فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
آیا علوم انسانی می‌تواند جهان را به صلح برساند؟
فتانه هویدا

پرسشی که در عنوان آمده در ظاهر ساده است، اما در عمق خود یکی از بنیادی‌ترین مسائل جهان معاصر را حمل می‌کند. سال‌هاست گفته می‌شود جهان را علوم انسانی می‌فهمد و تا حدی هدایت می‌کند؛ از سیاست و حقوق گرفته تا اقتصاد، روابط بین‌الملل و جامعه‌شناسی. با این حال، هرچه دانش ما از انسان و جامعه بیشتر شده، پرسش دیگری پررنگ‌تر شده است: چرا این فهم گسترده هنوز به صلحی پایدار در جهان منجر نشده است؟
برای فهم این وضعیت، گاه به گذشته نگاه می‌کنیم؛ به زمانی که روابط انسانی ساده‌تر به نظر می‌رسید. در زبان روزمره نیز این حس تکرار می‌شود: دوستی‌های قدیم، عشق‌های قدیم، اعتمادهای قدیم. این یادآوری‌ها، بیش از آنکه داوری تاریخی باشند، بیانگر میل انسان به ثبات‌اند. در همین چارچوب است که حتی می‌توان از «جنگ‌های قدیم» نیز سخن گفت؛ نه به معنای ستایش خشونت، بلکه به معنای روشن‌تر بودن مرز میان وضعیت‌ها.
در گذشته، جنگ هرچند ویرانگر و طولانی، اغلب پایانی مشخص داشت. درگیری آغاز می‌شد، طرفین در میدان نبرد یا پشت میز پیمان، به نتیجه‌ای روشن می‌رسیدند و سپس دوره‌ای از صلح آغاز می‌شد. وضعیت‌ها قابل تشخیص بودند: جنگ یا صلح.
اما در جهان امروز، این مرزها درهم‌تنیده شده‌اند. جنگ می‌تواند در کنار مذاکره جریان داشته باشد و مذاکره هم لزوماً به پایان درگیری منتهی نمی‌شود.تفاهم و توافق‌ها شکل می‌گیرند، اما همزمان احتمال فروپاشی‌شان نیز بخشی از واقعیت است. آتش‌بس‌ها اعلام می‌شوند، اما اغلب با عدم قطعیت همراه‌اند. نتیجه، جهانی است که در آن وضعیت‌ها نه پایدارند و نه کاملاً مشخص؛ بلکه در طیفی از تنش، گفت‌وگو، تهدید و درگیری  حرکت می‌کنند.
در این میان، علوم انسانی نقش دوگانه‌ای دارد. از یک سو، هیچ دوره‌ای به اندازه امروز، انسان از خود و ساختارهای قدرت شناخت ندارد. نظریه‌های سیاسی و روابط بین‌الملل، سازوکار جنگ، منطق بازدارندگی، رفتار دولت‌ها و شکل‌گیری افکار عمومی را با دقتی بی‌سابقه توضیح می‌دهند. از سوی دیگر، همین دانش گسترده هنوز نتوانسته تضمینی برای تبدیل این شناخت به صلح پایدار ارائه دهد.
این شکاف، الزاماً به معنای شکست علوم انسانی نیست. علوم انسانی اساساً علم «تضمین» نیست، بلکه علم «فهم» است. آنچه تصمیم‌های سیاسی را شکل می‌دهد، صرفاً دانش نیست، بلکه شبکه‌ای از قدرت، منافع، ترس‌های تاریخی، رقابت‌های ژئوپلیتیک و گاه خطاهای انسانی است. از همین رو، حتی دقیق‌ترین تحلیل‌ها نیز در لحظه اجرا ممکن است در برابر واقعیت‌های قدرت بی‌اثر شوند.
👇👇👇



#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3🤔1
👆👆👆
آیا علوم انسانی می‌تواند جهان را به صلح برساند؟
عامل دیگری که این وضعیت را پیچیده‌تر کرده، تحول فناوری است. جنگ در جهان امروز دیگر فقط پدیده‌ای نظامی نیست؛ در اقتصاد، رسانه، فضای دیجیتال و حتی داده جریان دارد. بازدارندگی هسته‌ای، جنگ‌های سایبری و سرعت گردش اطلاعات، تصمیم‌گیری سیاسی را در وضعیتی دائمی از محاسبه و احتیاط قرار داده‌اند. این پیچیدگی، مرز میان صلح و درگیری را بیش از گذشته مبهم کرده است.
در نتیجه، جهان امروز نه در وضعیت جنگ کامل است و نه در صلح کامل؛ بلکه در منطقه‌ای خاکستری قرار دارد که در آن تنش، مذاکره، توافق و تهدید به‌طور همزمان حضور دارند. این وضعیت، بیش از آنکه نشانه فقدان دانش باشد، نشانه دشواری تبدیل دانش به تصمیم پایدار است.
بنابراین پرسش اصلی شاید این نباشد که علوم انسانی می‌تواند جهان را به صلح برساند یا نه؛ بلکه این باشد که چرا فاصله میان فهم صلح و تحقق صلح همچنان پابرجاست. علوم انسانی توانسته انسان را بهتر از هر زمان دیگری برای فهم این فاصله توانمند کند، اما عبور از آن همچنان در گرو اراده‌های سیاسی و ساختارهای قدرت است.
و شاید مهم‌ترین مسئله همین باشد: جهان امروز نه از کمبود فهم رنج می‌برد و نه از نبود نظریه، بلکه از شکاف میان دانستن و توانستن. شکافی که هنوز پر نشده و سرنوشت صلح، همچنان در همین فاصله معلق مانده است.
" مانا باشید"


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3❤1🤔1
جامعه‌شناسیِ انتخابِ نامِ فرزندان

