فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
این جام جهانی به چه درد می‌خورد؟
محمدحسین غیاثی

علم بهتر است یا ثروت؟ هیچکدام. نمونه‌اش آمریکا. هم بیشترین ثروت امروز دنیا را دارد و‌هم تمرکز دانش و تکنولوژی در آن سرزمین است آن‌وقت به آداب میزبانی‌ش در جام جهانی نگاه کنید. عقب‌مانده‌ترین و فقیرترین کشورها هم با میهمانانشان این کارها را نمی‌کنند که این گاوچرانها انجام می‌دهند!

در تمام ادوار جام جهانی فوتبال کشورهای میزبان نهایت آداب و تشریفات میهمان‌نوازانه‌ی خود را انجام داده‌اند تا میهمانان با عزت و احترام بیایند، مسابقه بدهند و با خاطرات شیرین به کشورشان برگردند.

آمریکا و رئیس‌جمهور روانپریشش در تاریخ این جام نوبر است. تابحال خبرهایی که می‌آید جز تحقیر تیم‌های کشورهای جهان سوم خبر مثبتی شنیده نشده است.

من نمی‌دانم ایران چرا در این مسابقات شرکت کرد!
آمریکا کشوری است که عالی‌ترین مقامات شما را کشته است. به یک دبستان حمله کرد و ۱۶۸ کودک و معلم را به خاک و خون کشید. به ناو آموزشی غیر مسلح، هزاران مایل دورتر از میدان جنگ حمله کرد و دهها ملوان جوان را در دریا غرق کرد فقط برای تفریح. بیشتر از ۳ هزار نفر از مردم و نیروی نظامی را همین دو سه ماه قبل کشت و اکنون شما به آنجا رفته‌اید تا چه مسابقه‌ای برگزار کنید؟

بدتر آنکه همین دشمن روانپریش به تعدادی از مسئولین فوتبال ویزا نداد و به بازیکنان هم ویزای یک روزه داد که از مکزیک بیایند مسابقه بدهند و برگردند. الان هم شنیده می‌شود که به هواداران ایرانی که از طریق فدراسیون فوتبال ایران قصد شرکت در مسابقات را دارند بلیطی فروخته نمی‌شود‌. تحمل این همه حقارت برای چیست؟ مگر از این بازی می‌خواهید به کجا برسید و چه نتیجه‌ای بگیرید؟

۱۹ خرداد ۱۴۰۵

#فرهیختگان روزن آگاهی
👍18❤2
ایتان لوینز، روزنامه‌نگار آمریکایی: ایران در تمام طول جنگ یک دانش آموز را هم نکشت

ایتان لوینز: ایالات متحده ۱۵۰ دانش آموز ایرانی را در ۱۰ دقیقه کشت. ایران در تمام طول جنگ یک دانش آموز را هم نکشت. چرا ایران به‌عنوان «طرف شرور» تصویر می‌شود؟


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤9👎7👍3
دموکراسی به زبان ساده !
جعفر بخشی بی نیاز

تصور کنید در میان شلوغی یک میدان بزرگ در ایتالیا جوانی با لبخندی بر لب ؛ گوشی تلفن خود را بالا می‌گیرد و در کنار نخست‌ وزیر کشورش عکس سلفی می‌گیرد. دو انسانی که همزمان در یک کادر قرار دارند‌. یکی قدرت را در دست دارد و دیگری شهروندی ست عادی که افتخار پیدا کرده با عالی ترین مسئول کشورش عکس یادگاری بگیرد‌. اما درست بعد از اینکه صدای کلیک دوربین بلند می شود و تصویر به ثبت و ضبط می رسد لحن پسر تغییر می‌کند. او نه با عصبانیت و نه با توهین بلکه با آرامشی که از سرِ قطعیت می‌آید رو به نخست‌ وزیر می‌کند و می‌گوید: من در انتخابات به تو رأی نخواهم داد. این جمله ممکن است برای شنونده‌ای که با مفاهیم سیاسی بزرگ بازی می‌کند تکان‌ دهنده باشد. شاید بپرسد: اگر او را دوست داری و به مقام او احترام می‌گذاری چرا نباید به او رأی بدهی؟

پاسخ در همان جمله بعدی پسر نهفته است: چون نگاه و اندیشه‌ی تو را قبول ندارم. این سناریوی ساده ؛ عصاره و جوهر دموکراسی ست. در بسیاری از فرهنگ‌ها و تفکرات غیر دموکراتیک ؛ مخالفت با سیاستمدار با دشمن بودن یا بی‌ احترامی یکی انگاشته می‌شود. در آنجا اگر با حاکم مخالف باشی یعنی به او حمله کرده‌ای. اما دموکراسی دقیقاً همان مرزی ست که بین احترام به جایگاه و مخالفت با عملکرد ترسیم می‌کند. وقتی پسر می‌گوید به تو رأی نمی‌دهم چون اندیشه‌ات را نمی‌پذیرم در واقع دارد می‌گوید: من به عنوان یک شهروند مسئولیت آینده جامعه را بر عهده دارم و نمی‌توانم اندیشه‌ای را که با ارزش‌های من یا منافع جامعه همخوانی ندارد با رأی خود به رسمیت بشناسم. دموکراسی یعنی همین. توانایی این که بتوانیم با کسی سلفی بگیریم ؛ با او دست بدهیم ؛ حتی برایش آرزوی سلامتی بکنیم اما در صندوق رأی با تمام قاطعیت بگوییم: نه. دموکراسی یعنی جدا کردن عاطفه از تصمیم. یعنی یاد گرفتن این که می‌توانیم بدون نفرت ؛ مخالف باشیم و بدون خشونت ؛ تغییر ایجاد کنیم. و این یعنی دقیقا بلوغ سیاسی.


