وگوی سازنده، پدیده‌ای رخ می‌دهد.
او این را «هم‌افقی» (Horizontversmelzung) نامید؛ به عبارت دیگر:
«درهم‌آمیزی افق‌ها.»
افق شما و افق دیگری با یکدیگر ترکیب می‌شوند و همین زمینه‌ساز فهم و دگرگونی واقعی است.

کنج دنج


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍2
آمریکا و کُشتار کودکانِ میناب

در اوت ۲۰۲۱ پنتاگون اعلام کرد خودرویی مربوط به نیروهای داعش در فرودگاه کابل را مورد هدف قرار داده، ولی پس از تحقیقات، مشخص شد که این خودرو مربوط به یک خانواده‌ی غیرنظامیِ ۱۰ نفره بود و پنتاگون مسئولیت را پذیرفت. همین اشتباه در حمله به بیمارستانی در قندوز افغانستان در اکتبر ۲۰۱۵ هم اتفاق افتاد و ۴۲ نفر از پرسنل بیمارستان کشته شدند، ولی فاصله‌ی حمله، تحقیقات و قبول اشتباه و مسئولیت‌پذیری، ۵ روز بود.

چند روز پیش، چهارشنبه بود که پیت هگست (وزیر جنگ ایالات متحده) در جلسه‌ی استماع کنگره‌ی آمریکا، درباره‌ی حمله به مدرسه‌ی میناب در ساعات اول جنگ و کشته شدن کودکان، سؤال‌وجواب شد.
او پاسخ داد که این حادثه «تأسف‌بار» بوده و «تحقیقات درباره آن همچنان ادامه دارد».

اما شواهدی نشان می‌دهد که حمله به مدرسه‌ی ابتدایی شجره‌ی طیبه در میناب، عامدانه بوده یا حداقل کم‌کاری اطلاعاتی فاجعه‌باری صورت گرفته است. این شواهد چنین است:

(۱) به گزارش رویترز و بی‌بی‌سی فارسی مدرسه‌ی میناب تا پیش از سال ۱۳۹۵ در پایگاه نظامی سیدالشهداء قرار داشت. اما پس از این سال، مدرسه هرچند در جنب پادگان بود، ولی ساختمان و دیوارکشی جداگانه‌ای پیدا کرد. در نتیجه ادعای اینکه مدرسه جزئی از پایگاه بوده، خطا است.
نیویورک‌تایمز گزارش داده که مقامات آمریکایی از وجود این مدرسه در جنب پایگاه نظامی بی‌خبر بوده و اطلاعات حمله، قدیمی بوده است. اما تصاویر هواییِ جدید یا آرشیوی به راحتی می‌توانست مشخص کند که این مدرسه در کجا واقع شده تا مورد حمله قرار نگیرد.

(۲) اگر فرض کنیم مدرسه در داخل پایگاه نظامی بوده و ارتش آمریکا هم از این خبر نداشته، حمله‌ی موشکی به یک پایگاه کوچک و محلی در یک شهر کوچک، بدون این‌که حتی تجهیزات نظامی خاصی در آن وجود داشته باشد، باز مبتنی بر دانستن این مسأله بوده که درون یک پایگاه نظامی، مدرسه‌ای برای کودکان وجود دارد و ساعت حمله هم، ساعت برقراری کلاس‌ها است. در نتیجه، باز کشتار کودکان آگاهانه و عامدانه است.

(۳) دونالد ترامپ مدتی پیش وقتی از او پیرامون کشتار مدرسه‌ی میناب سؤال شد، پاسخ داد که ایران به تعدادی از موشک‌های تاماهاوک دست پیدا کرده و آن‌ها مدرسه را مورد هدف قرار داده‌اند. ترامپ اما زمان، تعداد و نحوه‌ی این دسترسی را اعلام نکرد. چنین ادعایی اما پذیرفتنی نیست. این ادعا نخست بیان‌گر و نمایان‌کننده‌ی آن است که حمله به مدرسه با موشک آمریکایی بوده و دوم این‌که اگر ایران به این موشک دسترسی داشته، طبیعتاً باید پیش از شروع جنگ اسفند‌ماه باشد؛ حال با توجه به فروش و تولید محدود این موشک، آیا گزارشی از سرقت یا کاستی در این‌باره، در اسناد داخلی آمریکا وجود دارد؟!

