شاهد بی‌خردی و توهم بیشتر هستیم
عبدالله ناصری
مرگِ رهبرِ مقتول جمهوری اسلامی برای مخالفان جوانش، التیامی بر زخم‌های آنها بود. به‌رغم «بنرگردانی»ها و عزاداری‌های شبانه و تشییع پرهزینه‌ی جنازه‌اش، سپاهِ حاکم نتوانست از آن بهره‌ی لازم را بردارد. بهره‌ی مفید مگر چه بوده است؟ باید گفت «جا انداختن انتقامِ خونِ رهبر» و ترسان کردنِ ترامپ از حمله‌ی سه‌باره به کشورمان به جایی نرسید.
اگرچه بعضی از تحلیل‌گران، به روزگاران مذاکره و تفاهم با آمریکا، در نظر داشتند که این دوام نخواهد داشت، با توجه به اعلام رضایت نسبی رهبر از آن (البته به کراهت)، سرعت آغاز جنگ سوم را کسی احتمال نمی‌داد.
اکنون جنگ جدید آغاز شده و چند روزی است جنوبی‌های مظلوم در آتشِ بی‌درایتی سپاه می‌سوزند. اگر تفاهم‌نامه‌ی اسلام‌آباد ـ ژنو از حیطه‌ی سودمندی بیرون شود، خیلی دور خواهد بود که ترامپ، به عنوان بازنده‌ی جنگ دوم، در جنگ جاری پیروز نباشد.
به تکرار گفته و نوشته شد جمهوری اسلامی سوم، با هر رهبری، اقتدار و ساماندهی عصر «خامنه‌ای اول» را نخواهد داشت و این، یقیناً به سود «گذارطلبان» (اکثریت مردم) است. فارغ از توان مجتبی خامنه‌ای، رهبر سوم جمهوری اسلامی، زیر پا گذاشتن تفاهم‌نامه‌ی مذکور از سوی ترامپ یا سپاه، تصریح به «بی‌خردی» است.
«باربارا تاکمن»، تاریخ‌نگار آمریکایی، اگر زنده می‌بود و جلد دومی برای شاهکارش «عصر بی‌خردی» می‌نوشت، شاهد پنجم تاریخی خود را جنگ آمریکا و جمهوری اسلامی نشان می‌داد؛ بعد از چهارمین نمونه که درگیری آمریکایی‌ها با ویتنام است.
درک درست و فراگیر از انقلاب ۵۷، اگر حاکمان امروز می‌داشتند و تاریخ ایران و اسلام سیاسی را اندیشه‌مندانه خوانده بودند، سیاست‌های مغایر با منافع ملی را، که در اصل گفتمان اصلی تاکمن است، اتخاذ نمی‌کردند.
هرچند دوره‌ی مجتبای پسر، از عصر پدر، برای گذار از حکومت دینی ساده‌تر خواهد شد، اما بیم آن می‌رود دودستگی حکومت در «جنگ» و «صلح» با آمریکا، به دلیل برتری سپاه، ایران را ویرانه‌تر کند.
شایسته و بایسته آن است که تمام کنش‌گران، مردم به ستوه‌آمده و ناراضیان از جمهوری اسلامی، قوی‌تر از پیش جنگ کنونی را محکوم کرده و حکومت را وادار به تداوم مسیر عقلانی تفاهم‌نامه‌ی اسلام‌آباد کنند.
#فرهیختگان روزن آگاهی
عبدالله ناصری
مرگِ رهبرِ مقتول جمهوری اسلامی برای مخالفان جوانش، التیامی بر زخم‌های آنها بود. به‌رغم «بنرگردانی»ها و عزاداری‌های شبانه و تشییع پرهزینه‌ی جنازه‌اش، سپاهِ حاکم نتوانست از آن بهره‌ی لازم را بردارد. بهره‌ی مفید مگر چه بوده است؟ باید گفت «جا انداختن انتقامِ خونِ رهبر» و ترسان کردنِ ترامپ از حمله‌ی سه‌باره به کشورمان به جایی نرسید.
اگرچه بعضی از تحلیل‌گران، به روزگاران مذاکره و تفاهم با آمریکا، در نظر داشتند که این دوام نخواهد داشت، با توجه به اعلام رضایت نسبی رهبر از آن (البته به کراهت)، سرعت آغاز جنگ سوم را کسی احتمال نمی‌داد.
اکنون جنگ جدید آغاز شده و چند روزی است جنوبی‌های مظلوم در آتشِ بی‌درایتی سپاه می‌سوزند. اگر تفاهم‌نامه‌ی اسلام‌آباد ـ ژنو از حیطه‌ی سودمندی بیرون شود، خیلی دور خواهد بود که ترامپ، به عنوان بازنده‌ی جنگ دوم، در جنگ جاری پیروز نباشد.
به تکرار گفته و نوشته شد جمهوری اسلامی سوم، با هر رهبری، اقتدار و ساماندهی عصر «خامنه‌ای اول» را نخواهد داشت و این، یقیناً به سود «گذارطلبان» (اکثریت مردم) است. فارغ از توان مجتبی خامنه‌ای، رهبر سوم جمهوری اسلامی، زیر پا گذاشتن تفاهم‌نامه‌ی مذکور از سوی ترامپ یا سپاه، تصریح به «بی‌خردی» است.
«باربارا تاکمن»، تاریخ‌نگار آمریکایی، اگر زنده می‌بود و جلد دومی برای شاهکارش «عصر بی‌خردی» می‌نوشت، شاهد پنجم تاریخی خود را جنگ آمریکا و جمهوری اسلامی نشان می‌داد؛ بعد از چهارمین نمونه که درگیری آمریکایی‌ها با ویتنام است.
درک درست و فراگیر از انقلاب ۵۷، اگر حاکمان امروز می‌داشتند و تاریخ ایران و اسلام سیاسی را اندیشه‌مندانه خوانده بودند، سیاست‌های مغایر با منافع ملی را، که در اصل گفتمان اصلی تاکمن است، اتخاذ نمی‌کردند.
هرچند دوره‌ی مجتبای پسر، از عصر پدر، برای گذار از حکومت دینی ساده‌تر خواهد شد، اما بیم آن می‌رود دودستگی حکومت در «جنگ» و «صلح» با آمریکا، به دلیل برتری سپاه، ایران را ویرانه‌تر کند.
شایسته و بایسته آن است که تمام کنش‌گران، مردم به ستوه‌آمده و ناراضیان از جمهوری اسلامی، قوی‌تر از پیش جنگ کنونی را محکوم کرده و حکومت را وادار به تداوم مسیر عقلانی تفاهم‌نامه‌ی اسلام‌آباد کنند.
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍14👎3❤1🤬1
در برابر خطر جنگ، برای زندگی و صلح
محمدرضا نیکفر
جنگ چه شدت بگیرد، چه در چرخه‌ی فرسایشی کنونی خود بماند، عواقب وخیمی برای کشور دارد. هیچ طرفی پیروز نخواهد شد. وظیفه‌ی لحظه، دفاع از مذاکره و صلح است. حق زندگی مقدم بر هر گونه ملاحظه‌ای است.
دوباره جنگ آغاز شد. تصمیم‌گیرندگان در حکومت ولایی-نظامی می‌پندارند استفاده از تنگه هرمز به آنان قدرتی بی‌همتا می‌دهد برای اِعمال فشار بر آمریکا و دیگران و از طریق دیگران بر آمریکا. اگر بر سر این پندار گزاف بمانند، اگر هر چه زودتر به تنش‌زدایی نپردازند و باب مذاکره را نگشایند، محتمل است که در برابر یک ائتلاف بسیار قدرتمند قرار گیرند، ائتلافی به رهبری آمریکا، متشکل از کشورهای عرب منطقه‌ی خلیج فارس و شمار فزاینده‌ای از کشورهای اروپایی عضو ناتو. اسرائیل هم محتملاً در مرحله‌ای به اقدام نظامی علیه ایران رو خواهد آورد. ممکن است به قصد تحریک، ابتدا هجوم تا حدی آرام‌گرفته‌اش به لبنان را از نو شدت دهد.
... سه مسئله
اکنون معمولاً در توضیح نزاع میان ایران و آمریکا از سه مسئله‌ی مشخص نام می‌برند: موضوع نیروهای به‌اصطلاح «نیابتی»، موضوع برنامه‌ی هستهای ایران، و موضوع تنگه‌ی هرمز.
تنها تأکید بر اینکه هیچ کدام از این مسئله‌ها به آمریکا و متحدانش ربطی ندارد، مشکلی را حل نمی‌کند. بر سر هر کدام از آنها باید موضعی چاره‌جویانه در موقعیت مشخص داشت، نه از منظر جهانی که به اراده‌ی نیک ما امپریالیسم و ارتجاع از آن حذف می‌شود.
در باره‌ی «نیابتی»ها. موضوع را نمی‌توان پس زد، با گفتن اینکه اسرائیل و آمریکا هم در «اپوزیسیون» ایرانی، گروه‌ها و رسانه‌های نیابتی‌های خود را دارند و در کشورهای دیگر هم با ایجاد گروههای وابسته به خود و حکومت‌های از پیش وابسته، دخالت می‌کنند. موضع اصولی این است: یک شرط برقراری آرامش در کشورهای منطقه و در کل منطقه این است که اصل منحصر بودن دسترسی به سلاح به حکومت، رعایت شود. تعیین سازوکار اسلحه‌زدایی از فضای سیاسی و اجتماعی، امر مردم هر کشوری است.
همبستگی با محرومان و ستمدیدگان مسئله‌ی دیگری است. اگر ابراز همبستگی، از طریق گفت‌وگو، بیان مشکلات خلق‌ها برای یکدیگر، ایجاد نهادهای مقابله‌ی جمعی علیه ستم و تبعیض، و کمک‌رسانی‌های غیرنظامی غیرحکومتی پیش می‌رفت، اکنون منطقه‌ای آرامتر و همبسته‌تر داشتیم.
در باره‌ی برنامه‌ی هستهای. خواست تعطیل کردن برنامه‌ی هستهای به خیر و صلاح مردم ایران و در جهت ممانعت از مسابقه‌ی تسلیحاتی هستهای در منطقه و جهان است. اگر از آغاز این برنامه، کار نظری، آگاه‌گرانه، رسانه‌ای و کنش‌گرانه‌ی جدی‌ای علیه آن شکل می‌گرفت، اکنون جنبش صلح در ایران بنیادهای فکری و عملی استواری داشت.
به هر حال اکنون آشکار شده است که برنامه‌ی هستهای تا چه حد به کشور آسیب زده، گِرد خود چگونه یک هم‌تفافته‌ی نظامی−اقتصادی کنترل‌ناپذیر ایجاد کرده و بهانه ایجاد کرده برای وارد آوردن فشار تحریمی بر کشور. اگر با آنچه خرج اورانیوم کردند، فقط بیابان‌زدایی می‌کردند و درخت می‌کاشتند، اکنون ایران سبز و خرّم بود ز در سرتاسر جهان از نظر نیکوکاری مثال‌زدنی.
بی‌هیچ اما و اگر باید خواهان تعطیل کردن این برنامه شد. برای توده‌ی اورانیوم غنی‌شده می‌توان چاره‌ای یافت جز آنچه آمریکا می‌خواهد تحمیل کند.
باید به برنامه‌ی هستهای پایان داد، ضمن انتقاد از استاندارد دوگانه‌ای که روا می‌دارد، اسرائیل برخوردار از یک زرادخانه‌ی هستهای خارج از هرگونه کنترل باشد.
درباره‌ی تنگه‌ی هرمز. این آبراهه میان ایران و عمان مشترک است. حقوق بین‌الملل در مورد آبراه‌ها و سنت و عادت، تنظیم‌گر عبور و مرور از آن‌اند. بردن امور تنگه‌ی هرمز، زیر آنچه مقامات تهران به آن «ترتیبات ایرانی» می‌گویند، زیاده‌خواهی‌ای است که با مقاومت مواجه خواهد شد. شعار حق فرمانروایی مسلّم ایرانی بر تنگه، همچون شعار حق مسلّم هستهای، به تنش و درگیری منجر می‌شود، ضمن اینکه به خاطر نادیده گرفتن حق دیگران نادرست است.
راه صلح‌آمیز، گشودن تنگه‌ی هرمز، و چاره‌اندیشی درباره‌ی «ترتیبات» آن از راه گفت‌وگو میان ایران و عمان، و به بحث گذاشتن آن در کنفرانس‌های منطقه‌ای است. تأکید در این باره که آمریکا و هیچ قدرت خارجی دیگری حق دخالت در تنگه و تصمیم‌گیری درباره‌ی امور آن را ندارند، بجاست و از الزامات برقراری صلح در منطقه است.
متن کامل
#فرهیختگان راهی به رهایی
محمدرضا نیکفر
جنگ چه شدت بگیرد، چه در چرخه‌ی فرسایشی کنونی خود بماند، عواقب وخیمی برای کشور دارد. هیچ طرفی پیروز نخواهد شد. وظیفه‌ی لحظه، دفاع از مذاکره و صلح است. حق زندگی مقدم بر هر گونه ملاحظه‌ای است.
دوباره جنگ آغاز شد. تصمیم‌گیرندگان در حکومت ولایی-نظامی می‌پندارند استفاده از تنگه هرمز به آنان قدرتی بی‌همتا می‌دهد برای اِعمال فشار بر آمریکا و دیگران و از طریق دیگران بر آمریکا. اگر بر سر این پندار گزاف بمانند، اگر هر چه زودتر به تنش‌زدایی نپردازند و باب مذاکره را نگشایند، محتمل است که در برابر یک ائتلاف بسیار قدرتمند قرار گیرند، ائتلافی به رهبری آمریکا، متشکل از کشورهای عرب منطقه‌ی خلیج فارس و شمار فزاینده‌ای از کشورهای اروپایی عضو ناتو. اسرائیل هم محتملاً در مرحله‌ای به اقدام نظامی علیه ایران رو خواهد آورد. ممکن است به قصد تحریک، ابتدا هجوم تا حدی آرام‌گرفته‌اش به لبنان را از نو شدت دهد.
... سه مسئله
اکنون معمولاً در توضیح نزاع میان ایران و آمریکا از سه مسئله‌ی مشخص نام می‌برند: موضوع نیروهای به‌اصطلاح «نیابتی»، موضوع برنامه‌ی هستهای ایران، و موضوع تنگه‌ی هرمز.
تنها تأکید بر اینکه هیچ کدام از این مسئله‌ها به آمریکا و متحدانش ربطی ندارد، مشکلی را حل نمی‌کند. بر سر هر کدام از آنها باید موضعی چاره‌جویانه در موقعیت مشخص داشت، نه از منظر جهانی که به اراده‌ی نیک ما امپریالیسم و ارتجاع از آن حذف می‌شود.
در باره‌ی «نیابتی»ها. موضوع را نمی‌توان پس زد، با گفتن اینکه اسرائیل و آمریکا هم در «اپوزیسیون» ایرانی، گروه‌ها و رسانه‌های نیابتی‌های خود را دارند و در کشورهای دیگر هم با ایجاد گروههای وابسته به خود و حکومت‌های از پیش وابسته، دخالت می‌کنند. موضع اصولی این است: یک شرط برقراری آرامش در کشورهای منطقه و در کل منطقه این است که اصل منحصر بودن دسترسی به سلاح به حکومت، رعایت شود. تعیین سازوکار اسلحه‌زدایی از فضای سیاسی و اجتماعی، امر مردم هر کشوری است.
همبستگی با محرومان و ستمدیدگان مسئله‌ی دیگری است. اگر ابراز همبستگی، از طریق گفت‌وگو، بیان مشکلات خلق‌ها برای یکدیگر، ایجاد نهادهای مقابله‌ی جمعی علیه ستم و تبعیض، و کمک‌رسانی‌های غیرنظامی غیرحکومتی پیش می‌رفت، اکنون منطقه‌ای آرامتر و همبسته‌تر داشتیم.
در باره‌ی برنامه‌ی هستهای. خواست تعطیل کردن برنامه‌ی هستهای به خیر و صلاح مردم ایران و در جهت ممانعت از مسابقه‌ی تسلیحاتی هستهای در منطقه و جهان است. اگر از آغاز این برنامه، کار نظری، آگاه‌گرانه، رسانه‌ای و کنش‌گرانه‌ی جدی‌ای علیه آن شکل می‌گرفت، اکنون جنبش صلح در ایران بنیادهای فکری و عملی استواری داشت.
به هر حال اکنون آشکار شده است که برنامه‌ی هستهای تا چه حد به کشور آسیب زده، گِرد خود چگونه یک هم‌تفافته‌ی نظامی−اقتصادی کنترل‌ناپذیر ایجاد کرده و بهانه ایجاد کرده برای وارد آوردن فشار تحریمی بر کشور. اگر با آنچه خرج اورانیوم کردند، فقط بیابان‌زدایی می‌کردند و درخت می‌کاشتند، اکنون ایران سبز و خرّم بود ز در سرتاسر جهان از نظر نیکوکاری مثال‌زدنی.
بی‌هیچ اما و اگر باید خواهان تعطیل کردن این برنامه شد. برای توده‌ی اورانیوم غنی‌شده می‌توان چاره‌ای یافت جز آنچه آمریکا می‌خواهد تحمیل کند.
