فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
‍ زندگی کردن به شیوه انسانی با وقار

فتانه عبدالحسینی| عضو گروه مطالعات زنان| خردادماه ۱۴۰۵

آصف بیات، در کتاب «زندگی همچون سیاست» و «سیاست‌های خیابانی» «زندگی کردن به شیوه انسانی باوقار» اشاره دارد.

زندگی باوقار به مثابه کنش جمعی خاموش:
از منظر آصف بیات، جامعه‌شناس برجستهٔ ایرانی، «زندگی کردن به شیوه انسانی باوقار» در جوامع خاورمیانه، به‌ویژه در شرایط سرکوب و اقتدارگرایی، صرفاً یک مفهوم انتزاعی اخلاقی نیست، بلکه به مثابهٔ یک کنش سیاسی ظریف و در عین حال عمیق معنا پیدا می‌کند. هستهٔ مرکزی اندیشهٔ او بر این باور استوار است که مردم عادی - فرودستان شهری، زنان، جوانان و دیگر توده‌های به‌حاشیه‌رانده‌شده - علی‌رغم سلطهٔ دولت‌های خودکامه، اقتصادهای نئولیبرال و سیطرهٔ اخلاقیِ تنگ‌نظرانه، صحنه را خالی نمی‌کنند. در عوض، با اتکا به آنچه او «هنر حضور» می‌نامد، تلاش می‌کنند فضاهای جدیدی برای ابراز وجود خلق کنند و زندگی خود را به شیوه‌ای بهتر و با کرامت‌تر رقم بزنند.

بیات برای تبیین این شیوه از زیستن، مفهوم «پیشروی آرام مردم عادی» را مطرح می‌سازد. این پیشروی، نه از جنس انقلاب‌های ناگهانی یا جنبش‌های اجتماعیِ ایدئولوژی‌محور و پر سر و صدا، بلکه مجموعه‌ای از کنش‌های محتاطانه، خاموش و بلندمدت است که در متن زندگی روزمره جریان دارد. تهیدستان و فرودستان در این چارچوب، قربانیانی منفعل نیستند که سرنوشت محتوم خود را بپذیرند. آنها فعالانه و با استفاده از تاکتیک‌های روزمره برای تأمین مسکن، معیشت، کار و حفظ کرامت انسانی خود می‌کوشند و بدین ترتیب، بدون آنکه لزوماً به دنبال تغییرات کلان سیاسی باشند، ساختارهای قدرت را در سطح خُرد به چالش می‌کشند.

ابزار اصلی این پیشروی آرام، چیزی نیست جز «ناجنبش‌های اجتماعی»؛ مفهومی کلیدی در اندیشهٔ بیات. ناجنبش‌ها به «کنش‌های جمعیِ فعالانِ غیرجمعی» اشاره دارند. این بدان معناست که میلیون‌ها انسانی که لزوماً با یکدیگر ارتباط سازمان‌یافته ندارند و رهبری واحد را دنبال نمی‌کنند، به دلیل شرایط مشترک، دست به رفتارهای مشابهی می‌زنند. برای مثال، زنانی که در فضای عمومی پوشش اجباری را رعایت نمی‌کنند، یا دستفروشانی که برای کسب درآمد در حاشیهٔ خیابان‌ها می‌ایستند، هر یک به تنهایی یک کنشگرِ فردی هستند. اما وقتی این رفتارها توسط «بیشماران» تکرار شود، به تدریج به امری عادی و مشروع تبدیل گشته و مرزهای «ممکن» را جابجا می‌کند.

نیروی محرکهٔ این همبستگی پنهان، در «شبکه‌های انفعالی» و «خیابان سیاسی» شکل می‌گیرد. شبکه‌های انفعالی، پیوندهایی هستند که نه بر اساس عضویت رسمی، بلکه بر پایهٔ مشاهدهٔ وضع مشترک در فضاهای عمومی (مثل اتوبوس، صف نانوایی یا پیاده‌رو) ایجاد می‌شود. مردم در این فضاها، با دیدن دیگریِ هم‌سرنوشت خود، هویت مشترک را درونی می‌کنند و احساسات جمعی را بازتولید می‌نمایند. از سوی دیگر، «خیابان» برای کسانی که از قدرت نهادینه (مانند اعتصاب یا رأی) محروم‌اند، تنها عرصهٔ باقی‌مانده برای مبارزه و ابراز وجود است. خیابان صرفاً یک فضای فیزیکی نیست، بلکه به «خیابان سیاسی» بدل می‌شود؛ جایی که شهروندان نارضایتی خود را بر زبان می‌آورند، هویت می‌سازند و با غریبه‌ها، بر اساس منافع و عواطف مشترک، ارتباط بالقوه برقرار می‌کنند.

بنابراین، از نگاه آصف بیات، «زندگی کردن به شیوه انسانی باوقار» در شرایط سرکوب، یعنی به کارگیری «هنر حضور در زمانهٔ عسرت». یعنی با وجود فشار ساختاریِ ناشی از لغو یکجانبهٔ قرارداد اجتماعی از سوی حاکمیت، مردم از عرصهٔ اجتماعی و سیاسی خارج نمی‌شوند. آنها با کنش‌های روزمره خود -از نحوهٔ پوشش و حضور در فضاهای عمومی گرفته تا تلاش برای امرار معاش شرافتمندانه- نه فقط برای بقا، که برای بازپس‌گیری هستی ساده و باکرامت خود مبارزه می‌کنند. این مبارزه، اگرچه آرام و تدریجی است، اما توانایی آن را دارد که زمینه‌های ذهنی و عینی تغییرات بزرگ‌تر را در آینده فراهم آورد.

https://www.instagram.com/women.studies/


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤5👍3
بازداشت بخاطر یک سبقت...!
علی مرادی مراغه ای

کتاب منوچهر فرمانفرمائیان پسر فرمانفرما را می خواندم به خاطره عجیبی از او برخوردم که در اواخر حکومت رضاشاه رخ داده است.