انتخابِ نام برای فرزندان، به‌ویژه در دهه‌های اخیر که ممکن است فرصتی نادر برای والدین باشد، اهمیتِ فراوانی دارد. در این انتخاب یا انتخاب‌ها عواملِ مختلف، ازجمله مذهبی و مرامی یا زیباشناختی دخیل است. مثلاً توجه به نام‌های شاهنامه‌ای و ایرانِ‌باستانی هم‌زمان با بیداریِ تاریخی در عصرِ قاجار، حتی شاهانِ قاجار را نیز به برگزیدنِ نمونه‌هایی هم‌چون فریدون و خسرو و بهمن واداشت. رضاشاه نیز حتماً به دلایلی و به‌رغمِ همه‌ی باستان‌گرایی‌هایش به محمدرضا، حمیدرضا، محمودرضا و علی‌رضا روی‌آورد! آیا او تنها به استمرارِ نامِ خویش در این نام‌ها می‌اندیشید؛ همان‌گونه که نامِ "ملِک"، در نامِ ایرانیِ بیش‌ترِ فرزندان ملک‌الشعراء بهار (ملک‌هوشنگ، ملک‌دخت، ماه‌ملک، ملک‌مهرداد) نیز التزام شده؟؛ یا چنان‌که مشهور است انتخاب‌های رضاشاه را صرفاً باید نشانه‌ای از شیفتگی‌ِ او به امام هشتم دانست؟
نمی‌خواهم‌بگویم همواره میانِ علائقِ مذهبی و گرایش‌های مرامی و فرهنگی و انتخابِ نامِ فرزندان پیوندی صددرصدی برقرار است، اما چندان‌هم با آن زمینه‌ها و انگیزه‌ها بی‌ارتباط نیست. مثلاً نامِ همه‌ی فرزندانِ احمدِ مهدویِ دامغانی (مرتضی، زهرا و فریده) عربی است و نام هر سه فرزندِ شهیدی از ماده‌ی "حسن" (احسان، حسین و محسن) انتخاب‌شده. و اغلبِ کسانی که ملی‌گرا و ایران‌ستا بودند، به نام‌های ایرانی توجه‌داشتند:
پورداوود: پوران‌دخت
معین: مهدخت، همایون، پیروز و پریچهر
تیمورتاش: نوش‌آفرین، هوشنگ، ایران، مهرپرور و منوچهر
حکمت: پروین، پری‌چهر و پری‌وش
نفیسی: رامین، نوشین‌دخت، شیرین‌دخت و بابک
غنی: سیروس
مینوی: رامین، ماکان و نیلوفر
حسابی: ایرج و انوشه
صفا: یاسمین و مهرزاد
اسلامی ندوشن: مهران و رامین
خلیلِ ملکی (سوسیالیستِ ملی‌گرا): پیروز، بهروز و نوروز
اخوان: مزدک‌علی*، توس، زرتشت، لاله و لولی
ایرج افشار: بهرام، کوشیار، آرش و بابک
نصیریان: برمک، باربد و بابک
آیا علاقه‌ی شاملو به سامان، سیروس و سیاوش، متأثر از دلبستگی‌های آریایی و ایرانیِ او در عهدِ جوانی نبوده؟!

شاید با دقت در این انتخاب‌ها بهتر بتوان به باورها و گرایش‌های درونیِ افراد، به‌ویژه در مقاطعی از زندگی‌شان پی‌برد. مثلاً فروغی باهمه‌ی ایرا‌ن‌دوستی‌‌‌هایش جز فرشته (نام یکی از دخترانش) این اسامی را برگزیده: محمود، محسن، حمیده، جواد و حسین. مصدق نیز این اسامی را: ضیاء‌اشرف، منصوره، خدیجه، غلامحسین و احمد.
البته مواردِ نقض‌کننده هم کم نیست. مثلاً میرجلال‌الدین کزازیِ سره‌گرا، درکنارِ "امیر"رهام، سیتی‌آناهیت و سیتی‌ماندان، "امیر"صدرا را نیز برگزیده.

گاه نیز برخی از نام‌آورانِ "عیالوار" و قلندرمسلک، بی‌آدابی و ترتیبی از کشکولِ اسامیِ ایرانی، اسلامی، کلیمی و مسیحی، هرچه بیرون‌می‌آمده را به‌‌ فالِ نیک می‌گرفتند. نامِ فرزندان یغمایی چنین است: پیروز، اسماعیل، احمد، پروین، پروانه، افسانه، پیرایه، مریم، مسیح و بدرالدین.
برخی نیز به نام‌هایی خاص توجه‌داشتند. ازجمله استاد ابوالحسن نجفی که نام فرزندشان شبلی است.
و باز تاکیدمی‌کنم این توجهِ مذهبی و عقیدتی مواردِ نقض‌کننده نیز کم‌ندارد. مثلاً شریعتی درکنارِ احسان و سارا، "سوسن" را نیز برگزیده. کسروی نیز درکنارِ بهزاد، فرخزاد و خجسته، حمیده، نفیسه و جلال را انتخاب‌کرده.
اما بسامدِ انتخاب‌های آگاهانه و معنادار به‌مراتب‌ بیش‌تر است. مثلاً نیمای نواندیش و بومی‌گرا "شراگیم" را برگزیده. سایه هیچ‌گاه نتوانسته یادِ کیوان را فراموش‌کند. آتشی و کسرایی با انتخابِ مانلی، ارادتشان را به نیما نشان‌دادند. توللیِ به قولِ نیما "خوش‌استقبالِ بدبدرقه" نیز نامِ نیما را بر دخترِ خویش نهاد. و جالب‌تر از این‌ها علی‌اصغرِ پتگرِ نقاش است که نام‌های مانی، نامی و نیما را برای فرزندانش برمی‌گزیند! یا نیما یا حروفِ درهم‌شکسته‌ای از نام نیما!
انتخاب‌های جالب و جذاب فراوان اند. به‌گمان‌ام یکی از این مواردِ معنادار، نامِ فرزندانِ خرمشاهیِ حافظ‌پژوه (هاتف، عارف و حافظ) و نیز حمیدیانِ شاهنامه‌پژوه (فرود، سیندخت و مهدخت) است. آیا محمدِ قاضیِ کُرد، فرهاد را به‌سببِ کرمانشاه و قصرِ شیرین‌اش و نیز روحیه‌ی عاشق‌پیشه‌‌‌ی خویش برنگزیده؟! پرویز تناولیِ نوگرا و مجسمه‌ساز نیز نام تندر و تندیس را بی‌سببی بر فرزندان خود ننهاده. آیا انتخابِ نامِ کاوه ازسوی گلستان و سایه، بیانگرِ گرایش‌های چپِ آنان نیست؟ نامِ بامسمّای دخترِ منزوی نیز غزل است. قیصر نیز نام دخترش را آیه نهاده. براهنی که گاه گرایش‌هایش حتی به پان‌ترکیست‌ها نزدیک‌ است نیز الکا، اکتای و ارسلان را برای فرزندانش برگزیده! به‌گمان‌ام اغلبِ این گزینش‌ها ازمنظرِ اندیشگی و مرامی تامل‌برانگیز است.