باید به برنامه‌ی هستهای پایان داد، ضمن انتقاد از استاندارد دوگانه‌ای که روا می‌دارد، اسرائیل برخوردار از یک زرادخانه‌ی هستهای خارج از هرگونه کنترل باشد.
درباره‌ی تنگه‌ی هرمز. این آبراهه میان ایران و عمان مشترک است. حقوق بین‌الملل در مورد آبراه‌ها و سنت و عادت، تنظیم‌گر عبور و مرور از آن‌اند. بردن امور تنگه‌ی هرمز، زیر آنچه مقامات تهران به آن «ترتیبات ایرانی» می‌گویند، زیاده‌خواهی‌ای است که با مقاومت مواجه خواهد شد. شعار حق فرمانروایی مسلّم ایرانی بر تنگه، همچون شعار حق مسلّم هستهای، به تنش و درگیری منجر می‌شود، ضمن اینکه به خاطر نادیده گرفتن حق دیگران نادرست است.
راه صلح‌آمیز، گشودن تنگه‌ی هرمز، و چاره‌اندیشی درباره‌ی «ترتیبات» آن از راه گفت‌وگو میان ایران و عمان، و به بحث گذاشتن آن در کنفرانس‌های منطقه‌ای است. تأکید در این باره که آمریکا و هیچ قدرت خارجی دیگری حق دخالت در تنگه و تصمیم‌گیری درباره‌ی امور آن را ندارند، بجاست و از الزامات برقراری صلح در منطقه است.
متن کامل
#فرهیختگان راهی به رهایی
Radiozamaneh
در برابر خطر جنگ، برای زندگی و صلح
محمدرضا نیکفر ـ جنگ چه شدت بگیرد، چه در چرخه‌ی فرسایشی کنونی خود بماند، عواقب وخیمی برای کشور دارد. هیچ طرفی پیروز نخواهد شد. وظیفه‌ی لحظه، دفاع از مذاکره و صلح است. حق زندگی مقدم بر هر گونه ملاحظه‌ای است.
👍6❤4🤬1
برای مردم جنوب ایران، برای صبر و استقامتشان، برای مظلومیتشان، برای رنجی که می‌کشند
هادی حیدری
جمعه بیست و ششم تیرماه هزار و چهارصد و پنج
#فرهیختگان روزن آگاهی
هادی حیدری
جمعه بیست و ششم تیرماه هزار و چهارصد و پنج
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤26
نبرد برای هرمز؛ سناریوی عملیات ترکیبی علیه جنوب ایران
حسین قتیب
گروهی بر این باورند که ایالات متحده به دلیل گرمای شدید جنوب ایران، دشواری عملیات زمینی و نزدیک‌شدن به محاسبات انتخاباتی، به یک رشته حملات هوایی و موشکی محدود بسنده خواهد کرد و دست‌کم تا سال آینده وارد مرحله تازه‌ای از جنگ نخواهد شد. این احتمال را نمی‌توان کاملاً کنار گذاشت؛ اما الگوی اهداف انتخاب‌شده در هفته‌های اخیر نشان می‌دهد که سناریوی خطرناک‌تری نیز باید جدی گرفته شود: تبدیل جنگ از عملیات تنبیهی علیه مراکز فرماندهی و موشکی، به یک کارزار مستمر برای سلب کنترل ایران بر سواحل جنوبی، تنگه هرمز و شبکه صادرات انرژی.
در جنگ پیشین، تمرکز اصلی بر «سر» و «اعصاب» ساختار نظامی ایران بود: ستادهای فرماندهی، سامانه‌های پدافندی، مراکز ارتباطی، فرماندهان ارشد و گره‌های هدایت عملیات. هدف، ایجاد فلج موقت در نظام فرماندهی و کنترل بود. اما در مرحله کنونی، به نظر میرسد منطق عملیات به سمت هدف قرار دادن اندام‌های حرکتی و تنفسی کشور تغییر کرده است: پل‌ها، خطوط راه‌آهن، فرودگاه‌ها، بنادر، برج‌های کنترل دریایی، جاده‌های ساحلی، شبکه‌های برق و مخابرات و زیرساخت‌هایی که امکان جابه‌جایی نیرو و پشتیبانی از عملیات دریایی را فراهم می‌کنند. حملات اخیر به پل‌های جنوب، تأسیسات بندری و برج نظارت دریایی چابهار، در کنار تلاش آمریکا برای بازرسی یا متوقف‌کردن کشتی‌ها، با چنین الگویی سازگار است.
عنوان سیاسی و حقوقی این کارزار احتمالاً «آزادی کشتیرانی»، «امنیت انرژی» و «بازگشایی تنگه هرمز» خواهد بود. واشنگتن در مذاکرات اخیر خواسته است که ایران حمله به کشتی‌ها را متوقف کند، همه مسیرهای تنگه را بدون عوارض باز نگه دارد و عملاً از اعمال کنترل یکجانبه بر عبور دریایی صرف‌نظر کند. از این منظر، مسئله دیگر صرفاً برنامه موشکی یا هستهای نیست؛ موضوع اصلی این است که چه کسی قواعد عبور از هرمز را تعیین می‌کند.
در این سناریو، چابهار نخستین حلقه راهبردی است. چابهار تنها یک بندر تجاری نیست؛ تنها بندر اقیانوسی ایران و گره اتصال کشور به دریای عمان، افغانستان، آسیای مرکزی و شبکه‌های ترانزیتی شمال ـ جنوب است. از کار انداختن سامانه‌های کنترل ترافیک دریایی، برج‌های مخابراتی، رادارهای ساحلی و راه‌های دسترسی آن، الزاماً به معنای اشغال بندر نیست. هدف می‌تواند تبدیل چابهار به بندری باشد که ایران مالک آن است، اما قادر نیست به‌طور مستقل فضای دریایی پیرامونش را کنترل کند. هند اعلام کرده که ترمینال تحت مدیریت آن مستقیماً آسیب ندیده است؛ این خود می‌تواند نشانه‌ای باشد که حمله، دست‌کم در این مرحله، نه برای نابودی کامل بندر، بلکه برای حذف قابلیت‌های نظارتی و امنیتی ایران طراحی شده است.
حلقه دوم، خارک و پایانه‌های صادرات نفت است. حمله مستقیم و گسترده به جزیره خارک، هزینه اقتصادی و زیست‌محیطی عظیمی دارد و ممکن است قیمت جهانی نفت را به‌شدت بالا ببرد؛ بنابراین محتمل‌تر است که فشار ابتدا از مسیر محاصره دریایی، بازرسی کشتی‌ها، تهدید شرکت‌های بیمه و کشتیرانی، تخریب محدود تأسیسات بارگیری و قطع ارتباط خارک با ساحل اعمال شود. هدف اصلی لزوماً نابودی ذخایر نفت نیست، بلکه ایجاد وضعیتی است که در آن ایران نفت داشته باشد، اما نتواند آن را با امنیت، نظم و ظرفیت عادی صادر کند. افزایش قیمت نفت پس از دور اخیر حملات نشان می‌دهد که حتی عملیات محدود نیز مستقیماً بر بازار انرژی اثر می‌گذارد.
احتمال تلاش برای هلی برن و کنترل جزیره را نمی توان از ذهن دور داشت.
حلقه سوم، جزایر سه‌گانه و نقش امارات است. ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از نظر نظامی، ایستگاه‌های پیش‌دستانه ایران در ورودی تنگه‌اند. اما حمله یا تلاش برای تصرف آنها، با هدف قرار دادن یک پل یا رادار تفاوت دارد؛ چنین اقدامی می‌تواند امارات را از شریک پشتیبانی به طرف مستقیم جنگ تبدیل کند و واکنش شدید ایران علیه بنادر، فرودگاه‌ها، نیروگاه‌ها و زیرساخت‌های امارات را در پی داشته باشد. به همین دلیل، نقش محتمل امارات در مراحل نخست بیشتر می‌تواند شامل اطلاعات، پایش دریایی، پشتیبانی لجستیکی، استفاده از بنادر و فرودگاه‌ها و ایجاد فشار حقوقی و سیاسی بر ایران باشد، نه اعزام آشکار نیرو برای اشغال جزایر. تنش‌های مستقیم ایران و امارات در ماه‌های گذشته نیز نشان می‌دهد که ابوظبی با مسئله‌ای بسیار پرهزینه و مخاطره‌آمیز روبه‌روست.
اما به محض ایجاد این تصور که ایران قادر به تداوم پاسخ موشکی یا پهپادی نیست این بخش می تواند در دستور کار باشد.
در سطح زمینی، هدف آمریکا احتمالاً لشکرکشی کلاسیک از نوع عراق ۲۰۰۳ نیست. اشغال هرمزگان، بوشهر، سیستان‌وبلوچستان یا خوزستان به صدها هزار نیرو، خطوط تدارکاتی طولانی و پذیرش جنگ فرسایشی نیاز دارد.
👇👇👇
#فرهیختگان روزن آگاهی
حسین قتیب
گروهی بر این باورند که ایالات متحده به دلیل گرمای شدید جنوب ایران، دشواری عملیات زمینی و نزدیک‌شدن به محاسبات انتخاباتی، به یک رشته حملات هوایی و موشکی محدود بسنده خواهد کرد و دست‌کم تا سال آینده وارد مرحله تازه‌ای از جنگ نخواهد شد. این احتمال را نمی‌توان کاملاً کنار گذاشت؛ اما الگوی اهداف انتخاب‌شده در هفته‌های اخیر نشان می‌دهد که سناریوی خطرناک‌تری نیز باید جدی گرفته شود: تبدیل جنگ از عملیات تنبیهی علیه مراکز فرماندهی و موشکی، به یک کارزار مستمر برای سلب کنترل ایران بر سواحل جنوبی، تنگه هرمز و شبکه صادرات انرژی.
در جنگ پیشین، تمرکز اصلی بر «سر» و «اعصاب» ساختار نظامی ایران بود: ستادهای فرماندهی، سامانه‌های پدافندی، مراکز ارتباطی، فرماندهان ارشد و گره‌های هدایت عملیات. هدف، ایجاد فلج موقت در نظام فرماندهی و کنترل بود. اما در مرحله کنونی، به نظر میرسد منطق عملیات به سمت هدف قرار دادن اندام‌های حرکتی و تنفسی کشور تغییر کرده است: پل‌ها، خطوط راه‌آهن، فرودگاه‌ها، بنادر، برج‌های کنترل دریایی، جاده‌های ساحلی، شبکه‌های برق و مخابرات و زیرساخت‌هایی که امکان جابه‌جایی نیرو و پشتیبانی از عملیات دریایی را فراهم می‌کنند. حملات اخیر به پل‌های جنوب، تأسیسات بندری و برج نظارت دریایی چابهار، در کنار تلاش آمریکا برای بازرسی یا متوقف‌کردن کشتی‌ها، با چنین الگویی سازگار است.
عنوان سیاسی و حقوقی این کارزار احتمالاً «آزادی کشتیرانی»، «امنیت انرژی» و «بازگشایی تنگه هرمز» خواهد بود. واشنگتن در مذاکرات اخیر خواسته است که ایران حمله به کشتی‌ها را متوقف کند، همه مسیرهای تنگه را بدون عوارض باز نگه دارد و عملاً از اعمال کنترل یکجانبه بر عبور دریایی صرف‌نظر کند. از این منظر، مسئله دیگر صرفاً برنامه موشکی یا هستهای نیست؛ موضوع اصلی این است که چه کسی قواعد عبور از هرمز را تعیین می‌کند.
در این سناریو، چابهار نخستین حلقه راهبردی است. چابهار تنها یک بندر تجاری نیست؛ تنها بندر اقیانوسی ایران و گره اتصال کشور به دریای عمان، افغانستان، آسیای مرکزی و شبکه‌های ترانزیتی شمال ـ جنوب است. از کار انداختن سامانه‌های کنترل ترافیک دریایی، برج‌های مخابراتی، رادارهای ساحلی و راه‌های دسترسی آن، الزاماً به معنای اشغال بندر نیست. هدف می‌تواند تبدیل چابهار به بندری باشد که ایران مالک آن است، اما قادر نیست به‌طور مستقل فضای دریایی پیرامونش را کنترل کند. هند اعلام کرده که ترمینال تحت مدیریت آن مستقیماً آسیب ندیده است؛ این خود می‌تواند نشانه‌ای باشد که حمله، دست‌کم در این مرحله، نه برای نابودی کامل بندر، بلکه برای حذف قابلیت‌های نظارتی و امنیتی ایران طراحی شده است.
حلقه دوم، خارک و پایانه‌های صادرات نفت است. حمله مستقیم و گسترده به جزیره خارک، هزینه اقتصادی و زیست‌محیطی عظیمی دارد و ممکن است قیمت جهانی نفت را به‌شدت بالا ببرد؛ بنابراین محتمل‌تر است که فشار ابتدا از مسیر محاصره دریایی، بازرسی کشتی‌ها، تهدید شرکت‌های بیمه و کشتیرانی، تخریب محدود تأسیسات بارگیری و قطع ارتباط خارک با ساحل اعمال شود. هدف اصلی لزوماً نابودی ذخایر نفت نیست، بلکه ایجاد وضعیتی است که در آن ایران نفت داشته باشد، اما نتواند آن را با امنیت، نظم و ظرفیت عادی صادر کند. افزایش قیمت نفت پس از دور اخیر حملات نشان می‌دهد که حتی عملیات محدود نیز مستقیماً بر بازار انرژی اثر می‌گذارد.
احتمال تلاش برای هلی برن و کنترل جزیره را نمی توان از ذهن دور داشت.
حلقه سوم، جزایر سه‌گانه و نقش امارات است. ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از نظر نظامی، ایستگاه‌های پیش‌دستانه ایران در ورودی تنگه‌اند. اما حمله یا تلاش برای تصرف آنها، با هدف قرار دادن یک پل یا رادار تفاوت دارد؛ چنین اقدامی می‌تواند امارات را از شریک پشتیبانی به طرف مستقیم جنگ تبدیل کند و واکنش شدید ایران علیه بنادر، فرودگاه‌ها، نیروگاه‌ها و زیرساخت‌های امارات را در پی داشته باشد. به همین دلیل، نقش محتمل امارات در مراحل نخست بیشتر می‌تواند شامل اطلاعات، پایش دریایی، پشتیبانی لجستیکی، استفاده از بنادر و فرودگاه‌ها و ایجاد فشار حقوقی و سیاسی بر ایران باشد، نه اعزام آشکار نیرو برای اشغال جزایر. تنش‌های مستقیم ایران و امارات در ماه‌های گذشته نیز نشان می‌دهد که ابوظبی با مسئله‌ای بسیار پرهزینه و مخاطره‌آمیز روبه‌روست.
اما به محض ایجاد این تصور که ایران قادر به تداوم پاسخ موشکی یا پهپادی نیست این بخش می تواند در دستور کار باشد.
در سطح زمینی، هدف آمریکا احتمالاً لشکرکشی کلاسیک از نوع عراق ۲۰۰۳ نیست. اشغال هرمزگان، بوشهر، سیستان‌وبلوچستان یا خوزستان به صدها هزار نیرو، خطوط تدارکاتی طولانی و پذیرش جنگ فرسایشی نیاز دارد.
👇👇👇
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤2👍2
👆👆👆
گزینه واقع‌بینانه‌تر، «تجزیه عملیاتی جنوب» است: قطع ارتباط میان استان‌ها، انهدام پل‌ها و خطوط ریلی، مسدودکردن محورهای ساحلی، مختل‌کردن برق و مخابرات، نابودی انبارهای سوخت و مهمات و جداکردن جزایر از شبکه پشتیبانی سرزمین اصلی. در چنین الگویی، آمریکا بدون تصرف شهرها می‌کوشد کاری کند که نیروهای مستقر در سواحل و جزایر نتوانند مهمات، سوخت، آب، قطعات و نیروی جایگزین دریافت کنند.
شبکه لنج‌ها، قایق‌های صیادی و شناورهای کوچک در این میان اهمیت ویژه‌ای دارد. این شناورها فقط ابزار معیشت مردم جنوب نیستند؛ در شرایط جنگی می‌توانند به شبکه‌ای انعطاف‌پذیر برای انتقال انسان، سوخت، مهمات و تجهیزات میان ساحل و جزایر تبدیل شوند. به همین دلیل، حمله به اسکله‌های کوچک، کارگاه‌های تعمیر شناور، انبارهای سوخت ساحلی و حتی قایق‌های ظاهراً غیرنظامی ممکن است بخشی از تلاش برای نابودی «لجستیک غیررسمی» ایران باشد. پیامد چنین راهبردی، درهم‌آمیختن خطرناک اهداف نظامی با اقتصاد و زندگی روزمره مردم جنوب است.
همزمان، منابع آب، نیروگاه‌های برق، دکل‌های مخابراتی و برج‌های کنترل می‌توانند به اهدافی با ارزش عملیاتی بالا تبدیل شوند. در اقلیم گرم جنوب، آب و برق تنها خدمات شهری نیستند؛ بخشی از توان ادامه عملیات نظامی‌اند. قطع آب شیرین، برق و ارتباطات می‌تواند پایگاه‌ها، بنادر و شهرهای ساحلی را بدون اشغال زمینی از کار بیندازد و جمعیت را به مهاجرت وادارد.