منوچهر فرمانفرمائیان در خاطراتش می نویسد به اتفاق مادر و خواهرانم در تابستان ۱۳۱۸ش به رضوانیه می رفتیم در هنگام غروب در وقت بازگشت یک مرتبه یک موتور سیکلت پلیس که دو تا پاسبان سوارش بودند ناگهان جلو اتومبیل ما پیچید و با صدای خشن و نامطبوعی توقف کرد! یک پاسبان پرید و کنار من نشست و دستور داد به اداره مرکزی پلیس برویم.
وقتی رسیدیم، با لحن خشن و بی ادبانه ای به مادر و خواهرانم گفتند آنجا را ترک کنند و مرا نگهداشتند، در محاصره پاسبانها ایستاده بودم. مرا داخل اتاق بردند که یک ستوان پشت میزی نشسته بود، نام و نشانی ام را پرسید و اینکه وسط روز کجا بوده ام...
مرا توی راهرو نگهداشته بودند، گرسنه و نگران و سرگردان نشسته بودم و در ذهن ام مرور می کردم که چه کار ممکن است از من سر زده باشد که به این وضع گرفتار شده ام؟!
سرانجام، مرا همراه دو پاسبان و یک افسر به زندان مرکزی بردند...کف سلولی که ظاهر مال من بود، مردی خوابیده بود. یکی از نگهبانان با قنداق تفنگ، وحشیانه او را بیدار کرد و توی سلول مجاور پرت کرد و در حالیکه که کلید را توی قفل می چرخاند با صدای گوشخراشی به تمسخر به من گفت:
«شما باید تنها باشید، مورد شما خیلی مهم است، برادر شما شاهزاده فیروز نصرت الدوله و دیگران نیز توی همین سلول بودند»!

پس از رفتنِ نگهبان، هر پیشامدی را در آن روز در ذهنم مرور و سعی می کردم هر چیز کوچکی را که ممکن بود باعث این وضع ناگوار برایم شده باشد، در نظر آورم، تمام جاهایی که رفته بودم به یاد می آوردم یا تمام کسانی را که با آنها گفتگو کرده بودم...
صبح روز بعد، نگهبان آمد، از او پرسیدم چرا مرا بازداشت کرده‌اند؟
گفت:
«شما جرم سنگینی مرتکب شده‌اید و مجازات خواهید شد. وسط روز اتومبیل شما از اتومبیل ولیعهد سبقت گرفته است، شماره اتومبیل‌تان را برداشته‌اند...
مات و مبهوت به او نگاه کردم...ناگهان خنده‌ام گرفت...»
(کتاب: خون و نفت...نوشته منوچهر فرمانفرمائیان...ص۱۵۴)

روزگار سرشار از عبرت است!
زمانی قبل از این، همین رضاشاه، نگهبان خانه فرمانفرما بود و فرمانفرما، بخاطر هیکل تنومند و قد ۱۹۰سانتیمتری رضاخان، مسلسل ماکسیم را که به تازگی وارد ایران شده بوده برای حملش، به رضاخان سپرده بود در جنگ با ترکهای عثمانی در ۱۲۸۵ش و نگهبانی درب خانه‌اش...
و بخاطر همین، در آن سالها، رضاشاه معروف شده بود به رضا ماکسیم!

اما اکنون روزگار چنین شده بود که همین رضا ماکسیمِ نگهبانِ درِ خانه اش، ابتدا تمام املاکش را غصب کرده بود و سپس، بزرگترین پسرش یعنی نصرت‌الدوله را کشته بود و اکنون نیز، پسر دیگرش را با خشونت بازداشت و زندانی کرده بود بخاطر سبقت ماشین‌اش از ماشینِ پسرِ همان نگهبانِ سابقِ درِ خانه‌اش...!

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍10👎4❤2🔥1
اتحادیه رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر خواستار بازنگری در نحوه پخش جام جهانی شد

دبیر اتحادیه رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر ایران در نامه‌ای خطاب به رئیس‌جمهور و جمعی از مسئولان ارشد کشور، نسبت به محدودیت‌های اعلام‌شده برای پخش مسابقات جام جهانی توسط رسانه‌های دارای مجوز انتقاد کرد و خواستار شفاف‌سازی مبانی حقوقی و تنظیم‌گری این تصمیم شد.

در این نامه تأکید شده است که رسانه‌های دارای مجوز طی سال‌های گذشته با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، توسعه زیرساخت، جذب مخاطب و رعایت الزامات قانونی در مسیر تقویت اکوسیستم رسانه‌ای کشور حرکت کرده‌اند و انتظار می‌رود سیاست‌های تنظیم‌گری نیز در جهت توانمندسازی این رسانه‌ها باشد.

اتحادیه رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر همچنین این پرسش را مطرح کرده است که در صورت برخورداری رسانه‌های دارای مجوز از صلاحیت حرفه‌ای و مسئولیت‌های قانونی، چرا امکان دریافت سیگنال رسمی و پخش مسابقات در بستر مستقل خود برای آنان فراهم نمی‌شود.