نکته‌آخر آن‌که از نقشِ احتمالیِ همسرانِ این چهره‌ها در این انتخاب‌ها نباید غافل بود اما من از آن احتمال‌ها بی‌خبر ام.

احمدرضا بهرام پور عمران
❤10👍6
پیروزی دیپلماتیک بزرگ پاکستان



از زمانی که مساله میانجی گری پاکستان مطرح شد ، متعجب بودم که چرا عده ای از تحلیل گران ایرانی ، پاکستان را تحقیر کرده و برای میانجی گریش شانس و بختی قائل نیستند این در حالی است که پاکستان به طور تاریخی زبده ترین دیپلمات های جهان را دارد ، در سال‌های دور و در دهه ۵۰ میلادی پاکستانی ها دیپلمات برجسته ای داشتند به نام ظفرالله خان که اتفاقا از فرقه قادیانی یا احمدیه هم بود و نماینده پاکستان در سازمان ملل بود این فرد از آنچنان مهارتی بهره مند بود که در همان ادوار اولیه ملل متحد ، نامش برای دبیرکلی ملل متحد مطرح شد ، دیگر فرد مهم ، حسین شهید سهروردی است نخست وزیر بنگالی پاکستان که به او خرده گرفتند چرا پاکستان عضو عدم تعهد نمی شود و جمله ای گفت که هزاران کتاب می ارزد :

حاصل جمع چند صفر همیشه صفر است .


یعنی اتحاد با کشورهای ضعیف هیچ ارزشی ندارد در عمل هم سازمان هایی مانند عدم تعهد هیچ ارزشی نداشته و نخواهند داشت .

دیگر دیپلمات شهیر پاکستانی خود ذوالفقار علی بوتو بود ، بوتو کسی است که نطق وی در مخالفت با جدایی بنگلادش از پاکستان ، گریه نمایندگان دولت ها در شورای امنیت را درآورد.

البته قدرت نرم پاکستان به دیپلماسی محدود نیست و پاکستان حقوقدانان برجسته ای نیز دارد .

در کل شبه قاره هند چه از نظر دیپلماسی و چه حقوقی افراد بزرگی را پرورانده است یک نمونه قاضی ویرا مانتری قاضی مشهور سریلانکایی دیوان بین المللی دادگستری که از مهم‌ترین قضات تاثیر گذار و رویه ساز دیوان در تاریخ این نهاد قضایی بوده است .
بهمنی قاجار

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍8❤2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
بدرود عالیجناب بهروز رضوی!

گزیده گفت‌وگوی محمدرضا یزدانپرست با او در شبکه شرق؛ وقتی ۲سروده معروف برای مرجان را با صدای مخملی خودش می‌خواند، سازدهنی می‌نوازد و از روزگاری شاعری‌اش می‌گوید.



#فرهیختگان راهی به رهایی
❤11🕊3
خودمان به‌درک؛ بچه‌هایمان را چه کنیم!
جعفر بخشی بی‌نیاز


گفت امروز مقابل یخچال بستنی فروشگاه ایستاده بودم. جایی که تا همین چند سال پیش ؛ ساده‌ترین نقطه برای هدیه دادن یک لبخند به فرزندم بود. چشمم به مگنوم افتاد؛ بستنی‌ای که روزگاری نماد یک میان‌ وعده خوشمزه بود و امروز با قیمت ۲۲۰ هزار تومان به کالایی لوکس و دست‌ نیافتنی تبدیل شده است. آن را به اجبار و با اصرار فرزندم خریدم. اما نه با لذت که با بغضی در گلو و خجالتی پنهان در برابر وجدانم. این تنها یک بستنی نیست ؛ این آینه‌ای ست که تورم افسار گسیخته و گرانیِ بی‌ حساب‌ و کتاب را به صورتمان می‌کوبد. وقتی قیمت یک خوراکی ساده به بخش قابل‌ توجهی از حقوق روزانه یک کارگر یا کارمند تبدیل می‌شود باید پرسید در این ماراتنِ جان‌ کاه و نفس گیر قرار است به کجا برسیم.

ما بزرگسالان به سبک زندگیِ ریاضتی عادت کرده‌ایم. یاد گرفته‌ایم چگونه نیازهای خودمان را حذف کنیم، روی خواسته‌هایمان پا بگذاریم و با شرم از کنار ویترین‌ها بگذریم. ما یاد گرفته‌ایم که نمی‌توانیم را در گوش هم زمزمه کنیم. اما سدِ این فقر در برابر معصومیت کودکانمان می‌شکند. چگونه باید به چشمان فرزندانمان نگاه کنیم و توضیح دهیم که چرا حقِ داشتنِ یک شادیِ کوچکِ چند دقیقه‌ای هم از آن‌ها دریغ شده است. این تورم تنها قدرت خرید ما را هدف قرار نداده ؛ بلکه عزت‌ نفس والدین را در برابر فرزندانشان ترور کرده است. وقتی پدر یا مادری برای خرید یک بستنی یا تنقلاتی ساده مثل چیپس یا پفک و دانه ای شکلات حتی باید میانِ خریدِ مایحتاجِ سفره و خریدِ یک لبخند برای کودک یکی را انتخاب کند یعنی ستون‌های اخلاقی و اجتماعی جامعه در حال فروپاشی ست.