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍9❤6
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
روایتی متفاوت از تیمسار شهرام رستمی غیر از روایت های رسمی راجع به سرنگون شدن هواپیمای مسافربری

حقیقت سرنگون کردن هواپیمای مسافربری در تیر ۶۷ چیست؟

روایت های رسمی رسانه های داخلی چقدر به واقعیت نزدیک است؟

تقصیر ایران در رخ دادن این حادثه چه بود؟

پاسخ این سوالها از زبان تیمسار خلبان شهرام رستمی جانشین فرمانده ستادکل نیروهای مسلح


#فرهیختگان راهی به رهایی
😢3
میان موشک و مذاکره — شکل تازه جنگ در قرن بیست‌ویکم

در ماه‌های اخیر، تقابل میان آمریکا، ایران و اسرائیل به مرحله‌ای رسیده که نه می‌توان آن را جنگ تمام‌عیار نامید و نه صلح. موشک‌ها شلیک می‌شوند، اما مذاکرات ادامه دارند. تهدیدها اعلام می‌شوند، اما خطوط قرمز جابه‌جا می‌شوند. این وضعیت برای بسیاری گیج‌کننده است؛ چگونه می‌شود در حالی که بمب می‌افتد، پشت میز مذاکره نشست؟ پاسخ این است که جنگ در قرن بیست‌ویکم دیگر آن چیزی نیست که تاریخ به ما آموخته است.

آنچه امروز مشاهده می‌شود نه کاملاً بی‌سابقه است و نه شبیه جنگ‌های کلاسیک گذشته. این نوع منازعه را می‌توان «جنگ هیبریدیِ کنترل‌شده» نامید؛ پدیده‌ای که عمدتاً زاییده تحولات قرن بیست‌ویکم است.

در جنگ‌های کلاسیک، از جنگ‌های ایران و روم گرفته تا دو جنگ جهانی، با آغاز جنگ روابط سیاسی تقریباً قطع می‌شد و هدف، شکست آشکار دشمن از طریق پیروزی نظامی بود. آتش‌بس معنایی روشن داشت و جنگ و صلح دو وضعیت مجزا محسوب می‌شدند. اما از اواخر جنگ سرد به بعد، شکل جدیدی از منازعات ظهور کرد که در آن جنگ و دیپلماسی همزمان پیش می‌روند و آتش‌بس نه پایان جنگ، بلکه ابزاری برای مدیریت شدت درگیری است.

در تجربه کنونی، چند ویژگی این منازعه را از جنگ‌های کلاسیک متمایز می‌کند.

نخست، چندلایه بودن بازیگران. شبکه‌ای از نیروهای نیابتی و متحدان منطقه‌ای بر روند جنگ اثر می‌گذارند و مسئولیت حملات را مبهم می‌کنند؛ به گونه‌ای که هر طرف بتواند ادعای پایبندی به آتش‌بس را داشته باشد.

دوم، استمرار مذاکرات در اوج تنش نظامی. گفت‌وگوها خود بخشی از میدان نبرد هستند؛ حمله نظامی می‌تواند برای کسب امتیاز در میز مذاکره انجام شود و مذاکره نیز می‌تواند فرصتی برای بازسازی و تجدید آرایش نیروها باشد.

سوم، مفهوم جدید آتش‌بس. آتش‌بس دیگر به معنای سکوت کامل سلاح‌ها نیست. حملات محدود و عملیات اطلاعاتی لزوماً پایان آتش‌بس تلقی نمی‌شوند و هر طرف اقدامات خود را «پاسخ دفاعی» یا «عملیات پیشگیرانه» معرفی می‌کند تا اصل توافق فرو نپاشد.

چهارم، مدیریت افکار عمومی. هر طرف ناگزیر است دو روایت همزمان ارائه دهد؛ در داخل اقتدار نشان دهد و در عرصه بین‌المللی خود را طرفدار صلح معرفی کند. این دوگانگی روایی در جنگ‌های کلاسیک به این شکل سازمان‌یافته وجود نداشت.

از منظر تاریخی، دو نمونه به وضعیت کنونی نزدیک‌ترند. مذاکرات آمریکا و ویتنام شمالی در پاریس میان سال‌های ۱۹۶۸ تا ۱۹۷۳ که در آن بمباران‌ها و گفت‌وگوهای دیپلماتیک همزمان ادامه داشت، و جنگ روسیه و اوکراین که کانال‌های دیپلماتیک حتی در اوج درگیری بسته نشدند. با این حال وضعیت کنونی پیچیده‌تر است؛ چون سه قدرت با منافع متفاوت و شبکه‌ای از نیروهای نیابتی را همزمان مدیریت می‌کنند.

کلازویتز، نظریه‌پرداز نظامی قرن نوزدهم، گفت جنگ چیزی جز ادامه سیاست با ابزارهای دیگر نیست. اما امروز جنگ و سیاست دیگر پشت سر هم نمی‌آیند؛ همزمان و درهم پیش می‌روند. هدف اصلی نه نابودی دشمن، بلکه کنترل هزینه‌ها و کسب امتیاز است. نظام بین‌الملل از منطق «جنگ تا پیروزی کامل» به «مدیریت بحران دائمی» رسیده است.

اما این نوع جنگ‌ها به کجا می‌رسند؟ تجربه تاریخی سه سرنوشت نشان می‌دهد؛ توافقی ناقص که هیچ طرفی از آن راضی نیست، انجماد درگیری مثل شبه‌جزیره کره که هفت دهه است نه جنگ است نه صلح، یا فرسایش تدریجی که در آن یک طرف نه از طریق شکست نظامی بلکه از طریق تحمل‌ناپذیر شدن هزینه‌ها عقب می‌نشیند. در هر سه حالت برنده مشخصی وجود ندارد؛ هزینه‌ها واقعی‌اند اما دستاوردها اغلب موقت و مبهم.