در این چارچوب، نیروهای ویژه و عملیات هلی‌برن می‌توانند نه برای اشغال گسترده جنوب ایران، بلکه برای ایجاد کنترل موقت یا پایدار بر جزایر راهبردی به‌کار گرفته شوند. سناریوی محتمل، ابتدا انهدام پدافند، رادارها، سامانه‌های ارتباطی و مسیرهای پشتیبانی جزایر از طریق حملات هوایی و جنگ الکترونیک است؛ سپس واحدهای کوچک نیروهای ویژه با بالگرد، هواگردهای ترابری یا شناورهای تندرو وارد می‌شوند تا نقاط حساس مانند فرودگاه، اسکله، مرکز مخابرات، تأسیسات راداری و مراکز فرماندهی را تصرف کنند. پس از آن، نیروهای اماراتی یا واحدهای محلی تحت حمایت ائتلاف می‌توانند برای تثبیت کنترل وارد شوند.
بنابراین هدف از چنین عملیاتی لزوماً فتح بندرعباس یا اشغال هرمزگان نیست. نیروهای ویژه می‌توانند برای جداکردن جزایر از سرزمین اصلی، قطع خطوط تأمین آب، سوخت و مهمات و ایجاد یک وضعیت انجام‌شده به کار گرفته شوند؛ وضعیتی که در آن ایران برای بازپس‌گیری جزایر ناچار شود وارد عملیاتی پرهزینه علیه نیروهای آمریکایی یا اماراتی شود. در این سناریو، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک تنها اهداف سرزمینی نیستند؛ کنترل آنها می‌تواند برای نظارت بر ورودی تنگه هرمز، استقرار حسگرها، هدایت بازرسی کشتی‌ها و محدودکردن حضور دریایی ایران مورد استفاده قرار گیرد.
این همان نقطه‌ای است که عملیات محدود نیروهای ویژه می‌تواند به هدفی بزرگ‌تر خدمت کند: تغییر کنترل عملیاتی تنگه هرمز بدون اشغال گسترده خاک ایران. ابتدا جزایر از نظر ارتباطی و لجستیکی منزوی می‌شوند، سپس نقاط کلیدی آنها با یک عملیات سریع تصرف می‌شود و در نهایت با پوشش هوایی، دریایی و پدافندی تثبیت می‌گردند. در چنین الگویی، نیروهای آمریکایی نقش شکستن در، خنثی‌کردن مقاومت اولیه و تأمین برتری اطلاعاتی را بر عهده می‌گیرند و امارات می‌تواند نقش سیاسی و اداری کنترل جزایر را مطالبه کند.
در سناریوی یک جنگ ترکیبی علیه ایران، سیستان‌وبلوچستان ممکن است صرفاً یک حاشیه جغرافیایی نباشد، بلکه به جبهه‌ای برای فرسایش نیروی زمینی، اختلال در مسیر چابهار و پراکنده‌کردن ظرفیت امنیتی ایران تبدیل شود. ضعف زیرساختی، مرز طولانی با پاکستان و افغانستان، شبکه‌های قاچاق، محرومیت تاریخی و وجود گروههای مسلح بلوچ، این منطقه را برای جنگ نیابتی و عملیات نامنظم مساعد می‌کند.
الگوی محتمل، لزوماً تشکیل یک ائتلاف رسمی و علنی میان آمریکا و گروههای اسلام‌گرای سنی نیست. تجربه سوریه نشان داد که قدرت‌های خارجی می‌توانند با مجموعه‌ای از گروههای محلی که از نظر فکری، سیاسی و سازمانی با یکدیگر تفاوت دارند، وارد نوعی همکاری تاکتیکی، حمایت غیرمستقیم، تقسیم جغرافیایی مأموریت و هم‌زمانی عملیاتی شوند. در چنین وضعیتی، همه بازیگران عضو یک اتاق فرماندهی واحد نیستند، اما اقداماتشان علیه دشمن مشترک یکدیگر را تکمیل می‌کند. ممکن است یک بازیگر خارجی اطلاعات، ارتباطات، تجهیزات دید در شب، پهپادهای شناسایی، منابع مالی یا پوشش رسانه‌ای فراهم کند، در حالی که نیروهای محلی وظیفه حمله به پاسگاه‌ها، بستن جاده‌ها، ایجاد ناامنی و فرسایش نیروهای دولتی را بر عهده گیرند.
هدف عملیاتی این گروه‌ها احتمالاً حرکت به‌سوی تهران یا اشغال پایدار استان نخواهد بود.
👇👇👇
#فرهیختگان روزن آگاهی
گزینه واقع‌بینانه‌تر، «تجزیه عملیاتی جنوب» است: قطع ارتباط میان استان‌ها، انهدام پل‌ها و خطوط ریلی، مسدودکردن محورهای ساحلی، مختل‌کردن برق و مخابرات، نابودی انبارهای سوخت و مهمات و جداکردن جزایر از شبکه پشتیبانی سرزمین اصلی. در چنین الگویی، آمریکا بدون تصرف شهرها می‌کوشد کاری کند که نیروهای مستقر در سواحل و جزایر نتوانند مهمات، سوخت، آب، قطعات و نیروی جایگزین دریافت کنند.
شبکه لنج‌ها، قایق‌های صیادی و شناورهای کوچک در این میان اهمیت ویژه‌ای دارد. این شناورها فقط ابزار معیشت مردم جنوب نیستند؛ در شرایط جنگی می‌توانند به شبکه‌ای انعطاف‌پذیر برای انتقال انسان، سوخت، مهمات و تجهیزات میان ساحل و جزایر تبدیل شوند. به همین دلیل، حمله به اسکله‌های کوچک، کارگاه‌های تعمیر شناور، انبارهای سوخت ساحلی و حتی قایق‌های ظاهراً غیرنظامی ممکن است بخشی از تلاش برای نابودی «لجستیک غیررسمی» ایران باشد. پیامد چنین راهبردی، درهم‌آمیختن خطرناک اهداف نظامی با اقتصاد و زندگی روزمره مردم جنوب است.
همزمان، منابع آب، نیروگاه‌های برق، دکل‌های مخابراتی و برج‌های کنترل می‌توانند به اهدافی با ارزش عملیاتی بالا تبدیل شوند. در اقلیم گرم جنوب، آب و برق تنها خدمات شهری نیستند؛ بخشی از توان ادامه عملیات نظامی‌اند. قطع آب شیرین، برق و ارتباطات می‌تواند پایگاه‌ها، بنادر و شهرهای ساحلی را بدون اشغال زمینی از کار بیندازد و جمعیت را به مهاجرت وادارد.
در این چارچوب، نیروهای ویژه و عملیات هلی‌برن می‌توانند نه برای اشغال گسترده جنوب ایران، بلکه برای ایجاد کنترل موقت یا پایدار بر جزایر راهبردی به‌کار گرفته شوند. سناریوی محتمل، ابتدا انهدام پدافند، رادارها، سامانه‌های ارتباطی و مسیرهای پشتیبانی جزایر از طریق حملات هوایی و جنگ الکترونیک است؛ سپس واحدهای کوچک نیروهای ویژه با بالگرد، هواگردهای ترابری یا شناورهای تندرو وارد می‌شوند تا نقاط حساس مانند فرودگاه، اسکله، مرکز مخابرات، تأسیسات راداری و مراکز فرماندهی را تصرف کنند. پس از آن، نیروهای اماراتی یا واحدهای محلی تحت حمایت ائتلاف می‌توانند برای تثبیت کنترل وارد شوند.
بنابراین هدف از چنین عملیاتی لزوماً فتح بندرعباس یا اشغال هرمزگان نیست. نیروهای ویژه می‌توانند برای جداکردن جزایر از سرزمین اصلی، قطع خطوط تأمین آب، سوخت و مهمات و ایجاد یک وضعیت انجام‌شده به کار گرفته شوند؛ وضعیتی که در آن ایران برای بازپس‌گیری جزایر ناچار شود وارد عملیاتی پرهزینه علیه نیروهای آمریکایی یا اماراتی شود. در این سناریو، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک تنها اهداف سرزمینی نیستند؛ کنترل آنها می‌تواند برای نظارت بر ورودی تنگه هرمز، استقرار حسگرها، هدایت بازرسی کشتی‌ها و محدودکردن حضور دریایی ایران مورد استفاده قرار گیرد.
این همان نقطه‌ای است که عملیات محدود نیروهای ویژه می‌تواند به هدفی بزرگ‌تر خدمت کند: تغییر کنترل عملیاتی تنگه هرمز بدون اشغال گسترده خاک ایران. ابتدا جزایر از نظر ارتباطی و لجستیکی منزوی می‌شوند، سپس نقاط کلیدی آنها با یک عملیات سریع تصرف می‌شود و در نهایت با پوشش هوایی، دریایی و پدافندی تثبیت می‌گردند. در چنین الگویی، نیروهای آمریکایی نقش شکستن در، خنثی‌کردن مقاومت اولیه و تأمین برتری اطلاعاتی را بر عهده می‌گیرند و امارات می‌تواند نقش سیاسی و اداری کنترل جزایر را مطالبه کند.
در سناریوی یک جنگ ترکیبی علیه ایران، سیستان‌وبلوچستان ممکن است صرفاً یک حاشیه جغرافیایی نباشد، بلکه به جبهه‌ای برای فرسایش نیروی زمینی، اختلال در مسیر چابهار و پراکنده‌کردن ظرفیت امنیتی ایران تبدیل شود. ضعف زیرساختی، مرز طولانی با پاکستان و افغانستان، شبکه‌های قاچاق، محرومیت تاریخی و وجود گروههای مسلح بلوچ، این منطقه را برای جنگ نیابتی و عملیات نامنظم مساعد می‌کند.
الگوی محتمل، لزوماً تشکیل یک ائتلاف رسمی و علنی میان آمریکا و گروههای اسلام‌گرای سنی نیست. تجربه سوریه نشان داد که قدرت‌های خارجی می‌توانند با مجموعه‌ای از گروههای محلی که از نظر فکری، سیاسی و سازمانی با یکدیگر تفاوت دارند، وارد نوعی همکاری تاکتیکی، حمایت غیرمستقیم، تقسیم جغرافیایی مأموریت و هم‌زمانی عملیاتی شوند. در چنین وضعیتی، همه بازیگران عضو یک اتاق فرماندهی واحد نیستند، اما اقداماتشان علیه دشمن مشترک یکدیگر را تکمیل می‌کند. ممکن است یک بازیگر خارجی اطلاعات، ارتباطات، تجهیزات دید در شب، پهپادهای شناسایی، منابع مالی یا پوشش رسانه‌ای فراهم کند، در حالی که نیروهای محلی وظیفه حمله به پاسگاه‌ها، بستن جاده‌ها، ایجاد ناامنی و فرسایش نیروهای دولتی را بر عهده گیرند.
هدف عملیاتی این گروه‌ها احتمالاً حرکت به‌سوی تهران یا اشغال پایدار استان نخواهد بود.
👇👇👇
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤5👍2
👆👆👆
مأموریت مفیدتر برای یک ائتلاف خارجی می‌تواند قطع یا ناامن‌کردن محور چابهار ـ ایرانشهر ـ کرمان، حمله به دکل‌های مخابراتی، تأسیسات انتقال برق، پاسگاه‌های مرزی، کاروان‌های نظامی و مراکز پشتیبانی باشد. چنین حملاتی نیروهای ایران را وادار می‌کند که بخشی از یگان‌های نظامی و اطلاعاتی خود را از هرمزگان، خوزستان یا جبهه‌های ساحلی به شرق منتقل کند. در نتیجه، یک گروه کوچک شورشی می‌تواند تأثیری بیشتر از وزن واقعی خود بر توزیع قوای ایران بگذارد.
سابقه تاریخی این روش به جنگ افغانستان علیه شوروی بازمی‌گردد. پس از ورود ارتش شوروی به افغانستان در دسامبر ۱۹۷۹، ایالات متحده با همکاری پاکستان و عربستان از مجاهدین افغان حمایت کرد. بخش مهمی از پول، تسلیحات و آموزش از طریق سازمان اطلاعات پاکستان توزیع می‌شد و آمریکا بدون ورود مستقیم به جنگ زمینی، هزینه اشغال افغانستان را برای شوروی افزایش داد. این سیاست نشان داد که گروههای محلی، حتی با سازمان‌دهی پراکنده و ایدئولوژی اسلامی، می‌توانند در صورت برخورداری از پناهگاه مرزی، تسلیحات، اطلاعات و پشتیبانی خارجی، یک ارتش بزرگ را وارد جنگ فرسایشی کنند.
مدل نزدیک‌تر به سوریه، استفاده از یک طیف خاکستری از بازیگران محلی است: جدایی‌طلبان بلوچ، شبکه‌های قبیله‌ای، قاچاقچیان مسلح، مخالفان سیاسی، گروههای اسلام‌گرای محلی و واحدهای کوچکی که می‌توان آنها را تحت عنوان نیروهای بومی، دفاع محلی یا مقاومت منطقه‌ای سازمان داد. قدرت خارجی می‌تواند میان گروههای قابل‌قبول‌تر و سازمان‌های جهادی فراملی فاصله رسمی حفظ کند، اما در میدان، مرز میان این شبکه‌ها ممکن است مبهم باشد؛ سلاح، اطلاعات، افراد و مسیرهای قاچاق می‌توانند میان آنها جابه‌جا شوند.
در این سناریو، نیروهای ویژه خارجی می‌توانند نقش اتصال‌دهنده داشته باشند، نه الزاماً به‌عنوان فرمانده مستقیم گروههای شورشی، بلکه برای شناسایی اهداف، ایجاد ارتباط، ارزیابی نیروهای محلی، هدایت آتش هوایی و هماهنگ‌کردن عملیات در نقاط مشخص. نیروهای بلوچ می‌توانند فشار را از خشکی وارد کنند، حملات هوایی و پهپادی زیرساخت‌ها را تخریب کنند و نیروهای دریایی مسیر چابهار و دریای عمان را محدود سازند. نتیجه، ایجاد یک جبهه مرکب است که در آن حمله خارجی و شورش داخلی یکدیگر را تقویت می‌کنند.
لذا خطر اصلی نه ظهور ناگهانی یک ارتش بزرگ تجزیه طلب، بلکه شکل‌گیری تدریجی یک اکوسیستم شورش نیابتی است: گروههای محلی زمین و مسیر را می‌شناسند، اسلام‌گرایان نیروی ایدئولوژیک و انتحاری فراهم می‌کنند، شبکه‌های قاچاق جابه‌جایی سلاح و نیرو را ممکن می‌سازند و قدرت‌های خارجی اطلاعات، پول، ارتباطات و برتری هوایی را تأمین می‌کنند. این همان الگویی است که می‌تواند بدون لشکرکشی گسترده، شرق ایران را به جبهه مکمل نبرد بر سر جنوب، چابهار و تنگه هرمز تبدیل کند.
نکته پایانی
آنچه در این نوشتار آمد، یک سناریوی آینده‌پژوهانه و بدبینانه بر پایه برخی الگوهای تاریخی، ملاحظات راهبردی و روندهای قابل مشاهده است؛ نه یک گزارش اطلاعاتی، نه پیش‌بینی قطعی آینده و نه ادعای اطلاع از تصمیمات محرمانه دولت‌ها.
هدف از سناریوسازی، آماده‌کردن ذهن برای بررسی بدترین احتمالات است، نه اثبات اینکه چنین رخدادهایی حتماً اتفاق خواهند افتاد. در مطالعات راهبردی، گاهی ارزش یک سناریو دقیقاً در این است که با نگاهی بدبینانه، آسیب‌پذیری‌ها و مخاطرات احتمالی را آشکار کند تا درباره آنها اندیشیده شود.
امید و آرزوی ما این است که هیچ‌یک از این سناریوهای تلخ هرگز تحقق نیابد. ان‌شاءالله به لطف خداوند، هوشیاری ملت ایران، تدبیر مسئولان و تلاش فرزندان این سرزمین، چنین خواب شومی هرگز تعبیر نخواهد شد و امنیت، آرامش و تمامیت ارضی ایران حفظ خواهد ماند.
#فرهیختگان روزن آگاهی
مأموریت مفیدتر برای یک ائتلاف خارجی می‌تواند قطع یا ناامن‌کردن محور چابهار ـ ایرانشهر ـ کرمان، حمله به دکل‌های مخابراتی، تأسیسات انتقال برق، پاسگاه‌های مرزی، کاروان‌های نظامی و مراکز پشتیبانی باشد. چنین حملاتی نیروهای ایران را وادار می‌کند که بخشی از یگان‌های نظامی و اطلاعاتی خود را از هرمزگان، خوزستان یا جبهه‌های ساحلی به شرق منتقل کند. در نتیجه، یک گروه کوچک شورشی می‌تواند تأثیری بیشتر از وزن واقعی خود بر توزیع قوای ایران بگذارد.
سابقه تاریخی این روش به جنگ افغانستان علیه شوروی بازمی‌گردد. پس از ورود ارتش شوروی به افغانستان در دسامبر ۱۹۷۹، ایالات متحده با همکاری پاکستان و عربستان از مجاهدین افغان حمایت کرد. بخش مهمی از پول، تسلیحات و آموزش از طریق سازمان اطلاعات پاکستان توزیع می‌شد و آمریکا بدون ورود مستقیم به جنگ زمینی، هزینه اشغال افغانستان را برای شوروی افزایش داد. این سیاست نشان داد که گروههای محلی، حتی با سازمان‌دهی پراکنده و ایدئولوژی اسلامی، می‌توانند در صورت برخورداری از پناهگاه مرزی، تسلیحات، اطلاعات و پشتیبانی خارجی، یک ارتش بزرگ را وارد جنگ فرسایشی کنند.