آقایانِ مسئول : ما خودمان به درک. ما با نان و پنیر و قناعتِ اجباری روزگار می‌گذرانیم. اما پاسخ شما به این سوال چیست: بچه‌هایمان را چه کنیم؟ آن‌ها در دنیایی بزرگ می‌شوند که طعمِ محرومیت را زودتر از طعمِ کودکی می‌چشند. شما که با سیاست‌ هایتان سفره‌ها را کوچک کرده‌اید آیا لحظه‌ای به شرمِ نهفته در نگاهِ پدری که نمی‌تواند یک بستنی برای فرزندش بخرد ؛ اندیشیده‌اید. ما به سختیِ معیشت تن داده بودیم، اما به شرمندگی در برابر فرزندانمان ؛ هرگز. این همان خط قرمزی ست که با عبور از آن دیگر نه تنها اقتصاد که انسانیت را نیز به قربانگاه برده‌اید. اگر گوش شنوایی هست بشنود که این آهِ سردِ پدران و مادرانِ این سرزمین ؛ نه تنها دامنِ ثباتِ اقتصادی ؛ که اعتبار و حیثیتِ بانیانِ این وضعیت را به آتش خواهد کشید. دیر یاز زود دارد اما بی گمان سوخت و سازی بر آن نیست !

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍15😢5❤1
سیدمحمد خاتمی: باید از ﮔﺎم ﺑﻠﻨﺪ و ﺷﺠﺎﻋﺎﻧﻪ اﻣﻀﺎی ﺗﻔﺎﻫﻢ‌نامه ﻣﻴﺎن اﻳﺮان‌وآﻣﺮﻳﻜﺎ، به‌جد ﺧﺸﻨﻮد بود

اینک زمان حمایت حامیان و منتقدان نظام از مذاکره و مذاکره کنندگان و گام برداشتن در جهت توافق پایدار است.

آنچه در این ماهها و روزهای سخت بر ما گذشت، ﺑﺮ ﺟﻬﺎﻧﻴﺎن ﺛﺎﺑﺖ ﻛﺮد اﻳﺮان ﭘﺎﻳﺪار و ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر اﺳﺖ.

ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺷﮕﻔﺖ‌اﻧﮕﻴﺰ و تاب‌آوری ملت، هوشیاری، قدرت و دست‌آوردهای افتخارآفرین مدافعان و رزمندگان میهن، تدبیر و تلاش بی‌وقفه مسئولان و دولت، تقدیر جدیدی را برای کشور رقم زد.

در پیشبرد این امر ﺑﺎﻳﺪ از رﻫﺒﺮی ﻣﺤﺘﺮم ﻧﻈﺎم، رئیس‌جمهور و دوﻟﺖ ﻋﺰﻳﺰ، شورایعالی امنیت ملی، هیأت مذاکره‌کننده، ﻧﻈﺎﻣﻴﺎن ﻗﻬﺮﻣﺎن، نخبگان و ﻫﻤﻪ ﻛﺴﺎنی که از ﺑﻴﺮون و درون ایران ﭘﺎیﺑﻨﺪی ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻋﺰت و اﺳﺘﻘﻼل ﻣﻴﻬﻦ ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ و زﻣﻴﻨﻪ ﺗﻔﺎﻫﻢ اﺑﺘﺪایی را ﻓﺮاﻫﻢ آوردﻧﺪ، ﺳﭙﺎﺳﮕﺰاری ﻛﺮد.

اینک زمان حمایت و همراهی یکپارچه مردم، اعم از حامیان و منتقدان نظام از مذاکره و مذاکره‌کنندگان و گام برداشتن در جهت توافق و صلح پایدار و زندگی دور از هراس و جنگ است.

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤29👎5😱1🕊1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
در احوال این نیمه روشن
(بر اساس مصاحبه‌های فرج سرکوهی با هوشنگ گلشیری)
فیلمبردار: کاوه گلستان


#فرهیختگان راهی به رهایی
🕊2
۸۸ هیچگاه از من کوچ نکرد


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍15❤3
☪️امت اسلامی و فقدان کشور کانونی
 
