ترامپ میکوشد چین را در مورد ایران با خود همراه کند | شرایط برای نوعی توافق فراهم است | ایران میتواند به قدرت اقتصادی تبدیل شود
فریدون مجلسی، تحلیلگر مسایل بینالملل، با ارزیابی سفر رییسجمهوری آمریکا به پکن، به خبرنگار «چندثانیه» میگوید:
چین یک ابرقدرت است، اما نسبت به سایر قدرتهای بزرگ، از استقلال بیشتری برخوردار است. آنها نه مانند آمریکا گروهی از کشورها را در قالب ناتو با خود همراه میسازند و نه مانند روسیه که به سبب پیشینه تاریخی، به رهبری یک بلوک عادت کرده باشد.
چین این مراحل را تجربه کرده و به این جمعبندی عقلانی رسیده است که آینده ملتش، در گرو دفاع از منافع ملی است. از همین رو، حداکثر اقدامی که انجام میدهد، پرهیز از ورود به کشمکشهای بینالمللی، حفظ استقلال در روابط خارجی، تقویت توان داخلی و قرار گرفتن در موقعیتی است که از هرگونه تنش و درگیری دوری کند.
در شرایط کنونی، ترامپ میکوشد چین را به مرحلهای از سازگاری با سیاستهای خود یا حمایت از خواستههایش سوق دهد، بهویژه در موضوع ایران. در این مورد، انتظار میرود ایران از برخی سیاستهای خود فاصله بگیرد.
از سوی دیگر، هدف ترامپ آن است که وضعیت «خلیج فارس» که تحت قدرت و نفوذ ایرانیها قرار دارد، به سمتی هدایت شود که در ازای کاهش تنش، نوعی صلح و ثبات خریداری شود. به نظر میرسد اکنون شرایط برای نوعی تعامل و توافق فراهم شده است.
مجلسی به چندثانیه آنلاین گفت: چین از بسته شدن تنگه هرمز به شدت آسیب میبیند. برخلاف برخی تحلیلها که مدعیاند چین ممکن است از چنین وضعی سود ببرد، واقعیت این است که چین به انرژی وابستگی جدی دارد. همچنین چین به بازارهای صادراتی خود مانند عربستان، امارات، قطر و ایران نیازمند است.
با این حال، نباید فراموش کرد که پکن در دو گروهبندی مهم جهانی، یعنی بریکس و سازمان شانگهای، حضور فعال دارد. پکن در این چارچوب میکوشد به تدریج یوان را به جای دلار وارد مبادلات تجاری و مالی بینالمللی کند.
این تحولات نشان میدهد که جهان به تدریج از دو قرن سلطه غرب فاصله میگیرد و به سمت نظمی چندقطبی حرکت میکند، نظمی که در آن قدرتهای بزرگی مانند چین، هند و اندونزی روزبهروز مهمتر و اثرگذارتر میشوند.
ایران نیز اگر بتواند خود را از بحرانهای کنونی رها سازد، قطعا میتواند به یک قدرت بزرگ بالقوه اقتصادی، مالی و صنعتی در جهان تبدیل شود. ایران از بسیاری جهات نه تنها چیزی کمتر از کره جنوبی نداشته، بلکه در برخی زمینهها از ظرفیتهای مناسبتری نیز برخوردار بوده است.
امیدوارم این سفر ترامپ به چین به تفاهم بیشتر منجر شود. بهتر آن است که بتوانیم روابط غبارآلودشده خود با همسایگان عرب را ترمیم کنیم و منافع ملی را قربانی خواستههای محدود و نگاههای تنگنظرانه نسازیم.
فریدون مجلسی
#فرهیختگان راهی به رهایی
فریدون مجلسی، تحلیلگر مسایل بینالملل، با ارزیابی سفر رییسجمهوری آمریکا به پکن، به خبرنگار «چندثانیه» میگوید:
چین یک ابرقدرت است، اما نسبت به سایر قدرتهای بزرگ، از استقلال بیشتری برخوردار است. آنها نه مانند آمریکا گروهی از کشورها را در قالب ناتو با خود همراه میسازند و نه مانند روسیه که به سبب پیشینه تاریخی، به رهبری یک بلوک عادت کرده باشد.
چین این مراحل را تجربه کرده و به این جمعبندی عقلانی رسیده است که آینده ملتش، در گرو دفاع از منافع ملی است. از همین رو، حداکثر اقدامی که انجام میدهد، پرهیز از ورود به کشمکشهای بینالمللی، حفظ استقلال در روابط خارجی، تقویت توان داخلی و قرار گرفتن در موقعیتی است که از هرگونه تنش و درگیری دوری کند.
در شرایط کنونی، ترامپ میکوشد چین را به مرحلهای از سازگاری با سیاستهای خود یا حمایت از خواستههایش سوق دهد، بهویژه در موضوع ایران. در این مورد، انتظار میرود ایران از برخی سیاستهای خود فاصله بگیرد.
از سوی دیگر، هدف ترامپ آن است که وضعیت «خلیج فارس» که تحت قدرت و نفوذ ایرانیها قرار دارد، به سمتی هدایت شود که در ازای کاهش تنش، نوعی صلح و ثبات خریداری شود. به نظر میرسد اکنون شرایط برای نوعی تعامل و توافق فراهم شده است.
مجلسی به چندثانیه آنلاین گفت: چین از بسته شدن تنگه هرمز به شدت آسیب میبیند. برخلاف برخی تحلیلها که مدعیاند چین ممکن است از چنین وضعی سود ببرد، واقعیت این است که چین به انرژی وابستگی جدی دارد. همچنین چین به بازارهای صادراتی خود مانند عربستان، امارات، قطر و ایران نیازمند است.
با این حال، نباید فراموش کرد که پکن در دو گروهبندی مهم جهانی، یعنی بریکس و سازمان شانگهای، حضور فعال دارد. پکن در این چارچوب میکوشد به تدریج یوان را به جای دلار وارد مبادلات تجاری و مالی بینالمللی کند.
این تحولات نشان میدهد که جهان به تدریج از دو قرن سلطه غرب فاصله میگیرد و به سمت نظمی چندقطبی حرکت میکند، نظمی که در آن قدرتهای بزرگی مانند چین، هند و اندونزی روزبهروز مهمتر و اثرگذارتر میشوند.
ایران نیز اگر بتواند خود را از بحرانهای کنونی رها سازد، قطعا میتواند به یک قدرت بزرگ بالقوه اقتصادی، مالی و صنعتی در جهان تبدیل شود. ایران از بسیاری جهات نه تنها چیزی کمتر از کره جنوبی نداشته، بلکه در برخی زمینهها از ظرفیتهای مناسبتری نیز برخوردار بوده است.
امیدوارم این سفر ترامپ به چین به تفاهم بیشتر منجر شود. بهتر آن است که بتوانیم روابط غبارآلودشده خود با همسایگان عرب را ترمیم کنیم و منافع ملی را قربانی خواستههای محدود و نگاههای تنگنظرانه نسازیم.
فریدون مجلسی
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤2
پاسخی_انتقادی_به_سه_نوشته_از_دکتر_خسرو_یزدانی.pdf
267.7 KB
نقدی بر جستارهای کانال تکانه
از دکتر فرزین بانکی فیلسوف
این متن پاسخی است انتقادی به سه نوشتۀ دکتر خسرو یزدانی که در بهار ۲۰۲۶ در کانال «استادان دانشگاه در تلگرام» منتشر شد. مخاطبِ پاسخ، فراتر از نویسندۀ آن سه نوشته، همۀ استادان و دانشگاهیان ایرانی است که با چنین متنهایی روبهرو میشوند.
سه پرسش کانون این پاسخ را میسازد: نخست، استواری محتوایی متنها؛ دوم، وامهای ناگفته از نیچه و هیدگر که در پوشش اندیشۀ شخصی عرضه شدهاند؛ سوم، تأیید خویش به یاری هوش مصنوعی — شیوهای که فکر را به آینۀ خواستِ خود بدل میکند.
در برابر این شیوه، نام پتر بیری — فیلسوف سوئیسی — در پایان میآید: کسی که در اندیشیدن خود را پنهان نمیکند و وامهای فکریاش را آشکارا برمیشمارد.