مدل نزدیک‌تر به سوریه، استفاده از یک طیف خاکستری از بازیگران محلی است: جدایی‌طلبان بلوچ، شبکه‌های قبیله‌ای، قاچاقچیان مسلح، مخالفان سیاسی، گروههای اسلام‌گرای محلی و واحدهای کوچکی که می‌توان آنها را تحت عنوان نیروهای بومی، دفاع محلی یا مقاومت منطقه‌ای سازمان داد. قدرت خارجی می‌تواند میان گروههای قابل‌قبول‌تر و سازمان‌های جهادی فراملی فاصله رسمی حفظ کند، اما در میدان، مرز میان این شبکه‌ها ممکن است مبهم باشد؛ سلاح، اطلاعات، افراد و مسیرهای قاچاق می‌توانند میان آنها جابه‌جا شوند.
در این سناریو، نیروهای ویژه خارجی می‌توانند نقش اتصال‌دهنده داشته باشند، نه الزاماً به‌عنوان فرمانده مستقیم گروههای شورشی، بلکه برای شناسایی اهداف، ایجاد ارتباط، ارزیابی نیروهای محلی، هدایت آتش هوایی و هماهنگ‌کردن عملیات در نقاط مشخص. نیروهای بلوچ می‌توانند فشار را از خشکی وارد کنند، حملات هوایی و پهپادی زیرساخت‌ها را تخریب کنند و نیروهای دریایی مسیر چابهار و دریای عمان را محدود سازند. نتیجه، ایجاد یک جبهه مرکب است که در آن حمله خارجی و شورش داخلی یکدیگر را تقویت می‌کنند.
لذا خطر اصلی نه ظهور ناگهانی یک ارتش بزرگ تجزیه طلب، بلکه شکل‌گیری تدریجی یک اکوسیستم شورش نیابتی است: گروههای محلی زمین و مسیر را می‌شناسند، اسلام‌گرایان نیروی ایدئولوژیک و انتحاری فراهم می‌کنند، شبکه‌های قاچاق جابه‌جایی سلاح و نیرو را ممکن می‌سازند و قدرت‌های خارجی اطلاعات، پول، ارتباطات و برتری هوایی را تأمین می‌کنند. این همان الگویی است که می‌تواند بدون لشکرکشی گسترده، شرق ایران را به جبهه مکمل نبرد بر سر جنوب، چابهار و تنگه هرمز تبدیل کند.
نکته پایانی
آنچه در این نوشتار آمد، یک سناریوی آینده‌پژوهانه و بدبینانه بر پایه برخی الگوهای تاریخی، ملاحظات راهبردی و روندهای قابل مشاهده است؛ نه یک گزارش اطلاعاتی، نه پیش‌بینی قطعی آینده و نه ادعای اطلاع از تصمیمات محرمانه دولت‌ها.
هدف از سناریوسازی، آماده‌کردن ذهن برای بررسی بدترین احتمالات است، نه اثبات اینکه چنین رخدادهایی حتماً اتفاق خواهند افتاد. در مطالعات راهبردی، گاهی ارزش یک سناریو دقیقاً در این است که با نگاهی بدبینانه، آسیب‌پذیری‌ها و مخاطرات احتمالی را آشکار کند تا درباره آنها اندیشیده شود.
امید و آرزوی ما این است که هیچ‌یک از این سناریوهای تلخ هرگز تحقق نیابد. ان‌شاءالله به لطف خداوند، هوشیاری ملت ایران، تدبیر مسئولان و تلاش فرزندان این سرزمین، چنین خواب شومی هرگز تعبیر نخواهد شد و امنیت، آرامش و تمامیت ارضی ایران حفظ خواهد ماند.
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3👍2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
روایت جالب خوشوقت از واکنش آیت‌الله خامنه‌ای به مباحث دکتر سروش
محمدحسین خوشوقت، فعال رسانه‌ای در ویژه برنامه آقای شهید ایران در ایرنا:
سال ۷۵ که دکتر سروش در جلسات منظمی در مسجد امام صادق(ع) اقدسیه داشت و مباحث بحث برانگیز «قبض و بسط تئوریک شریعت» را مطرح کرد که حساسیت های شدیدی را در جامعه و به خصوص حوزه علمیه قم برانگیخت.
در آن زمان یک بار از رهبر شهید انقلاب در این باره پرسیدم؛ ایشان گفتند، بیش از آن که نگران مباحث آقای سروش باشم، نگران سکوت و بی عملی حوزه علمیه هستم.
ایشان معتقد بودند حوزه باید وارد میدان شود و شروع کند به تعاطی افکار، بحث را اول فهم کنند و بعد جدی بگیرند و تبادل افکار صورت گیرد تا مباحث پخته و روشن شود.
#فرهیختگان روزن آگاهی
محمدحسین خوشوقت، فعال رسانه‌ای در ویژه برنامه آقای شهید ایران در ایرنا:
سال ۷۵ که دکتر سروش در جلسات منظمی در مسجد امام صادق(ع) اقدسیه داشت و مباحث بحث برانگیز «قبض و بسط تئوریک شریعت» را مطرح کرد که حساسیت های شدیدی را در جامعه و به خصوص حوزه علمیه قم برانگیخت.
در آن زمان یک بار از رهبر شهید انقلاب در این باره پرسیدم؛ ایشان گفتند، بیش از آن که نگران مباحث آقای سروش باشم، نگران سکوت و بی عملی حوزه علمیه هستم.
ایشان معتقد بودند حوزه باید وارد میدان شود و شروع کند به تعاطی افکار، بحث را اول فهم کنند و بعد جدی بگیرند و تبادل افکار صورت گیرد تا مباحث پخته و روشن شود.
پ‌ن ادمین:
این یکی از هزاران برخورد دوگانه او با آدمها و مسائل جلمعه است.
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤7👎6🤔1😢1
در مرحله‌ی اخیر و جاری جنگ تحمیلی سوم، فارغ از این که جزئیات آغاز آن چه بوده است، و فارغ از نیات و مقاصدی که دو طرف داشته‌اند، ناخواسته یا خواسته، ایران اکنون بر سر این دوراهی قرار گرفته است:
▫️حفظ زیرساخت‌های حیاتی ایران و نیز فروش نفت ایران از طریق تنگه
یا
▫️بسته نگاه داشتن تنگه‌ی هرمز و حفظ تسلط بر تردد و تجارت از این آب‌راه.
ظاهرا ایران، در مقابل، دارد سعی می‌کند دوراهی دیگری را بر آمریکا تحمیل کند:
▫️حفظ امنیت پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه
یا
▫️حفظ محاصره‌ی دریایی ایران در دریای عمان و فراسوی آن.
◾️اگر ایران نخواهد یا نتواند شق ثالثی برای دوراهی تحمیلی آمریکا بیابد و آن را بر معادله بیفزاید (این نقش دیپلماسی فعال و خلاق است)
یا
◾️اگر ایران نتوانسته باشد دوراهی مورد نظر خود را در عمل بر آمریکا تحمیل کند
یا
◾️اگر دوراهی مورد نظر ایران نتواند آمریکا را به‌درجه‌ای از استیصال برساند،
آن‌گاه:
🔲 بسیار محتمل است آمریکا بخواهد و بتواند با افزودن فشار بر دوراهی اول و تشدید آن، ایران را با تحمیل خسارت‌های بعضا جبران‌ناپذیر و تحمل‌ناپذیر، به نقطه‌ی تصمیم‌گیری بسیار سخت عقب براند.
محمدمهدی مجاهدی
۲۶ تیرماه ۱۴۰۵
#فرهیختگان روزن آگاهی
▫️حفظ زیرساخت‌های حیاتی ایران و نیز فروش نفت ایران از طریق تنگه
یا
▫️بسته نگاه داشتن تنگه‌ی هرمز و حفظ تسلط بر تردد و تجارت از این آب‌راه.
ظاهرا ایران، در مقابل، دارد سعی می‌کند دوراهی دیگری را بر آمریکا تحمیل کند:
▫️حفظ امنیت پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه
یا
▫️حفظ محاصره‌ی دریایی ایران در دریای عمان و فراسوی آن.
◾️اگر ایران نخواهد یا نتواند شق ثالثی برای دوراهی تحمیلی آمریکا بیابد و آن را بر معادله بیفزاید (این نقش دیپلماسی فعال و خلاق است)
یا
◾️اگر ایران نتوانسته باشد دوراهی مورد نظر خود را در عمل بر آمریکا تحمیل کند
یا
◾️اگر دوراهی مورد نظر ایران نتواند آمریکا را به‌درجه‌ای از استیصال برساند،
آن‌گاه:
🔲 بسیار محتمل است آمریکا بخواهد و بتواند با افزودن فشار بر دوراهی اول و تشدید آن، ایران را با تحمیل خسارت‌های بعضا جبران‌ناپذیر و تحمل‌ناپذیر، به نقطه‌ی تصمیم‌گیری بسیار سخت عقب براند.
محمدمهدی مجاهدی
۲۶ تیرماه ۱۴۰۵
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍3🤬1
فرهیختگان
شق ثالث
شرطِ امکانِ یافتن یا ساختنِ «شق ثالث»
اگر این صورت‌بندی از این معضل مرکب نسبت به صورت‌بندی‌های رقیب و بدیل معتبرتر باشد، آنچه خیلی واضح می‌شود این است که شرطِ امکانِ یافتن شق ثالث یا ساختن آن این است که دست و ذهن و روان دیپلمات‌های ارشد و فعال و خلاق برای یافتن شق ثالث یا ساختن آن بسته نباشد.
یافتن یا ساختن شق ثالث ازجمله مستلزم اطلاع دقیق و برداشت واقع‌بینانه از امکانات مذاکراتی ما و آمریکا و دیگر طرف‌های ذینفع و ذیدخل و ذینفوذ (به‌ویژه روسیه) است. بنده و امثال بنده هرچند پیشنهادهایی داریم، ولی اغلب از این امکانات مذاکراتی اطلاع دقیق و واقع‌بینانه‌ای نداریم و از‌ین‌رو، هر پیشنهاد محتوایی ما صرفا ظنی و تخمینی و تقریبی خواهد بود.
ولی یک مطلب را با درجه‌ی بالایی از اطمینان می‌شود گفت و آن موانعی است که امکانات سیاست‌گذار را برای یافتن یا ساختن شق ثالث به‌شدت محدود و حتی منتفی می‌کند. این‌ها برخی از آن موانع اند:
- رواج دادن و بلکه حاکم کردن ادبیات انتقام و ذهنیت رجزخوانی در حلقه‌های کارشناسی و در چرخه‌ی تصمیم‌گیری
- تاکید تبلیغاتی صرف بر دستاوردها و غفلت از موازنه و سنجیدن آنها با بهایی که برای آن دستاوردها پرداخت می‌شود
- فروکاستن سیاست‌گذاری و محاسبات سنجیده و پیچیده‌ی آن به کمپین‌های القایی و اقناعی و تبلیغی برای راه انداختن و جاانداختن یک ایده (هرچه باشد)
- ایجاد فشار اجتماعی و وجدانیِ انگ و ننگ علیه تصمیم‌گیران و تصمیم‌سازانی که در پی یافتن یا ساختن شق ثالث اند.
محمدمهدی مجاهدی
۲۶ تیرماه ۱۴۰۵
#فرهیختگان راهی به رهایی
اگر این صورت‌بندی از این معضل مرکب نسبت به صورت‌بندی‌های رقیب و بدیل معتبرتر باشد، آنچه خیلی واضح می‌شود این است که شرطِ امکانِ یافتن شق ثالث یا ساختن آن این است که دست و ذهن و روان دیپلمات‌های ارشد و فعال و خلاق برای یافتن شق ثالث یا ساختن آن بسته نباشد.
یافتن یا ساختن شق ثالث ازجمله مستلزم اطلاع دقیق و برداشت واقع‌بینانه از امکانات مذاکراتی ما و آمریکا و دیگر طرف‌های ذینفع و ذیدخل و ذینفوذ (به‌ویژه روسیه) است. بنده و امثال بنده هرچند پیشنهادهایی داریم، ولی اغلب از این امکانات مذاکراتی اطلاع دقیق و واقع‌بینانه‌ای نداریم و از‌ین‌رو، هر پیشنهاد محتوایی ما صرفا ظنی و تخمینی و تقریبی خواهد بود.
ولی یک مطلب را با درجه‌ی بالایی از اطمینان می‌شود گفت و آن موانعی است که امکانات سیاست‌گذار را برای یافتن یا ساختن شق ثالث به‌شدت محدود و حتی منتفی می‌کند. این‌ها برخی از آن موانع اند:
- رواج دادن و بلکه حاکم کردن ادبیات انتقام و ذهنیت رجزخوانی در حلقه‌های کارشناسی و در چرخه‌ی تصمیم‌گیری
- تاکید تبلیغاتی صرف بر دستاوردها و غفلت از موازنه و سنجیدن آنها با بهایی که برای آن دستاوردها پرداخت می‌شود
- فروکاستن سیاست‌گذاری و محاسبات سنجیده و پیچیده‌ی آن به کمپین‌های القایی و اقناعی و تبلیغی برای راه انداختن و جاانداختن یک ایده (هرچه باشد)
- ایجاد فشار اجتماعی و وجدانیِ انگ و ننگ علیه تصمیم‌گیران و تصمیم‌سازانی که در پی یافتن یا ساختن شق ثالث اند.
محمدمهدی مجاهدی
۲۶ تیرماه ۱۴۰۵
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
در مرحله‌ی اخیر و جاری جنگ تحمیلی سوم، فارغ از این که جزئیات آغاز آن چه بوده است، و فارغ از نیات و مقاصدی که دو طرف داشته‌اند، ناخواسته یا خواسته، ایران اکنون بر سر این دوراهی قرار گرفته است:
▫️حفظ زیرساخت‌های حیاتی ایران و نیز فروش نفت ایران از طریق تنگه…
▫️حفظ زیرساخت‌های حیاتی ایران و نیز فروش نفت ایران از طریق تنگه…
👍2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
میسازمت وطن
خواننده و آهنگساز : وحید تاج
گروه : هم آوایان تاج
شاعر : سیمین بهبهانی
#فرهیختگان راهی به رهایی
خواننده و آهنگساز : وحید تاج
گروه : هم آوایان تاج
شاعر : سیمین بهبهانی
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤14🕊1
فرهیختگان
میسازمت وطن خواننده و آهنگساز : وحید تاج گروه : هم آوایان تاج شاعر : سیمین بهبهانی #فرهیختگان راهی به رهایی
این اجرا را در حالی منتشر می‌کنم که هفته‌ی گذشته، پس از پایان تور دوماهه‌ی کنسرت‌های «هزاردستان» برای بزرگداشت سعدی در اروپا، در بدو ورودم به ایران، گذرنامه‌ی من توقیف شد.
اما من ایرانی ام و هیچ توقیفی نمی‌تواند از عشق من به ایران کم کند؛
هیچ مُهری ، نمی تواند مِهرِ وطن را از دلم بیرون کند.
ایرانِ عزیزم... دوباره میسازمت؛ اگرچه با خشتِ جان خویش .
این اجرا، حاصلِ حسی شخصی و دلبستگیِ عمیق به موسیقی و سرزمینم است؛ اثری که بدون هیچ حمایت یا سفارش ِ بیرونی و کاملاً با هزینه‌ی شخصی‌ام شکل گرفت. سال‌هاست که در نزدیکی پل B1 زندگی می‌کنم و همت و دانشِ مهندسان ایرانی را در ساخت این پل ِ عظیم ، از نزدیک دیده و تحسین کرده‌ام. این پل برای من تنها یک سازه نیست؛ بخشی از خاطرات روزمره‌ی من و نمادی از تلاش و توانِ فرزندان و جوانان این سرزمین برای آسایش و رفاه ِ مردم است. برای ثبت این لحظه، با چند تن از مهندسان پل، که از دوستان من هستند ، گفت‌وگو کردم و با لطف و همراهی آنان، این امکان فراهم شد تا این اجرا را در دل این سازه‌ی عظیم به تصویر بکشم.
این پل، تنها نمادی از زخم‌ها و ویرانی‌هایی است که در طی سالها بر پیکرِ ایران و جانِ ما نشسته است.
اما ایرانِ عزیزم...
ای زیباترین مادر...
با اندوهِ فرزندانت چه کنم؟؟؟
اندوهی که سال‌هاست در گوشه و کنار این سرزمین ریشه دوانده و از یاد و خاطره هیچ میهن پرستی ، نمی‌رود.
این اجرا را با تمام عشق، به مردم ایران تقدیم می‌کنم؛ به امید روزی که سهمِ این سرزمین، آرامش باشد و سهمِ مردمانش لبخند.
و نام ایران، همواره با عشق، فرهنگ و مهربانی در سراسر جهان طنین‌انداز بماند.
با مهر
وحید تاج
#فرهیختگان راهی به رهایی
اما من ایرانی ام و هیچ توقیفی نمی‌تواند از عشق من به ایران کم کند؛
هیچ مُهری ، نمی تواند مِهرِ وطن را از دلم بیرون کند.
ایرانِ عزیزم... دوباره میسازمت؛ اگرچه با خشتِ جان خویش .