محمدعلی سوره


#فرهیختگان روزن آگاهی
🔥2❤1
صدای عقل، ندای معنا
بزرگداشت استاد مصطفی ملکیان

با حضور:
عبدالکریم سروش
سعید حجاریان
مصطفی تاجزاده
مریم نصر اصفهانی
حسین کمالی
ابراهیم سلطانی
حسین کاجی
سروش دباغ
جواد حیدری
یاسر میردامادی
و مصطفی ملکیان

June 13, 2:00 PM EST
شنبه ۱۴۰۵/۰۳/۲۳، ساعت ۲۱:۳۰ به وقت تهران

لینک جلسه در کلاب‌هاوس
https://www.clubhouse.com/i/%D8%B5%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%82%D9%84-%D9%86%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B5%D8%B7%D9%81%DB%8C-%D9%85%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86/uDZY9nvy

لینک جلسه در گوگل‌میت
https://www.google.com/url?q=https://meet.google.com/phs-yacj-iou&sa=D&source=calendar&usd=2&usg=AOvVaw3BNIjnGD8GDz7fbSevKHCG

لینک جلسه در یوتیوب
https://www.youtube.com/channel/UChEJTURDqHrYBAWt0MUs2EA

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤8
از هوش تجسم‌یافته تا فناوری مغز-رایانه؛ رشته‌های جدید دانشگاهی در چین

بر اساس فهرست به‌روزشده‌ای که وزارت آموزش چین اخیراً منتشر کرده است، شماری از دانشگاه‌های این کشور رشته‌های کارشناسی جدیدی از جمله «هوش تجسم‌یافته»، «اقتصاد و مدیریت ارتفاع پایین» و «هوش دریایی و فناوری‌های بدون سرنشین» را راه‌اندازی کرده‌اند تا نیازهای نوظهور صنعتی و راهبردی کشور را پوشش دهند.

در برنامه پانزدهمین طرح پنج‌ساله توسعه اقتصادی و اجتماعی چین برای سال‌های 2026 تا 2030 نیز بر گسترش هدفمند پذیرش دانشجو در مقاطع کارشناسی و تحصیلات تکمیلی باکیفیت، به‌ویژه در حوزه‌های علوم پایه، مهندسی، کشاورزی و پزشکی تأکید شده است.

متن کامل این خبر را در اینجا بخوانید


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3🔥2
باز هم.... ؟!
علی رضا معینی