نکته محوری نامه: اجبار به استفاده از زیرساخت رقیب

در بخش دیگری از نامه آرش دارابیان آمده است که تلوبیون، سپهر و سایر پلتفرم‌های وابسته به سازمان صدا و سیما صرفاً زیرساخت فنی نیستند، بلکه بازیگران فعال بازار رسانه‌اند و در جذب مخاطب، تبلیغات، داده‌های کاربری و سهم بازار با رسانه‌های دارای مجوز رقابت می‌کنند. از همین رو، اجبار رسانه‌ها به استفاده از آی‌فریم این بسترها عملاً به انتقال مخاطب، داده، ترافیک و بخشی از ارزش اقتصادی رسانه‌ها به سمت مجموعه‌ای می‌انجامد که خود در بازار حضور رقابتی دارد.

در ادامه نامه هشدار داده شده است که محدود کردن رسانه‌های دارای مجوز در پوشش یکی از مهم‌ترین رویدادهای ورزشی جهان، در شرایط رقابت با شبکه‌های خارجی و ماهواره‌ای، می‌تواند به تضعیف رسانه‌های داخلی و تقویت رقبای بیرونی منجر شود.

دبیر اتحادیه در پایان از مسئولان کشور خواسته است با بررسی ابعاد حقوقی، فنی و رقابتی موضوع، شرایطی را فراهم کنند تا رسانه‌های دارای مجوز بتوانند با دسترسی عادلانه به سیگنال رسمی و در چارچوب قوانین کشور، نقش خود را در پوشش جام جهانی ایفا کنند.

نکات برجسته
◀️درخواست بازنگری در محدودیت پخش جام جهانی برای رسانه‌های دارای مجوز

◀️تأکید بر لزوم شفاف‌سازی مبانی حقوقی تصمیمات اخیر

◀️اعتراض به اجبار رسانه‌ها به استفاده از آی‌فریم و زیرساخت پلتفرم‌های وابسته به صدا و سیما

◀️مطالبه دسترسی عادلانه رسانه‌ها به سیگنال رسمی مسابقات

◀️هشدار نسبت به انتقال مخاطب، داده و ارزش اقتصادی رسانه‌ها به سمت مجموعه‌های رقیب

◀️تأکید بر تقویت رسانه‌های داخلی و بخش خصوصی در رقابت با رسانه‌های خارجی

منبع



#فرهیختگان روزن آگاهی
🔥4
یک جای کار می‌لنگد !
جعفر بخشی بی نیاز


در روزهایی که انتظار می‌رفت آتش درگیری‌ها در منطقه رو به خاموشی بگذارد ؛ ناگهان رخدادی غیر منتظره معادلات را به هم زد‌. آتش‌ بسی که نقض شد و بهانه آن اقدام ایران بود که به بهانه تلافی حملات اسرائیل به لبنان صورت گرفت‌. تعادل شکننده‌ای که با زحمت ایجاد شده بود با این حملات بر هم خورد‌. اسرائیل با ادعای رهگیری و انهدام تمامی موشک‌های شلیک شده به زعم خود پاسخی قاطع به این اقدام داده. البته هنوز کامل مشخص نیست که چه اهدافی را زده و میزان خسارت ها چقدر بوده‌. اما این پایان ماجرا نبوده. ساعاتی بعد از این اقدام اسرائیل مناطقی حساس و حیاتی در خاک ایران را هدف موشک‌ باران قرار داد. این حمله ابعاد جدیدی به تنش‌ها بخشید و سوالات بسیاری را در ذهن ها برانگیخت. در این میان ایالات متحده آمریکا که خود را در بطن این منازعات دیده ؛ طرفین را به خویشتن‌ داری دعوت کرده و خواستار توقف حملات موشکی شده. این رویکرد با توجه به پیچیدگی و حساسیت اوضاع بسیار عجیب و در خور تامل است. وقوع این رخدادها به گونه‌ای ست که در هیچ چار چوب تحلیلی متعارفی نمی‌گنجد.

به نظر می‌رسد تمامیت ارضی ایران ؛ امنیت مردم و رفاه و زندگی شهروندان فعلا فدای منافعی شده که در بطن آن سرنوشت مردم لبنان گره خورده است. این چرخه معیوب پرسش‌ هایی بنیادین را در مورد اولویت‌ها و مسیر پیش رو مطرح می‌کند. وقتی پای جنگ و آتش‌افروزی به میان می‌آید، نخستین و مهم‌ ترین پرسش این است که مردم خودمان کجای این معادله‌اند؟ هیچ ملتی نباید منافع ؛ امنیت ؛ آرامش و آینده‌ی خود را فدای بحران‌هایی کند که بیرون از مرزهایش شکل گرفته‌اند. همدلی با مردم مظلوم منطقه یک چیز است و قربانی کردن منافع ملی ؛ امنیت سرزمینی و رفاه شهروندان ایران چیز دیگر. اینکه همیشه از مردم انتظار می‌رود هزینه‌ی تصمیم‌هایی را بدهند که در شکل‌ گیری‌شان نقشی نداشته‌اند مطلقا پذیرفتنی نیست. لبنان ؛ فلسطین ؛ سوریه یا هر نقطه‌ی دیگر جهان هر قدر هم در رنج باشند نباید بهانه‌ای شود برای نادیده گرفتن اولویت‌های ملت ایران. اولویت نخست هر حکومت و هر تصمیم سیاسی باید حفظ جان ؛ معیشت ؛ آینده و کرامت مردمی باشد که در همین خاک زندگی می‌کنند. امروز دیگر وقت آن رسیده که با صدای بلند بگوییم آقایان مردم ایران در اولویت‌اند. امنیت ایران ؛ رفاه ایرانیان و تمامیت ارضی این کشور نباید قربانی هیچ بازی منطقه‌ای شود. مردم ما پیش از هر چیز حق دارند در آرامش ؛ امنیت و رفاه زندگی کنند و هیچ سیاستی نباید این حق بدیهی را از آنان بگیرد. درست یا غلط چراغی که به خانه رواست حتما که به مسجد حرام است.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍9👎1🔥1
افقِ مسدود: بحران بازتولید راهبردی در ایران
محمد مالجو