#فرهیختگان راهی به رهایی
از دکتر فرزین بانکی فیلسوف
این متن پاسخی است انتقادی به سه نوشتۀ دکتر خسرو یزدانی که در بهار ۲۰۲۶ در کانال «استادان دانشگاه در تلگرام» منتشر شد. مخاطبِ پاسخ، فراتر از نویسندۀ آن سه نوشته، همۀ استادان و دانشگاهیان ایرانی است که با چنین متنهایی روبهرو میشوند.
سه پرسش کانون این پاسخ را میسازد: نخست، استواری محتوایی متنها؛ دوم، وامهای ناگفته از نیچه و هیدگر که در پوشش اندیشۀ شخصی عرضه شدهاند؛ سوم، تأیید خویش به یاری هوش مصنوعی — شیوهای که فکر را به آینۀ خواستِ خود بدل میکند.
در برابر این شیوه، نام پتر بیری — فیلسوف سوئیسی — در پایان میآید: کسی که در اندیشیدن خود را پنهان نمیکند و وامهای فکریاش را آشکارا برمیشمارد.
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤1👍1
سرنوشت اقتصاد ايران
قسمت سوم - دولت، مردم و اقتصاد
یوسف پزشکیان
در یادداشت دوم اثر جنگ بر اقتصاد را مرور کردیم و ۳ تا مسئله اصلی عنوان شد که فکر میکنیم در کوتاهمدت با آنها مواجه خواهیم بود. حالا میخواهیم ببینیم دولت و مردم چگونه میتوانند در سرنوشت اقتصاد تاثیر بگذارند. در واقع پیشنهادهای پراکندهای را که به ذهن میرسد فهرست میکنیم. این فهرست میتواند تواند افراد خبره و کارشناس اصلاح و تکمیل شود.
◀️ صادرات
محاصره اقتصادی، صادرات عمده را محدود میکند.
۱- شاید بتوان برخی اقلام تولیدی را در پکیجهای کوچکتر و از راههای جایگزین صادر کرد.
۲- شاید بتوان با انجام مبادلات از طریق ارزهای جایگزین و یا تهاتر (مبادله کالا با کالا) بخشی ازص مشکل را حل کرد.
۳- واگذاری اختیارات به استانها از سیاستهایی است که باید ادامه داشته باشد و موانع پیش روی استانها برطرف شود.
◀️ تولیدیهای آسیب دیده
۱- اگر مشکلات تولیدیها فهرست شود، شاید بهتر بتوان کمک کرد. برخی دستگاههایشان آسیب دیده و به قطعات نیاز دارد که باید از خارج وارد شود. برخی در تهیه مواد اولیه مشکل دارند. برخی مشتریشان را از دست دادهاند. نمیتوان راه حل یکسان برای همه اینها ارائه کرد.
- شاید بتوان گروههای متخصصی را مامور کرد که مشکلات را احصا کنند و برای حل هر کدام با کمک صاحبان تولیدیها و کسب و کارها راهی پیدا کنند.
- برخی ممکن است با تسهیلات بانکی، تمهیل بدهیها، بخشودگی مالیاتی قابل حل باشد. برخی به تنظیم برخی مقررات و تسهیلگری در گمرکها یا شاید انجام مساعدتها و هماهنگیهایی توسط دستگاه سیاستخارجیص نیاز داشته باشند.
۲- درگیر کردن دانشگاهها و دانشگاهیان و شرکتهای دانشبنیان ممکن است در حل بخشی از مشکلات تولیدیها و کسب و کارها موثر باشد.
۴- (نکته مهم) تولید برخی محصولات در داخل کشور از اساس صرفه اقتصادی نداشته و به مدد رانت انرژی یا ارزی یا دلایل دیگر اجازه گسترش و تولید این محصولات صادر شده است. جنگ فرصتی در اختیار ما قرار میدهد که برخی از بنگاههایی که توجیه اقتصادی و راهبردی ندارند، تعطیل کنیم. لازمه این کار این است که دولت سیاست اقتصادی و صنعتی واضح و روشنی داشته باشد و این را با جدیت پیگیری کند. نمیدانم ظرفیت چنین کاری در وزارتخانههای مرتبط وجود دارد یا نه.
◀️ مدیریت ارز و واردات کالا
کاهش صادرات (به هر دلیلی) کشور را با کمبود ارز مواجه خواهد کرد. در کمبود ارز، احتمالا توصیه اقتصاددانها این خواهد بود که ارز فقط برای کالاها و محصولات اساسی اختصاص پیدا کند. طبیعتا محصولات وارداتی خارج از فهرست دولت، کمیاب خواهند شد و قیمت آنها زیاد خواهد شد. بنابراین مدیریت واردات اهمیت دوچندان مییابد. چند تا سوال مهم خواهیم داشت:
۱- چه کالاهایی در فهرست کالاهای اساسی قرار بگیرند؟
۲- چه مقدار سهمیه ارزی هرکدام باشد؟
۳- قیمت این کالاها چگونه باید مشخص شود؟ قیمت جهانی یا قیمت کنترل شده داخلی؟
۴- چگونه در کشور توزیع شود که دقیقا به دست کسی برسد که ضرورت دارد؟ وزارتخانههای صمت، جهادکشاورزی، بهداشت و درمان، و کار و رفاه درگیر این مسائل خواهند بود.
سیاست دولت این بوده که از قیمتگذاری در کالاهای اساسی و تثبیت قیمت ارز تا جای ممکن اجتناب کند و در عوض معادل یارانهای که برای تثبیت قیمت ارز پرداخت میشد، در قالب کالابرگ بین مردم توزیع شود.
با این سیاست قیمت کالاها در داخل کشور با قیمتشان در سایر کشورها مساوی (یا تقریبا مساوی) خواهد شد. جلوی قاچاق و رانت گرفته خواهد شد. اما قیمت ارز بالا خواهد رفت.
◀️ ما ۴ دسته کالا داریم:
۱- کالاهای فوقضروری که هزینه افزایش قیمت آنها به مردم در قالب کالابرگ پرداخت خواهد شد. دولت قدرت خرید را تضمین میکند.
۲- کالاهایی که در فهرست تخصیص ارز قرار میگیرند ولی دولت قدرت خرید را تضمین نمیکند.
۳- کالاهایی که در فهرست تخصیص ارز قرار نمیگیرند. اما بازرگانان یا افراد میتوانند با ارز شخصی وارد کنند.
۴- کالاهایی که واردات آنها ممنوع اعلام میشود.
با تنوعی که در کالاها داریم و پیچیدگیای که دراثر سیاست تخصیص ارز ایجاد میشود، راهکار یکسان برای مدیریت مصرف جوابگو نخواهد بود. لازم خواهد بود برای تامین، مدیریت نیاز، توزیع، قیمت و به طور کلی مواجهه با هر کدام از کالاها برنامه جداگانهای تدوین و راهبری شود.
#فرهیختگان راهی به رهایی
قسمت سوم - دولت، مردم و اقتصاد
یوسف پزشکیان
در یادداشت دوم اثر جنگ بر اقتصاد را مرور کردیم و ۳ تا مسئله اصلی عنوان شد که فکر میکنیم در کوتاهمدت با آنها مواجه خواهیم بود. حالا میخواهیم ببینیم دولت و مردم چگونه میتوانند در سرنوشت اقتصاد تاثیر بگذارند. در واقع پیشنهادهای پراکندهای را که به ذهن میرسد فهرست میکنیم. این فهرست میتواند تواند افراد خبره و کارشناس اصلاح و تکمیل شود.
◀️ صادرات
محاصره اقتصادی، صادرات عمده را محدود میکند.
۱- شاید بتوان برخی اقلام تولیدی را در پکیجهای کوچکتر و از راههای جایگزین صادر کرد.
۲- شاید بتوان با انجام مبادلات از طریق ارزهای جایگزین و یا تهاتر (مبادله کالا با کالا) بخشی ازص مشکل را حل کرد.
۳- واگذاری اختیارات به استانها از سیاستهایی است که باید ادامه داشته باشد و موانع پیش روی استانها برطرف شود.
◀️ تولیدیهای آسیب دیده
۱- اگر مشکلات تولیدیها فهرست شود، شاید بهتر بتوان کمک کرد. برخی دستگاههایشان آسیب دیده و به قطعات نیاز دارد که باید از خارج وارد شود. برخی در تهیه مواد اولیه مشکل دارند. برخی مشتریشان را از دست دادهاند. نمیتوان راه حل یکسان برای همه اینها ارائه کرد.