این اجرا، حاصلِ حسی شخصی و دلبستگیِ عمیق به موسیقی و سرزمینم است؛ اثری که بدون هیچ حمایت یا سفارش ِ بیرونی و کاملاً با هزینه‌ی شخصی‌ام شکل گرفت. سال‌هاست که در نزدیکی پل B1 زندگی می‌کنم و همت و دانشِ مهندسان ایرانی را در ساخت این پل ِ عظیم ، از نزدیک دیده و تحسین کرده‌ام. این پل برای من تنها یک سازه نیست؛ بخشی از خاطرات روزمره‌ی من و نمادی از تلاش و توانِ فرزندان و جوانان این سرزمین برای آسایش و رفاه ِ مردم است. برای ثبت این لحظه، با چند تن از مهندسان پل، که از دوستان من هستند ، گفت‌وگو کردم و با لطف و همراهی آنان، این امکان فراهم شد تا این اجرا را در دل این سازه‌ی عظیم به تصویر بکشم.
این پل، تنها نمادی از زخم‌ها و ویرانی‌هایی است که در طی سالها بر پیکرِ ایران و جانِ ما نشسته است.
اما ایرانِ عزیزم...
ای زیباترین مادر...
با اندوهِ فرزندانت چه کنم؟؟؟
اندوهی که سال‌هاست در گوشه و کنار این سرزمین ریشه دوانده و از یاد و خاطره هیچ میهن پرستی ، نمی‌رود.
این اجرا را با تمام عشق، به مردم ایران تقدیم می‌کنم؛ به امید روزی که سهمِ این سرزمین، آرامش باشد و سهمِ مردمانش لبخند.
و نام ایران، همواره با عشق، فرهنگ و مهربانی در سراسر جهان طنین‌انداز بماند.
با مهر
وحید تاج
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤19😢7
زنده باد مخالف من
جواد امام
سخنگوي جبهه اصلاحات ايران و دبيركل حزب مجمع ايثارگران
«با من چنانکه با جباران سخن می‌گویید، سخن نگویید»
این هشدار منسوب به امام علی(ع)، اگر از سطح توصیه اخلاقی فراتر برده شود، یکی از دقیق‌ترین صورت‌بندی‌های نظریه حکمرانی در سنت اسلامی است: قدرت، بدون نقد، به‌تدریج از واقعیت جدا می‌شود و در نهایت، درون تصویر خودساخته‌اش زندگی می‌کند.
در سیاست، مسئله اصلی نه وجود اختلاف، بلکه کیفیت مواجهه با اختلاف است. هیچ نظام سیاسی‌ای بدون تعارض پیش نمی‌رود؛ اما تفاوت اساسی میان نظام‌های پایدار و ناپایدار در این است که در دسته اول، تعارض به رسمیت شناخته و نهادینه می‌شود، و در دسته دوم، به حاشیه رانده یا محدود می‌شود.
نتیجه روشن است: در غیاب نهادهای نقد، تعارض از سطح سیاست به سطح بحران منتقل می‌شود.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، در خوانش دقیق خود، بر همین مبنا استوار است. آزادی بیان، آزادی مطبوعات، حق نظارت عمومی و اصل مشارکت مردم در تعیین سرنوشت، صرفا مواد پراکنده حقوقی نیستند، بلکه یک منطق واحد را دنبال می‌کنند؛ هیچ قدرتی بدون نقد، قابل اصلاح نیست. مسئله اصلی اما نه در متن قانون، بلکه در نسبت میان قانون و سازوکارهای اجرائی آن است.
تجربه سیاسی ایران پس از انقلاب نشان داده است هر زمان امکان رقابت سیاسی، گفت‌وگوی عمومی و گردش آزاد اطلاعات تقویت شده، کیفیت تصمیم‌سازی نیز ارتقا یافته است. در مقابل، هر زمان دایره نقد محدودتر شده، نظام تصمیم‌گیری به‌تدریج با نوعی «درون‌گفتی» مواجه شده است؛ وضعیتی که در آن، سیاست‌گذار بیش از آنکه با جامعه سخن بگوید، با حلقه نزدیکان خود گفت‌وگو می‌کند. در چنین شرایطی، چاپلوسی یک انحراف اخلاقی ساده نیست؛ یک سازوکار کارکردی است.
در ساختارهای بسته به نقد، پاداش اصلی نه با بیان حقیقت، بلکه با تأیید قدرت توزیع می‌شود. در نتیجه، اطلاعاتی که به مرکز تصمیم‌گیری میرسد، به طور سیستماتیک دچار اعوجاج می‌شود. این همان نقطه‌ای است که خطای سیاست از «استثنا» به «قاعده» تبدیل می‌شود.
از همین منظر است که استمرار وضعیت حصر میرحسین موسوی و زهرا رهنورد و نیز محدودیت‌ها و برخوردهای قضائی با چهره‌هایی مانند مصطفی تاج‌زاده، صرف‌نظر از ارزیابی‌های سیاسی درباره مواضع آنان، یک مسئله واحد را برجسته می‌کند: جایگاه «مخالفت سیاسی» در نظم حکمرانی. اگر مخالفت سیاسی به عنوان بخشی از سازوکار رسمی سیاست به رسمیت شناخته نشود، ناگزیر به شکل‌های غیررسمی، بازتولید خواهد شد.
در این میان، اصلاح‌طلبی در ایران، به‌ویژه در قرائت اولیه آن در دهه ۷۰ بیش از آنکه یک پروژه جابه‌جایی دولت باشد، تلاشی برای بازتعریف نسبت قدرت و نقد بود. ایده «جامعه مدنی»، «حاکمیت قانون» و «توسعه سیاسی» دقیقا بر این فرض استوار بود که پایداری سیاسی نه از مسیر یکدستی، بلکه از مسیر تنوع کنترل‌شده و نهادینه می‌گذرد. در همین چارچوب است که جمله سیدمحمد خاتمی -«زنده‌باد مخالف من»- معنایی فراتر از یک شعار پیدا می‌کند.
این جمله، در سطح نظری، پذیرش این اصل است که مخالف نه تهدید نظم، بلکه شرط امکان اصلاح نظم است. در واقع، حذف مخالف به معنای حذف یکی از ابزارهای شناخت خطاست.
از این منظر، مسئله اصلی امروز ایران نه صرفا اختلافات جناحی، بلکه نسبت میان قدرت و واقعیت است. هر نظام سیاسی که در آن فاصله میان این دو افزایش یابد، دیر یا زود با بحران کارآمدی مواجه می‌شود؛ زیرا قدرتی که نقد را محدود می‌کند، به‌تدریج دسترسی خود به اطلاعات معتبر را نیز محدود می‌کند.
جمع‌بندی این تجربه روشن است: مسئله ایران نه فقدان قانون، بلکه تضعیف کارکرد نقد در کنار قانون است. قانون بدون امکان نقد، به متن ثابت تبدیل می‌شود و سیاست، بدون نقد، به تکرار تصمیم‌های پرهزینه. اگر سیاست را بتوان به یک اصل فروکاست، شاید این باشد: هیچ قدرتی از شنیدن حقایق آسیب نمی‌بیند، اما از محروم‌شدن از آن آسیب‌پذیر می‌شود. و شاید به همین دلیل است که سیاست، در نهایت با یک جمله ساده دوباره تعریف می‌شود:
زنده‌باد مخالف من.
صبح ما
#فرهیختگان روزن آگاهی
جواد امام
سخنگوي جبهه اصلاحات ايران و دبيركل حزب مجمع ايثارگران
«با من چنانکه با جباران سخن می‌گویید، سخن نگویید»
این هشدار منسوب به امام علی(ع)، اگر از سطح توصیه اخلاقی فراتر برده شود، یکی از دقیق‌ترین صورت‌بندی‌های نظریه حکمرانی در سنت اسلامی است: قدرت، بدون نقد، به‌تدریج از واقعیت جدا می‌شود و در نهایت، درون تصویر خودساخته‌اش زندگی می‌کند.
در سیاست، مسئله اصلی نه وجود اختلاف، بلکه کیفیت مواجهه با اختلاف است. هیچ نظام سیاسی‌ای بدون تعارض پیش نمی‌رود؛ اما تفاوت اساسی میان نظام‌های پایدار و ناپایدار در این است که در دسته اول، تعارض به رسمیت شناخته و نهادینه می‌شود، و در دسته دوم، به حاشیه رانده یا محدود می‌شود.
نتیجه روشن است: در غیاب نهادهای نقد، تعارض از سطح سیاست به سطح بحران منتقل می‌شود.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، در خوانش دقیق خود، بر همین مبنا استوار است. آزادی بیان، آزادی مطبوعات، حق نظارت عمومی و اصل مشارکت مردم در تعیین سرنوشت، صرفا مواد پراکنده حقوقی نیستند، بلکه یک منطق واحد را دنبال می‌کنند؛ هیچ قدرتی بدون نقد، قابل اصلاح نیست. مسئله اصلی اما نه در متن قانون، بلکه در نسبت میان قانون و سازوکارهای اجرائی آن است.
تجربه سیاسی ایران پس از انقلاب نشان داده است هر زمان امکان رقابت سیاسی، گفت‌وگوی عمومی و گردش آزاد اطلاعات تقویت شده، کیفیت تصمیم‌سازی نیز ارتقا یافته است. در مقابل، هر زمان دایره نقد محدودتر شده، نظام تصمیم‌گیری به‌تدریج با نوعی «درون‌گفتی» مواجه شده است؛ وضعیتی که در آن، سیاست‌گذار بیش از آنکه با جامعه سخن بگوید، با حلقه نزدیکان خود گفت‌وگو می‌کند. در چنین شرایطی، چاپلوسی یک انحراف اخلاقی ساده نیست؛ یک سازوکار کارکردی است.
در ساختارهای بسته به نقد، پاداش اصلی نه با بیان حقیقت، بلکه با تأیید قدرت توزیع می‌شود. در نتیجه، اطلاعاتی که به مرکز تصمیم‌گیری میرسد، به طور سیستماتیک دچار اعوجاج می‌شود. این همان نقطه‌ای است که خطای سیاست از «استثنا» به «قاعده» تبدیل می‌شود.
از همین منظر است که استمرار وضعیت حصر میرحسین موسوی و زهرا رهنورد و نیز محدودیت‌ها و برخوردهای قضائی با چهره‌هایی مانند مصطفی تاج‌زاده، صرف‌نظر از ارزیابی‌های سیاسی درباره مواضع آنان، یک مسئله واحد را برجسته می‌کند: جایگاه «مخالفت سیاسی» در نظم حکمرانی. اگر مخالفت سیاسی به عنوان بخشی از سازوکار رسمی سیاست به رسمیت شناخته نشود، ناگزیر به شکل‌های غیررسمی، بازتولید خواهد شد.
در این میان، اصلاح‌طلبی در ایران، به‌ویژه در قرائت اولیه آن در دهه ۷۰ بیش از آنکه یک پروژه جابه‌جایی دولت باشد، تلاشی برای بازتعریف نسبت قدرت و نقد بود. ایده «جامعه مدنی»، «حاکمیت قانون» و «توسعه سیاسی» دقیقا بر این فرض استوار بود که پایداری سیاسی نه از مسیر یکدستی، بلکه از مسیر تنوع کنترل‌شده و نهادینه می‌گذرد. در همین چارچوب است که جمله سیدمحمد خاتمی -«زنده‌باد مخالف من»- معنایی فراتر از یک شعار پیدا می‌کند.
این جمله، در سطح نظری، پذیرش این اصل است که مخالف نه تهدید نظم، بلکه شرط امکان اصلاح نظم است. در واقع، حذف مخالف به معنای حذف یکی از ابزارهای شناخت خطاست.
از این منظر، مسئله اصلی امروز ایران نه صرفا اختلافات جناحی، بلکه نسبت میان قدرت و واقعیت است. هر نظام سیاسی که در آن فاصله میان این دو افزایش یابد، دیر یا زود با بحران کارآمدی مواجه می‌شود؛ زیرا قدرتی که نقد را محدود می‌کند، به‌تدریج دسترسی خود به اطلاعات معتبر را نیز محدود می‌کند.
جمع‌بندی این تجربه روشن است: مسئله ایران نه فقدان قانون، بلکه تضعیف کارکرد نقد در کنار قانون است. قانون بدون امکان نقد، به متن ثابت تبدیل می‌شود و سیاست، بدون نقد، به تکرار تصمیم‌های پرهزینه. اگر سیاست را بتوان به یک اصل فروکاست، شاید این باشد: هیچ قدرتی از شنیدن حقایق آسیب نمی‌بیند، اما از محروم‌شدن از آن آسیب‌پذیر می‌شود. و شاید به همین دلیل است که سیاست، در نهایت با یک جمله ساده دوباره تعریف می‌شود:
زنده‌باد مخالف من.
صبح ما
#فرهیختگان روزن آگاهی
🔥4👍2🤬1
نامه جمعی از زندانیان سیاسی قبل از انقلاب به رییس جمهور جهت رفع حصر میرحسین موسوی و زهرا رهنورد
به نام خدا
رییس محترم جمهوري اسلامي ايران
جناب آقای دکتر مسعود پزشکیان
سلام
ما جمعي از زندانيان سياسي قبل از انقلاب كه سالهایی از عمر خود را براي برپايي انقلاب و تشکیل حکومتی مبتنی بر عدالت در زندان هاي طاغوت سپري كرده ايم، از آغاز رياست جمهوري شما اميد اقدام عاجل جهت خاتمه حصر و آزادي آقای مهندس موسوي و خانم رهنورد را داشتیم اما شاهد تحقق این امر نبوده ایم. اکنون با توجه به گذشت سال‌های طولانی از شروع حصر درخواست اقدام عاجل رفع حصر و بازگشت ایشان به شرایط عادی را داریم.
در شرایطی که نیاز روز افزونی به تقویت وحدت ملی در برابر حملات نظامی آمریکا و اسرائیل و متحدان آنها و محاصره اقتصادی کشور از سوی دشمنان داریم این اقدام را در این راستا و گام مفیدی در جهت تقویت انگیزه‌ها و اتحاد ملی و کاهش تنش‌ها در جامعه می بینیم.
جمعی از زندانیان سیاسی مسلمان قبل از انقلاب:
محمود اخوت، سیدکاظم اکرمی، ارسلان امتعلی، نعمت الله ایزدی، مرتضی الویری، مهرداد بهزادی، ناصر پویا، نصرت الله تاجیک، علی تمسکی، محمود توحیدی امین، زهرا جزایری، احمدرضاچگینی، احمد حاتمی، حسین حاجی پور، حسین حاجی سعیدی صادق، عبدالعلی حسینیون، حمید خزائی، سید محمد رضوی یزدی، رضا رضوی، علی سرداد، رضا سیدزاده، اکبر شاه زمانی، علی شکوهی، محمد شیخی، محمد علی شیخی، سیاوش صادقی تبار، علیرضا صدیقیان، محمود صلواتی، سید محمد طباطبایی، حسین طوسی، فیروز طاهر زاده، عبدالحسین طوطیایی، رحیم عابدان زاده، احمد عظيمی، محمدرضا علی‌حسینی، شاهپور عمیدی، رضا غنیمی، حسین فاتحی قهفرخی، علیرضا قمی، عبدالله محمودی، سیدجواد موسوی، سیدحسن موسوی تبريزی، بهزاد نبوی، انوشیروان نصیری خلیلی، صادق نوروزی، رقیه واثقی، محمد حسین هادیزاده
#فرهیختگان راهی به رهایی
به نام خدا
رییس محترم جمهوري اسلامي ايران
جناب آقای دکتر مسعود پزشکیان
سلام
ما جمعي از زندانيان سياسي قبل از انقلاب كه سالهایی از عمر خود را براي برپايي انقلاب و تشکیل حکومتی مبتنی بر عدالت در زندان هاي طاغوت سپري كرده ايم، از آغاز رياست جمهوري شما اميد اقدام عاجل جهت خاتمه حصر و آزادي آقای مهندس موسوي و خانم رهنورد را داشتیم اما شاهد تحقق این امر نبوده ایم. اکنون با توجه به گذشت سال‌های طولانی از شروع حصر درخواست اقدام عاجل رفع حصر و بازگشت ایشان به شرایط عادی را داریم.
در شرایطی که نیاز روز افزونی به تقویت وحدت ملی در برابر حملات نظامی آمریکا و اسرائیل و متحدان آنها و محاصره اقتصادی کشور از سوی دشمنان داریم این اقدام را در این راستا و گام مفیدی در جهت تقویت انگیزه‌ها و اتحاد ملی و کاهش تنش‌ها در جامعه می بینیم.