حرف برسرِ نه‌فقط وضعیت اقتصادی یاسیاسی کنونی ایران بلکه افقِ امکانِ آینده در این جامعه نیز هست. اگر بخواهیم از سطحی عمیق‌تر به وضعیت کنونی بنگریم، باید بپرسیم آیا ایران هنوز قادر است خود را در قالب یک مسیرِ انباشت و بهبود بازتولید کند یا نه. پاسخِ کوتاه نگران‌کننده است: بازتولید راهبردی، یعنی توان تصور و ساختن آینده‌ای بهتر، به‌شدت تضعیف شده است. می‌کوشم نشان دهم این افول با چه نشانگانی در سطوح کلان و خُرد همراه است و چرا این بحران نه یک اختلال موقتی بلکه نشانه‌ای از انسداد افق است.

برای درک این وضعیت می‌توان به تحول افق‌های رسمی در سه دهۀ اخیر نگریست. دولت‌ها دردهۀ هفتاد خورشیدی در چارچوب برنامه‌های توسعۀ پنج‌ساله می‌اندیشیدند. افق، هرچند محدود، اما معطوف به رشد اقتصادی و بازسازی بود. این افق در دهۀ هشتاد به سطحی درازمدت‌تر ارتقا یافت: سند چشم‌انداز بیست‌ساله‌ طراحی شد تا ایران در سال ۱۴۰۴ به موقعیتی برتر در منطقه دست یابد. اما این افق از دهۀ نود به‌ شکلی معنادار منقبض شد. مسئلۀ اصلی طی دهۀ نود نه توسعه بلکه رفع تحریم‌ها بود، گویی کل آیندۀ جامعه به یک گرهِ ژئوپولیتیک تقلیل یافته بود. اکنون، در نیمۀ دهۀ ۱۴۰۰، حتی همین افق حداقلی نیز جای خود را به وضعیتی داده که آیندۀ نزدیک را عمدتاً در قالب یک پرسش سلبی صورت‌بندی می‌کند: وقوع یا عدم وقوع جنگ بعدی. این جابه‌جایی از رشد و توسعه به تحریم و از تحریم به جنگ به‌وضوح نشانۀ روشنِ فروبستگی بازتولید راهبردی است.

اما این انسداد را در زندگی روزمره نیز می‌توان دید، در جاهایی که کم‌تر به چشمِ «شاخص» دیده می‌شوند. در بازار مسکن، الگوی پیش‌فروش واحدهای نوساز که زمانی نشانه‌ای از اعتماد به آینده بود به‌شدت تضعیف شده است. خریدار‌ان در قیاس با گذشته کم‌تر حاضرند برای چند سال بعد تعهد بدهند. در میان بسیارانی از دانشجویان، انتخاب رشته به‌ طور فزاینده‌ای نه بر اساس علاقه یا افق شغلی بلکه بر مبنای «امکان خروج» تنظیم می‌شود. رشتۀ تحصیلی نه همچون مسیر زندگی بلکه در حکمِ پل مهاجرت انتخاب می‌شود. در کسب‌وکارهای خُرد، افق تصمیم‌گیری‌ها به‌ شکل محسوسی کوتاه شده است. واردکننده‌‌های بیش‌تری‌اند که پیش‌تر برای شش ماهِ آینده برنامه‌ریزی می‌کردند اما اکنون خریدهای خود را هفتگی تنظیم می‌کنند تا از ریسک نوسانات بگریزند. رشد بازار دارایی‌های «نقدشونده و قابل‌حمل» مثل طلا و ارز نه فقط از سر سودجویی بلکه همچون استراتژی حفظ داشته‌ها بیش از گذشته‌ها شدت گرفته است. این‌ها جملگی نشانه‌های جامعه‌ای‌اند که آینده را نه افق امکان بلکه مخزن خطر می‌داند.

این بن‌بست فقط در سطح گفتمانی یا رفتاری باقی نمی‌ماند بلکه به قلب فرآیند انباشت ضربه می‌زند. کاهش مداوم سرمایه‌گذاری درازمدت و فرار سرمایۀ انسانی از بخش‌های مولد و تبدیل پس‌انداز به دارایی‌های نامولد، جملگی، بیانگر فرسایش توان بازتولید راهبردی‌اند. در چنین شرایطی، حتی کنشگران اقتصادی نیز دیگر در افق توسعه نمی‌اندیشند بلکه در افق بقا عمل می‌کنند. این یعنی تغییر کیفی در منطق کنش: از انباشت به تدبیر اضطراری.