خبر کوتاه بود، اما سایه‌اش بلند.
گفتند پژوهشگری از تبار اهل قلم و تأمل، استادی که سالیان عمر خویش را در مدرسه و دانشگاه، در تدریس و تحقیق، در پرسیدن و فهمیدن سپری کرده است، به حبس و جزای نقدی و خلع لباس محکوم شده است.(حجة الاسلام عبدالرحیم سلیمانی حفظه الله).
خبر در چند سطر پایان یافت، اما در ذهن و دل من آغاز شد؛ آغاز اندوهی عمیق و تأملی دراز.
نخست باور نکردم. سپس اندوهگین شدم. و آنگاه که بیشتر اندیشیدم، نگرانی جای اندوه را گرفت. زیرا مسئله تنها یک شخص نیست؛ مسئله نسبت ما با اندیشه است، نسبت ما با پرسش است، نسبت ما با حقیقت است.
حقیقت را با برهان می‌توان پاس داشت، نه با مجازات. عقیده را با استدلال می‌توان استوار کرد، نه با تهدید. و ایمان را با فهم می‌توان ژرفا بخشید، نه با محدود کردن میدان تحقیق.
از همین رو، با صراحت و بدون هیچ ابهامی، این حکم را مایه تأسف می‌دانم و خواهان تجدیدنظر جدی و جبران این خطا هستم.
چرا؟
زیرا هر مجازاتی هنگامی مشروعیت اخلاقی می‌یابد که میان جرم و کیفر تناسبی معقول برقرار باشد. اما پیش از آن باید پرسید: آیا اساساً آنچه رخ داده، از سنخ جرم بوده است یا از سنخ اندیشه؟ از قلمرو بزه بوده است یا از قلمرو بحث و تحقیق؟
اگر سخنی نادرست گفته شده است، پاسخ آن استدلال است. اگر تحلیلی خطا بوده است، پاسخ آن نقد علمی است. اگر نظریه‌ای سست بوده است، پاسخ آن نظریه‌ای نیرومندتر است. زندان را برای اندیشه آفریده‌اند یا برای جرم؟ و اگر مرز میان این دو فرو ریزد، امنیت فکری جامعه نیز فرو خواهد ریخت.
بیم من از آن است که در پس چنین احکامی، پیامی ناگفته به جامعه علمی و حوزوی ارسال شود؛ پیامی که مضمون آن این باشد: «در پرسیدن محتاط باشید، در اندیشیدن مرزهای نادیدنی را رعایت کنید و به برخی قلمروها نزدیک نشوید.»
اما تمدن‌ها با احتیاط‌های فکری بزرگ نشده‌اند. تاریخ دانش، تاریخ جرأت‌های معرفتی است. هر گامی که بشر به سوی فهمی تازه برداشته، نخست در هیأت یک پرسش ظاهر شده است. اگر قرار بود هر پرسش نامتعارف به سوءظن نگریسته شود، امروز نه فلسفه‌ای در کار بود، نه علمی، نه فقهی و نه کلامی.
گسترش بی‌حد و حصر قلمرو مقدسات نیز خطری دیگر است. مقدسات، هنگامی حرمت خود را حفظ می‌کنند که جایگاهشان روشن و معقول باشد. اما هنگامی که دایره امور ممنوع از پرسش روزبه‌روز گسترده‌تر شود، نتیجه آن تقدیس حقیقت نیست؛ تعطیل تحقیق است.
آنچه از پرسش می‌گریزد، حقیقت نیست؛ تصور ما از حقیقت است.
ایمانی که از سؤال بلرزد، پیش از سؤال نیز استوار نبوده است. باورهایی که برای بقا به حمایت حکم و مجازات نیازمند باشند، پیش از هر چیز نیازمند بازاندیشی‌اند.
بیش از همه نگران حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها هستم. زیرا زیان اصلی چنین رویکردهایی متوجه آنان است. طلبه جوان می‌آموزد که برخی پرسش‌ها را حتی در ذهن خویش نیز طرح نکند. دانشجوی جوان می‌آموزد که گاه سکوت از صداقت سودمندتر است. پژوهشگر درمی‌یابد که امنیت شغلی و اجتماعی او ممکن است در گرو نگفتن باشد، نه در گرو جست‌وجوی حقیقت.
و این آغاز افول است.
جامعه‌ای که پژوهشگرانش از بیان یافته‌های خود بیم داشته باشند، اندک‌اندک قدرت اصلاح خویش را از دست می‌دهد. جامعه‌ای که در آن هزینه پرسیدن از پاداش فهمیدن بیشتر باشد، به تدریج از درون تهی می‌شود.
میان درد و درک نسبتی دیرینه است؛ اما اگر درک را مجازات کنیم، تنها درد باقی خواهد ماند. میان خاموشی و خروش نیز پیوندی پنهان برقرار است؛ هرچه صداهای معتدل و عقلانی بیشتر خاموش شوند، میدان برای هیاهو و افراط گشوده‌تر خواهد شد.
از این رو، این نامه نه فقط اعتراضی به یک حکم، بلکه هشداری نسبت به یک روند است.
از مسئولان امر می‌خواهم با شجاعت اخلاقی و دوراندیشی تاریخی، در این حکم تجدیدنظر کنند. تجدیدنظر نشانه ضعف نیست؛ نشانه بلوغ است. بازنگری در تصمیمات، اعتراف به خطا نیست؛ احترام به عدالت است. هیچ دستگاهی با اصلاح اشتباهات خود کوچک نمی‌شود؛ بلکه بزرگ‌تر و معتبرتر می‌شود.
امروز فرصت آن است که نشان داده شود عدالت، اسیر تعصب نیست؛ و قانون، رقیب آزادی اندیشه نیست.
امید آن دارم که این حکم مورد بازبینی قرار گیرد و حقی که ممکن است در غوغای داوری‌های شتاب‌زده نادیده مانده باشد، دوباره دیده شود. زیرا خسارت یک حکم ناعادلانه تنها متوجه یک فرد نیست؛ اعتماد عمومی، امنیت فکری و سرمایه فرهنگی یک جامعه نیز از آن آسیب می‌بیند.
در پایان، سخنم نه از سر خشم، بلکه از سر دلسوزی است؛ نه از سر دشمنی، بلکه از سر دغدغه‌ای دیرینه برای سرنوشت اندیشه در این سرزمین.
سرزمینی که بیش از هر زمان دیگر، به گفت‌وگو نیاز دارد نه حذف؛ به استدلال نیاز دارد نه ارعاب؛ به فهم نیاز دارد نه هراس.
و حقیقت، چنان که همیشه بوده است، در روشنایی آزادی بهتر دیده می‌شود تا در سایه ترس.


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍16❤2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔻شورش در مکزیک در آستانه افتتاحیه جام جهانی ۲٠۲۶

یک روز به بازی افتتاحیه جام جهانی ۲٠۲۶، معلمان معترض مکزیکی برای چهارمین‌ بار اعتصاب گسترده‌ای به خاطر کم بودن دستمزدشان به راه انداختند و این‌بار تا ورزشگاه میزبان افتتاحیه رفتند. اعتراضات تا جایی شدید بود که ارتش مکزیک مجبور شد وارد عمل شود و این ورزشگاه را از دست معترضان نجات داد! 


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤6🤔2👎1
فرهیختگان
امیرعباس رضابخش اسلامشهر. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ ۱۵ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
صفـورا جعـفری
قزوین. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴
۱۶
#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢30❤7🔥2🤬1
یادنامه_پانزدهمین_سالگرد_مهندس_عزت‌الله_سحابی،_هدی_صابر_و_هاله_سحابی.pdf
21.7 MB
یادنامه‌ی پانزدهمین سالگرد پرواز مهندس عزت‌الله سحابی، هاله سحابی و هدى صابر
خرداد  ۱۴۰۵

 
پرونده‌ی ویژه‌ی «خشونت و مقاومت»
 
با آثار و گفتارهایی از:  

اکرم مصباحی، الهام شهسوار زاده، پروین فهیمی، جلال یوسفی، حسن یوسفی اشکوری، رضا حسنی ، سعید درودی، سعید مدنی، سمانه گلاب، سیدحسین موسوی، علی اکبر بیدقی ، علی حاجی قاسمی، علیرضا رجایی، فاطمه گوارایی ، فیروزه صابر، کمال اطهاری، لطف اله میثمی، محمدجواد غلامرضا کاشی، محمد حیدرزاده، محمد کریمی، مصطفی محب کیا، مهدی غنی ، مهدی فخرزاده ،مهدیه گلرو، مینو مرتاضی، یحیی شامخی و ... .
 

#فرهیختگان راهی به رهایی
 
❤4
عاطفه طیه، سنگ و شکوفه، تهران، نشر سنگلچ، ۱۴۷ص، ۱۴۰۴.