   هانتینگتون در تحلیل خود از منازعه‌ی اردوگاه‌های اصلی تمدنی جهان، به نکته‌ی مهمی اشاره می‌کند. او معتقد است که حوزه‌های تمدنی/فرهنگی بزرگ هر کدام شامل یک یا چند کشور کانونی (Core state) مهم هستند که نقش محوری ای در ترسیم این منازعه دارند. برای مثال در دل تمدن یا اردوگاه غربی، ما ایالات متحده را داریم که کشور کانونی و جهت‌دهنده‌ی اصلی این حوزه است؛ و یا در حوزه‌ی تمدن مسیحیت ارتدکس، روسیه چنین نقشی دارد و چین هم برای جهان کنفوسیوسی در این جایگاه ایستاده است. البته می‌توان انسجام این تحلیل را درباره‌ی چین به چالش کشید اما نقش کشور کانونی برای تمدن غربی غیر قابل مناقشه به نظر می‌آید.
   اما هانتینگتون به درستی معتقد است که امت فرهنگی/تمدنی اسلامی فاقد کشور کانونی است[1]. بلکه حتی می‌توان خطر کرد و گفت که امت اسلامی یک منطقه‌ی از هم گسیخته و واگراست که شاهد درگیری‌های داخلی متعدد و مزمنی هم هست. به نظر می‌رسد صرف گوناگونی‌های مذهبی یا تضاد منافع دلیل این از هم گسیختگی نباشد چراکه فی المثل شکاف‌های خونین و حاد مذهبی در اروپای مسیحی قرون شانزدهم و هفدهم هیچ‌گاه نمونه‌ی مشابهی در جهان اسلام نداشت. با این وجود غربیان تدریجا بر این شکاف‌ها غلبه کرده و نهایتا درون نظم امریکایی بعد از جنگ دوم ـ با حفظ هویت مسیحی/اروپایی ـ اتحادیه‌های اقتصادی و نظامی و سیاسی و فرهنگی قدرتمندی را در برابر شرق ساختند. به نظر می‌رسد یک عامل در انسجام درونی نسبی تمدن غربی متمایز بوده است: چیرگی لیبرالیسم سیاسی و فرهنگ مدارا (به مثابه عاملی برای پویایی درونی جوامع غربی). این لیبرالیسم نهایتا به ساخت دولت‌ملت‌های قدرتمند انجامیده و شکاف بین دولت و ملت را بسیار کم کرده است. می‌توان گفت که فرآیند تشکیل اتحادیه‌های قدرتمند غربی از پایین به بالا بود. یعنی ابتدا دولت‌ملت‌های پویا و قوی شکل گرفتند و سپس این واحدهای سیاسی سطحی از همبستگی تمدنی/فرهنگی و اشتراک منافع را در قالب چیزی شبیه به "امت مسیحی/غربی" برساختند. اما چنین رویه‌ای در جهان اسلام معکوس می‌نمود. نظریه‌پردازان مهم امت‌گرایی همواره در پی این بودند که مفهوم امت واحد را با نفی دولت‌ملت و با مهندسی از بالا بسازند. بنابراین در صدد تضعیف مفهوم امر ملی برآمدند و ناخواسته نتیجه‌ای معکوس گرفتند: به سبب ضعف دولت‌ملت نه امکان تأسیس دولت کانونی مهیا شد و نه مفهومی سیاسی و یکپارچه از امت محقق گشت.‌
ــــــــــــ
ارجاعات:
[1]. Samuel Huntington, The clash of civilizations and the remakimg of world order, p. 155, Simon&Schuster, 1996.
 

عدنان فلاحی


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤3👍1👎1
۲۵خرداد سالروز راهپیمایی سکوت و آغاز جنبش سبز گرامی باد. رای من کو؟

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤20
در بیست‌وپنجم خرداد


#فرهیختگان روزن آگاهی
🔥10
Audio
من، میرحسین موسوی آمده‌ام تا...


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤16
گفت‌وگوی رضا علیجانی با رادیو فردا

در ادامه وضعیت کنونی شاهد تشدید رقابت‌های سیاسی از یکسو و ریزش بدنه‌ی پا به رکاب نظام از سوی دیگر خواهیم بود.

مخالفان توافقنامه دو دسته هستند...

در مقایسه با پذیرش قطعنامه ۵۹۸ این بار به جای «گسست»، شاهد «ریزش» خواهیم بود یعنی...

بخشی از معترضان احساسی کنونی که نیروی میدانی نظام در سرکوب‌های خیابانی هستند، اگر در بالا نفوذ زیادی ندارند ولی اقلیتی موثر در پایین هستند. آنها اما از کف خیابان جمع خواهند شد...

بیشتر ایراداتی که این معترضان می‌گیرند درست است؛ آنها می‌گویند...

تصمیم به توافق در شورایعالی امنیت ملی نهایی شده و پستی هم که کانال مجتبی خامنه‌ای مبنی بر لزوم حفظ وحدت و ضرورت پرهیز از تفرقه گذاشته نشان می‌دهد که او نیز پشت همین تصمیم است.

طبق توافقنامه کنونی در فاز اول دارند بمب اتم دوم(تنگه هرمز) را می‌دهند برود و در فاز دوم هم بمب اتم اول را خواهند داد.

ترامپ هم با یک عقب‌نشینی‌ بزرگ ظاهرا قبول کرده که موشکی و نیابتی در مذاکرات مطرح نباشد.

فاز اول توافق حل شده ولی فاز دوم بسیار دشوار خواهد بود و ممکن است دوباره...

در کل کشور یک اقلیت بر اکثریت مردم حکومت می‌کند. تندروها اما در همان اقلیت هم در اقلیت هستند.

مخالفان توافقنامه یک عده رقبای سیاسی امضاءکنندگان توافق‌اند وعده‌ای طرفداران ایدئولوژی نظام که اینک در برابر کسانی قرار گرفته‌اند که آرام، آرام از سمت ایدئولوژی نظام به سمت مصلحت نظام حرکت کردند.

کسانی که حداد عادل در انتخابات مجلس آنها را پاجوش نامید در تهران قالیباف را شکست دادند و تا رتبه چهارم عقب راندند.

رقیبان سیاسی؛ طیف جلیلی، پایداری، بازماندگان دولت رئیسی و... هستند.

بخش دیگر اما کسانی هستتد که روی شعارهای حداکثری نظام ایستاده‌اند؛ کسانی که داعیه‌هایی همچون ما دشمن را شکست داده‌ایم و روی سینه دشمن نشسته‌ایم را باور دارند. آنها می‌گویند آنچه دشمن در میدان نتوانسته بدست بیاورد را می‌خواهد از راه دیپلماسی بگیرد.

افرادی مثل قالیباف، ذوالقدر، موسوی، عبداللهی، وحیدی و... با هم روی مصلحت نظام و ضرورت توافق کنار آمده‌اند.

طرف مقابل نیز در چندین شهر دارد آخرین تلاش‌هایش را میکند مثلا...

همان‌طور که معترضین علیه توقف قانون حجاب و عفاف را از مقابل مجلس و قوه قضائیه جمع کردند اعتراضات کنونی را نیز فیصله خواهند داد و خط پراگماتیست‌ها پیش خواهد رفت.

شعارهای حداکثری که تنگه هرمز را دیگر از دست نمی‌دهیم، غرامت می‌گیریم، روی هسته‌ای اصلا بحث نمی‌کنیم و...، با توافقنامه کنونی در تعارض است...

سایت‌های جوان و مشرق‌نیوز که نزدیک به سپاه و اطلاعات سپاه هستند پشت توافق رفته و دارند درباره آن کار توجیحی می‌کنند.