جمعی از زندانیان سیاسی مسلمان قبل از انقلاب:
محمود اخوت، سیدکاظم اکرمی، ارسلان امتعلی، نعمت الله ایزدی، مرتضی الویری، مهرداد بهزادی، ناصر پویا، نصرت الله تاجیک، علی تمسکی، محمود توحیدی امین، زهرا جزایری، احمدرضاچگینی، احمد حاتمی، حسین حاجی پور، حسین حاجی سعیدی صادق، عبدالعلی حسینیون، حمید خزائی، سید محمد رضوی یزدی، رضا رضوی، علی سرداد، رضا سیدزاده، اکبر شاه زمانی، علی شکوهی، محمد شیخی، محمد علی شیخی، سیاوش صادقی تبار، علیرضا صدیقیان، محمود صلواتی، سید محمد طباطبایی، حسین طوسی، فیروز طاهر زاده، عبدالحسین طوطیایی، رحیم عابدان زاده، احمد عظيمی، محمدرضا علی‌حسینی، شاهپور عمیدی، رضا غنیمی، حسین فاتحی قهفرخی، علیرضا قمی، عبدالله محمودی، سیدجواد موسوی، سیدحسن موسوی تبريزی، بهزاد نبوی، انوشیروان نصیری خلیلی، صادق نوروزی، رقیه واثقی، محمد حسین هادیزاده
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤18🕊2👍1🔥1🤬1
بخشنامه‌ای که بدون حکم دادگاه مجرم سازی می کند فاقد اعتبار است
وزارت اطلاعات اخیرا در بخشنامه‌ای که در تاریخ ۲۲ تیرماه ۱۴۰۵ در روزنامه رسمی انتشار یافته، به معرفی مصادیق رسانه‌های معاند پرداخته است. این بخشنامه در واقع به تبصره ی ماده ۴ قانون «تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی» ملحق شده، زین پس دستورالعمل دستگاه قضایی برای برخورد با رسانه ها و بیش از آن تعیین رابطه شهروندان با رسانه‌ها خواهد بود.
پر واضح است که چنین بخشنامه‌ای در جمهوری اسلامی که آزادی در آن، امری امنیتی است می تواند آزادی بیان، آزادی رسانه و اطلاعات و حقوق مدنی شهروندان را بیش از پیش مورد تهدید قرار دهد، لذا نقد و بررسی دقیق آن توسط حقوق دانان وکارشناسانی که دلباخته عدالت و آزادی‌اند ضروری است.
در بیان معیار تعیین مصادیق رسانه های معاند در این بخشنامه چنین آمده است: « در تعیین مصادیق اعلمی، وابستگی و ارتباط مصادیق با رژیم کودک کش صهیونی، گروههای تروریستی و نیز اتخاذ رویکردهایی همچون تبلیغ و آموزش اقدامات تروریستی، ترویج خشونت، کشتار و جنگ، ایجاد ناامنی و سلب آسایش عمومی در کشور و بطور کلی رویکرد معاندانه با نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، مد نظر قرار گرفته است.»
هنگامی که در ردیف سی و نهم از مصادیق انسان رسانه های معاند نام خود را دیدم، شگفت زده شدم.
نخستین نکته ی قابل توجه آن بود که رسانه‌ی معاند وابسته به مرا X:@SedighehVasmaghi معرفی نموده است. این در حالیست که من هیچگاه در رسانه X و توییتر قبلی، حساب فعالی نداشته‌ام. این غلط آشکار هر چند در بخشنامه وزارت اطلاعات که در روزنامه رسمی نیز انتشار یافته، غلط فاحشی است، اما فاحش تر و شگفت تر آن که در بخشنامه صادر شده توسط مهمترین دستگاه امنیتی کشور اتهامات ناروا و حتی فراتر از آن ارتکاب جرایمی به من نسبت داده شده که در هیچ دادگاهی به اثبات نرسیده است.
آیا اداره حقوقی وزارت اطلاعات و کارشناسان آن نهاد، صلاحیت آنرا دارند که یکجانبه و خودسرانه به من به عنوان یک شهروند ایرانی برخوردار از حقوق و آزادی های انسانی، هر اتهام ناروایی را نسبت دهند و چنان آن را مسلم و قطعی پندارند که در بخشنامه قانونی، آن را مذکور داشته و در روزنامه رسمی نیز منتشر سازند؟
نگارنده به عنوان شاعر، نویسنده، دین پژوه و عضو هیات علمی بازنشسته دانشگاه تهران همواره در موضوعات مهم میهنی مواضع خود را بطور شفاف بیان نموده ام و به دلیل مخالفت با سرکوب و نقض حقوق و کرامت شهروندان، بارها محاکمه، محکوم و حتی زندانی شده ام و این همه را در راه مبارزه برای آزادی و سربلندی ایران عزیز وظیفه خود و موجب افتخار دانسته ام.
باید تاکید کنم که در هیچ یک از پرونده هایی که حتی به طرفیت دستگاه های امنیتی علیه اینجانب تشکیل شده، هرگز ازین دست اتهامات به من نسبت داده نشده است.
وزارت اطلاعات به استناد کدام رای قضایی مرا محکوم دانسته است؟
شاید تدوین کنندگان این بخشنامه گمان کرده‌اند که من نیز همچون همه ی انسان رسانه‌های نامبرده شده، مقیم خارج کشورم.
چرا که به نظر می رسد تنها نامی که از داخل کشور درین فهرست آمده، نام من است. شاید بر این اساس پنداشته‌اند که چون دستگاه قضایی نمی تواند مرا محاکمه کند و من نیز نمی توانم از خود دفاع کنم، پس وزارت اطلاعات حق دارد بطور بکجانبه به داوری و اتخاذ تصمیم بپردازد.
حتی این فرض نیز نمی تواند انتساب چنین جرائم و اتهاماتی را توجیه نماید چرا که هیچکس را نمی توان مجرم دانست مگر آنکه جرم او در یک دادگاه صالح به اثبات رسیده باشد. قانون اساسی جمهوری اسلامی نیز دراصل سی و هفتم بر این مهم تاکید نموده است. بی گمان وزارت اطلاعات دادگاه صالح محسوب نمی شود.
نادیده گرفتن اصل مهم و بدیهی یاد شده در تعیین مصادیق رسانه ها و بویژه انسان رسانه های معاند، بخشنامه وزارت اطلاعات را بی اعتبار می‌سازد. علاوه بر آنچه گفته شد، بخشنامه مذکور با برخی دیگر از اصول قانون اساسی نیز در تعارض است که در این نوشتار جای پرداخت به آن نیست.
در پایان ضمن تاکید بر اینکه حق شکایت از وزارت اطلاعات را برای خود محفوظ می دانم، خواهان پاسخگویی آن نهاد و نیز نهاد ریاست جمهوری به عنوان نهاد بالا دست وزارت اطلاعات و اقدام لازم برای حذف نامم از این بخشنامه می باشم.
#فرهیختگان راهی به رهایی
صدیقه وسمقی در واکنش به بخشنامه وزارت اطلاعات در خصوص قانون تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی بیانیه‌ای صادر کرد
وزارت اطلاعات اخیرا در بخشنامه‌ای که در تاریخ ۲۲ تیرماه ۱۴۰۵ در روزنامه رسمی انتشار یافته، به معرفی مصادیق رسانه‌های معاند پرداخته است. این بخشنامه در واقع به تبصره ی ماده ۴ قانون «تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی» ملحق شده، زین پس دستورالعمل دستگاه قضایی برای برخورد با رسانه ها و بیش از آن تعیین رابطه شهروندان با رسانه‌ها خواهد بود.
پر واضح است که چنین بخشنامه‌ای در جمهوری اسلامی که آزادی در آن، امری امنیتی است می تواند آزادی بیان، آزادی رسانه و اطلاعات و حقوق مدنی شهروندان را بیش از پیش مورد تهدید قرار دهد، لذا نقد و بررسی دقیق آن توسط حقوق دانان وکارشناسانی که دلباخته عدالت و آزادی‌اند ضروری است.
در بیان معیار تعیین مصادیق رسانه های معاند در این بخشنامه چنین آمده است: « در تعیین مصادیق اعلمی، وابستگی و ارتباط مصادیق با رژیم کودک کش صهیونی، گروههای تروریستی و نیز اتخاذ رویکردهایی همچون تبلیغ و آموزش اقدامات تروریستی، ترویج خشونت، کشتار و جنگ، ایجاد ناامنی و سلب آسایش عمومی در کشور و بطور کلی رویکرد معاندانه با نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، مد نظر قرار گرفته است.»
هنگامی که در ردیف سی و نهم از مصادیق انسان رسانه های معاند نام خود را دیدم، شگفت زده شدم.
نخستین نکته ی قابل توجه آن بود که رسانه‌ی معاند وابسته به مرا X:@SedighehVasmaghi معرفی نموده است. این در حالیست که من هیچگاه در رسانه X و توییتر قبلی، حساب فعالی نداشته‌ام. این غلط آشکار هر چند در بخشنامه وزارت اطلاعات که در روزنامه رسمی نیز انتشار یافته، غلط فاحشی است، اما فاحش تر و شگفت تر آن که در بخشنامه صادر شده توسط مهمترین دستگاه امنیتی کشور اتهامات ناروا و حتی فراتر از آن ارتکاب جرایمی به من نسبت داده شده که در هیچ دادگاهی به اثبات نرسیده است.
آیا اداره حقوقی وزارت اطلاعات و کارشناسان آن نهاد، صلاحیت آنرا دارند که یکجانبه و خودسرانه به من به عنوان یک شهروند ایرانی برخوردار از حقوق و آزادی های انسانی، هر اتهام ناروایی را نسبت دهند و چنان آن را مسلم و قطعی پندارند که در بخشنامه قانونی، آن را مذکور داشته و در روزنامه رسمی نیز منتشر سازند؟
نگارنده به عنوان شاعر، نویسنده، دین پژوه و عضو هیات علمی بازنشسته دانشگاه تهران همواره در موضوعات مهم میهنی مواضع خود را بطور شفاف بیان نموده ام و به دلیل مخالفت با سرکوب و نقض حقوق و کرامت شهروندان، بارها محاکمه، محکوم و حتی زندانی شده ام و این همه را در راه مبارزه برای آزادی و سربلندی ایران عزیز وظیفه خود و موجب افتخار دانسته ام.
باید تاکید کنم که در هیچ یک از پرونده هایی که حتی به طرفیت دستگاه های امنیتی علیه اینجانب تشکیل شده، هرگز ازین دست اتهامات به من نسبت داده نشده است.
وزارت اطلاعات به استناد کدام رای قضایی مرا محکوم دانسته است؟
شاید تدوین کنندگان این بخشنامه گمان کرده‌اند که من نیز همچون همه ی انسان رسانه‌های نامبرده شده، مقیم خارج کشورم.
چرا که به نظر می رسد تنها نامی که از داخل کشور درین فهرست آمده، نام من است. شاید بر این اساس پنداشته‌اند که چون دستگاه قضایی نمی تواند مرا محاکمه کند و من نیز نمی توانم از خود دفاع کنم، پس وزارت اطلاعات حق دارد بطور بکجانبه به داوری و اتخاذ تصمیم بپردازد.
حتی این فرض نیز نمی تواند انتساب چنین جرائم و اتهاماتی را توجیه نماید چرا که هیچکس را نمی توان مجرم دانست مگر آنکه جرم او در یک دادگاه صالح به اثبات رسیده باشد. قانون اساسی جمهوری اسلامی نیز دراصل سی و هفتم بر این مهم تاکید نموده است. بی گمان وزارت اطلاعات دادگاه صالح محسوب نمی شود.
نادیده گرفتن اصل مهم و بدیهی یاد شده در تعیین مصادیق رسانه ها و بویژه انسان رسانه های معاند، بخشنامه وزارت اطلاعات را بی اعتبار می‌سازد. علاوه بر آنچه گفته شد، بخشنامه مذکور با برخی دیگر از اصول قانون اساسی نیز در تعارض است که در این نوشتار جای پرداخت به آن نیست.
در پایان ضمن تاکید بر اینکه حق شکایت از وزارت اطلاعات را برای خود محفوظ می دانم، خواهان پاسخگویی آن نهاد و نیز نهاد ریاست جمهوری به عنوان نهاد بالا دست وزارت اطلاعات و اقدام لازم برای حذف نامم از این بخشنامه می باشم.
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
🔥7👍5❤1👎1
پل کَسره
محمد فاضلی
به جنوب حمله شده و زیر بمباران است؛ اما این جنوب با یک «کسره» به ایران وصل است، یعنی «جنوبِ ایران» است.
شرق، غرب و شمال هم با همان کسره به ایران وصل هستند و می‌شوند «شرقِ ایران»، «غربِ ایران» و «شمالِ ایران».
این کسره، اصلاً یک علامت نیست، یک صدا نیست؛ این کسره صدایی به بلندا و عظمت تاریخ، و پر فراز و فرود به بزرگی و پیچیدگی جغرافیای ایران است.
وقتی تاریخ طولانی و جغرافیای خاص و مهمی داری، به جنوب‌ات حمله می‌شود، پرتغالی و انگلیسی و آمریکایی به جنوب‌ات حمله می‌کنند؛ ولی مگر به شمال، غرب و شرق‌ات حمله نشده است؟ روس‌ها دهه‌ها شمالِ ایران را جولانگاه نکردند؟ اعراب و عثمانی قرن‌ها غربِ ایران را میدان نبرد نکردند؟ مغول‌ها و انگلیسی‌ها شرق ایران را عرصه تاخت و تاز نکردند؟
آن کسره‌ی «جنوبِ ایران» که بزرگ‌ترین و نمادین‌ترین پلی است که جنوبِ نشسته بر قلب‌های ایرانیان را به جغرافیا و تاریخِ ایران وصل می‌کند؛ نمادین‌ترین نماد الفبای ما هم هست. همه شرق و غرب و شمال و جنوب با آن کسره‌ی جادویی و پرعظمت، به ایران تاریخی و جغرافیای بزرگش می‌چسبد، معنا می‌گیرد و در حافظه تاریخ می‌ماند.
پل‌ها سرمایه‌های عظیم این ملتند که با خون دل و رنج میلیون‌ها ایرانی ساخته شده‌اند، اما هر پلی هم که فروبریزد، آن پل عظیم، پلِ کسره، که جنوب را به ایران وصل می‌کند فرونخواهد ریخت. ساختن پل کسره، کسره‌ای که ایران را به جنوب و جنوب را به ایران وصل می‌کند، قرن‌ها طول کشیده است؛ پلی بر فراز دره‌ها نیست، پلی بر فراز تاریخ است. پلی که میلیون‌ها ایرانی نسل‌های گذشته و امروز و آینده را به به جنوب وصل می‌کند و ایران را می‌سازد.
پل کسره، عظیم‌ترین پلی است که همه ما را به هم وصل می‌کند و با هیچ بمبارانی تخریب نمی‌شود؛ پلی است که ورای زمان و مکان و تاریخ و جغرافیا، ایرانیان را به هم وصل می‌کند. جان‌ها را دلسوز هم می‌سازد؛ و دردها و رنج‌های مشترک ایرانیان را با هم به اشتراک می‌گذارد.
«جنوبِ ایران»، دردت به جانمان؛ همه در رنجیم و تو در خاک و خون؛ آرزومند روزی که در صلحی پایدار، صدای خوش موسیقی بندری‌ات را بشنویم و شادمانه، توسعه و شکوفایی، و زندگی بهتر مردمانت را جشن بگیریم. خدا حافظت باشد ای «جنوبِ ایران»؛ و خدا نگهدارت باشد ای «پل کسره».
#فرهیختگان راهی به رهایی
محمد فاضلی
به جنوب حمله شده و زیر بمباران است؛ اما این جنوب با یک «کسره» به ایران وصل است، یعنی «جنوبِ ایران» است.
شرق، غرب و شمال هم با همان کسره به ایران وصل هستند و می‌شوند «شرقِ ایران»، «غربِ ایران» و «شمالِ ایران».
این کسره، اصلاً یک علامت نیست، یک صدا نیست؛ این کسره صدایی به بلندا و عظمت تاریخ، و پر فراز و فرود به بزرگی و پیچیدگی جغرافیای ایران است.
وقتی تاریخ طولانی و جغرافیای خاص و مهمی داری، به جنوب‌ات حمله می‌شود، پرتغالی و انگلیسی و آمریکایی به جنوب‌ات حمله می‌کنند؛ ولی مگر به شمال، غرب و شرق‌ات حمله نشده است؟ روس‌ها دهه‌ها شمالِ ایران را جولانگاه نکردند؟ اعراب و عثمانی قرن‌ها غربِ ایران را میدان نبرد نکردند؟ مغول‌ها و انگلیسی‌ها شرق ایران را عرصه تاخت و تاز نکردند؟
آن کسره‌ی «جنوبِ ایران» که بزرگ‌ترین و نمادین‌ترین پلی است که جنوبِ نشسته بر قلب‌های ایرانیان را به جغرافیا و تاریخِ ایران وصل می‌کند؛ نمادین‌ترین نماد الفبای ما هم هست. همه شرق و غرب و شمال و جنوب با آن کسره‌ی جادویی و پرعظمت، به ایران تاریخی و جغرافیای بزرگش می‌چسبد، معنا می‌گیرد و در حافظه تاریخ می‌ماند.
پل‌ها سرمایه‌های عظیم این ملتند که با خون دل و رنج میلیون‌ها ایرانی ساخته شده‌اند، اما هر پلی هم که فروبریزد، آن پل عظیم، پلِ کسره، که جنوب را به ایران وصل می‌کند فرونخواهد ریخت. ساختن پل کسره، کسره‌ای که ایران را به جنوب و جنوب را به ایران وصل می‌کند، قرن‌ها طول کشیده است؛ پلی بر فراز دره‌ها نیست، پلی بر فراز تاریخ است. پلی که میلیون‌ها ایرانی نسل‌های گذشته و امروز و آینده را به به جنوب وصل می‌کند و ایران را می‌سازد.
پل کسره، عظیم‌ترین پلی است که همه ما را به هم وصل می‌کند و با هیچ بمبارانی تخریب نمی‌شود؛ پلی است که ورای زمان و مکان و تاریخ و جغرافیا، ایرانیان را به هم وصل می‌کند. جان‌ها را دلسوز هم می‌سازد؛ و دردها و رنج‌های مشترک ایرانیان را با هم به اشتراک می‌گذارد.