قبلاً تعدادی از شعرهای خانم عاطفه طیه را خوانده بودم و از تسلط ایشان بر وزن و بلاغت شعر کهن فارسی آگاهی داشتم. چند سال پیش که برای پژوهشی عروضی به شاهدی با کلمه‌ای خاص، آن هم در وزنی شاذ و نادر نیاز داشتم، از ایشان کمک خواستم، و شعری که او سرود چنان روان و زیبا از آب درآمد که هرکس آن را می‌خواند باور نمی‌کرد نخستین نمونه در نوع خودش در شعر فارسی بوده باشد. همیشه منتظر بودم دفتری از اشعار ایشان منتشر شود تا رسماً به سلک شاعران بپیوندد و امکان بررسی سیر تحول شعرش و نیز مقایسهٔ اشعارش با اشعار شاعران دیگران فراهم آید که چنین شد و مجموعهٔ حاضر انتشار یافت.
این مجموعه مشتمل است بر اشعاری که او در فاصلهٔ سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۴ در قالب‌های گوناگون سروده و آنها را در سه بخش «غزل و قطعه» و «چهارپاره» و «رباعی‌ها»، و در هر بخش به ترتیب زمانی از جدید به قدیم، گرد آورده است.
شاعران زن را در شعر معاصر فارسی می‌توان به سه دسته تقسیم کرد، اول آنها که هیچ نشانی از جنسیت در شعرشان یافت نمی‌شود، مانند پروین اعتصامی؛ دوم شاعرانی که تعمد دارند به هر طریق زن بودن خود را نشان بدهند و بنده ترجیح می‌دهم نام هیچ‌یک از آنان را به عنوان مثال در اینجا ذکر نکنم؛ و سوم شاعرانی که هیچ اصراری به نمایش جنسیت خود ندارند اما فضا و لحن شعرشان فریاد می‌زند که شاعر زن است، مانند فروغ فرخزاد و سیمین بهبهانی. عاطفه طیه آشکارا به گروه سوم تعلق دارد و همین امر بر جذابیت شعر و قدرت آشنایی ‌زدایی کلام او افزوده است.
مقایسهٔ شعر عاطفه با شعر سیمین (تا پیش از «خطی ز سرعت و از آتش» ۱۳۶۰) و شعر فروغ ( تا پیش از «تولدی دیگر» ۱۳۴۱) به‌روشنی نشان می‌دهد که دانش ادبی و برخورداری او از اوزان و بلاغت قدیم، به مراتب بیش از سواد و تسلط ادبی سیمین و فروغ است. اما مقایسهٔ شعر عاطفه طیه با دفترهای بعدی سیمین و فروغ دست‌کم برای بنده مقدور نیست، زیرا سیمین و فروغ در آثار بعدی خود به شیوهٔ بیان منحصربفردی دست یافتند که هیچ سابقه‌ای در شعر فارسی نداشت و همین امر، کار مقایسهٔ آن اشعار را با این اشعار عاطفه طیه دشوار می‌سازد.
باری شعر کهن عاطفه بسیار محکم‌تر و زیباتر از شعر کهن سیمین و فروغ است، و بنده یقین دارم اگر او به کار پژوهش در یافتن شیوهٔ بیان خاص خود ادامه دهد، فصل جدیدی را به دفتر شعر معاصر فارسی اضافه خواهد کرد. بی صبرانه منتظر دفتر دوم اشعار او هستم.

امید طبیب‌زاده


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤15
ترانه یلدا
👇👇👇
#فرهیختگان راهی به رهایی
ترانه یلدا