- شاید بتوان گروههای متخصصی را مامور کرد که مشکلات را احصا کنند و برای حل هر کدام با کمک صاحبان تولیدیها و کسب و کارها راهی پیدا کنند.
- برخی ممکن است با تسهیلات بانکی، تمهیل بدهیها، بخشودگی مالیاتی قابل حل باشد. برخی به تنظیم برخی مقررات و تسهیلگری در گمرکها یا شاید انجام مساعدتها و هماهنگیهایی توسط دستگاه سیاستخارجیص نیاز داشته باشند.
۲- درگیر کردن دانشگاهها و دانشگاهیان و شرکتهای دانشبنیان ممکن است در حل بخشی از مشکلات تولیدیها و کسب و کارها موثر باشد.
۴- (نکته مهم) تولید برخی محصولات در داخل کشور از اساس صرفه اقتصادی نداشته و به مدد رانت انرژی یا ارزی یا دلایل دیگر اجازه گسترش و تولید این محصولات صادر شده است. جنگ فرصتی در اختیار ما قرار میدهد که برخی از بنگاههایی که توجیه اقتصادی و راهبردی ندارند، تعطیل کنیم. لازمه این کار این است که دولت سیاست اقتصادی و صنعتی واضح و روشنی داشته باشد و این را با جدیت پیگیری کند. نمیدانم ظرفیت چنین کاری در وزارتخانههای مرتبط وجود دارد یا نه.
◀️ مدیریت ارز و واردات کالا
کاهش صادرات (به هر دلیلی) کشور را با کمبود ارز مواجه خواهد کرد. در کمبود ارز، احتمالا توصیه اقتصاددانها این خواهد بود که ارز فقط برای کالاها و محصولات اساسی اختصاص پیدا کند. طبیعتا محصولات وارداتی خارج از فهرست دولت، کمیاب خواهند شد و قیمت آنها زیاد خواهد شد. بنابراین مدیریت واردات اهمیت دوچندان مییابد. چند تا سوال مهم خواهیم داشت:
۱- چه کالاهایی در فهرست کالاهای اساسی قرار بگیرند؟
۲- چه مقدار سهمیه ارزی هرکدام باشد؟
۳- قیمت این کالاها چگونه باید مشخص شود؟ قیمت جهانی یا قیمت کنترل شده داخلی؟
۴- چگونه در کشور توزیع شود که دقیقا به دست کسی برسد که ضرورت دارد؟ وزارتخانههای صمت، جهادکشاورزی، بهداشت و درمان، و کار و رفاه درگیر این مسائل خواهند بود.
سیاست دولت این بوده که از قیمتگذاری در کالاهای اساسی و تثبیت قیمت ارز تا جای ممکن اجتناب کند و در عوض معادل یارانهای که برای تثبیت قیمت ارز پرداخت میشد، در قالب کالابرگ بین مردم توزیع شود.
با این سیاست قیمت کالاها در داخل کشور با قیمتشان در سایر کشورها مساوی (یا تقریبا مساوی) خواهد شد. جلوی قاچاق و رانت گرفته خواهد شد. اما قیمت ارز بالا خواهد رفت.
◀️ ما ۴ دسته کالا داریم:
۱- کالاهای فوقضروری که هزینه افزایش قیمت آنها به مردم در قالب کالابرگ پرداخت خواهد شد. دولت قدرت خرید را تضمین میکند.
۲- کالاهایی که در فهرست تخصیص ارز قرار میگیرند ولی دولت قدرت خرید را تضمین نمیکند.
۳- کالاهایی که در فهرست تخصیص ارز قرار نمیگیرند. اما بازرگانان یا افراد میتوانند با ارز شخصی وارد کنند.
۴- کالاهایی که واردات آنها ممنوع اعلام میشود.
با تنوعی که در کالاها داریم و پیچیدگیای که دراثر سیاست تخصیص ارز ایجاد میشود، راهکار یکسان برای مدیریت مصرف جوابگو نخواهد بود. لازم خواهد بود برای تامین، مدیریت نیاز، توزیع، قیمت و به طور کلی مواجهه با هر کدام از کالاها برنامه جداگانهای تدوین و راهبری شود.
#فرهیختگان راهی به رهایی
🔥1
سرنوشت اقتصاد ايران
قسمت چهارم - سایر توصیههای کلان
یوسف پزشکیان
در نهایت برای جمعبندی شاید بشود بعضی نکات و توصیههای کلی برای دولت و حاکمیت پیشنهاد کرد که در عبور از بحران موثر باشند. این فهرست میتواند با نظر صاحبنظران اصلاح و تکمیل شود.
دولت
1️⃣ از هر راهی که باعث میشود ارز بیشتری وارد کشور شود استقبال کند.
2️⃣ هرچه که دارد عادلانه توزیع کند.
3️⃣ به رونق کسب و کار کمک کند تا سطح درآمد مردم افزایش پیدا کند تا فشار افزایش قیمتها جبران شود.
4️⃣ بهرهوری خود را افزایش دهد. شرایط جنگی فرصت بازآرایی ساختار و فرآیندها و حتی بازبینی وظایف و شرح کار را در اختیار دولت قرار داده است. مهمترین دستاورد جنگ میتواند بازآرایی سازمان دولت باشد. همانطور که در بخش تولیدیهای آسیبدیده درباره تعطیل کردن تولیدیهای فاقد توجیه اقتصادی گفتم، بازآرایی سازمان دولت به خاطر شبکه پیچیده ذینفعان خیلی سخت خواهد بود و من برآوردی ندارم که شانس موفقیت چقدر خواهد بود.
5️⃣ شرایط را صادقانه به مردم توضیح بدهد و اجازه ندهد رسانههای معاند افکار عمومی را مدیریت کنند. اگر مجموعه رسانههای عمومی کشور همراهی نکنند، کشور حتما گرفتار مشکلات بزرگ خواهد شد. باید روی مرز بسیار باریکی حرکت کرد که از سویی ناامیدی و یاس در مردم شکل نگیرد و از سوی دیگر امید واهی، وعده دروغ، و ادعاهای نادرست باعث از دست رفتن اعتماد مردم نشود.
6️⃣ از مشارکت مردم استفاده کند. طرح محلهمحوری که رئیسجمهور روی آن تاکید دارند میتواند بسیار موثر باشد. آنچه در حال رخ دادن است، مسئله دولت تنها نیست. مسئله ایران است. اگر همه کمک و مشارکت نکنند ممکن است کشتی نتواند از گردابها عبور کند. هنر دولت میتواند این باشد که راههای مختلف برای مشارکت مردم خلق کند. امکان سرمایهگذاری در صنایع از طریق توکنایز کردن سهام، تعریف کمکهای داوطلبانه و صدور گواهی فعالیت داوطبانه، آموزش راههای کاهش مصرف انرژی (اگر مصرف انرژیمان نصف شود، احتمالا به راحتی از بحران پیش رو عبور میکنیم). حتی جهت دادن به تجمعات خیابانی در راستای افزایش تابآوری و کمک به افراد آسیبدیده یا تحت فشار
7️⃣ در شرایطی که کیک اقتصاد کشور دارد کوچک میشود سودجویی کاسبکارانه برخی افراد اثر روانی بسیار منفیتری بر روی جامعه دارد. همکاری وزارت صمت، جهادکشاورزی، دادگستری با قوه قضائیه و فعال کردن تعزیرات برای مقابله و برخورد شدید با انواع احتکار، گرانفروشی و فساد اهمیت حیاتی پیدا میکند.
#فرهیختگان راهی به رهایی
قسمت چهارم - سایر توصیههای کلان
یوسف پزشکیان
در نهایت برای جمعبندی شاید بشود بعضی نکات و توصیههای کلی برای دولت و حاکمیت پیشنهاد کرد که در عبور از بحران موثر باشند. این فهرست میتواند با نظر صاحبنظران اصلاح و تکمیل شود.
دولت
1️⃣ از هر راهی که باعث میشود ارز بیشتری وارد کشور شود استقبال کند.
2️⃣ هرچه که دارد عادلانه توزیع کند.