میرباقری رهبر ایدئولوژیک بخشی از تندورها نیز موضعی به نفع توافقنامه گرفته است.

طیف مخالف دارد به تمسخر می‌پرسد چرا مجتبی خامنه‌ای که در باره درخت چنار(روز طبیعت) پیام می‌دهد اما در باره این مسئله مهم پیام و موضعی از او، به جز نقل قول‌هایی که شاید اصلا ساخته امثال قالیباف باشد!، در دست نیست.

بیشتر ایرادات معترضان احساسی درست است؛ آنها می‌گویند شما حرفهای دیگری به ما زدید و وعده‌های دیگری به ما دادید ولی الآن دارید کار دیگری می‌کنید...

از هم اکنون زرادخانه دینی نیز برای توجیه این بخش از معترضان به کار افتاده که امامان شیعه هم...

طیف موافق توافق دارند به رقیب سیاسی مخالف‌شان طعنه میزنند که شما از شعار جنگ، جنگ تا پیروزی دنبال جنگ، جنگ تا پولسازی هستید!

وقتی قعطنامه ۵۹۸ توسط خمینی پذیرفته شد و جنگ پایان یافت (و به فاصله کوتاهی هم او فوت کرد)، شاهد گسست‌های فکری و مدیریتی مهمی در درون ساختار فکری و سیاسی قدرت بودیم. پدیده محسن مخملباف در حوزه هنری، دکتر سروش در حوزه معرفت دینی و کارگزاران سازندگی در حوزه مدیریتی از تبعات این واقعه بود.

این بار البته به نظر نمی‌رسد پس لرزه‌هایی از جنس آن گسستها بدنبال داشته باشد چون دسته‌های اخیر آدمهای عمیقی نیستند. این بار به جای گسست، شاهد ریزشهای جدیدی خواهیم بود.

هر چند در کوتاه مدت معترضان کف خیابان جمع خواهند شد ولی در میان‌مدت بدنه کف خیابانی حکومت مسئله‌دار شده و دچار ریزش خواهد شد.

توافق در فاز دوم مذاکرات بسیار دشوار خواهد بود و ممکن است دوباره کشور در شرایط جنگی و یا در وضعیت تحریم‌های اقتصادی شدید قرار بگیرد. در آن صورت زبان تندروها دراز خواهد شد که دیدید ما از اول درست می‌گفتیم و شما کشور را به باد دادید!
نکات کامل‌تر در فایل صوتی:
https://t.me/RezaAlijaniarchive/859

#فرهیختگان راهی به رهایی
🔥4❤1
​دو شاهکار

​جمهوری اسلامی طی ۴۷ سال حاکمیت خود بر ایران، در عرصه سیاست خارجی‌، تنها دو تصمیم استراتژیک در جهت منافع ملی اتخاذ کرده است: نخست، پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت و پایان دادن به ۸ سال جنگ فرساینده؛ و دوم، پذیرش اصولی تفاهم و توافق با ایالات متحده آمریکا که قرار است جمعه ۲۹ خرداد به امضا برسد. نکته تامل‌برانگیز این است که حاکمیت برای تثبیت و پیشبرد این تصمیم دوم، این بار ناگزیر به تقابل علنی با کارشکنان تندرو و فریب‌خورده داخلی شده است.
​تصمیم استراتژیک اول (پذیرش قطعنامه) می‌توانست سرآغاز دوره‌ای از توسعه، نوسازی و بالندگی برای ایران باشد؛ ولی اتخاذ اهداف کلان نادرست در سیاست خارجی و اصرار بر استمرار مبارزه دائمی با آمریکا و اسرائیل، موجبات اتلاف سرمایه‌ها، فرصت‌سوزی‌های تاریخی و نابودی طرح‌های آرمانی کشور—از جمله چشم‌انداز افق ۲۰ ساله—را فراهم کرد. فضای کشور از روزهای پس از قطعنامه تا به امروز، چنان تحت تأثیر این اهداف فرسایشی قرار گرفت که پتانسیل‌های توسعه همه‌جانبه را به کلی له و لورده کرد.
​امروز ایران در آستانه دومین تصمیم حکیمانه یا استراتژیک در طول حیات جمهوری اسلامی ایستاده است؛ تفاهمی که با پیشینه ملت کهن ایران زیبندگی دارد. ولی پرسش اساسی، دقیقاً همان پرسشِ سال‌های پس از پایان جنگ هشت ساله است:
آیا جمهوری اسلامی همچنان می‌خواهد به مسیر «مرگ بر آمریکا» ادامه دهد؟ آیا هنوز هم با رویکردی اسپارتی، اندیشه نابودی اسرائیل و تمرکز تمام هست و نیست کشور بر این هدف را در سر می‌پروراند؟ آیا همچنان در قالبی تروتسکیستی بر صدور انقلاب پای می‌فشارد و نیروهای آموزش‌دیده‌اش را در این جهت به کار خواهد گرفت؟ یا اینکه این بار واقعاً تن به یک پارادایم‌شیفت (تغییر الگو) در نگاه خود به جهان داده است؟


یدالله کریمی‌پور


#فرهیختگان راهی به رهایی
​
👍11❤2🤬2👎1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
من دختر هراتم
باصدای: غوغا

#زنان_افغانستان
فرهیختگان از آثار فرهنگی و مستقل عزیزان افغان استقبال می‌کند.

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤13
اعلام توافق ایران و آمریکا در روز تولد ترامپ

نخست‌وزیر پاکستان و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از دستیابی تهران و واشینگتن به توافق خبر دادند؛ توافقی که پس از ۲ ماه مذاکره فشرده و در حالی اعلام شده که هنوز جزئیات کامل آن به طور رسمی منتشر نشده است.

صداوسیما نیز با استناد به اظهارات نخست‌وزیر پاکستان وخبر دستیابی دو کشور به توافق را منتشر کرده ‌است. دونالد ترامپ این توافق را «گامی مهم برای ثبات منطقه» توصیف کرده و گفته است که مذاکرات به نتیجه رسیده است.