علی دهباشی
تیماردار فرهنگ زنده شهر ما و امیر بخارا



كانال «مجله بخارا» با عكسی از تابلوی كوچه بخارا در پروفایلش، سال‌هاست مثل ساعت كار میكند و خبررسان جلساتی است كه علی دهباشی مرتب و منظم، یك تنه و بدون وقفه برگزار می‌كند تا هر كه تشنه فرهنگ ایران زمین است به مكان جلسه برود یا فیلم جلسه را در آپارات ببیند و زندگی‌اش رنگین شود. برای بسیاری از فرهیختگان ایران زمین، بخارا قطب و مرجعی یگانه است و می‌توان به آسانی ادعا كرد كه علی دهباشی در طول سال‌های بعد از انقلاب تنها كسی است كه به تنهایی توانسته جامعه فرهنگی تهران و حتی ایران را به شیوه خود، زنده و فعال نگه دارد. امروز در وضعیتی كه تمام بودجه‌های فرهنگی دولتی صرف امور متفرقه و عمومی و مسجد و میدان می‌شوند و تمام آنها كه آرام تلاش می‌كنند محجوبانه در هجر و سایه قرار می‌گیرند، توسط علی دهباشی و بخارایش به عموم معرفی می‌شوند. البته تمام نام‌آوران صحنه‌های هنر و ادبیات، علم و فرهنگ، جامعه و محیط‌زیست و غیره و غیره در ایران و جهان نیز در طول دهه‌ها توسط بخارا به فارسی‌زبانان معرفی شده‌اند. بی‌هیچ تبعیض و با سخاوتمندی تمام. بعضی‌ها در این جهان وجود خود را در انعكاس وسیع فرهنگِ پرورده توسط تعداد بی‌شماری از دیگران، در آسمان یا در آینه دریای لایتناهی می‌بینند. علی دهباشی یكی از این افراد است. او خود دست به قلم دارد و می‌نویسد و به فرهنگ ایران زمین احاطه دارد. اما بیشتر مایل است به معرفی كل حركات یك فرهنگ منسجم دیرین و شگفت بپردازد تا به یكی، دو گوشه آن و همین نگاه كلنگر و فراگیر است كه از دهباشی موجودی یگانه می‌سازد. برای او پرداختن به عمق شعر شكسپیر از طریق معرفی كتاب با معرفی بهزاد، شاه نگارگری ایران یا معرفی كسی كه به قله اورست صعود كرده و دیگران برایش كتاب نوشته‌اند، فرقی به لحاظ ارزشی ندارد. نگاه او از ایران تا دوردست‌ها و خارج از مرزهای تنگ رسمی ادامه دارد و نویسندگان و مترجمان می‌دانند كتاب‌شان را به دست چه كسی بسپارند تا حق مطلب ادا شود؛ مجلس فاخر و پر جمعیت باشد و همه با خاطراتی خوب به آن رویداد فكر كنند. كار اصلی دهباشی از ابتدا انتشار مجله بخارا بوده است. اما جلسات «شب‌های بخارا» حضوری و پرجمعیت، كیفیت دیگری دارد. مینویسد: یكصد و هفتاد و چهارمین شماره مجله بخارا با تصویری از دكتر مهرداد بهار روی جلد در ۴۸۰ صفحه منتشر شد و از صبح روز شنبه بیست و ششم اردیبهشت ۱۴۰۵ در كتابفروشی‌ها در دسترس است. بعد نام دانه به دانه نویسندگان این شماره... ژاله آموزگار و ۳۰ نفر دیگر و سپس آنها كه در بخش یادنامه بهار نوشته‌اند را می‌آورد. این جدیت، دقت و حوصله تنها از علی دهباشی برمی‌آید. كیست كه یك مجله را ۳۰ سال به تنهایی دربیاورد و آه برنیاورد. از قیمت كاغذ تا زحمت گردآوری متون، از تمام كارهای فنی تا چاپ و پخش. از هزینه‌ها هیچ نمی‌گویم كه خبر ندارم و خدا می‌داند علی دهباشی چگونه ذره ذره این خرج‌ها را می‌كند تا این رودخانه خروشان همیشه در جریان باشد. البته علی دهباشی تیم كوچكی دارد كه با علاقه از همه این جلسات عكس و فیلم و مستندات تهیه می‌كنند یا از مستندهای دیگران برای معرفی بهتر موضوع مورد بحث در جلسه استفاده می‌كنند. مثلا تكه كوتاهی از مستند فردوسی و مردم، به كارگردانی حسین ترابی در سال ۱۳۵۵، برای شب سپهر فرهنگی فردوسی و گرامیداشت شاعر حماسی‌مان به نمایش در می‌آید. دهباشی شب و روز نمی‌شناسد. فقط ۹۵۰ شب بخارا در طول سالیان دراز... در یك ماه اخیر: شب كمال‌الدین بهزاد، شب شعر ویلیام شكسپیر، شب سپهر فرهنگی شاهنامه و... همه پشت سر هم و بی‌هیچ تعصب تا ترجیحی... از قدیم پنجشنبه صبح‌های بخارا را داشت و بعد عصر یكشنبه‌های بخارا... عصر چهارشنبه‌های بخارا... عصر سه‌شنبه‌های بخارا. هر كتابی كه با هزار زحمت در می‌آید، هر شماره مجله‌ای كه در شهر منتشر می‌شود، دهباشی رونمایی و معرفی‌اش می‌كند: درهم تنیدگی جنگ و تجارت، مجله صنوبر برای دوستداران محیط زیست، كتاب هنر معماری هند و ایران، یادداشت‌های هوشنگ سیحون... فرقی نمی‌كند كجا. در سالن‌های بزرگ خانه هنرمندان یا خانه اندیشمندان علوم انسانی قدیم، در شهر كتاب نیاوران یا در باغچه فرهنگان یا در خانه كتاب دبا، در باغچه نشر نظر یا در باغچه بزرگ كافه ستاره اسكندری در كوچه خیابان وصال، در حیاط انجمن فلسفه و حكمت در خیابان هانری كربن، در ساختمان جدید بلدیه در میدان توپخانه و البته در فرهنگسراهای سرتاسر تهران ... این مكان‌های زیبای فرهنگی اگر رویدادهای علی دهباشی در آنها برگزار نمی‌شد، آیا اینچنین به مكان- خاطره یا مكان- رویداد تبدیل می‌شدند تا اینچنین به عنوان مكانی محبوب و یگانه در خاطر ما دوستداران تهران برجا بمانند؟
👇👇👇


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤10🤬1
👆👆👆
از دكتر داریوش شایگان تا دكتر محمدعلی موحد، از شهریار عدل تا شاهرخ مسكوب، از پری صابری تا صدها نخبه برجسته هنر و ادب ایران زمین. وقتی صحبت از معماری است پژوهشگران توانای معماری چون بیژن شافعی و سام گیو راد. هنگامی كه او شب عبدالوهاب شهیدی را برگزار كرد، تازه خیلی‌ها متوجه شدند شهیدی هنوز زنده است. وقتی ده‌ها شب برای شاهنامه برگزار می‌كند تمام كسانی كه شاهنامه را به قصه درآورده‌اند، برای كودكان و نوجوانان نوشته‌اند، از جغرافیایش جسته‌اند، داستان‌های ویژه آن را بركشیده‌اند و عجم را بدین پارسی زنده كرده‌اند و بعد كسانی مانند جلال خالقی‌مطلق كه خود شعرها را برای مجلس می‌خوانند... فرصت می‌یابند آن‌طور كه می‌خواهند از فردوسی بگویند. هر یك به شیوه خود. در كنار همه این فعالیت‌ها، علی دهباشی با انتشار مجله سمرقند، تنها ناشر آثار نویسندگان تاجیكستان و افغانستان است. این جلسات بخارا، همه بی‌نظیر و تكرارنشدنی... همه حاصل حضور صدها نفر سخنران و هزاران مخاطب... همه به همت علی دهباشی كه گردشان می‌آورد. این كیفیت بی‌شك حاصل نزدیك به نیم قرن كار مستمر و صبورانه او است. او خوش‌سلیقه و پر از جان و جوهر زندگی است. روز اول ماه مه، ۱۱ اردیبهشت، عكس دسته گلی از صدها گل موگه (به فارسی گل برف یا زنبق دره) را روی كانال مجله بخارا می‌گذارد و چنین می‌نویسد: امروز اول ماه مه و روز هدیه دادن موگه است. این رسم در فرانسه از رنسانس و دوران شارل نهم بنا شد. باغبان او برای نخستین‌بار گل موگه را پرورش داد و شاه آن را به بانوان دربار هدیه داد و رسم برجا ماند.