«جنوبِ ایران»، دردت به جانمان؛ همه در رنجیم و تو در خاک و خون؛ آرزومند روزی که در صلحی پایدار، صدای خوش موسیقی بندری‌ات را بشنویم و شادمانه، توسعه و شکوفایی، و زندگی بهتر مردمانت را جشن بگیریم. خدا حافظت باشد ای «جنوبِ ایران»؛ و خدا نگهدارت باشد ای «پل کسره».
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤33
عمان و هرمز؛
آغاز یک بازی جدید در خلیج فارس
عبداله باباخانی
عمان در سازمان IMO اعلام کرده است که عوارض ترانزیت در تنگه هرمز پذیرفته نیست و این امر نشان‌دهنده رویکرد مستقل مسقط نسبت به آینده هرمز است.
همچنین، ایجاد مسیرهای جدید ترانزیتی در آب‌های عمان به عنوان گزینه‌ای برای کاهش ریسک و هزینه تجارت با استقبال بازیگران بین‌المللی مواجه شده است.
رقابت در منطقه تنگه هرمز شروع شده و کشوری برنده خواهد بود که بتواند امنیت و همکاری منطقه‌ای مناسبی فراهم کند.
موضع اخیر عمان در سازمان بین‌المللی دریانوردی را نمی‌توان صرفاً یک اظهار نظر حقوقی دانست؛ این دومین پیام مهم مسقط در مدت کوتاهی است که نشان می‌دهد عمان مسیر مستقلی را در قبال آینده تنگه هرمز دنبال می‌کند.
عمان به صراحت اعلام کرده است که از دریافت هرگونه عوارض یا حق ترانزیت از کشتی‌های عبوری حمایت نمی‌کند و حق عبور ترانزیتی در تنگه‌های بین‌المللی را بخشی از حقوق تثبیت‌شده بین‌المللی می‌داند.
این موضع دقیقاً در زمانی مطرح می‌شود که بحث‌های مختلفی درباره نحوه مدیریت تردد و کریدورهای عبوری در هرمز شکل گرفته است.
در کنار ایجاد و ثبت مسیرهای جدید عبوری در آب‌های عمان، اکنون می‌توان نشانه‌های روشنی از شکل‌گیری یک رویکرد متفاوت در جنوب تنگه هرمز مشاهده کرد؛ رویکردی که با استقبال صنعت کشتیرانی، شرکت‌های بزرگ انرژی و بسیاری از مصرف‌کنندگان نفت و گاز روبه‌رو خواهد شد، زیرا هدف اصلی آن کاهش ریسک و هزینه تجارت است.
درس مهم این تحولات آن است که در اقتصاد و ژئوپلیتیک، هیچ مزیتی دائمی نیست. هرگاه یک مزیت راهبردی بیش از اندازه سیاسی یا امنیتی شود، سایر بازیگران به دنبال ایجاد مسیرهای جایگزین، قواعد جدید و ائتلاف‌های تازه خواهند رفت.
امروز عمان در هرمز در حال افزایش نقش خود است؛ فردا نیز ممکن است در شرق کشور، پروژه‌هایی مانند گوادر و سایر کریدورهای منطقه‌ای بخشی از مزیت‌های ترانزیتی ایران را به چالش بکشند.
رقابت کریدورها در منطقه تازه آغاز شده است و برنده نهایی کشوری خواهد بود که بتواند امنیت، ثبات، همکاری منطقه‌ای و جذابیت اقتصادی بیشتری برای تجارت جهانی فراهم کند.
هرمز همچنان یک دارایی بزرگ برای ایران است، اما ارزش این دارایی زمانی حفظ می‌شود که به جای کاهش گزینه‌های عبور، به افزایش همکاری و اعتماد منطقه‌ای منجر شود.
#فرهیختگان راهی به رهایی
آغاز یک بازی جدید در خلیج فارس
عبداله باباخانی
عمان در سازمان IMO اعلام کرده است که عوارض ترانزیت در تنگه هرمز پذیرفته نیست و این امر نشان‌دهنده رویکرد مستقل مسقط نسبت به آینده هرمز است.
همچنین، ایجاد مسیرهای جدید ترانزیتی در آب‌های عمان به عنوان گزینه‌ای برای کاهش ریسک و هزینه تجارت با استقبال بازیگران بین‌المللی مواجه شده است.
رقابت در منطقه تنگه هرمز شروع شده و کشوری برنده خواهد بود که بتواند امنیت و همکاری منطقه‌ای مناسبی فراهم کند.
موضع اخیر عمان در سازمان بین‌المللی دریانوردی را نمی‌توان صرفاً یک اظهار نظر حقوقی دانست؛ این دومین پیام مهم مسقط در مدت کوتاهی است که نشان می‌دهد عمان مسیر مستقلی را در قبال آینده تنگه هرمز دنبال می‌کند.
عمان به صراحت اعلام کرده است که از دریافت هرگونه عوارض یا حق ترانزیت از کشتی‌های عبوری حمایت نمی‌کند و حق عبور ترانزیتی در تنگه‌های بین‌المللی را بخشی از حقوق تثبیت‌شده بین‌المللی می‌داند.
این موضع دقیقاً در زمانی مطرح می‌شود که بحث‌های مختلفی درباره نحوه مدیریت تردد و کریدورهای عبوری در هرمز شکل گرفته است.
در کنار ایجاد و ثبت مسیرهای جدید عبوری در آب‌های عمان، اکنون می‌توان نشانه‌های روشنی از شکل‌گیری یک رویکرد متفاوت در جنوب تنگه هرمز مشاهده کرد؛ رویکردی که با استقبال صنعت کشتیرانی، شرکت‌های بزرگ انرژی و بسیاری از مصرف‌کنندگان نفت و گاز روبه‌رو خواهد شد، زیرا هدف اصلی آن کاهش ریسک و هزینه تجارت است.
درس مهم این تحولات آن است که در اقتصاد و ژئوپلیتیک، هیچ مزیتی دائمی نیست. هرگاه یک مزیت راهبردی بیش از اندازه سیاسی یا امنیتی شود، سایر بازیگران به دنبال ایجاد مسیرهای جایگزین، قواعد جدید و ائتلاف‌های تازه خواهند رفت.
امروز عمان در هرمز در حال افزایش نقش خود است؛ فردا نیز ممکن است در شرق کشور، پروژه‌هایی مانند گوادر و سایر کریدورهای منطقه‌ای بخشی از مزیت‌های ترانزیتی ایران را به چالش بکشند.
رقابت کریدورها در منطقه تازه آغاز شده است و برنده نهایی کشوری خواهد بود که بتواند امنیت، ثبات، همکاری منطقه‌ای و جذابیت اقتصادی بیشتری برای تجارت جهانی فراهم کند.
هرمز همچنان یک دارایی بزرگ برای ایران است، اما ارزش این دارایی زمانی حفظ می‌شود که به جای کاهش گزینه‌های عبور، به افزایش همکاری و اعتماد منطقه‌ای منجر شود.
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍5❤2
دشمن، در همان زمانی که بنادر و جزایر کشور را می‌کوبد و خود را برای اشغال برخی از آنها آماده می‌کند، به جنگ داخلی و رویارویی نیروهای سیاسی در ایران چشم دوخته و دل بسته است.
آنکه می‌گوید «امت مبعوث شده، بعثی است»، در خط دشمن است.
آنکه می‌گوید اسلحه بردارید و مخالفان خود را درو کنید، در خط دشمن است.
آنکه می‌گوید مسئولان کشور کودتاچی‌اند، در خط دشمن است.
آنکه می‌گوید ایران توافق را نقض کرده و مسئول آغاز جنگ است، در خط دشمن است.
و آنکه می‌گوید بروید در جنوب بجنگید و چنین فضایی را می‌سازد، در خط دشمن است.
امروز، هر سخنی که شکاف داخلی را عمیق‌تر کند، ایرانی را در برابر ایرانی قرار دهد و کشور را از درون فرسوده سازد، خواسته یا ناخواسته، به همان هدفی خدمت می‌کند که دشمن برای تحقق آن به جنگ آمده است.
حسین قتیب
#فرهیختگان روزن آگاهی
آنکه می‌گوید «امت مبعوث شده، بعثی است»، در خط دشمن است.
آنکه می‌گوید اسلحه بردارید و مخالفان خود را درو کنید، در خط دشمن است.
آنکه می‌گوید مسئولان کشور کودتاچی‌اند، در خط دشمن است.
آنکه می‌گوید ایران توافق را نقض کرده و مسئول آغاز جنگ است، در خط دشمن است.
و آنکه می‌گوید بروید در جنوب بجنگید و چنین فضایی را می‌سازد، در خط دشمن است.
امروز، هر سخنی که شکاف داخلی را عمیق‌تر کند، ایرانی را در برابر ایرانی قرار دهد و کشور را از درون فرسوده سازد، خواسته یا ناخواسته، به همان هدفی خدمت می‌کند که دشمن برای تحقق آن به جنگ آمده است.
حسین قتیب
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤8👎4👍3
حال و روز مردم ایران در 4 قاب (1)
سعید پیوندی
"ایران‌وایر" به‌تازگی گزارش داخلی "علی ربیعی" دستیار اجتماعی آقای پزشکیان را منتشر کرده که در آن تا حدودی تصویری از شرایط زندگی گروههای مختلف اجتماعی و نوع نگرش آنها به نظام حکمرانی و آینده کشور را ارائه می‌دهد.
گزارش آقای ربیعی بر داده‌های آماری یک نظرخواهی تکیه می‌کند که در اردیبهشت 1405 انجام شده است. با اینکه در گزارش به سویه روش‌شناسانه (نمونه آماری، ترکیب جنسی، شغلی، نسلی، اتنیکی و ...) و یا چگونگی انجام این نظرخواهی در گزارش اشاره نمی‌شود اما همسانی‌ها با دیگر پیمایش‌ها نشان از اعتبار نسبی آن در شرایط جامعه‌ای مانند ایران دارد.
اصلی‌ترین داده‌های خام گزارش آقای ربیعی را می‌توان در چهار قاب جداگانه که در رابطه تنگاتنگ با یکدیگر هستند مورد بررسی قرار دارد:
قاب اول : وضعیت روحی و روانشناسی جمعی امروزی ایران پس از حوادث دی ماه 1404 و نیز حمله امریکا و اسرائیل در اسفند 1404؛
قاب دوم : وضعیت معیشت و گذران زندگی در دوران سقوط قدرت خرید؛
قاب سوم : رابطه با نظام سیاسی، باور به کارآیی حکومت، هویت جمعی، میزان اعتماد جمعی و چند و چون نگاه به آینده؛
قاب چهارم : جنگ، تنش با امریکا و نگاه به پرونده‌های اصلی مطرح در بحران ژئوپولتیکی کنونی.
از قاب اول شروع کنیم و حال و روز روانی مردم در شرایط بحران اقتصادی، تنش‌های ژئوپولیتیکی و نیز بن‌بست سیاسی داخلی.
وضعیت روانی مردم را با 6 داده می‌توان توصیف کرد.
احساس خشم و عصبانیت: 64 درصد جامعه آماری
احساس ناامیدی: 50 درصد
افسردگی: 48 درصد
احساس ترس و اضطراب: 45 درصد
احساس غمگینی: 48 درصد
میزان رضایت از زندگی: نمره 5.5 از ده
اگر امکان دسترسی به داده‌های خام فراهم بود می‌شد با بررسی آماری تقاطعی نشان داد چه میزان از جامعه همزمان با یک و یا چند احساس منفی زندگی می‌کنند.
بر اساس گزارش این میانگین ملی بازتاب همه ابعاد وضعیت کنونی نیست. سه متغییر اصلی سبب نوسانات مهمی در نتایج می‌شوند: تعلق نسلی (سن افراد)، سطح تحصیلات و محل سکونت. به‌طور خلاصه نسل جوان، کسانی که دارای تحصیلات دانشگاهی هستند و یا ساکنان شهرهای بزرگ از جمله تهران بیشتر در معرض این آسیب‌ها و مشکلات هستند.
نکته مهم دیگر در گزارش مقایسه نتایج این نظرخواهی با آمار آذرماه 1404، یعنی دوران پیش از جنبش بزرگ اعتراضی دی‌ماه و سرکوب شدید آن توسط حکومت است. پنج شاخص اول در این فاصله شش ماهه جهشی جشمگیر داشتند. برای مثال حدود 12 درصد بر میزان خشم مردم افزوده شده است. این افزایش برای ناامیدی 8 درصد و برای افسردگی 11 درصد است.
خشم، عصبانیت، افسردگی و یا ناامیدی جمعی را در پیمایش‌های دیگر و یا کارهای میدانی علوم انسانی هم می‌توان مشاهده کرد. برای مثال محسن گودرزی پیشتر از مفهوم شهروند عاصی برای توصیف سطح نارضایتی عمومی در ایران استفاده کرده بود.
در مورد رضایت از زندگی هم جزئیات بیشتر آماری می‌توان روشنگر باشد. برای مثال با وجود نمره 5.5 از 10 در میانگین نظرخواهی، حدود 9 درصد افراد نمره صفر را به رضایت از زندگی داده‌اند و یک سوم هم نمره‌ای کمتر از 5.
این داده‌ها همزمان درک یکی دیگر از نتایج مهم نظرخواهی را آسان‌تر می‌کنند: 33 درصد افراد می‌گویند میل به مهاجرت دارند. این شاخص برای افراد کمتر از 29 سال به 45 درصد و کسانی که تحصیلات دانشگاهی دارند به 50 درصد میرسد.
قاب اول جامعه‌ای که در آن خشم، اضطراب، ترس، افسردگی و یا ناامیدی گروههای بزرگی را در بر می‌گیرد تصویری عبوس و بسیار پرسش‌برانگیز از روانشناسی جمعی را به نمایش می‌گذارد. با آنکه با نگاهی آکادمیک می‌توان این نقد را مطرح کرد که تعاریف برای هر یک مفاهیم مانند خشم، افسردگی ... می‌توانند برای همه افراد یکسان نباشند و هر کسی با درک خود به این گونه پرسش‌ها پاسخ دهد، اما به نظر میرسد این تصویر کلی با توجه به درصد بالای پاسخ‌ها به اندازه کافی از درون جامعه و نوع رابطه آسیب‌شناسانه با تجربه زیسته و روزمره‌گی جامعه در بحران خبر دهد.
پرسش‌های اساسی پرشماری را می‌توان در رابطه با نتایج این نظرخواهی به میان کشید. آیا این داده‌ها تصویر یک جامعه در بحران روحی جمعی و یا به قول هگل با وجدان شوربخت را ترسیم می‌کنند؟ کسانی که از تآب‌آوری جامعه و بسیج مردم در دوران جنگ و دگرگون شدن روحیه آنها سخن به میان می‌آوردند اکنون در برابر این تصویر عبوس و نگران‌کننده چه می‌توانند بگویند؟ داده‌های قاب‌های بعدی سویه‌های دیگر وضعیت و حال و روز جامعه را نشان می‌دهند...
👇👇👇
#فرهیختگان روزن آگاهی
سعید پیوندی
"ایران‌وایر" به‌تازگی گزارش داخلی "علی ربیعی" دستیار اجتماعی آقای پزشکیان را منتشر کرده که در آن تا حدودی تصویری از شرایط زندگی گروههای مختلف اجتماعی و نوع نگرش آنها به نظام حکمرانی و آینده کشور را ارائه می‌دهد.
گزارش آقای ربیعی بر داده‌های آماری یک نظرخواهی تکیه می‌کند که در اردیبهشت 1405 انجام شده است. با اینکه در گزارش به سویه روش‌شناسانه (نمونه آماری، ترکیب جنسی، شغلی، نسلی، اتنیکی و ...) و یا چگونگی انجام این نظرخواهی در گزارش اشاره نمی‌شود اما همسانی‌ها با دیگر پیمایش‌ها نشان از اعتبار نسبی آن در شرایط جامعه‌ای مانند ایران دارد.
اصلی‌ترین داده‌های خام گزارش آقای ربیعی را می‌توان در چهار قاب جداگانه که در رابطه تنگاتنگ با یکدیگر هستند مورد بررسی قرار دارد:
قاب اول : وضعیت روحی و روانشناسی جمعی امروزی ایران پس از حوادث دی ماه 1404 و نیز حمله امریکا و اسرائیل در اسفند 1404؛
قاب دوم : وضعیت معیشت و گذران زندگی در دوران سقوط قدرت خرید؛
قاب سوم : رابطه با نظام سیاسی، باور به کارآیی حکومت، هویت جمعی، میزان اعتماد جمعی و چند و چون نگاه به آینده؛
قاب چهارم : جنگ، تنش با امریکا و نگاه به پرونده‌های اصلی مطرح در بحران ژئوپولتیکی کنونی.
از قاب اول شروع کنیم و حال و روز روانی مردم در شرایط بحران اقتصادی، تنش‌های ژئوپولیتیکی و نیز بن‌بست سیاسی داخلی.
وضعیت روانی مردم را با 6 داده می‌توان توصیف کرد.
احساس خشم و عصبانیت: 64 درصد جامعه آماری
احساس ناامیدی: 50 درصد
افسردگی: 48 درصد
احساس ترس و اضطراب: 45 درصد
احساس غمگینی: 48 درصد
میزان رضایت از زندگی: نمره 5.5 از ده
اگر امکان دسترسی به داده‌های خام فراهم بود می‌شد با بررسی آماری تقاطعی نشان داد چه میزان از جامعه همزمان با یک و یا چند احساس منفی زندگی می‌کنند.
بر اساس گزارش این میانگین ملی بازتاب همه ابعاد وضعیت کنونی نیست. سه متغییر اصلی سبب نوسانات مهمی در نتایج می‌شوند: تعلق نسلی (سن افراد)، سطح تحصیلات و محل سکونت. به‌طور خلاصه نسل جوان، کسانی که دارای تحصیلات دانشگاهی هستند و یا ساکنان شهرهای بزرگ از جمله تهران بیشتر در معرض این آسیب‌ها و مشکلات هستند.
نکته مهم دیگر در گزارش مقایسه نتایج این نظرخواهی با آمار آذرماه 1404، یعنی دوران پیش از جنبش بزرگ اعتراضی دی‌ماه و سرکوب شدید آن توسط حکومت است. پنج شاخص اول در این فاصله شش ماهه جهشی جشمگیر داشتند. برای مثال حدود 12 درصد بر میزان خشم مردم افزوده شده است. این افزایش برای ناامیدی 8 درصد و برای افسردگی 11 درصد است.
خشم، عصبانیت، افسردگی و یا ناامیدی جمعی را در پیمایش‌های دیگر و یا کارهای میدانی علوم انسانی هم می‌توان مشاهده کرد. برای مثال محسن گودرزی پیشتر از مفهوم شهروند عاصی برای توصیف سطح نارضایتی عمومی در ایران استفاده کرده بود.
در مورد رضایت از زندگی هم جزئیات بیشتر آماری می‌توان روشنگر باشد. برای مثال با وجود نمره 5.5 از 10 در میانگین نظرخواهی، حدود 9 درصد افراد نمره صفر را به رضایت از زندگی داده‌اند و یک سوم هم نمره‌ای کمتر از 5.
این داده‌ها همزمان درک یکی دیگر از نتایج مهم نظرخواهی را آسان‌تر می‌کنند: 33 درصد افراد می‌گویند میل به مهاجرت دارند. این شاخص برای افراد کمتر از 29 سال به 45 درصد و کسانی که تحصیلات دانشگاهی دارند به 50 درصد میرسد.
قاب اول جامعه‌ای که در آن خشم، اضطراب، ترس، افسردگی و یا ناامیدی گروههای بزرگی را در بر می‌گیرد تصویری عبوس و بسیار پرسش‌برانگیز از روانشناسی جمعی را به نمایش می‌گذارد. با آنکه با نگاهی آکادمیک می‌توان این نقد را مطرح کرد که تعاریف برای هر یک مفاهیم مانند خشم، افسردگی ... می‌توانند برای همه افراد یکسان نباشند و هر کسی با درک خود به این گونه پرسش‌ها پاسخ دهد، اما به نظر میرسد این تصویر کلی با توجه به درصد بالای پاسخ‌ها به اندازه کافی از درون جامعه و نوع رابطه آسیب‌شناسانه با تجربه زیسته و روزمره‌گی جامعه در بحران خبر دهد.
پرسش‌های اساسی پرشماری را می‌توان در رابطه با نتایج این نظرخواهی به میان کشید. آیا این داده‌ها تصویر یک جامعه در بحران روحی جمعی و یا به قول هگل با وجدان شوربخت را ترسیم می‌کنند؟ کسانی که از تآب‌آوری جامعه و بسیج مردم در دوران جنگ و دگرگون شدن روحیه آنها سخن به میان می‌آوردند اکنون در برابر این تصویر عبوس و نگران‌کننده چه می‌توانند بگویند؟ داده‌های قاب‌های بعدی سویه‌های دیگر وضعیت و حال و روز جامعه را نشان می‌دهند...
👇👇👇
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍3❤1
👆👆👆
حال و روز مردم ایران : معیشت در قاب دوم (2)
سعید پیوندی
"ایران‌وایر" به‌تازگی گزارش داخلی "علی ربیعی" مشاور اجتماعی آقای پزشکیان را منتشر کرده که در آن تا حدودی تصویری از وضعیت روحی و شرایط زندگی گروههای مختلف اجتماعی و نوع نگرش آنها به نظام حکمرانی و آینده کشور را ارائه می‌دهد.
قاب دوم در نتایج نظرخواهی که آقای ربیعی به آن اشاره می‌کند به وضعیت معیشت و گذران زندگی مردم برمی‌گردد. رسانه‌ها سال‌هاست کم و بیش به آمار تورم، کاهش قدرت خرید و فقیرشدن مردم اشاره می‌کنند، اما این گونه نظرخواهی‌ها در کنار کارهای میدانی آکادمیک تصویری روشن‌تر از یک واقعیت آسیب‌شناسانه بزرگ اجتماعی ترسیم می‌کند.
چند داده اصلی نتایج نظرخواهی وضعیت جامعه آماری در اردیبهشت ماه 1405 را به خوبی توضیح می‌دهند :
81 درصد مردم برای تامین مواد غذایی تا حدودی (43 درصد) و یا زیاد (38 درصد) مشکل دارند؛
همین پاسخ‌ها برای تامین هزینه‌های دسترسی به درمان به ترتیب 31.5 و 43.5 هستند (75 درصد افراد دارای مشکل)؛
ناترازی میان درآمد و هزینه‌ها هم شاخص مهم دیگر سنجش وضعیت زندگی است: برای 54 درصد درآمد کفاف هزینه را نمی‌دهد، برای 37.5 درصد، درآمد هزینه را می‌پوشاند بدون امکان پس انداز و فقط حدود 8 درصد موفق به پس‌انداز می‌شوند.
57.5 درصد افراد فکر می‌کنند که در آینده وضعیت اقتصادی بدتر خواهد شد و فقط 20 درصد امید بهبودی دارند.
47 درصد ناکارایی مسئولین را عامل مشکلات اقتصادی می‌دانند. فساد (26 درصد) و تحریم‌ها (21 درصد) دو عامل اصلی دیگر مشکلات اقتصادی از نظر جامعه آماری هستند.
62 درصد جامعه آماری معتقدند ادامه محاصره اقتصادی و فشارهای آمریکا موجب اختلال در تأمین کالاها و ثبات قیمت‌ها خواهد شد.
به نظر میرسد بخش‌هایی از نتایج درباره زندگی مصرفی با هم در تناقض باشند. در حالیکه 57 درصد از قیمت نان (به طور نسبی ارزن‌ترین ماده غذایی در دسترس) ناراضی هستند و 72 درصد مخالف آزاد شدن قیمت و پرداخت یارانه یا کالابرگ. در برابر میزان مصرف گوشت و یا برنج کمی افزایش یافته است در حالیکه تورم این سه کالا قابل مقایسه با رقم مشابه برای نان نیست.
داده‌های میانگین بر حسب گروه سنی، محل اقامت یا دیگر عوامل می‌تواند بسیار تغییر کند. گروههای آسیب‌پذیرتر در مقایسه با دیگران، با مشکلات بیشتری دست و پنجه نرم می‌کنند.
نتایج بخش معیشتی نظرخواهی تصویری کلی از پیشروی فقر در جامعه را نشان می‌دهد. تحلیل‌هایی که سال‌هاست درباره کارگران، طبقات تهیدست و متوسط و فقیرتر شدن تدریجی آنها وجود دارد را تا حدودی در قالب ارقام و گرایش‌های کلان هم می‌توان مشاهده کرد.
یکی از بحث‌های جامعه شناختی در دو دهه گذشته پدیده آب‌رفتن یا فروپاشی طبقه متوسط مدرن ایران است. در پژوهش‌های آکادمیک به چهار عامل تحصیلات، حقوق و درآمد متوسط (بالاتر از هزینه خانوار)، اشتغال در مشاغل جدید که ناشی از تحولات اقتصادی و اجتماعی جامعه ایران است و سبک زندگی مبتنی بر مصرف‌گرایی و شهرنشینی به عنوان شاخص‌های عمده طبقه متوسط جدید اشاره می‌شود. وقتی گروههای بزرگی قادر به پس انداز نیستند و یا در تامین مواد غذایی و یا هزینه‌های درمانی مشکل دارند، می‌توان پرسید که از طبقه متوسط و سبک مصرفی آن (دسترسی به مسکن مناسب، فرهنگ، تفریحات...) چه چیزی باقی مانده است؟ مفهوم طبقه متوسط "منزلتی" (هزارجریبی، صفری، 1389) یا "ذهنیتی" در رابطه با سقوط قدرت خرید و فقر معنا پیدا می‌کند. کسانی از نظر فرهنگی، ذهنیتی، توقع و یا تحصیلات و نوع شغل بخشی از طبقه متوسط هستند بدون آنکه از نظر درآمد و سبد مصرفی به آن تعلق داشته باشند.
پرسش دیگر درباره کارگران و دیگر گروههای تهیدست مطرح است که با چالش ناترازی دایمی میان درآمد و هزینه‌های برای زیستن "بخور و نمیری" دست و پنجه نرم می‌کنند. بحران اقصادی سبب گسترش محلات فقرو حاشیه‌نشینی آشکار و پنهان در ایران شده و سفره گروههای وسیعی هر روز کوچکتر می‌شود. فراتحلیل بهمنی و همکاران (1397) پیرامون پژوهش‌های بر روی فقر و حاشیه‌نشینی از 1375 تا 1396 نشان از گسترش این پدیده و رابطه آسیب‌شناسانه حاشیه‌نشینان و فقرای شهری با اقتصاد و جامعه دارد.
به نظر میرسد پدیده "میل زیستن به گونه طبقه متوسط" که فرهاد خسروخاور (2012) درباره گروههای تهیدست به آن اشاره می‌کند در شرایط ایران و به ویژه در مورد جوانان محلات فقر به عامل مضاعف سرخوردگی و خشم در جامعه‌ای تبدیل شود که در آن بحران اقتصادی و سقوط قدرت خرید تحرک طبقاتی را بسیار دشوار می‌کند. فقر شبه کاست‌های اجتماعی به وجود می‌آورد که در آنها زندگی متعارف و امید جایش را به روزمره‌گی بقا می‌دهد.
#فرهیختگان روزن آگاهی
حال و روز مردم ایران : معیشت در قاب دوم (2)
سعید پیوندی
"ایران‌وایر" به‌تازگی گزارش داخلی "علی ربیعی" مشاور اجتماعی آقای پزشکیان را منتشر کرده که در آن تا حدودی تصویری از وضعیت روحی و شرایط زندگی گروههای مختلف اجتماعی و نوع نگرش آنها به نظام حکمرانی و آینده کشور را ارائه می‌دهد.
قاب دوم در نتایج نظرخواهی که آقای ربیعی به آن اشاره می‌کند به وضعیت معیشت و گذران زندگی مردم برمی‌گردد. رسانه‌ها سال‌هاست کم و بیش به آمار تورم، کاهش قدرت خرید و فقیرشدن مردم اشاره می‌کنند، اما این گونه نظرخواهی‌ها در کنار کارهای میدانی آکادمیک تصویری روشن‌تر از یک واقعیت آسیب‌شناسانه بزرگ اجتماعی ترسیم می‌کند.
چند داده اصلی نتایج نظرخواهی وضعیت جامعه آماری در اردیبهشت ماه 1405 را به خوبی توضیح می‌دهند :
81 درصد مردم برای تامین مواد غذایی تا حدودی (43 درصد) و یا زیاد (38 درصد) مشکل دارند؛
همین پاسخ‌ها برای تامین هزینه‌های دسترسی به درمان به ترتیب 31.5 و 43.5 هستند (75 درصد افراد دارای مشکل)؛
ناترازی میان درآمد و هزینه‌ها هم شاخص مهم دیگر سنجش وضعیت زندگی است: برای 54 درصد درآمد کفاف هزینه را نمی‌دهد، برای 37.5 درصد، درآمد هزینه را می‌پوشاند بدون امکان پس انداز و فقط حدود 8 درصد موفق به پس‌انداز می‌شوند.
57.5 درصد افراد فکر می‌کنند که در آینده وضعیت اقتصادی بدتر خواهد شد و فقط 20 درصد امید بهبودی دارند.
47 درصد ناکارایی مسئولین را عامل مشکلات اقتصادی می‌دانند. فساد (26 درصد) و تحریم‌ها (21 درصد) دو عامل اصلی دیگر مشکلات اقتصادی از نظر جامعه آماری هستند.
62 درصد جامعه آماری معتقدند ادامه محاصره اقتصادی و فشارهای آمریکا موجب اختلال در تأمین کالاها و ثبات قیمت‌ها خواهد شد.
به نظر میرسد بخش‌هایی از نتایج درباره زندگی مصرفی با هم در تناقض باشند. در حالیکه 57 درصد از قیمت نان (به طور نسبی ارزن‌ترین ماده غذایی در دسترس) ناراضی هستند و 72 درصد مخالف آزاد شدن قیمت و پرداخت یارانه یا کالابرگ. در برابر میزان مصرف گوشت و یا برنج کمی افزایش یافته است در حالیکه تورم این سه کالا قابل مقایسه با رقم مشابه برای نان نیست.
داده‌های میانگین بر حسب گروه سنی، محل اقامت یا دیگر عوامل می‌تواند بسیار تغییر کند. گروههای آسیب‌پذیرتر در مقایسه با دیگران، با مشکلات بیشتری دست و پنجه نرم می‌کنند.
نتایج بخش معیشتی نظرخواهی تصویری کلی از پیشروی فقر در جامعه را نشان می‌دهد. تحلیل‌هایی که سال‌هاست درباره کارگران، طبقات تهیدست و متوسط و فقیرتر شدن تدریجی آنها وجود دارد را تا حدودی در قالب ارقام و گرایش‌های کلان هم می‌توان مشاهده کرد.
یکی از بحث‌های جامعه شناختی در دو دهه گذشته پدیده آب‌رفتن یا فروپاشی طبقه متوسط مدرن ایران است. در پژوهش‌های آکادمیک به چهار عامل تحصیلات، حقوق و درآمد متوسط (بالاتر از هزینه خانوار)، اشتغال در مشاغل جدید که ناشی از تحولات اقتصادی و اجتماعی جامعه ایران است و سبک زندگی مبتنی بر مصرف‌گرایی و شهرنشینی به عنوان شاخص‌های عمده طبقه متوسط جدید اشاره می‌شود. وقتی گروههای بزرگی قادر به پس انداز نیستند و یا در تامین مواد غذایی و یا هزینه‌های درمانی مشکل دارند، می‌توان پرسید که از طبقه متوسط و سبک مصرفی آن (دسترسی به مسکن مناسب، فرهنگ، تفریحات...) چه چیزی باقی مانده است؟ مفهوم طبقه متوسط "منزلتی" (هزارجریبی، صفری، 1389) یا "ذهنیتی" در رابطه با سقوط قدرت خرید و فقر معنا پیدا می‌کند. کسانی از نظر فرهنگی، ذهنیتی، توقع و یا تحصیلات و نوع شغل بخشی از طبقه متوسط هستند بدون آنکه از نظر درآمد و سبد مصرفی به آن تعلق داشته باشند.
پرسش دیگر درباره کارگران و دیگر گروههای تهیدست مطرح است که با چالش ناترازی دایمی میان درآمد و هزینه‌های برای زیستن "بخور و نمیری" دست و پنجه نرم می‌کنند. بحران اقصادی سبب گسترش محلات فقرو حاشیه‌نشینی آشکار و پنهان در ایران شده و سفره گروههای وسیعی هر روز کوچکتر می‌شود. فراتحلیل بهمنی و همکاران (1397) پیرامون پژوهش‌های بر روی فقر و حاشیه‌نشینی از 1375 تا 1396 نشان از گسترش این پدیده و رابطه آسیب‌شناسانه حاشیه‌نشینان و فقرای شهری با اقتصاد و جامعه دارد.
به نظر میرسد پدیده "میل زیستن به گونه طبقه متوسط" که فرهاد خسروخاور (2012) درباره گروههای تهیدست به آن اشاره می‌کند در شرایط ایران و به ویژه در مورد جوانان محلات فقر به عامل مضاعف سرخوردگی و خشم در جامعه‌ای تبدیل شود که در آن بحران اقتصادی و سقوط قدرت خرید تحرک طبقاتی را بسیار دشوار می‌کند. فقر شبه کاست‌های اجتماعی به وجود می‌آورد که در آنها زندگی متعارف و امید جایش را به روزمره‌گی بقا می‌دهد.
لینک مصاحبه با آیدا قجر از ایران‌وایر
https://www.youtube.com/watch?v=dLWyb4_gEuc
#فرهیختگان روزن آگاهی
YouTube
گفت‌وگوی ویژه؛ سعید پیوندی؛ تحلیل آخرین ارزیابی حکومت از جامعه ایران پساجنگ و کشتار
گزارش «علی ربیعی» دستیار اجتماعی ریاست‌جمهوری بر اساس نظرسنجی مرکز «آرا» که صرفا میان نهادهای حکومتی پخش شده به‌دست «ایران‌وایر» رسیده است که نشان می‌دهد جامعه ایران در نسبت با آذرماه ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵ پس از کشتار دی‌ماه و جنگ ۴۰ روزه، «به‌شدت تروماتیزه»…
👍2