اعلام این توافق در شرایطی صورت می‌گیرد که حمله اسراییل به بیروت و واکنش احتمالی ایران، امکان لغو امضای این توافق را دامن زده بود.


شماری از فعالان سیاسی و کاربران شبکه‌های اجتماعی از این توافق استقبال کرده و آن را نتیجه «واقع‌گرایی سیاسی» و ترجیح منافع ملی بر تقابل‌های ایدئولوژیک دانسته‌اند. در مقابل، اعلام توافق با واکنش تند جریان‌های موسوم به جبهه پایداری و دیگر مخالفان مذاکره با آمریکا روبه‌رو شده است.

برخی از چهره‌های نزدیک به این جریان، محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی را به عدول از اصول اعلام‌شده جمهوری اسلامی متهم کرده‌ و حتی در تجمعات خیاباتی خواستار اعدام عباس عراقچی شدند.

برخی رسانه‌ها و فعالان اصولگرا نیز نسبت به زمان و نحوه اعلام توافق انتقاد کرده‌اند. هم‌زمانی اعلام توافق با سالروز تولد دونالد ترامپ و انتشار گزارش‌هایی درباره نقش مستقیم مقام‌های ارشد آمریکایی در مراسم امضای آن، از جمله موضوعاتی بوده که در میان مخالفان بازتاب گسترده‌ای یافته است.


برخی تحلیلگران معتقدند همین فضای پرتنش و نگرانی از ورود منطقه به یک جنگ فراگیر، دو طرف را به سمت پذیرش توافق سوق داده است. با این حال منتقدان توافق می‌گویند مشخص نیست تهران در برابر امتیازهای احتمالی اقتصادی یا هسته‌ای چه تعهداتی پذیرفته و آیا این توافق از حمایت پایدار ساختار قدرت در ایران برخوردار خواهد بود یا نه.


با وجود اعلام دستیابی به توافق، هنوز متن کامل آن منتشر نشده و مقام‌های ایرانی نیز جزئیات دقیقی از مفاد توافق ارائه نکرده‌اند. به همین دلیل بسیاری از ارزیابی‌ها درباره پیامدهای آن همچنان مبتنی بر گمانه‌زنی است.

در روزهای آینده و با انتشار جزئیات بیشتر، روشن‌تر خواهد شد که آیا این توافق می‌تواند به کاهش پایدار تنش میان ایران و آمریکا منجر شود یا همانند برخی توافق‌های پیشین با مخالفت‌های داخلی و تحولات منطقه‌ای روبه‌رو خواهد شد.


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤3🔥1
حکمرانی هیبریدی؛ نگاهی نو به سنت و مدرنیته
سیدجواد میرموسوی

جهان امروز با شتابی بی‌سابقه در حال تغییر است. تحول در فناوری، گسترش ارتباطات، پیچیده‌تر شدن مسائل اجتماعی، تغییر انتظارات شهروندان و ظهور نسل‌های جدید، الگوهای سنتی حکمرانی را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. در چنین شرایطی، اصرار بر روش‌هایی گذشته که پاسخگوی نیازهای امروز نیستند، نه تنها به حل مسائل کمک نمی‌کند، بلکه فاصله میان حاکمیت و جامعه را نیز افزایش می‌دهد. پیچیدگی‌ های اقتصادی، تحولات فناورانه، شبکه‌های اجتماعی، اقتصاد دیجیتال، تغییر سبک زندگی و افزایش آگاهی عمومی، نیازمند سازوکارهایی هستند که بتوانند با سرعت و انعطاف بیشتری به تحولات پاسخ دهند.

حکمرانی هیبریدی Hybrid Governance به معنای تلفیق خردمندانه ارزش‌های پایدار سنتی با ابزارها، روش‌ها و دانش نوین مدیریتی و کشورداری است. در این الگو، سنت نقش تأمین‌کننده هویت و انسجام ملی را ایفا می‌کند و مدرنیته ابزار افزایش کارآمدی، پاسخگویی، شفافیت و نوآوری را فراهم می‌آورد. حکمرانی هیبریدی می‌پذیرد که مدیریت جامعه امروز نه کاملاً سنتی و نه کاملاً مدرن است. شهروندان همچنان به ارزش‌های فرهنگی خود پایبندند، اما همزمان خواهان مشارکت بیشتر، دسترسی سریع به اطلاعات، خدمات باکیفیت و تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر شواهد هستند.

پاسخ به این نیازهای متنوع، مستلزم رویکردی است که بتواند میان اصالت و نوآوری، میان هویت و توسعه، و میان گذشته تاریخی و ضرورت‌های آینده تعادل برقرار کند. کشورهایی نظیر کره‌جنوبی و ژاپن که توانسته‌اند مسیر توسعه پایدار را طی کنند، عموماً از چنین رویکردی بهره برده‌اند. آنان نه میراث فرهنگی خود را قربانی مدرنیزاسیون کرده‌اند و نه با مقاومت در برابر تغییرات، خود را از جریان تحولات جهانی جدا ساخته‌اند. موفقیت آنان در ایجاد پیوندی هوشمندانه میان ریشه‌ها و افق‌ها بوده است.

نتیجه‌گیری راهبردی:

امروز بیش از هر زمان دیگری، نیازمند بازاندیشی در شیوه‌های حکمرانی هستیم. جامعه‌ای که در آن سنت و مدرنیته به جای تقابل، در تعامل و تکامل متقابل قرار گیرند، ظرفیت بیشتری برای حل مسائل، جلب اعتماد عمومی و حرکت به سوی آینده خواهد داشت.

در دنیای به شدت متغیر، حکمرانی هیبریدی ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای جوامعی است که می‌خواهند ضمن حفظ هویت ملی و تاریخی خویش، از قافله پیشرفت و توسعه نیز عقب نمانند. آینده از آنِ نظام‌های حکمرانی خواهد بود که بتوانند میان ریشه‌های فرهنگی خود و اقتضائات جهان نوین پلی پایدار بسازند؛ پلی که از دل سنت عبور می‌کند، اما به سوی فردا امتداد می‌یابد.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3🔥1🤔1
صلحِ معلق؛ میان اعلام و عمل

روند صلح در ترکیه، برخلاف خوش‌بینی‌های اولیه، با نوعی «کندی مزمن» و ایستایی سیاسی مواجه شده است؛ وضعیتی که بسیاری از توافق‌های اعلام‌شده را در مرحله گفتار و نماد نگه می‌دارد و مانع تبدیل آن‌ها به اقدامات عملی می‌شود. تحلیل انتقادی این وضعیت نشان می‌دهد مشکل صرفاً اختلاف بر سر چند بند مشخص نیست، بلکه ریشه در تضادهای عمیق ساختاری، امنیتی و سیاسی دارد.

نخستین عامل، تفاوت در تعریف صلح میان طرفین است. دولت ترکیه عمدتاً صلح را به‌معنای پایان فعالیت مسلحانه و تثبیت امنیت ملی تفسیر می‌کند، در حالی که بخش مهمی از جریان سیاسی کرد، صلح را فرآیندی چندبعدی می‌داند که باید به اصلاحات حقوقی، گسترش مشارکت سیاسی، به‌رسمیت‌شناختن هویت فرهنگی و تضمین حقوق شهروندی منجر شود. آنجا که طرفین از «نتیجه مطلوب» تصویری مشترک ندارند، اجرای توافق‌ها ناگزیر به بن‌بست می‌رسد.

دومین عامل، بی‌اعتمادی تاریخی است که همچنان پابرجاست. شکست روند صلح پیشین، خاطره‌ای تلخ از توافق‌های ناتمام برجای گذاشته؛ به‌گونه‌ای که هر اقدام طرف مقابل نه نشانه حسن نیت، بلکه تاکتیکی موقت برای کسب امتیاز بیشتر تلقی می‌شود. در چنین فضایی، هیچ‌یک از طرفین حاضر نیست هزینه سیاسی گام نخست را بپردازد.

عامل سوم به ملاحظات سیاست داخلی ترکیه بازمی‌گردد. دولت ناگزیر است میان ضرورت پیشبرد صلح و حفظ حمایت جریان‌های ملی‌گرا تعادل برقرار کند؛ چرا که هرگونه اصلاحات گسترده در حوزه حقوق کردها ممکن است از سوی بخشی از افکار عمومی به‌عنوان عقب‌نشینی در برابر فشارهای گذشته تعبیر شود و هزینه انتخاباتی به همراه داشته باشد. نتیجه آنکه فرآیند با سرعتی کنترل‌شده و بدون تصمیمات پرهزینه پیش می‌رود.

چهارمین عامل، غلبه رویکرد امنیتی بر رویکرد سیاسی است. نهادهای امنیتی و نظامی همچنان نقش تعیین‌کننده‌ای در مدیریت مسئله کردها دارند و حتی اگر اراده سیاسی برای توافق وجود داشته باشد، منطق امنیتی غالب، هر اصلاح سیاسی را با نگرانی از پیامدهای احتمالی آن روبه‌رو می‌سازد. در اینجا باید صریح بود: از آنجا که اصلاحات حقوقی، آزادی زندانیان سیاسی و به‌رسمیت‌شناختن حقوق فرهنگی همگی در اختیار دولت است نه طرف مقابل، مسئولیت عبور از منطق امنیتی به منطق سیاسی، در درجه نخست بر عهده آنکاراست. تعویق این مسئولیت، روند صلح را بیش از هر عامل دیگری فرسوده کرده است.

عامل پنجم، تحولات منطقه‌ای است. مسئله کردها دیگر موضوعی صرفاً داخلی نیست و با معادلات عراق، سوریه و رقابت‌های منطقه‌ای گره خورده است. هر تحول در مناطق کردنشین کشورهای همسایه می‌تواند محاسبات آنکارا را تغییر دهد و احتیاط بیشتری در اجرای توافق‌های داخلی ایجاد کند. از نگاه دولت، هر امتیاز داخلی ممکن است پیامدهای فرامرزی داشته باشد؛ در حالی که جریان‌های کردی معتقدند مطالبات شهروندان ترکیه نباید قربانی تحولات منطقه شود.

ششمین عامل، نبود سازوکار اجرایی شفاف و فاصله میان اقدامات نمادین و تغییرات واقعی است. بسیاری از توافق‌ها در سطح کلیات باقی می‌مانند و فاقد جدول زمانی، نهاد ناظر، ضمانت اجرایی و معیارهای سنجش پیشرفت هستند. اعلام آتش‌بس، پیام‌های مثبت و دیدارهای سیاسی اگرچه از نظر روانی اهمیت دارند، اما بدون تغییر در قوانین، رویه‌های قضایی و ساختارهای اداری، تأثیر عملی محدودی خواهند داشت. جامعه نیز به‌تدریج در برابر تکرار نمادها بدون نتایج ملموس دچار فرسودگی و بدبینی می‌شود.

در نهایت، مشکل اصلی روند صلح در ترکیه نه فقدان کامل اراده برای پایان دادن به منازعه، بلکه نبود شجاعت سیاسی کافی برای عبور از مرحله مدیریت بحران به مرحله حل مسئله است. همه طرف‌ها از مزایای صلح سخن می‌گویند، اما در عمل از پرداخت هزینه‌هایش پرهیز می‌کنند. فرآیند صلح از این رو در وضعیتی بین جنگ و آشتی گرفتار مانده؛ نه آن‌قدر پیش می‌رود که به توافقی پایدار بینجامد و نه آن‌قدر متوقف می‌شود که شکستش رسماً اعلام گردد. این تعلیق دائمی، خود بزرگ‌ترین مانع تحقق صلحی پایدار و مبتنی بر اعتماد متقابل در ترکیه است.

محمدعلی سوره


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤1👍1🤔1