در این میان، روایتی که بر «مقاومت» همچون محور اصلی سیاست تأکید دارد عملاً این انسداد را تثبیت می‌کند، حتی اگر ظاهراً داعیۀ عبور از بن‌بست را داشته باشد. این روایت با مطلق‌کردن بقا پیوندش با افق را نادیده می‌گیرد و چنین وانمود می‌کند که می‌توان آینده را به تعویق انداخت بی‌آن‌که هزینه‌های این تعویق به آستانه‌ای تحمل‌ناپذیر برسد. ما اما با واقعیتی معکوس مواجه‌ایم: در غیاب افق، زمان به زیان جامعه عمل می‌کند. هر روزی که می‌گذرد، تصمیم‌ها کوتاه‌مدت‌تر و ریسک‌گریزی‌ها بیش‌تر و امکان‌های توسعه نیز محدودتر می‌شوند. به این معنا، مقاومت در این صورت‌بندی نه پلی به آینده بلکه نوعی مدیریت فرسایش است.

بحران بازتولید راهبردی را باید از همین منظر فهمید: ناتوانی در صورت‌بندی یک افق معتبر. جامعه‌ای که آیندۀ خود را در قالب «رفع تحریم» یا «پرهیز از جنگ» تعریف می‌کند در واقع از تعریف ایجابی آینده عاجز شده است. این عجز تدریجاً به سایر سطوح نیز سرایت می‌کند زیرا، در غیاب افق، نه دلیلی برای مشارکت باقی می‌ماند و نه توانی برای پذیرش هزینه‌های مشارکت.

ازاین‌رو مسئلۀ اصلی صرفاً بازگشت به رشد یا کاهش تنش نیست بلکه بازگشودن افق در حکم شرط امکان هر نوع بازسازی است. تا زمانی که افق ما مسدود باشد، هر شکل از بقای ما ناپایدار خواهد بود و هر شکل از دوام‌مان نیز بالنسبه تحمل‌ناپذیر. در چنین وضعی، در بهترین حالت با نه فروپاشی ناگهانی که فرسایش تدریجی در سطح بازتولید سیاسی مواجه خواهیم شد: جایی که جامعه دیگر نه به آینده باور دارد و نه به سازوکارهای موجود برای رسیدن به آینده. همین‌جا نقطۀ ورود به مسئلۀ دوام است: بحران بازتولید سیاسی.

#فرهیختگان
👍4😢1
«موبایل العلماء أفضل من دماء الشهداء»؟!
حسین جعفری

شنیدم‌ که حکم جناب آقای عبدالرحیم سلیمانی اردستانی استاد و محقق آزاد‌ اندیش که در عید ۱۴۰۵ دستگیر شده بود؛ صادر شد: شش سال حبس و جزای نقدی و خلع لباس!

خداوند به مجاهده ایشان در اجرای صادقانه، شجاعانه و بی مجامله‌اش در امربه‌معروف و نهی از منکر نسبت به اهل قدرت، خیر کثیر دهد. (رسولُ خدا( ص)‌: أفضَلُ الجِهادُ كَلِمَةُ عَدلٍ عِندَ إمامٍ جائرٍ .- برترين جهاد سخن حق در برابر پيشواى ستمگر است-)
‌
به باور برخی تنها بخشی از این حکم‌ که درست و موجه است، خلع لباس است. ایشان حیف بود در این لباس شهرت و ...!

نوشته‌ی سال قبل را تقدیم جنابش می کنم که مصداق راستین آن است.

اگر روزی «مداد العلماء» افضل از «دماء الشهداء» دانسته می‌شد، امروز باید اعتراف کرد که آن قلم‌ها، به‌روز شده‌اند!  امروز نه دوات و کاغذ، بلکه موبایل، پادکست، توییت و استوری ابزار جهاد علمی‌اند. اگر روزگاری «مداد دانایان» برتر از «خون شهیدان» بود، امروز باید اذعان کرد که آن قلم‌ها دیگر کار نمی‌کنند، اگر به‌روز نشوند.

موبایل‌العلما یعنی عالمی که در فضای مجازی حضور دارد، ولی نه فقط برای حضور! بلکه برای درک فرهنگِ نسل جدید، زبان او، دغدغه‌های او، و تولید معنا و روایت‌هایی که او را به حقیقت نزدیک کند.

گرچه حضور در این فضا، یک الزام عقلی است؛ اما حضور مؤثر و کارآمد، نیازمند یادگیری زبان رسانه، روان‌شناسی نسل جدید، مهارت‌های ارتباطی و سواد رسانه‌ای است.

موبایل‌العلما نماد آن عالمی‌ست که به‌جای دوری از مردم، در دل گفت‌وگوهای روزمره جامعه حاضر می‌شود، نه در حجره‌ای محصور و ایزوله از افکار عمومی و دور از واقعیات متن جامعه و سوالات و مطالبات واقعی مردم! موبایل العلماء کنایه از حضور ضروری عالمان روشن ضمیرِ دین در فضای پرهیاهوی کف اجتماع، از بازار گرفته تا شبکه‌های اجتماعی، همان‌جایی که ذهن جوان ایرانی درگیر پرسش و تردید است.

عالمی که امروز با موبایل‌اش وارد میدانِ حقیقی فضای مجازی نمی‌شود، همان‌قدر مسئول است که عالمی در دیروز، در برابر جهل مردم سکوت می‌کرد و سرگرم نوشتن مسایلی خیالی‌ بود که به درد دنیا و آخرت مردم نمی‌خورد.

موبایل‌العلما یعنی عالمی که نه فقط حاضر در رسانه است، بلکه مؤثر است؛
عالِمی است که زبان نسل امروز را می‌فهمد، به‌جای قانع‌بودن به تکرار مفاهیم کهنه، پرسش‌های واقعی مردم را می‌شنود و تلاش می‌کند در برابر آن‌ها، معنای نو و زنده خلق کند.


جهان عقلانیت امروز نه تنها با خون شهدا، بلکه با کلمه‌های روشنگر و زبان بیدارگر علما/ دانایان باید حفظ شده و به رشد و بالندگی می‌‌رسد.

سکوت عالمان در عصر موبایل، صدایی تاریک‌تر از جهل است، سکوتی که یا منبعث از ترس است و یا بدلیل جهل! امروزه رقیبان نه در میدان نبرد، بلکه در میدان معنا و روایت می‌جنگند. و در این میدان، موبایلِ عالِمِ بیدار، همان سلاح سرنوشت‌ساز است.

نکته مهم آنکه نباید اسیر ظاهر شد و تصور کرد؛ اگر عالم و دانایی ۲۴ ساعته در رسانه است پس درست و عقلایی رفتار کرده، حضور در رسانه‌ها شرط لازم است اما اگر؛ عالمی حرف تازه‌ای نداشته باشد، پرسش‌های نسل امروز را نفهمد، و بخواهد فقط با فالوئر و فریم و نمایش، در چشم و ذهن مردم جا باز کند، نه تنها کارش برتر از اثر خون شهید نیست، بلکه بی‌ارزش و حتی ضد ارزش است. زیرا چنین حضوری، دعوت به تحجرِ نو است، تحجری مدرن در لباسی مندرس و کهنه با ابزار نو!

«موبایل العلماء» أفضل من دماء الشهداء… نه برای کم ارزش‌کردن خون شهیدان، که تعبیری برای حفظ معنای آن است.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍7❤2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
⭕کالین جامعه‌شناس استرالیایی و نویسنده کتاب «تقسیم کار جامعه‌شناسی جهانی» که خود از بومیان استرالیا است، به پنج نظریه‌پرداز غیرغربی در دنیا اشاره می‌کند که به جامعه و بوم خود پرداخته‌اند. از آن پنج نفر، دو نفر ایرانی هستند؛ یعنی شریعتی و جلال آل‌احمد. او این مثال را می‌آورد تا بگوید اینکه در دنیا صرفا یک عده تولیدکننده نظریه‌ها (غربی‌ها) و یک عده مصرف‌کننده نظریه‌ها (غیرغربی‌ها) هستند، با واقعیت تطابقی ندارد.

این در حالی است که شریعتی و جلال در ایران نه‌تنها به رسمیت شناخته نمی‌شوند که در مقام نظریه‌پرداز تمسخر هم می‌شوند!


⭕از نظر برخی در داخل ایران، فقط اگر وبر، زیمل و پارسونز بخوانی، جامعه‌شناس محسوب می‌شوی و اگر کسی طرح نظریه‌ای هم داشته باشد تمسخر می‌شود. متاسفانه دولت هم علوم اجتماعی را همین‌طور فهم می‌کند که اگر جامعه‌شناسی را از خارج بیاوریم بهتر است! حتی آن دین‌باورها هم می‌گویند برویم جامعه‌شناس مسلمان خارجی بیاوریم و می گویند جامعه شناس ایرانی به درد نمی‌خورد. اما نمونه شریعتی مثال روشنی است از اینکه در زمانی که همگان فکر می‌کردند مردم خفته‌اند یک انفجاری در جامعه بوجود آورد.

برشی از برنامه #ایده کاری از مجله تصویری فرهیختگان


⭕ ویدئوی کامل گفت‌وگو با محمد ملاعباسی
⭕در کست‌باکس بشنوید

@FarhikhteganMag
👍6🤬3❤1🕊1
موسی نجفی سرانجام از ریاست پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی وزارت علوم رفت.

سیدمحمدرضا امیری طهرانی‌زاده سرپرست این پژوهشگاه شد

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3❤1
تصویر جلد نشریه آلمانی اشپیگل: ترامپ، خراب‌کننده‌ جام‌جهانی

چگونه دونالد ترامپ از جام جهانی فوتبال سوءاستفاده می‌کند


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍4❤1
گفت‌وگوی رضا علیجانی با VOA

من از دو زاویه برای آقای موسوی احترام زیادی قائل هستم: شجاعت مدنی کامل و شجاعت اخلاقی هنوز ناتمامش...

او هنوز دهه شصت و خمینی را نقد نکرده ولی در برابر میراث او، که خودش هم در آن نقشی داشته، ایستاده و از آن عبور کرده است.

او پس از دور شدن از قدرت و به خصوص در حصر به تدریج به یک سوسیال-دموکرات ملی تبدیل شد؛ هم به اهمیت آزادی پی برد و هم در سیاست خارجی از نگاه چپ به سمت یک نگاه ملی حرکت کرد.

موسوی در سال ۸۸ در سخنانی اعدام‌های ۶۷ را جنایت خواند ولی گفت من در آن نقشی نداشتم.

از موضع حقوق بشری دهه شصت آقای موسوی، نه فقط مقطع 67، اصلا قابل دفاع نیست. درست است وی صاحب منصبی در قوه قضائیه، زندانها و... نبوده است ولی به عنوان یک مسئولیت مشترک اخلاقی، او هم مسئول است ولو نقش مستقیمی نداشته باشد(مطلع بوده و نه تصمیم‌گیر).

دلایل همکاری موسوی با حکومت یکی به خاطر...

ریشه‌های کینه نسبت به موسوی به یک سری مواضع درخشان متأخر او برمی‌گردد مانند...

علیرغم انتقاداتم؛ ولی من قضاوت در باره کل زندگی او را تحت‌الشعاع یک قطعه و پازل از زندگی‌اش قرار نمی‌دهم.

من در سیاست همیشه طرفدار «دیر آمدی، خوش آمدی»ام.

مارکسیست شدن بخشی از مجاهدین و تصفیه‌های خونین درون سازمانی باعث شد...

مقاومت مدنی و پایداری شانزده ساله موسوی روی مواضعش و نیز درافتادن اخلاقی و درونی با خودش، افکار و ذهنیتهایش و میراث مرادش که حتی در حصر هم او را جان بیدار خواند، قابل احترام است.

او در اولین سخنرانی انتخاباتی‌اش در سال ۸۸ در مسجد نازی‌آباد گفت من یک اصول‌گرای اصلاح‌طلب و یک اصلاح‌طلب اصول‌گرا هستم و موضع چپ (اقتصادی)اش در سیاست داخلی و نیز سیاست خارجی(مشابه حکومت)، را بیان کرد.

در یک دوره سفرهای انتخاباتی به شمال و کرمان و ... بود که به تدریج نسل پرسشگر دانشجو مسئله اعدامهای ۶۷ را با او مطرح کردند که البته وی موضع روشنی نگرفت.

منتظری، موسوی و حتی خامنه‌ای بعدا از جریان اعدامهای 67 مطلع شدند. منتظری این شجاعت اخلاقی را داشت که در برابر آن بایستد. موسوی اما به خاطر نگاه چپ  انقلابی، مصلحت نظام، اعتماد و شیفتگی به خمینی و یا هر دلیل دیگری اعتراض نکرد. امیدوارم ایشان هر چه زودتر از حصر رها شود و به هر شکل  قضاوت و جمعبندی کنونی‌اش را در این باره بگوید.

علاوه بر همه قرائن سیاسی دیگر، حسین مرتضوی رئیس همزمان زندان اوین و گوهردشت در زمان اعدامهای 67 نیز شهادت میدهد که موسوی در جریان این اعدامها نبود.

من اگر طرف گفتگویم یک خانواده دادخواه بود و یا یک چپ رادیکال...

همراهی موسوی با حکومت یکی به خاطر نگاه چپ و انقلابی‌اش و دیگری شیفتگی و اعتمادش به خمینی است. او شاید فکر نمی‌کرد یک عارف فقیه هم میتواند دست به جنایت و کشتار بزند. او اما بعدا براین میراث شورید.

جنبش سبز اولین گام قدم نهادن مردمان معترض به خیابان بود که بعد از اندک مدتی از «رأی من کو» به «مرگ بر دیکتاتور» رسید...

ریشه‌های کینه نسبت به موسوی: او جلوی تقلب انتخاباتی نظام می‌ایستد/ علیه موروثی شدن رهبری ج.ا موضع میگیرد/ با سیاست خارجی ویرانگر ج.ا مخالفت میکند/ سال 89 در دیدار با رزمندگان جبهه‌ها میگوید تداوم سرکوب کشور را به سمت مداخلات خارجی سوق داده است و یا میگوید سیاستهای ماجراجویانه، گزافه‌گویی‌ها و رجزخوانی‌ها کشور را در موقعیت خطیری قرار داده است و پس از جنگ دوازده روزه هم عملکرد چند دهه‌ای و سیاست خارجی ج.ا را مسبب و زمینه‌ساز جنگ میداند/ به بسیج اراذل و اوباش برای سرکوب مردم در جنبش سبز توسط سردار همدانی اشاره میکند/ مداخله در سوریه را عبث و نادرست میداند/...

او در جنگ اخیر ضمن محکوم کردن تجاوز آمریکا و اسرائیل و حمایت از مدافعان نظامی کشور، نه همانند برخی کنار ج.ا میایستد و نه همچون بخشی دیگر کنار آمریکا و اسرائیل.

هیچ کس نمیتواند این توهم را داشته باشد که می تواند ایران را به تنهایی نجات بدهد؛ چه طرفداران آقای پهلوی، چه موسوی و هر فرد و جمع دیگر. نگاه دو قطبی‌ساز مخرب است...

ج.ا از شکل‌گیری هر اپوزیسیون ملی در داخل کشور هراس دارد؛ فقط هم آقای موسوی نیست، خیلی‌های دیگر هم هستند(مثل...).

موسوی در برابر میراث کسی که شیفته‌اش است می ایستد و خواهان پایان یافتن آن با یکی رفراندوم و نوشتن یک قانون اساسی جدید میشود که همه آحاد ملت و همه اقوام و مذاهب در آن نقش داشته باشند.

از نظر او ما نیازمند تشکیل یک جبهه فراگیر ملی از همه مخالفان استبداد داخلی و استیلای خارجی و طرفدار گذار مسالمت‌آمیز هستیم.

ج.ا را تنها اجماع حداکثری روی اصول حداقلی میتواندعقب براند؛ تا سرحد جابجایی این حکومت با  یک حکومت دموکراتیک و غیر متمرکز مبتنی بر آزادی، عدالت و توسعه.  