(۴) حمله به مدرسه‌ی میناب در یک‌ساعت نخست شروع جنگ در اسفند ۱۴۰۴ و پس از حمله به بیت رهبری بوده است؛ یعنی حمله به یک مدرسه در همان موج اول قرار داشته و طبیعتاً انتخاب اهداف موج اول، آگاهانه، عامدانه، از پیش تعیین شده و استراتژیک است و زمان زیادی برای انتخاب‌شان و ساعت حمله، صرف می‌شود. اهداف موج اول، معمولاً برای این مشخص می‌شوند که بالاترین ضربه را زده و سپس بازدارندگی را ایجاد کنند.
حال چطور ممکن است که ارتش ایالات متحده‌ی آمریکا با امکانات هوش مصنوعی، اطلاعات میدانی و ماهواره‌های تصویربرداری هدفی را با اطلاعات گذشته انتخاب کند؟ آن هم زمانی‌که در سال‌های گذشته یا حتی قبل از جنگ، دیوارهای نقاشی‌شده و زمینِ بازی، مشخص بوده است.

(۵) حمله به مدرسه‌ی میناب، چند فرضیه می‌تواند داشته باشد: اولاً هدفی استراتژیک در پایگاه هم‌جوار یا درون مدرسه حاضر شده، پس مورد هدف قرار گرفته است؛ ثانیاً مدرسه به صورت آگاهانه و عامدانه مورد هدف قرار گرفته است؛ ثالثاً هدف اصلی پایگاه نظامی بوده ولی موشک تاماهاوک با خطا به مدرسه برخورد کرده است.
اما پرسش‌هایی را هم به همراه دارد: اولاً شخصیت یا تجهیزات استراتژیک در مدرسه‌ی میناب یا پایگاه نظامی چه بوده است؟ تا الان مقامات آمریکایی درباره‌ی این موضوع سخنی نگفته و خبرگزاری‌ها افشاگری نکرده‌اند؛ ثانیاً آیا ممکن است که مدرسه‌ی کودکان میناب، برای به ترس انداختن مردم و جدی نشان دادن آمریکا در برخورد با جمهوری اسلامی، در همان موج اول، مورد حمله واقع شده باشد؟ ثالثاً خطای در هدف چطور با ادعای دقت موشک تاماهاوک و ادعای نقطه‌زنی جمع بسته می‌شود و آیا فهمیدن خطای شلیک، ۲ ماه زمان لازم دارد؟

محمد موسوی عقیقی


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍5
سیدنظام الدین موسوی نوشته است:
۷۰ روز از روزی که دونالد ترامپ گفت ایران ۳روزه تسلیم میشود، گذشت.
۱۰ هفته از روزی که گفت جنگ با ایران طی ۴هفته تمام میشود، گذشت.
۳۰ روز از روزی که گفت فردا تمدن ایران نابود میشود، گذشت.
۱۵ روز از روزی که گفت چاههای نفت ایران تا ۳روز دیگر‌ منفجر میشود، گذشت.
کاش می‌فهمید که:

سیزده سال و هفده روز معادل ۴۷۶۵ روز از روزی که محسن رنانی در کتاب مناقشه‌ی اتمی ایران نوشت که این پروژه چهارهزاررمیلیارد دلار به ایران و ایرانی خسارت مستقیم و غیرمستقیم وارد خواهد کرد، گذشت.

ده‌سال و هشت روز یعنی ۳۶۶۱ روز از روزی که خامنه‌ای گفت واردات کالای آمریکایی و تجارت با آمریکا ممنوع است، گذشت.

هفت سال و هشت‌ماه و ۲۸ روز یعنی ۲۸۲۷ روز از روزی که خامنه‌ای گفت جنگ نمی‌شود و مذاکره هم نخواهیم کرد، گذشت.

اینهمه ایرانی مردند، زندگی‌ها ویران شد، آینده‌ها تباه شد و شما نادان‌ها دست از حماقت‌هایتان بر نمی‌دارید. نفرین بر شما که جز تباهی، میراثی نداشته‌اید.
یادداشت وارده

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍6👎2🔥2
و همچنین کار پیاده‌نظام ثروت‌اندوز حکومتی، رانت‌خواران فرصت‌طلب روحانی، فرزندان و وابستگان برخوردار آنها و همه کسانی که ایران را موقوفه فقهای حاکم کرده‌اند.
رونوشت به متولی موقوفات گوهرشاد و امام‌جمعه مشهد!
فانوس

#فرهیختگان رصدخانه تزویر
🔥4❤1👍1