نقل از: روزنامه «اعتماد»، سه‌شنبه نوزدهم خرداد ۱۴۰۵


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤11🤬1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
شکست یا پیروزی در جنگ: دیدن تله بازتولید

محمد مالجو، اقتصاددانی که بررسی‌های اقتصادی مفصلی درباره شاخص‌های اقتصادی و بالاخص مصرف مردم ایران در سال‌های ۱۳۹۸ به بعد انجام داده، ایران امروز را در وضعیت #تله_بازتولید می‌بیند. مالجو از سه نوع بازتولید سخن می‌گوید که جامعه ایران به آن‌ها نیازمند است و چالش‌های هر کدام را تشریح می‌کند.

دیدن گفت‌وگو
https://youtu.be/jscOym2aHS4

محمد مالجو معتقد است نظامیان و سیاسیون ایرانی در جنگ موفقیت‌های شایسته تقدیری داشته‌اند و کشور را از تله بازتولید زیستی رهانیده و بقا را حفظ کرده‌اند، اما حفظ ایران در سطح بازتولید سیاسی و راهبردی باکیفیت، نیازمند بازنگری‌های اساسی است و اصرار بر پیمودن مسیرهای گذشته، خطرناک خواهد بود. وی در بخشی از این گفت‌وگو رهاورد جنگ و مداخله خارجی در تضعیف بیشتر ایران و تقویت انسداد سیاسی را هم تحلیل می‌کند.

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍7👎2❤1
یک استارتاپ می‌خواهد نور خورشید را کم کند

سی‌و‌پنج سال پیش، در روزهای ابتدایی ماه آوریل، بخارهایی از بخش شمالی کوه پیناتوبو در فیلیپین بیرون زد. اندک اندک در جاهای دیگری از دامنۀ کوه هم نشت گازهای داغ دیده شد. زمین‌شناسا ن احتمال می‌دادند این آتشفشان مشهور آمادۀ فوران باشد. اما کسی انتظار آنچه در ۱۲ ژوئن رخ داد را نداشت: پیناتوبو منفجر شد. ستون عظیمی از خاکستر به ارتفاع نوزده کیلومتر به آسمان رفت و یکی از بزرگترین فوران‌های آتشفشانی در قرن بیستم آغاز شد. فعالیت‌های آتشفشانی تا چندین روز ادامه یافت و گدازه تا دویست‌کیلومتر آنسوتر جاری گردید.

فوران پیناتوبو میلیون‌ها تُن دی‌اکسید گوگرد به استراتوسفر فرستاد. این گاز در اتمسفر واکنش داد و به قطراتی تبدیل شد که نور خورشید را می‌پراکند و سیارۀ زمین نور کمتری دریافت می‌کرد. در نتیجۀ این فوران دمای زمین یک درجۀ فارنهایت کاهش یافت.

حالا که دمای سیارۀ زمین سال به سال رکورد جدیدی می‌زند، «استارداست»، استارتاپ کوچکی با جاه‌طلبی‌های بزرگ، قصد دارد نسخه‌ای مصنوعی و کنترل‌شده از فوران‌های آتشفشانی را، برای خنک‌کردن سیاره، به بازار عرضه کند. این شرکت در حال توسعهٔ ذراتی بسیار بازتابنده است که می‌توان آن‌ها را بالای ابرها پخش کرد تا در هوا به‌صورت آینه‌گون معلق بمانند و به مقابله با گرم‌شدن جهانی کمک کنند. اگرچه این ایده سابقه‌ای چنددهه‌ای دارد، اما استارداست حالا گامی بزرگ به پیش برداشته است.

از دهۀ ۱۹۹۰ تاکنون، پیمان‌ها و معاهدات جهانی برای پیشگیری از بحران‌های اقلیمی، یکی پس از دیگری شکست خورده است و در این وضعیت، خیلی‌ها طرفدار طرح‌های «مهندسی آب‌و‌هوا» شده‌اند.

طرفداران تحقیق در این حوزه می‌گویند حالا که تلاش‌ها برای مهار گرم‌شدن زمین به جایی نرسیده، بشر ناچار است همۀ گزینه‌ها را روی میز بگذارد. دو اقلیم‌شناس در یادداشتی تازه در تایمز نوشتند «اگر بازتاب نور خورشید بتواند جان انسان‌ها را نجات دهد و از محیط‌زیست محافظت کند، دست‌کم آن‌قدر اهمیت دارد که درباره‌اش گفت‌وگو کنیم». اما از طرف دیگر، استدلال‌های مخالفانِ مهندسی آب‌و‌هوا هم چندان غیرمنطقی نیستند. آن‌ها می‌پرسند از کجا معلوم پیامدهای پیش‌بینی‌نشدۀ چنین طرح‌هایی هم جان میلیون‌ها انسان را به خطر نیاندازد؟