نکات کامل‌تر در فایل صوتی:
https://t.me/RezaAlijaniarchive/857


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤12👍2👎2🤔1
کانال ۱۲ اسرائیل در تحلیلی به قلم «ایتان بن-الیاهو»، فرمانده پیشین نیروی هوایی این رژیم، گزارش می‌دهد که تقابل نظامی اخیر میان ایران و اسرائیل، نه یک عملیات سرنوشت‌ساز، بلکه نشانه‌ای از ورود به یک «جنگ فرسایشی» طولانی‌مدت است.

نویسنده با مقایسه این رویداد با عملیات‌های نظامی گسترده‌ گذشته، تاکید می‌کند که بر خلاف تصور، پاسخ محدود اخیر به اهداف راهبردی منجر نشده و حتی با وجود توقف عملیات توسط دونالد ترامپ، ایران نه تنها تضعیف نشده بلکه احساس قدرت بیشتری می‌کند.

از نظر این تحلیل‌گر، روال کنونی که در آن حملات هدفمند علیه زیرساخت‌های تهران انجام نمی‌شود، عملاً مذاکرات دیپلماتیک را به بن‌بست کشانده و اسرائیل را در وضعیتی قرار داده که فاقد نقطه برتری یا دستاورد قاطع است.

این گزارش در ادامه با تاکید بر ضرورت تغییر رویکرد تل‌آویو، پیشنهاد می‌دهد که به جای اتکا بر حملات مستقیم کم‌اثر، اسرائیل باید به «جنگ سایه‌ها» و اقدامات پنهان روی آورد.

بن-الیاهو معتقد است که دستیابی به تغییر مطلوب در سیستم حکمرانی تهران، مستلزم راهبردی بلندمدت است که شامل فشار هوشمندانه بر افکار عمومی جهانی، ایجاد شکاف و فشار از درون ایران و بهره‌گیری از صبر راهبردی در یک بازه زمانی یک تا سه ساله است.

در نهایت، این تحلیل‌گر تصریح می‌کند که این مسیر پرچالش، نیازمند ترکیبی از فعالیت‌های اطلاعاتی-مخفیانه و یک کارزار دیپلماتیک مداوم است تا بتواند در بلندمدت وضعیت حاکمیتی در تهران را دگرگون سازد.

منبع:
https://www.mako.co.il/news-columns/2026_q2/Article-aa5928313bbae91026.htm


#فرهیختگان روزن آگاهی
🔥2🤬1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
واکنش‌ها به رفتار تحقیرآمیز مقامات آمریکایی با تیم ملی سنگال

انتشار تصاویر و گزارش‌ها از برخورد نامناسب و تحقیرآمیز مقامات آمریکایی با اعضای تیم ملی فوتبال سنگال در لحظه ورود به خاک آمریکا، موجی از انتقادات و واکنش‌ها را به همراه داشته است.


#فرهیختگان روزن آگاهی
🤬16❤2
فرهیختگان
بیــتا اکبـری اصفهان. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ ۱۴ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
امیرعباس رضابخش
اسلامشهر. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴
۱۵
#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢19❤7🔥1
آنچه دیشب خاورمیانه شاهد بود:

حملات آمریکا به شهرهای مختلف ایران

حملات ایران به پایگاه‌های مختلف آمریکا در بحرین و کویت و امارات

حملات عربستان سعودی به یمن

حملات اسرائیل به لبنان و سوریه

حملات پاکستان به افغانستان

حملات ترکیه به مناطق کردنشین عراق

حملات ایران به اقلیم کردستان عراق

#فرهیختگان روزن آگاهی
😢7🔥4❤2
Sobhe Ma_Emadedin Baghi_050223.pdf
225.5 KB
🟢به گزارش صبح ما؛ عمادالدین باقی، در نشست تحلیلی آموزشی اعضای حزب مجمع ایثارگران با اشاره به تجربهٔ دههٔ ۶۰ و شرایط جنگی، هشدار داد که فضای امنیتی می‌تواند قانون‌گرایی، دادرسی عادلانه و حقوق متهمان را به حاشیه ببرد و برخی رویه‌های خطرناک را در ساختارها نهادینه کند.

باقی با انتقاد از برخی قوانین و احکام اخیر، از جمله استفاده گسترده از عناوینی مانند «افساد فی‌الارض» و تشدید مجازات‌ها، تأکید کرد که حتی در شرایط جنگی نیز حق دادرسی عادلانه قابل تعلیق نیست و استفاده موسع از این عناوین می‌تواند به صدور احکام بسیار سنگین، از جمله اعدام، بینجامد.

این نویسنده و روزنامه‌نگار برجسته همچنین نسبت به مصادره‌های گسترده و احتمال خطا در احکام کیفری هشدار داد و بر اصل «احتیاط در مجازات‌های سنگین» و شخصی بودن جرم و مجازات تأکید کرد.

باقی در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد نوع نگاه زمامداران این‌که خود را مدیر یک حکومت بدانند یا مسئول یک «سازمان چریکی» در مسیر آیندهٔ کشور نقشی تعیین‌کننده دارد.



#فرهیختگان روزن آگاهی
👍6
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
جواد موگویی، مستندساز: ما باید از لامرد در دنیا، هیروشیما بسازیم

اگر جای مسئولان تیم ملی فوتبال بودم در جام جهانی اسم لامرد را هم روی سینۀ بازیکنان می‌زدم تا با این نام وارد زمین مسابقه شوند.


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍12🤬1