3️⃣ به رونق کسب و کار کمک کند تا سطح درآمد مردم افزایش پیدا کند تا فشار افزایش قیمتها جبران شود.
4️⃣ بهرهوری خود را افزایش دهد. شرایط جنگی فرصت بازآرایی ساختار و فرآیندها و حتی بازبینی وظایف و شرح کار را در اختیار دولت قرار داده است. مهمترین دستاورد جنگ میتواند بازآرایی سازمان دولت باشد. همانطور که در بخش تولیدیهای آسیبدیده درباره تعطیل کردن تولیدیهای فاقد توجیه اقتصادی گفتم، بازآرایی سازمان دولت به خاطر شبکه پیچیده ذینفعان خیلی سخت خواهد بود و من برآوردی ندارم که شانس موفقیت چقدر خواهد بود.
5️⃣ شرایط را صادقانه به مردم توضیح بدهد و اجازه ندهد رسانههای معاند افکار عمومی را مدیریت کنند. اگر مجموعه رسانههای عمومی کشور همراهی نکنند، کشور حتما گرفتار مشکلات بزرگ خواهد شد. باید روی مرز بسیار باریکی حرکت کرد که از سویی ناامیدی و یاس در مردم شکل نگیرد و از سوی دیگر امید واهی، وعده دروغ، و ادعاهای نادرست باعث از دست رفتن اعتماد مردم نشود.
6️⃣ از مشارکت مردم استفاده کند. طرح محلهمحوری که رئیسجمهور روی آن تاکید دارند میتواند بسیار موثر باشد. آنچه در حال رخ دادن است، مسئله دولت تنها نیست. مسئله ایران است. اگر همه کمک و مشارکت نکنند ممکن است کشتی نتواند از گردابها عبور کند. هنر دولت میتواند این باشد که راههای مختلف برای مشارکت مردم خلق کند. امکان سرمایهگذاری در صنایع از طریق توکنایز کردن سهام، تعریف کمکهای داوطلبانه و صدور گواهی فعالیت داوطبانه، آموزش راههای کاهش مصرف انرژی (اگر مصرف انرژیمان نصف شود، احتمالا به راحتی از بحران پیش رو عبور میکنیم). حتی جهت دادن به تجمعات خیابانی در راستای افزایش تابآوری و کمک به افراد آسیبدیده یا تحت فشار
7️⃣ در شرایطی که کیک اقتصاد کشور دارد کوچک میشود سودجویی کاسبکارانه برخی افراد اثر روانی بسیار منفیتری بر روی جامعه دارد. همکاری وزارت صمت، جهادکشاورزی، دادگستری با قوه قضائیه و فعال کردن تعزیرات برای مقابله و برخورد شدید با انواع احتکار، گرانفروشی و فساد اهمیت حیاتی پیدا میکند.
#فرهیختگان راهی به رهایی
🔥1
https://youtu.be/g_O2NHBtxVc?si=26ZIDLM3IKyS84rm
در این ویدئو، علی میرسپاسی به جنگ به عنوان آینهای در برابر جامعه ایران نگاه میکند؛ لحظهای که نهتنها زخمها، بلکه همدلی، مراقبت و پیوند میان ایرانیان را آشکارتر میسازد. نگاهی تأمل برانگیز به ایران، بحران و معنای «امر ملی».
#فرهیختگان راهی به رهایی
در این ویدئو، علی میرسپاسی به جنگ به عنوان آینهای در برابر جامعه ایران نگاه میکند؛ لحظهای که نهتنها زخمها، بلکه همدلی، مراقبت و پیوند میان ایرانیان را آشکارتر میسازد. نگاهی تأمل برانگیز به ایران، بحران و معنای «امر ملی».
#فرهیختگان راهی به رهایی
YouTube
جنگ، آینهای در برابر ایران - علی میرسپاسی
War, A Mirror Held Up to Iran
جنگ، آینهای در برابر ایران
Discourses on Iranian History and Culture
Ali Mirsepassi
Gallatin Research Excellence Professor at New York University
Conversation Date: May 11, 2026
Supported by NYU, Iranian Studies Initiative
جنگ، آینهای در برابر ایران
Discourses on Iranian History and Culture
Ali Mirsepassi
Gallatin Research Excellence Professor at New York University
Conversation Date: May 11, 2026
Supported by NYU, Iranian Studies Initiative
👍2❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
محمد جواد آذری جهرمی :
اینکه صحبت می شود که ۴۰۰کیلو را بدهید یک معادله ساده نیست !
#فرهیختگان روزن آگاهی
اینکه صحبت می شود که ۴۰۰کیلو را بدهید یک معادله ساده نیست !
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍2
فرهنگ، هویت ملی و نظم نمادین
«نظامهای نمادین، بهعنوان ابزارهای شناخت و ارتباط، تنها از آن رو میتوانند قدرتی ساختاربخش اعمال کنند که خودشان نیز ساختیافتهاند. قدرت نمادین، قدرتِ ساختنِ واقعیت است؛ قدرتی که میکوشد نوعی نظمِ معرفتشناختی (ordre gnoséologique) برقرار کند. معنای بیواسطه جهان، و به ویژه جهان اجتماعی، مبتنی است بر آنچه امیل دورکهایم همنوایی منطقی (conformisme logique) مینامد؛ یعنی برداشتی همگن از زمان، فضا، عدد و علیت که توافق میان ذهنها را ممکن میسازد. دورکهایم و پس از او ردکلیف براون که «همبستگی اجتماعی» را بر اشتراک در یک نظام نمادین بنا میکند، این امتیاز را دارد که کارکرد اجتماعیِ نمادگرایی را (به معنای ساختار- کارکردگرایانه) به صراحت نشان میدهد؛ کارکردی که در حقیقت سیاسی است و به کارکرد صرفِ ارتباطیای که ساختارگرایان برای نمادها قائلاند فروکاسته نمیشود. نمادها ابزارهای ممتازِ «ادغام اجتماعی» هستند: آنها، به مثابه ابزارهای شناخت و ارتباط (رجوع کنید به تحلیل دورکهایمی جشن)، امکانِ اجماع بر سر معنای جهان اجتماعی را فراهم میکنند؛ اجماعی که نقشی بنیادی در بازتولید نظم اجتماعی دارد. ادغام «منطقی»، شرطِ ادغام اخلاقی است.»
پییر بوردیو، زبان و قدرت نمادین
[درست به همین دلیل است که هویت ملی و جمعی بر پایه یک نظم نمادین اهمیتی مرکزی در حیات اجتماعی دارد و امکان ادغام اخلاقی و اجتماعی را فراهم میآورد. سنت مارکسی و انتقادی صرفاً بر روی وجوه سلطهگرانه نظم نمادین تأکید میکند در صورتی که نظم نمادین را نمیتوان به کارکرد ایدئولوژیک فروکاست. ارتباط و همبستگی در یک جامعه بدون اجماعی نمادین به وجود نمیآید. اگر در گذشته دین مبنای این اجماع را به وجود میآورد امروز هویت و فرهنگ ملی این مبنا را فراهم میآورد.]
بابک مینا
#فرهیختگان روزن آگاهی
«نظامهای نمادین، بهعنوان ابزارهای شناخت و ارتباط، تنها از آن رو میتوانند قدرتی ساختاربخش اعمال کنند که خودشان نیز ساختیافتهاند. قدرت نمادین، قدرتِ ساختنِ واقعیت است؛ قدرتی که میکوشد نوعی نظمِ معرفتشناختی (ordre gnoséologique) برقرار کند. معنای بیواسطه جهان، و به ویژه جهان اجتماعی، مبتنی است بر آنچه امیل دورکهایم همنوایی منطقی (conformisme logique) مینامد؛ یعنی برداشتی همگن از زمان، فضا، عدد و علیت که توافق میان ذهنها را ممکن میسازد. دورکهایم و پس از او ردکلیف براون که «همبستگی اجتماعی» را بر اشتراک در یک نظام نمادین بنا میکند، این امتیاز را دارد که کارکرد اجتماعیِ نمادگرایی را (به معنای ساختار- کارکردگرایانه) به صراحت نشان میدهد؛ کارکردی که در حقیقت سیاسی است و به کارکرد صرفِ ارتباطیای که ساختارگرایان برای نمادها قائلاند فروکاسته نمیشود. نمادها ابزارهای ممتازِ «ادغام اجتماعی» هستند: آنها، به مثابه ابزارهای شناخت و ارتباط (رجوع کنید به تحلیل دورکهایمی جشن)، امکانِ اجماع بر سر معنای جهان اجتماعی را فراهم میکنند؛ اجماعی که نقشی بنیادی در بازتولید نظم اجتماعی دارد. ادغام «منطقی»، شرطِ ادغام اخلاقی است.»
پییر بوردیو، زبان و قدرت نمادین
[درست به همین دلیل است که هویت ملی و جمعی بر پایه یک نظم نمادین اهمیتی مرکزی در حیات اجتماعی دارد و امکان ادغام اخلاقی و اجتماعی را فراهم میآورد. سنت مارکسی و انتقادی صرفاً بر روی وجوه سلطهگرانه نظم نمادین تأکید میکند در صورتی که نظم نمادین را نمیتوان به کارکرد ایدئولوژیک فروکاست. ارتباط و همبستگی در یک جامعه بدون اجماعی نمادین به وجود نمیآید. اگر در گذشته دین مبنای این اجماع را به وجود میآورد امروز هویت و فرهنگ ملی این مبنا را فراهم میآورد.]
بابک مینا
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤1
مهدی شفاخواه، فعال حوزه آموزش و حمایت از کودکان کار و ساکنان مناطق محروم، توسط نیروهای وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی بازداشت شد.
این فعال حوزه کودکان عصر سهشنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، ماموران وزارت اطلاعات بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد. همچنین تمامی وسایل الکترونیکی و ارتباطی او و همسرش نیز توقیف شده است.
هنوز از دلایل بازداشت، اتهامات انتسابی و محل دقیق نگهداری شفاخواه هیچ اطلاع دقیقی در دسترس نیست و پیگیریهای خانواده او برای کسب اطلاع از وضعیت سلامت او بینتیجه مانده است.
مهدی شفاخواه طی سالهای اخیر به صورت داوطلبانه در مناطق محروم و حاشیهنشین فعالیت داشته و از طریق آموزش ورزش و مهارتهای اجتماعی به کودکان کار و نوجوانان آسیبپذیر، در راستای کاهش آسیبهای اجتماعی از جمله اعتیاد و بزهکاری تلاش میکرد.
او برادر رضا شفاخواه، وکیل دادگستری و فعال حقوق کودکان و زندانیان سیاسی، است.
#فرهیختگان روزن آگاهی
این فعال حوزه کودکان عصر سهشنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، ماموران وزارت اطلاعات بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد. همچنین تمامی وسایل الکترونیکی و ارتباطی او و همسرش نیز توقیف شده است.
هنوز از دلایل بازداشت، اتهامات انتسابی و محل دقیق نگهداری شفاخواه هیچ اطلاع دقیقی در دسترس نیست و پیگیریهای خانواده او برای کسب اطلاع از وضعیت سلامت او بینتیجه مانده است.
مهدی شفاخواه طی سالهای اخیر به صورت داوطلبانه در مناطق محروم و حاشیهنشین فعالیت داشته و از طریق آموزش ورزش و مهارتهای اجتماعی به کودکان کار و نوجوانان آسیبپذیر، در راستای کاهش آسیبهای اجتماعی از جمله اعتیاد و بزهکاری تلاش میکرد.
او برادر رضا شفاخواه، وکیل دادگستری و فعال حقوق کودکان و زندانیان سیاسی، است.
#فرهیختگان روزن آگاهی
🔥2👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
جامعهی چندپاره و یکپارچهی ایرانی
چند درصد از ایرانیها این شبها در خیاباناند؟ چه بخشی از جامعه هنوز در قهر است؟ اکثریت مردم ایران چه میخواهند؟
گفتگو با محمدرضا جلائیپور
وضعیت؛ تأملی دربارهی ایرانِ پس از جنگ
کاملِ ویدیو اینجا
#فرهیختگان روزن آگاهی
چند درصد از ایرانیها این شبها در خیاباناند؟ چه بخشی از جامعه هنوز در قهر است؟ اکثریت مردم ایران چه میخواهند؟
گفتگو با محمدرضا جلائیپور
وضعیت؛ تأملی دربارهی ایرانِ پس از جنگ
کاملِ ویدیو اینجا
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍4👎2
زندگیِ آکادمیسینها به ندرت جالب است.
البته که سفر میکنند، ولی سفرشان را در هوای داغ انجام میدهند، با شرکت در چیزهایی مثل کنفرانسها و بحثها، با حرف زدن و حرف زدن... روشنفکران به طور حیرتانگیزی صاحبنظرند، آنها دربارهی همه چیز نظر میدهند.
من روشنفکر نیستم، چون قادر نیستم نظراتی چنین بدهم، چراکه انبوهی از نظرات برای ارائه ندارم. آنچه میدانم صرفاً از خلالِ چیزی است که در همان موقع مشغولِ کار کردن روی آن هستم، و اگر بخواهم چند سال بعد به آن برگردم، مجبورم دوباره آن را بیاموزم. چه خوب است نقطهنظری دربارهی هر چیز نداشته باشیم.
امروزه ما نه از فقدان یا کمبودِ ارتباطات، بلکه از نیروهایی رنج میبریم که ما را مجبور به گفتنِ مسائلی میکنند که حقیقتاً چیز زیادی برای گفتن دربارهی آنها نداریم.
سفر کردن یعنی جایی دیگر رفتن، چیزی آنجا گفتن، سپس برگشتن و چیزی اینجا گفتن: تا وقتی که دیگر برنگردیم و در جایِ دیگر سکنی گزینیم. بدین جهت من چندان اهل مسافرت نیستم؛ زیادی نقلِ مکان کردن، شدن را خفه میکند. جملهای از توینبی واقعاً تکانم داد: «کوچگران کسانی نیستند که نقلِ مکان میکنند؛ آنان کوچگر میشوند چون از ناپدید شدن سر باز میزنند».
ژیل دلوز
#فرهیختگان روزن آگاهی
البته که سفر میکنند، ولی سفرشان را در هوای داغ انجام میدهند، با شرکت در چیزهایی مثل کنفرانسها و بحثها، با حرف زدن و حرف زدن... روشنفکران به طور حیرتانگیزی صاحبنظرند، آنها دربارهی همه چیز نظر میدهند.
من روشنفکر نیستم، چون قادر نیستم نظراتی چنین بدهم، چراکه انبوهی از نظرات برای ارائه ندارم. آنچه میدانم صرفاً از خلالِ چیزی است که در همان موقع مشغولِ کار کردن روی آن هستم، و اگر بخواهم چند سال بعد به آن برگردم، مجبورم دوباره آن را بیاموزم. چه خوب است نقطهنظری دربارهی هر چیز نداشته باشیم.
امروزه ما نه از فقدان یا کمبودِ ارتباطات، بلکه از نیروهایی رنج میبریم که ما را مجبور به گفتنِ مسائلی میکنند که حقیقتاً چیز زیادی برای گفتن دربارهی آنها نداریم.
سفر کردن یعنی جایی دیگر رفتن، چیزی آنجا گفتن، سپس برگشتن و چیزی اینجا گفتن: تا وقتی که دیگر برنگردیم و در جایِ دیگر سکنی گزینیم. بدین جهت من چندان اهل مسافرت نیستم؛ زیادی نقلِ مکان کردن، شدن را خفه میکند. جملهای از توینبی واقعاً تکانم داد: «کوچگران کسانی نیستند که نقلِ مکان میکنند؛ آنان کوچگر میشوند چون از ناپدید شدن سر باز میزنند».
ژیل دلوز
#فرهیختگان روزن آگاهی
🔥1
Audio
در ویرانههای دانشگاهم، دانشگاه شهید بهشتی درباره
فضایل عاطفی و پیچیدگیهای عواطف در جامعهای زخمی
۳۰ دقیقه
مریم نصر
#فرهیختگان روزن آگاهی
فضایل عاطفی و پیچیدگیهای عواطف در جامعهای زخمی
۳۰ دقیقه
مریم نصر
#فرهیختگان روزن آگاهی
🕊2
نقد اپوزیسیونیــسم
محمدرضا نیکفر
مدتی است که مفهوم "اپوزیسیون" در بحثها و نوشتههای سیاسی ایرانیان رایج شده است. تکرار کاربرد این واژه این تصور را ایجاد میکند که پدیدهای که به آن اشاره میشود، همواره وجود داشته است.
https://www.radiozamaneh.com/888941
در این گفتار به این پرسشها پرداخته میشود:
● پدیدهی "اپوزیسیون" چگونه شکل گرفت؟
● "اپوزیسیون" یک بستهی گفتمانی بزرگ است. گفتمان آن را میتوانیم "اپوزیسیونیسم" بنامیم. "اپوزیسیونیسم" چه مشخصاتی دارد؟
● اکنون "اپوزیسیون" و "اپوزیسیونیسم" در چه وضعیتی هستند؟
● نقد "اپوزیسیونیسم" چه بهرهای برای مبارزه دموکراتیک دارد؟
#فرهیختگان راهی به رهایی
محمدرضا نیکفر
مدتی است که مفهوم "اپوزیسیون" در بحثها و نوشتههای سیاسی ایرانیان رایج شده است. تکرار کاربرد این واژه این تصور را ایجاد میکند که پدیدهای که به آن اشاره میشود، همواره وجود داشته است.
https://www.radiozamaneh.com/888941
در این گفتار به این پرسشها پرداخته میشود:
● پدیدهی "اپوزیسیون" چگونه شکل گرفت؟
● "اپوزیسیون" یک بستهی گفتمانی بزرگ است. گفتمان آن را میتوانیم "اپوزیسیونیسم" بنامیم. "اپوزیسیونیسم" چه مشخصاتی دارد؟
● اکنون "اپوزیسیون" و "اپوزیسیونیسم" در چه وضعیتی هستند؟
● نقد "اپوزیسیونیسم" چه بهرهای برای مبارزه دموکراتیک دارد؟
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفتوگو و خرد آغاز میشود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
🔥1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
تحلیل زبان بدن دیدار ترامپ و شی
جودی جیمز، کارشناس زبان بدن:
▫️ترامپ در لحظهای که برای نخستین بار با شی روبهرو شد، با نوعی «لبخند قورباغهای» احساسات خود را آشکار کرد.
▫️ترامپ آغازکننده دست دادن بود و از چند قدم پیش از رسیدن به شی، دستش را جلو آورد. فردی که آغازکننده دست دادن است، معمولاً از همان ابتدا نوعی حس برتری و سلطه پیدا میکند و به همین دلیل معمولاً این نقش متعلق به میزبان است.
▫️زمانی که دستها در حال حرکت بودند، ترامپ ابتدا دو بار و سپس سه بار به دست شی ضربه زد که اولین ضربه از سه ضربه دوم طولانیتر بود؛ حرکتی که نشاندهنده تمایل به تحکیم رابطه است.
▫️فضای این دیدار شبیه گرمای رفتاری نبود که در سفر سال گذشته ولادیمیر پوتین به چین دیده شده بود. ترامپ هنگام گفتوگو تماس چشمی قوی و جستوجوگرانهای داشت... اما خبری از شوخیها و شیطنتهایی که در دیدار پوتین دیده بودیم، نبود. /دیلیمیل
#فرهیختگان راهی به رهایی
جودی جیمز، کارشناس زبان بدن:
▫️ترامپ در لحظهای که برای نخستین بار با شی روبهرو شد، با نوعی «لبخند قورباغهای» احساسات خود را آشکار کرد.
▫️ترامپ آغازکننده دست دادن بود و از چند قدم پیش از رسیدن به شی، دستش را جلو آورد. فردی که آغازکننده دست دادن است، معمولاً از همان ابتدا نوعی حس برتری و سلطه پیدا میکند و به همین دلیل معمولاً این نقش متعلق به میزبان است.
▫️زمانی که دستها در حال حرکت بودند، ترامپ ابتدا دو بار و سپس سه بار به دست شی ضربه زد که اولین ضربه از سه ضربه دوم طولانیتر بود؛ حرکتی که نشاندهنده تمایل به تحکیم رابطه است.
▫️فضای این دیدار شبیه گرمای رفتاری نبود که در سفر سال گذشته ولادیمیر پوتین به چین دیده شده بود. ترامپ هنگام گفتوگو تماس چشمی قوی و جستوجوگرانهای داشت... اما خبری از شوخیها و شیطنتهایی که در دیدار پوتین دیده بودیم، نبود. /دیلیمیل
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍2
چو ایران مباشد تن من مباد
بدین بوم و بر زنده یک تن مباد
اگر سر به سر تن به کشتن دهیم
از آن به که کشور به دشمن دهیم
۲۵ اردیبهشت، روز بزرگداشت فردوسی و پاسداشت زبان فارسی
#فرهیختگان راهی به رهایی
بدین بوم و بر زنده یک تن مباد
اگر سر به سر تن به کشتن دهیم
از آن به که کشور به دشمن دهیم
۲۵ اردیبهشت، روز بزرگداشت فردوسی و پاسداشت زبان فارسی
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤8
در اوایل قرن بیستم، روشنفکران چینی- مستقل از [ماکس] وبر اما همگام با وی - آیین کنفوسیوس را منشأ عقبماندگی چین معرفی کردند. در اواخر قرن بیستم، رهبران سیاسی چین، به موازات دانشمندان علوم اجتماعی غربی، آیین کنفوسیوس را به عنوان منبع پیشرفت چین تکریم میکنند. در دهه 1980، دولت چین علاقه به آیین کنفوسیوس را ترویج کرد، در حالیکه رهبران حزب [کمونیست چین] آن را "جریان اصلی" فرهنگ چینی اعلام کردند.
Samuel Huntington,
The clash of civilizations and the remakimg of world order,
p. 106,
Simon&Schuster, 1996.
عدنان فلاحی
#فرهیختگان راهی به رهایی
Samuel Huntington,
The clash of civilizations and the remakimg of world order,
p. 106,
Simon&Schuster, 1996.
عدنان فلاحی
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍2❤1
امام موسی صدر و الهیات گفتوگو؛ پارادایم بومیِ اتحاد ملّی در زمانه جنگ
حسين دانشمایه
در شرایط جنگی که موجودیت یک ملت در گرو انسجام داخلی است، اتحاد ملی از یک شعار سیاسی فراتر رفته و به «شرط امکان بقا» تبدیل میشود. اما چگونه میتوان در جامعهای متکثر با گرایشها، باورها و خاطرههای تاریخی متفاوت، بدون حذف تفاوتها به وحدت دست یافت؟ حسین دانشمایه، پژوهشگر الهیات اجتماعی، در این نوشتار با بازخوانی اندیشه و سیرهٔ امام موسی صدر، توضیح میدهد که الهیات گفتوگوی امام موسی صدر – مبتنی بر کرامت پیشادینی انسان، نفی انحصار حقیقت از منظر توحید، و گفتوگو بهمثابه شیوهٔ بودن در جهان – میتواند پارادایمی بومی برای اتحاد ملی در زمانهٔ جنگ ارائه دهد. پارادایمی که در آن پذیرش دیگری تعارف اخلاقی نیست، بلکه الزامی الهیاتی است؛ اتحاد ملی شکلِ سازمانیافتهٔ تکثر در برابر خطر بیرونی است؛ و گفتوگو نه ابزار تفاهم، بلکه ریاضت اخلاقی و جهادِ حفظ کرامت انسانی در برابر منطق خشونت به شمار میرود.
مقالهٔ حاضر با طرح این پرسش بنیادین که چگونه میتوان در جامعهٔ متکثر و جنگزده به اتحادی فراگیر دست یافت بیآنکه تفاوتها قربانی همسانسازی شوند، به بازخوانی الهیات گفتوگوی امام موسی صدر میپردازد. نویسنده با تفکیک میان «اتحاد همسانساز» و «اتحاد در وضعیت تکثر»، استدلال میکند که الگوی صدر بر پایهٔ کرامت پیشادینی انسان (مستفاد از آیهٔ ﴿وَلَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ﴾) بنیانی الهیاتی برای پذیرش دیگری فراهم میآورد که فراتر از تساهل تاکتیکی است. گفتوگو در این چارچوب نه یک ابزار تبلیغی یا مناظرهای، بلکه «شیوهٔ بودن در جهان» و خودمحدودسازی ارادی خشونت است. مقاله با استخراج چهار لایهٔ معرفتی (ایمان به کرامت مشترک)، اخلاقی (گفتوگو بهجای سرزنش)، نهادی (سازمانهای میانجی) و راهبردی (مقاومت گفتوگویی)، نشان میدهد که اتحاد ملی از منظر صدر نه یک پروژهٔ سیاسیِ ناپایدار، بلکه جلوهای از توحید در سطح اجتماع است. نتیجه آنکه الهیات گفتوگو در شرایط جنگ، الگویی بومی برای بقای جمعی ارائه میدهد که در آن دین بهجای عامل تفرقه، موتور معنابخش وحدت میشود.
کاملِ متن در instant view
#فرهیختگان راهی به رهایی
حسين دانشمایه
در شرایط جنگی که موجودیت یک ملت در گرو انسجام داخلی است، اتحاد ملی از یک شعار سیاسی فراتر رفته و به «شرط امکان بقا» تبدیل میشود. اما چگونه میتوان در جامعهای متکثر با گرایشها، باورها و خاطرههای تاریخی متفاوت، بدون حذف تفاوتها به وحدت دست یافت؟ حسین دانشمایه، پژوهشگر الهیات اجتماعی، در این نوشتار با بازخوانی اندیشه و سیرهٔ امام موسی صدر، توضیح میدهد که الهیات گفتوگوی امام موسی صدر – مبتنی بر کرامت پیشادینی انسان، نفی انحصار حقیقت از منظر توحید، و گفتوگو بهمثابه شیوهٔ بودن در جهان – میتواند پارادایمی بومی برای اتحاد ملی در زمانهٔ جنگ ارائه دهد. پارادایمی که در آن پذیرش دیگری تعارف اخلاقی نیست، بلکه الزامی الهیاتی است؛ اتحاد ملی شکلِ سازمانیافتهٔ تکثر در برابر خطر بیرونی است؛ و گفتوگو نه ابزار تفاهم، بلکه ریاضت اخلاقی و جهادِ حفظ کرامت انسانی در برابر منطق خشونت به شمار میرود.
مقالهٔ حاضر با طرح این پرسش بنیادین که چگونه میتوان در جامعهٔ متکثر و جنگزده به اتحادی فراگیر دست یافت بیآنکه تفاوتها قربانی همسانسازی شوند، به بازخوانی الهیات گفتوگوی امام موسی صدر میپردازد. نویسنده با تفکیک میان «اتحاد همسانساز» و «اتحاد در وضعیت تکثر»، استدلال میکند که الگوی صدر بر پایهٔ کرامت پیشادینی انسان (مستفاد از آیهٔ ﴿وَلَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ﴾) بنیانی الهیاتی برای پذیرش دیگری فراهم میآورد که فراتر از تساهل تاکتیکی است. گفتوگو در این چارچوب نه یک ابزار تبلیغی یا مناظرهای، بلکه «شیوهٔ بودن در جهان» و خودمحدودسازی ارادی خشونت است. مقاله با استخراج چهار لایهٔ معرفتی (ایمان به کرامت مشترک)، اخلاقی (گفتوگو بهجای سرزنش)، نهادی (سازمانهای میانجی) و راهبردی (مقاومت گفتوگویی)، نشان میدهد که اتحاد ملی از منظر صدر نه یک پروژهٔ سیاسیِ ناپایدار، بلکه جلوهای از توحید در سطح اجتماع است. نتیجه آنکه الهیات گفتوگو در شرایط جنگ، الگویی بومی برای بقای جمعی ارائه میدهد که در آن دین بهجای عامل تفرقه، موتور معنابخش وحدت میشود.
کاملِ متن در instant view
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegraph
امام موسی صدر و الهیات گفتوگو؛ پارادایم بومیِ اتحاد ملّی در زمانه جنگ
در شرایط جنگی که موجودیت یک ملت در گرو انسجام داخلی است، اتحاد ملی از یک شعار سیاسی فراتر رفته و به «شرط امکان بقا» تبدیل میشود. اما چگونه میتوان در جامعهای متکثر با گرایشها، باورها و خاطرههای تاریخی متفاوت، بدون حذف تفاوتها به وحدت دست یافت؟ حسین دانشمایه،…
🕊2
دین؛ از شریعتِ صُلب تا تربیتِ جان
دین و مسئله «تصویر کلان»
هر مواجههای با دین، پیشاپیش حامل تصوری نانوشته از چیستی آن است. دین را میتوان قانون دانست، یا روایت، یا حکمت، یا راه سلوک. این تصویر کلان، پیش از آنکه به گزارهای نظری بدل شود، در نحوه خواندن متن، نوع دینداری، و حتی مناسبات اجتماعیِ دینداران اثر میگذارد. همان سخن، اگر از دهان قانونگذار شنیده شود، رنگ الزام میگیرد و اگر از زبان مربی اخلاق جاری شود، دعوت به دگرگونی درون است.
نزاعهای دیرپای دینی، اغلب نه بر سر متن، بلکه بر سر همین تصویر پنهان است؛ تصویری که کمتر به نقد کشیده میشود، اما بیشترین قدرت را در جهتدهی به فهم دارد.
◾️ تقدیس متن و فراموشی معنا
در تاریخ ادیان، تقدیس متن گاه به جای فهم آن نشسته است. کتاب مقدس، بهتدریج از «متنِ راهنما» به «شیءِ محترم» بدل شده؛ شیئی که باید پاک نگاه داشت، بالا گذاشت و به آن سوگند خورد، بیآنکه ضرورتاً خوانده و فهمیده شود.
این تقدیسِ بیتفسیر، هرچند زاده احترام است، در عمل متن را از کارکرد تربیتیاش تهی میکند. متنِ نفهمیده، نه اصلاح میکند، نه میپرورد؛ تنها نشانهای هویتی میشود. در چنین وضعی، دینداری بیش از آنکه سلوک باشد، نمایش تعلق است.
◾️غلبه فقه حقوقی و زوال نگاه تربیتی
با فاصله گرفتن از عصر پیامبر، دین بهتدریج در قالب نظامی حقوقی صورتبندی شد. فقه، که میتوانست خادم اخلاق باشد، به علمی مستقل بدل گشت که بیش از غایت، به صورت عمل پرداخت. احکام، از نسخههای درمانی به قواعد الزامآور تغییر ماهیت دادند.
این تحول تاریخی، بیارتباط با شکلگیری دولت، نظم اجتماعی و نیاز به کنترل رفتار جمعی نبود. اما پیامد ناخواسته آن، کمرنگ شدن تلقی تربیتی از دین بود؛ تلقیای که در آن، حکم نه برای اطاعتِ بیچونوچرا، بلکه برای اصلاح جان صادر میشود.
◾️دین بهمثابه نقشه عالم و دایرةالمعارف
برخی قرائتها، دین را نقشهای جامع از هستی یا دایرةالمعارفی فراگیر میدانند؛ مجموعهای که پاسخ هر پرسش متافیزیکی، اخلاقی، تاریخی و حتی طبیعی را در خود دارد. این نگاه، اگرچه در ظاهر بزرگداشت دین است، اما آن را به دانشی انباشتی فرو میکاهد.
دینی که همهچیز را توضیح میدهد، لزوماً کسی را تربیت نمیکند. آگاهی، شرط لازم تحول است، اما شرط کافی نیست. چه بسیار دانایان که دگرگون نشدهاند.
#فرهیختگان راهی به رهایی
ادامه👇
دین و مسئله «تصویر کلان»
هر مواجههای با دین، پیشاپیش حامل تصوری نانوشته از چیستی آن است. دین را میتوان قانون دانست، یا روایت، یا حکمت، یا راه سلوک. این تصویر کلان، پیش از آنکه به گزارهای نظری بدل شود، در نحوه خواندن متن، نوع دینداری، و حتی مناسبات اجتماعیِ دینداران اثر میگذارد. همان سخن، اگر از دهان قانونگذار شنیده شود، رنگ الزام میگیرد و اگر از زبان مربی اخلاق جاری شود، دعوت به دگرگونی درون است.
نزاعهای دیرپای دینی، اغلب نه بر سر متن، بلکه بر سر همین تصویر پنهان است؛ تصویری که کمتر به نقد کشیده میشود، اما بیشترین قدرت را در جهتدهی به فهم دارد.
◾️ تقدیس متن و فراموشی معنا
در تاریخ ادیان، تقدیس متن گاه به جای فهم آن نشسته است. کتاب مقدس، بهتدریج از «متنِ راهنما» به «شیءِ محترم» بدل شده؛ شیئی که باید پاک نگاه داشت، بالا گذاشت و به آن سوگند خورد، بیآنکه ضرورتاً خوانده و فهمیده شود.
این تقدیسِ بیتفسیر، هرچند زاده احترام است، در عمل متن را از کارکرد تربیتیاش تهی میکند. متنِ نفهمیده، نه اصلاح میکند، نه میپرورد؛ تنها نشانهای هویتی میشود. در چنین وضعی، دینداری بیش از آنکه سلوک باشد، نمایش تعلق است.
◾️غلبه فقه حقوقی و زوال نگاه تربیتی
با فاصله گرفتن از عصر پیامبر، دین بهتدریج در قالب نظامی حقوقی صورتبندی شد. فقه، که میتوانست خادم اخلاق باشد، به علمی مستقل بدل گشت که بیش از غایت، به صورت عمل پرداخت. احکام، از نسخههای درمانی به قواعد الزامآور تغییر ماهیت دادند.
این تحول تاریخی، بیارتباط با شکلگیری دولت، نظم اجتماعی و نیاز به کنترل رفتار جمعی نبود. اما پیامد ناخواسته آن، کمرنگ شدن تلقی تربیتی از دین بود؛ تلقیای که در آن، حکم نه برای اطاعتِ بیچونوچرا، بلکه برای اصلاح جان صادر میشود.
◾️دین بهمثابه نقشه عالم و دایرةالمعارف
برخی قرائتها، دین را نقشهای جامع از هستی یا دایرةالمعارفی فراگیر میدانند؛ مجموعهای که پاسخ هر پرسش متافیزیکی، اخلاقی، تاریخی و حتی طبیعی را در خود دارد. این نگاه، اگرچه در ظاهر بزرگداشت دین است، اما آن را به دانشی انباشتی فرو میکاهد.
دینی که همهچیز را توضیح میدهد، لزوماً کسی را تربیت نمیکند. آگاهی، شرط لازم تحول است، اما شرط کافی نیست. چه بسیار دانایان که دگرگون نشدهاند.
#فرهیختگان راهی به رهایی
ادامه👇
👍2❤1
ادامه👆
◾️دین بهمثابه ساحت روان و اخلاق
در افقی دیگر، میتوان دین را درمانگاه جان آدمی دانست؛ جایی که نسخهها نه برای نظم اجتماعی، بلکه برای شفای درون پیچیده شدهاند. در این نگاه، انسان موجودی است آسیبپذیر، گرفتار رذایل، و نیازمند تربیت تدریجی.
پیامبر، در این روایت، طبیبی است که به سراغ بیمار میرود، نه قاضیای که متهم را فرا میخواند. تفاوت این دو نگاه، تفاوت میان ترس و اعتماد است. درمان، بیاعتماد ممکن نیست.
◾️ اخلاق؛ غایت شریعت و معیار دینداری
اگر بعثت برای «اتمام مکارم اخلاق» بوده، اخلاق نه زینت دین، که غایت آن است. عبادت، اگر به کاهش خشونت، افزایش شفقت و گشودگی جان نیانجامد، از مقصد دور افتاده است.
در این افق، اخلاق حداقلی ــ یعنی آزار نرساندن ــ کافی نیست. اخلاق دینی، اخلاقی حداکثری است: پاسخ نیکی به بدی، گذشت به جای انتقام، و کرامت حتی در مواجهه با خطاکار. چنین اخلاقی، بیش از هر چیز، نیازمند تربیت درونی است، نه اجبار بیرونی.
◾️ ارشاد، نه اجبار؛ بازخوانی امر و نهی
در این افق، اوامر و نواهی دینی «ارشادی»اند، نه تحکمی. همانگونه که نسخه پزشک برای سلامت بیمار است، نه نمایش اقتدار طبیب، احکام دینی نیز برای بهبود انساناند. ارزش عمل، به نیت و اثر آن بازمیگردد، نه به صرف انطباق صوری با قالبها.
◾️ تربیت، امری سیال و انسانی
تربیت، نسخه واحد ندارد. انسانها، زمانها و احوال، متفاوتاند. دینی که مدعی تربیت است، ناگزیر باید انعطاف، تشخیص و شفقت داشته باشد. خشونت، اگر هم جایی دارد، آخرین داروست؛ آنهم نه از سر انتقام، بلکه برای بیدار کردن جانِ خفته.
دین، اگر به جای پروردن انسان، به ابزار قدرت، تفاخر یا داوری بدل شود، از رسالت خود دور افتاده است. خوانش درمانگرانه و اخلاقمحور از دین، ما را به اصل بازمیگرداند: تبدیل انسانِ خام به انسانِ مسئول، مهربان و آزاد. فقه، کلام، عرفان و تاریخ، همگی هنگامی معنا دارند که در خدمت این دگرگونی باشند.
دین نه برای افزودن بر ترس، که برای کاستن از رنج آمده است؛ نه برای انباشت تکلیف، که برای گشودن افق انسانیت.
تقریری از مباحت استاد
سید مرتضی جزایری
#فرهیختگان راهی به رهایی
◾️دین بهمثابه ساحت روان و اخلاق
در افقی دیگر، میتوان دین را درمانگاه جان آدمی دانست؛ جایی که نسخهها نه برای نظم اجتماعی، بلکه برای شفای درون پیچیده شدهاند. در این نگاه، انسان موجودی است آسیبپذیر، گرفتار رذایل، و نیازمند تربیت تدریجی.
پیامبر، در این روایت، طبیبی است که به سراغ بیمار میرود، نه قاضیای که متهم را فرا میخواند. تفاوت این دو نگاه، تفاوت میان ترس و اعتماد است. درمان، بیاعتماد ممکن نیست.
◾️ اخلاق؛ غایت شریعت و معیار دینداری
اگر بعثت برای «اتمام مکارم اخلاق» بوده، اخلاق نه زینت دین، که غایت آن است. عبادت، اگر به کاهش خشونت، افزایش شفقت و گشودگی جان نیانجامد، از مقصد دور افتاده است.
در این افق، اخلاق حداقلی ــ یعنی آزار نرساندن ــ کافی نیست. اخلاق دینی، اخلاقی حداکثری است: پاسخ نیکی به بدی، گذشت به جای انتقام، و کرامت حتی در مواجهه با خطاکار. چنین اخلاقی، بیش از هر چیز، نیازمند تربیت درونی است، نه اجبار بیرونی.
◾️ ارشاد، نه اجبار؛ بازخوانی امر و نهی
در این افق، اوامر و نواهی دینی «ارشادی»اند، نه تحکمی. همانگونه که نسخه پزشک برای سلامت بیمار است، نه نمایش اقتدار طبیب، احکام دینی نیز برای بهبود انساناند. ارزش عمل، به نیت و اثر آن بازمیگردد، نه به صرف انطباق صوری با قالبها.
◾️ تربیت، امری سیال و انسانی
تربیت، نسخه واحد ندارد. انسانها، زمانها و احوال، متفاوتاند. دینی که مدعی تربیت است، ناگزیر باید انعطاف، تشخیص و شفقت داشته باشد. خشونت، اگر هم جایی دارد، آخرین داروست؛ آنهم نه از سر انتقام، بلکه برای بیدار کردن جانِ خفته.
دین، اگر به جای پروردن انسان، به ابزار قدرت، تفاخر یا داوری بدل شود، از رسالت خود دور افتاده است. خوانش درمانگرانه و اخلاقمحور از دین، ما را به اصل بازمیگرداند: تبدیل انسانِ خام به انسانِ مسئول، مهربان و آزاد. فقه، کلام، عرفان و تاریخ، همگی هنگامی معنا دارند که در خدمت این دگرگونی باشند.
دین نه برای افزودن بر ترس، که برای کاستن از رنج آمده است؛ نه برای انباشت تکلیف، که برای گشودن افق انسانیت.
تقریری از مباحت استاد
سید مرتضی جزایری
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3