چون پای جان انسان‌هایی از سراسر زمین مطرح است، باید پیش از اجرای چنین طرح‌هایی، توافقی جامع میان کشورها ایجاد شود. اما با چه سازوکاری؟ و با چه تضمینی؟ اگر ابرقدرت‌ها ناگهان پا پس بکشند، بقیه چه می‌توانند بکنند؟

به‌علاوه، یکی دیگر از جنبه‌های منفی مهندسی آب‌وهوا این است که اگر یک‌ بار به کار گرفته شود، ناچار باید برای مدت بسیار طولانی ادامه پیدا کند. وقتی ذرات بازتابنده برای اولین‌بار در جو پخش شوند، باید دائماً جایگزین شوند. چون اگر این جایگزینی متوقف شود، دما ناگهان اوج می‌گیرد، چشم‌اندازی که اکنون با عنوان «جهش دماییِ پس از توقف» شناخته می‌شود. همۀ این‌ها باعث می‌شود نتوان با خیال راحت به استقبال این دست تکنولوژی‌ها رفت. مهندسی آب‌و‌هوا راه‌حل تغییرات آب‌و‌هوایی نیست، چون در نهایت نوعی تسکین‌دهنده است.
ترجمان علوم انسانی

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤8🔥2
اولین چیزی که خدا خلق کرد
سفر بود
بعد شک
بعد نوستالژی...


نگاه خیره‌ی اولیس
ساخته ی تئو آنجلوپلوس
👇👇
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤1🤔1
تئودور آنجلوپولوس روز ۲۴ ژانویه سال ۲۰۱۲ هنگام فیلم‌برداری آخرین اثرش بر اثر یک سانحه‌ی رانندگی درگذشت و در آرامگاه شهر‌ آتن به خاک سپرده شد.
مراسم خاکسپاری اش به طور مستقیم از تلویزیون دولتی یونان پخش شد و وزیر فرهنگ یونان و رهبر کلیسای ارتدوکس این کشور در آن شرکت داشتند. به درخواست همسر «آنجلوپولوس»، تابوت این کارگردان مزین به دسته‌های گل رز و همچنین جوایز سینمایی بود که وی طی چهار دهه فیلم‌سازی کسب کرده بود.
«آنجلوپولوس» که هنگام مرگ ۷۶ سال داشت. او در حال گرفتن سکانس‌های خارجی فیلم‌اش در شهر بندری «پیرائوس» نزدیک آتن بود که بر اثر برخورد شدید یک موتورسیکلت به بیمارستان متروپولیتن منتقل شد، اما بر اثر شدت سانحه دار فانی را وداع گفت.

وی خالق آثار برجسته‌ای چون «گام‌های معلق لک‌لک»، «ابدیت و یک‌ روز»، «دشت گریان»، «سفر به سیاترا»، «چشم‌اندازی در مه»، «نگاه خیس اولیس» و «غبار زمان» بود که بیش از ۲۰ فیلم بلند سینمایی ساخت و جوایز معتبر جشنواره‌های برلین، کن و شیر طلای ونیز را کسب کرد. فیلم «دشت گریان» این کارگردان در بخش «معناگرا» و بین‌الملل بیست‌وسومین جشنواره فجر نمایش یافت و سیمرغ ویژه‌ی هیات‌ داوران را دریافت کرد.

«تئو آنجلوپولوس» متولد۲۷ آوریل ۱۹۳۵ در آتن، نمایشنامه‌نویس، تهیه‌کننده، بازیگر، منتقد، نویسنده، حقوقدان و شاعر بود. وی تحصیلات ابتدایی را در آتن آغاز کرد، اما پس مدتی آن را رها کرد و به قصد تحصیل هنر و ادبیات به دانشگاه سوربن فرانسه رفت. پس از پایان تحصیلات به کشور خود بازگشت و به عنوان یک روزنامه‌نگار و منتقد در یکی از روزنامه‌های یونان مشغول به کار شد.

«آنجلوپولوس» اولین فیلم‌اش را با نام «انتشار» در سال ۱۹۶۷ساخت، اما در سال ۱۹۷۵ بود که با فیلم «بازیکنان سفر» که در بخش دو هفته کارگردانان جشنواره‌ی کن اکران شد، به شهرت جهانی رسید.

تاریخ و اسطوره‌شناسی یونان از مضامین اصلی فیلم‌های «آنجلوپولوس» بودند و سه‌گانه‌ی «روزهای ۳۶» را براساس تاریخ معاصر یونان مقابل دوربین برد. این کارگردان فقید علاقه‌ی خاصی به سینمای مدرن اروپا و آثار کارگردانانی چون «آندری تارکوفسکی» داشت و سبک کلی آثارش نیز الهام گرفته از این نوع سینما بود. در بیشتر فیلم‌های معروفش به مضامینی چون آوارگی و سرگشتگی، عشق گمشده، مرگ و تعلق به خاک و سرزمین پرداخته است.

«آنجلوپولوس» طی چهار دهه حضور چشمگیر در عرصه‌ی سینما، جوایز متعددی کسب کرد که از مهم‌ترین آنها می‌توان به نخل طلای جشنواره‌ی کن برای فیلم «ابدیت و یک روز» (۱۹۹۸)، جایزه ویژه هیئت داوران کن برای فیلم «نگاه خیره‌ی اولیس» (۱۹۹۵)، جایزه‌ی بهترین فیلم‌نامه و جایزه فیپرشی کن در سال ۱۹۸۴، سه جایزه‌ی بهترین فیلم و کارگردانی از جشنواره تسالونیکی، شش جایزه از جشنواره ونیز برای فیلم «چشم‌اندازی در مه» (۱۹۸۸) و چهار جایزه از جشنواره فیلم برلین اشاره کرد.

آنجلوپلوس
از کنج دنج

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤7