«شریعتی یک استثنا بود»
مصطفی ملکیان
استثنا بودن علی شریعتی در میان روشنفکران
پدیده نفوذ گسترده و ارتباط عاطفی عمیق دکتر علی شریعتی با تودههای مردم، در میان تمامی روشنفکران تاریخ معاصر ایران (اعم از دینی، سکولار، مارکسیست و لیبرال) یک استثنای بینظیر و تکرارناپذیر است. عدم توفیق روشنفکران دینی پس از انقلاب در برقراری چنین رابطهای با جامعه، معلول شش عامل اساسی است که بخشی از آنها به شرایط سیاسی-اجتماعی دوران شریعتی و بخش دیگر به شخصیت و منش فردی او بازمیگردد.
تمرکز فشارهای حاکمیت بر روشنفکران دینی به عنوان تنها بدیل
نخستین عامل، تفاوت در آرایش نیروهای سیاسی است. در دوران پهلوی، حکومت با رقبای متعددی مواجه بود و به تبع آن، نیروی سرکوب و خشونت خود را میان گروههای مختلف تقسیم میکرد؛ بنابراین، تنها سهمی از این فشار متوجه روشنفکران دینی میشد. اما در نظام پس از انقلاب، حاکمیت، روشنفکری دینی را تنها بدیل (آلترناتیو) جدی خود میپندارد. به همین دلیل، شدیدترین برخوردها و محدودیتها را متوجه این جریان و چهرههای شاخص آن میسازد. در نتیجه، روشنفکران دینی امروز از آزادی عملِ نسبی شریعتی در دوران پیش از انقلاب برخوردار نیستند.
تفاوت در عمق رادیکالیسم و طرح پرسشهای بنیادین معرفتی
دومین عامل، تفاوت در سطح مطالبات معرفتی از مخاطب است. شریعتی به دنبال تغییرات بنیادین در باورهای اعتقادی مردم نبود؛ پروژه او بیشتر معطوف به برجستهسازی چهرههایی چون امام حسین، ابوذر و حضرت زهرا، و نجات دین از انحصار روحانیت بود. او هرگز درباره مسائلی چون سندیت تاریخی قرآن یا حجیت معرفتشناختی وحی تردید ایجاد نکرد. در مقابل، روشنفکران دینی پس از انقلاب بسیار رادیکالتر میاندیشند و پرسشهای بنیادینی درباره عصمت امامان، تکرارپذیری تجربه نبوی و ماهیت وحی مطرح میکنند. درک و پذیرش این مباحث پیچیده معرفتشناختی، برای تودههای مردم غریب و دشوار است.
یگانگی شریعتی در برابر تکثر اردوگاههای روشنفکری
سومین عامل، بیرقیب بودن شریعتی در زمانه خویش است. او در دوران فعالیت خود، یگانه چهره شاخص روشنفکری دینی بود؛ همانند مرجع تقلیدی که در زمان خود بیرقیب است و تمام توجهات را به خود معطوف میسازد. اما پس از انقلاب، چهرههای متعددی در این عرصه ظهور کردند که موجب تکثر آرا و شکلگیری اردوگاههای فکری مختلف شدند. این تکثر، به طور طبیعی مخاطبان و طرفداران روشنفکری دینی را میان جریانهای گوناگون تقسیم کرده است.
کاهش علاقهمندی عمومی جامعه به اصل دین
چهارمین عامل، تغییر رویکرد جامعه نسبت به دین در دهههای اخیر است. به دلیل عملکرد و سوءمدیریت نهادهای مذهبیِ حاکم پس از انقلاب، علاقه عمومی جامعه، بهویژه جوانان، به اصل دین دچار افت شدیدی شده است. برخلاف دهههای پیشین که احترام به شعائر مذهبی حتی در میان گروههای غیرمذهبی جایگاه ویژهای داشت، امروزه با نوعی دینگریزی گسترده مواجهیم. وقتی جامعه اصل دین را مضر یا ناکارآمد بپندارد، به طور طبیعی از پیرامون مفسران نوآور دین نیز پراکنده میشود.
تاثیر تواضع و فروتنی در جذب عاطفی مخاطب
پنجمین عامل که به ویژگیهای شخصیتی بازمیگردد، تواضع و خاکساری کمنظیر شریعتی در برخورد با مخاطبان، بهویژه جوانان و دانشجویان بود. او پس از سخنرانیها ساعتها با مخاطبان به گفتوگو مینشست و از این طریق، پیش از اقناع ذهن، قلب آنان را تسخیر میکرد. در مقابل، بسیاری از چهرههای روشنفکری دینی در دوران کنونی، فاقد این سطح از فروتنی و ارتباط نزدیک و عاطفی با مخاطبان خود هستند؛ خلأیی که مانع بزرگی در جذب تودهها محسوب میشود.
غلبه خطابه و هیجانآفرینی بر استدلال و آموزش
ششمین و آخرین عامل، تفاوت در سبک بیان و انتقال مفاهیم است. شریعتی اساساً یک خطیب چیرهدست بود که با استفاده از صناعات ادبی و تحریک احساسات، عواطف و هیجانات مخاطب را برمیانگیخت. به همین دلیل، کلامش برای تمامی اقشار جذابیت داشت. اما روشنفکران پس از انقلاب، غالباً در جایگاه معلم و مدرس ظاهر میشوند؛ آنها بر ارائه مدعا، استدلال منطقی و نقد ادله متمرکز هستند. هرچند در سیر تکامل جوامع، در نهایت عقلانیت بر احساسات غلبه خواهد یافت، اما این رویکردِ خشک و استدلالی در کوتاهمدت تنها برای مخاطبان فرهیخته قابل هضم است و توانایی ایجاد شور و هیجان عمومی در میان تودههای مردم را ندارد.
خلاصه گفتگو علی زمانیان با مصطفی ملکیان
کامل متن اینجا
#فرهیختگان راهی به رهایی
مصطفی ملکیان
استثنا بودن علی شریعتی در میان روشنفکران
پدیده نفوذ گسترده و ارتباط عاطفی عمیق دکتر علی شریعتی با تودههای مردم، در میان تمامی روشنفکران تاریخ معاصر ایران (اعم از دینی، سکولار، مارکسیست و لیبرال) یک استثنای بینظیر و تکرارناپذیر است. عدم توفیق روشنفکران دینی پس از انقلاب در برقراری چنین رابطهای با جامعه، معلول شش عامل اساسی است که بخشی از آنها به شرایط سیاسی-اجتماعی دوران شریعتی و بخش دیگر به شخصیت و منش فردی او بازمیگردد.
تمرکز فشارهای حاکمیت بر روشنفکران دینی به عنوان تنها بدیل
نخستین عامل، تفاوت در آرایش نیروهای سیاسی است. در دوران پهلوی، حکومت با رقبای متعددی مواجه بود و به تبع آن، نیروی سرکوب و خشونت خود را میان گروههای مختلف تقسیم میکرد؛ بنابراین، تنها سهمی از این فشار متوجه روشنفکران دینی میشد. اما در نظام پس از انقلاب، حاکمیت، روشنفکری دینی را تنها بدیل (آلترناتیو) جدی خود میپندارد. به همین دلیل، شدیدترین برخوردها و محدودیتها را متوجه این جریان و چهرههای شاخص آن میسازد. در نتیجه، روشنفکران دینی امروز از آزادی عملِ نسبی شریعتی در دوران پیش از انقلاب برخوردار نیستند.
تفاوت در عمق رادیکالیسم و طرح پرسشهای بنیادین معرفتی
دومین عامل، تفاوت در سطح مطالبات معرفتی از مخاطب است. شریعتی به دنبال تغییرات بنیادین در باورهای اعتقادی مردم نبود؛ پروژه او بیشتر معطوف به برجستهسازی چهرههایی چون امام حسین، ابوذر و حضرت زهرا، و نجات دین از انحصار روحانیت بود. او هرگز درباره مسائلی چون سندیت تاریخی قرآن یا حجیت معرفتشناختی وحی تردید ایجاد نکرد. در مقابل، روشنفکران دینی پس از انقلاب بسیار رادیکالتر میاندیشند و پرسشهای بنیادینی درباره عصمت امامان، تکرارپذیری تجربه نبوی و ماهیت وحی مطرح میکنند. درک و پذیرش این مباحث پیچیده معرفتشناختی، برای تودههای مردم غریب و دشوار است.
یگانگی شریعتی در برابر تکثر اردوگاههای روشنفکری
سومین عامل، بیرقیب بودن شریعتی در زمانه خویش است. او در دوران فعالیت خود، یگانه چهره شاخص روشنفکری دینی بود؛ همانند مرجع تقلیدی که در زمان خود بیرقیب است و تمام توجهات را به خود معطوف میسازد. اما پس از انقلاب، چهرههای متعددی در این عرصه ظهور کردند که موجب تکثر آرا و شکلگیری اردوگاههای فکری مختلف شدند. این تکثر، به طور طبیعی مخاطبان و طرفداران روشنفکری دینی را میان جریانهای گوناگون تقسیم کرده است.
کاهش علاقهمندی عمومی جامعه به اصل دین
چهارمین عامل، تغییر رویکرد جامعه نسبت به دین در دهههای اخیر است. به دلیل عملکرد و سوءمدیریت نهادهای مذهبیِ حاکم پس از انقلاب، علاقه عمومی جامعه، بهویژه جوانان، به اصل دین دچار افت شدیدی شده است. برخلاف دهههای پیشین که احترام به شعائر مذهبی حتی در میان گروههای غیرمذهبی جایگاه ویژهای داشت، امروزه با نوعی دینگریزی گسترده مواجهیم. وقتی جامعه اصل دین را مضر یا ناکارآمد بپندارد، به طور طبیعی از پیرامون مفسران نوآور دین نیز پراکنده میشود.
تاثیر تواضع و فروتنی در جذب عاطفی مخاطب
پنجمین عامل که به ویژگیهای شخصیتی بازمیگردد، تواضع و خاکساری کمنظیر شریعتی در برخورد با مخاطبان، بهویژه جوانان و دانشجویان بود. او پس از سخنرانیها ساعتها با مخاطبان به گفتوگو مینشست و از این طریق، پیش از اقناع ذهن، قلب آنان را تسخیر میکرد. در مقابل، بسیاری از چهرههای روشنفکری دینی در دوران کنونی، فاقد این سطح از فروتنی و ارتباط نزدیک و عاطفی با مخاطبان خود هستند؛ خلأیی که مانع بزرگی در جذب تودهها محسوب میشود.
غلبه خطابه و هیجانآفرینی بر استدلال و آموزش
ششمین و آخرین عامل، تفاوت در سبک بیان و انتقال مفاهیم است. شریعتی اساساً یک خطیب چیرهدست بود که با استفاده از صناعات ادبی و تحریک احساسات، عواطف و هیجانات مخاطب را برمیانگیخت. به همین دلیل، کلامش برای تمامی اقشار جذابیت داشت. اما روشنفکران پس از انقلاب، غالباً در جایگاه معلم و مدرس ظاهر میشوند؛ آنها بر ارائه مدعا، استدلال منطقی و نقد ادله متمرکز هستند. هرچند در سیر تکامل جوامع، در نهایت عقلانیت بر احساسات غلبه خواهد یافت، اما این رویکردِ خشک و استدلالی در کوتاهمدت تنها برای مخاطبان فرهیخته قابل هضم است و توانایی ایجاد شور و هیجان عمومی در میان تودههای مردم را ندارد.
خلاصه گفتگو علی زمانیان با مصطفی ملکیان
کامل متن اینجا
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤12👎2👍1
حسامالدین آشنا: هدف دشمن جایگزینی وضعیت «بقا» به جای «ارتقا» است
تأکید میورزم که شعارِ «بقا به جای ارتقا» به هیچ عنوان شایسته و مطلوب نیست. این وضعیت، بسیار خطرناک است که ما موضوع اصلی خود را «بقا» قرار دهیم. تلاش برای تداوم شرایط و بقا، به معنای از دست دادن فرصتهای ارتقا و رقابت است.
شاید بتوان گفت که بزرگترین هدف از تمام اتهاماتی که در طول ۴۷ سال گذشته به ایران وارد شده است – اعم از پرونده هستهای، حقوق بشر، تروریسم، و مسائل منطقهای – همین بوده است که ما را در وضعیتِ تضعیفشده نگه دارند و نتیجه آن، تبدیل شدنِ موضع اصلی ما به «بقا» باشد؛ چه در سطح ملی و چه در سطح فردی.
باید میان «اهداف اِعمالشده» و «اهداف اِعلامشده» تفکیک قائل شویم. این تصور که طرف مقابل در جنگ شکست خورده، صرفاً به این دلیل که به نتایجِ اعلامشده خود نرسیده است، میتواند گمراهکننده باشد. ممکن است طرف مقابل، اهدافِ اِعمالشدهای داشته باشد که در دستیابی به آنها، حتی بدونِ سروصدا، بسیار موفق عمل کرده باشد.
خبرآنلاین
#فرهیختگان راهی به رهایی
تأکید میورزم که شعارِ «بقا به جای ارتقا» به هیچ عنوان شایسته و مطلوب نیست. این وضعیت، بسیار خطرناک است که ما موضوع اصلی خود را «بقا» قرار دهیم. تلاش برای تداوم شرایط و بقا، به معنای از دست دادن فرصتهای ارتقا و رقابت است.
شاید بتوان گفت که بزرگترین هدف از تمام اتهاماتی که در طول ۴۷ سال گذشته به ایران وارد شده است – اعم از پرونده هستهای، حقوق بشر، تروریسم، و مسائل منطقهای – همین بوده است که ما را در وضعیتِ تضعیفشده نگه دارند و نتیجه آن، تبدیل شدنِ موضع اصلی ما به «بقا» باشد؛ چه در سطح ملی و چه در سطح فردی.
باید میان «اهداف اِعمالشده» و «اهداف اِعلامشده» تفکیک قائل شویم. این تصور که طرف مقابل در جنگ شکست خورده، صرفاً به این دلیل که به نتایجِ اعلامشده خود نرسیده است، میتواند گمراهکننده باشد. ممکن است طرف مقابل، اهدافِ اِعمالشدهای داشته باشد که در دستیابی به آنها، حتی بدونِ سروصدا، بسیار موفق عمل کرده باشد.
خبرآنلاین
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤7👎1
از یادداشتهای پراکنده
مرحوم حسن خادم
مدتی از شروع جنگ ایران و عراق گذشته بود و من متوجه شدم آقای میرحسین موسوی که آن زمان نخست وزیر بودند، گاهی به ساختمان شماره ۵ می روند آن هم فقط برای مطالعه. در این ساختمان کتابخانه ای قرار داشت که بخاطر تردد ایشان به آن محل درب ورودی آن را پلمب می کردند، جایی که پس از خاتمه نخست وزیری و تغییر قانون اساسی ایشان آنجا ساکن گشتند، ان هم همراه با سکوتی طولانی! ایشان تا سال ۸۸(سال انتخابات) در همین ساختمان شماره ۵ حضور داشتند.
من خیلی مایل بودم از آن کتابخانه استفاده کنم . خلاصه این که با همه کمرویی روزی که ایشان از سالن ساختمان مرکزی محل کارشان عازم منزلشان بودند تقاضا کردم اگر اجازه می دهید بنده از آن کتابخانه استفاده کنم . آقای مهندس موسوی نیز استقبال کردند و به محافظین خود اعلام کردند « آقای خادم هر وقت مایل بود می تونه از کتابخانه استفاده کنه.» من هم در اوج ناباوری از ایشان سپاسگزاری کردم و بخاطر هیجانی که داشتم دو روز بعد از سرپرست محافظینش خواستم کتابخانه را باز کنند! اینطور مواقع یکی از محافظین با دسته کلیدی همراهم می آمد و پلمب را می گشود و می رفت و بعد ساعتی را که اعلام می نمودم بر می گشت و بار دیگر درب ورودی کتابخانه را پلمپ می کرد. با این که حتی دفتر پیگیریهای ویژه نخست وزیر در همان ساختمان قرار داشت اما به دلایل امنیتی هیچکسی داخل کتابخانه نمی توانست تردد کند.
خلاصه هر چه زمان می گذشت بنده شناخت بیشتری به میرحسین موسوی پیدا می کردم. می دانستم فرقی اساسی با سایر مسئولین دارند اما از ابعاد وجودی ایشان اطلاع چندانی نداشتم و یکی از روزها که وارد کتابخانه شدم گشتی در آنجا زدم و کمی قفسه ها را مرتب کردم و خاکهایش را زدودم تا این که چشمم متوجه اتاق مطالعه نخست وزیر در همان کتابخانه شد. آن اتاق درب چوبی کشویی قهوه ای رنگی داشت و کاملا باز بود و من با این که اجازه حضور در کل آن مجموعه را داشتم اما ابهت آن اتاق چنان بود که برای رفتن بداخل ان اضطراب وجودم را فرا می گرفت! این وضع مدتی ادامه داشت تا این که یک روزی به خودم گفتم این ترس برای چیه وقتی ایشان مجوز حضورم رو داده اند!؟ و همین باعث کمرنگ شدن ترس و نگرانی ام گشت و بعد از آن تصمیم گرفتم همین که وارد کتابخانه شدم بازدیدی هم از اتاق مطالعه ایشان داشته باشم!
و سرانجام آن روز فرا رسید. ابتدا گشتی در میان قفسات کتابها زدم و سپس وارد اتاق مطالعه ایشان شدم. روی میز مطالعه مقداری کتاب به زبانهای انگلیسی و عربی و فارسی بصورت پراکنده قرار گرفته بود، همچنین چند قلم و مداد و دفتر و چند برگه یادداشت با آرم دفتر نخست وزیر و یک چراغ مطالعه. اما همان وقت به قدری اضطراب و ترسم بالا گرفت که بلافاصله از آنجا خارج شدم و دقایقی بعد نیز محیط کتابخانه را ترک کردم . چند روزی گذشت و همین که ترسم کمی فرو ریخت بار دیگر داخل کتابخانه شدم و این بار با دستمالی نمدار مشغول زدودن گرد و خاکها شدم . از آنجایی که مکان کتابخانه کاملا امنیتی بود فقط هر یکی دو ماه یکبار آنجا نظافت میشد .
من بعد از آن که کمی گرد و خاک قفسه ها را گرفتم از کنار میز چوبی نقشه کشی و سه پایه ای که مخصوص نقاشی کردن بود، گذشتم و دو باره متوجه اتاق مطالعه شدم . درب کاملا باز بود و من برای تمیز کردن و گرد گیری وارد آن اتاق شدم و دستی هم به آنجا کشیدم. البته قصدم بیشتر تماشای اتاق مطالعه ایشان بود تا نظافت اما اگر جایی را هم تمیز می کردم با جان و دل بود. ابتدا دستی روی میز کشیدم و هر چه گرد و غبار بود زدودم و در همان لحظات به خودم می گفتم: به راستی برای من غرور آفرین است که با یک چنین مرد بزرگی همکار هستم. ایشان براستی به بنده لطف کرده بودند زیرا تنها کسی که اجازه حضور در کتابخانه خصوصی شان را داشتتد، من بودم.
پس از اتمام گرد گیری دستمال را در جیبم گذاشتم و آن وقت با شوق و ذوقی تمام کتابهای روی میز را مرور می کردم که ناگهان در کنار چند کتاب سیاسی به زبان فارسی و انگلیسی چشمم به رمان «اولیس» نوشته «جیمز جویس» افتاد . این رمان که ریشه در اثر بزرگ هومر بنام اودیسه و نیز اساطیر یونان دارد یکی از آثار برتر و از شاهکارهای ادبیات مدرن محسوب می شود. خیلی تعجب کردم. جلو تر رفتم و کتاب را به دست گرفتم. این رمان تقریبا در قطع جیبی و با کاغذی کاهی و مرغوب و به زبان انگلیسی بود. مراقب بودم برگه ای که لای کتاب قرار داشت جابجا نشود. همان وقت به یاد اوائل آشنایی مان افتادم که یکبار با من از «ادگارالن پو» و سروده کلاغش حرف زده بودند و سفارش کردند آن را حتما بخوانم. یادش بخیر.
#فرهیختگان راهی به رهایی
مرحوم حسن خادم
مدتی از شروع جنگ ایران و عراق گذشته بود و من متوجه شدم آقای میرحسین موسوی که آن زمان نخست وزیر بودند، گاهی به ساختمان شماره ۵ می روند آن هم فقط برای مطالعه. در این ساختمان کتابخانه ای قرار داشت که بخاطر تردد ایشان به آن محل درب ورودی آن را پلمب می کردند، جایی که پس از خاتمه نخست وزیری و تغییر قانون اساسی ایشان آنجا ساکن گشتند، ان هم همراه با سکوتی طولانی! ایشان تا سال ۸۸(سال انتخابات) در همین ساختمان شماره ۵ حضور داشتند.
من خیلی مایل بودم از آن کتابخانه استفاده کنم . خلاصه این که با همه کمرویی روزی که ایشان از سالن ساختمان مرکزی محل کارشان عازم منزلشان بودند تقاضا کردم اگر اجازه می دهید بنده از آن کتابخانه استفاده کنم . آقای مهندس موسوی نیز استقبال کردند و به محافظین خود اعلام کردند « آقای خادم هر وقت مایل بود می تونه از کتابخانه استفاده کنه.» من هم در اوج ناباوری از ایشان سپاسگزاری کردم و بخاطر هیجانی که داشتم دو روز بعد از سرپرست محافظینش خواستم کتابخانه را باز کنند! اینطور مواقع یکی از محافظین با دسته کلیدی همراهم می آمد و پلمب را می گشود و می رفت و بعد ساعتی را که اعلام می نمودم بر می گشت و بار دیگر درب ورودی کتابخانه را پلمپ می کرد. با این که حتی دفتر پیگیریهای ویژه نخست وزیر در همان ساختمان قرار داشت اما به دلایل امنیتی هیچکسی داخل کتابخانه نمی توانست تردد کند.
خلاصه هر چه زمان می گذشت بنده شناخت بیشتری به میرحسین موسوی پیدا می کردم. می دانستم فرقی اساسی با سایر مسئولین دارند اما از ابعاد وجودی ایشان اطلاع چندانی نداشتم و یکی از روزها که وارد کتابخانه شدم گشتی در آنجا زدم و کمی قفسه ها را مرتب کردم و خاکهایش را زدودم تا این که چشمم متوجه اتاق مطالعه نخست وزیر در همان کتابخانه شد. آن اتاق درب چوبی کشویی قهوه ای رنگی داشت و کاملا باز بود و من با این که اجازه حضور در کل آن مجموعه را داشتم اما ابهت آن اتاق چنان بود که برای رفتن بداخل ان اضطراب وجودم را فرا می گرفت! این وضع مدتی ادامه داشت تا این که یک روزی به خودم گفتم این ترس برای چیه وقتی ایشان مجوز حضورم رو داده اند!؟ و همین باعث کمرنگ شدن ترس و نگرانی ام گشت و بعد از آن تصمیم گرفتم همین که وارد کتابخانه شدم بازدیدی هم از اتاق مطالعه ایشان داشته باشم!
و سرانجام آن روز فرا رسید. ابتدا گشتی در میان قفسات کتابها زدم و سپس وارد اتاق مطالعه ایشان شدم. روی میز مطالعه مقداری کتاب به زبانهای انگلیسی و عربی و فارسی بصورت پراکنده قرار گرفته بود، همچنین چند قلم و مداد و دفتر و چند برگه یادداشت با آرم دفتر نخست وزیر و یک چراغ مطالعه. اما همان وقت به قدری اضطراب و ترسم بالا گرفت که بلافاصله از آنجا خارج شدم و دقایقی بعد نیز محیط کتابخانه را ترک کردم . چند روزی گذشت و همین که ترسم کمی فرو ریخت بار دیگر داخل کتابخانه شدم و این بار با دستمالی نمدار مشغول زدودن گرد و خاکها شدم . از آنجایی که مکان کتابخانه کاملا امنیتی بود فقط هر یکی دو ماه یکبار آنجا نظافت میشد .
من بعد از آن که کمی گرد و خاک قفسه ها را گرفتم از کنار میز چوبی نقشه کشی و سه پایه ای که مخصوص نقاشی کردن بود، گذشتم و دو باره متوجه اتاق مطالعه شدم . درب کاملا باز بود و من برای تمیز کردن و گرد گیری وارد آن اتاق شدم و دستی هم به آنجا کشیدم. البته قصدم بیشتر تماشای اتاق مطالعه ایشان بود تا نظافت اما اگر جایی را هم تمیز می کردم با جان و دل بود. ابتدا دستی روی میز کشیدم و هر چه گرد و غبار بود زدودم و در همان لحظات به خودم می گفتم: به راستی برای من غرور آفرین است که با یک چنین مرد بزرگی همکار هستم. ایشان براستی به بنده لطف کرده بودند زیرا تنها کسی که اجازه حضور در کتابخانه خصوصی شان را داشتتد، من بودم.
پس از اتمام گرد گیری دستمال را در جیبم گذاشتم و آن وقت با شوق و ذوقی تمام کتابهای روی میز را مرور می کردم که ناگهان در کنار چند کتاب سیاسی به زبان فارسی و انگلیسی چشمم به رمان «اولیس» نوشته «جیمز جویس» افتاد . این رمان که ریشه در اثر بزرگ هومر بنام اودیسه و نیز اساطیر یونان دارد یکی از آثار برتر و از شاهکارهای ادبیات مدرن محسوب می شود. خیلی تعجب کردم. جلو تر رفتم و کتاب را به دست گرفتم. این رمان تقریبا در قطع جیبی و با کاغذی کاهی و مرغوب و به زبان انگلیسی بود. مراقب بودم برگه ای که لای کتاب قرار داشت جابجا نشود. همان وقت به یاد اوائل آشنایی مان افتادم که یکبار با من از «ادگارالن پو» و سروده کلاغش حرف زده بودند و سفارش کردند آن را حتما بخوانم. یادش بخیر.
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفتوگو و خرد آغاز میشود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤12
یاد آر…
۵۶۳۸ روز از آغاز حصر غیرقانونی، غیراخلاقی، غیرشرعی و ظالمانه میرحسین موسوی و زهرا رهنورد گذشت.
#فرهیختگان راهی به رهایی
۵۶۳۸ روز از آغاز حصر غیرقانونی، غیراخلاقی، غیرشرعی و ظالمانه میرحسین موسوی و زهرا رهنورد گذشت.
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤22🕊2
ایتالیا نخستین مرکز درمان اعتیاد به شبکههای اجتماعی را راهاندازی کرد
در شهر فلورانس، نخستین مرکز تخصصی ایتالیا برای مقابله با آسیبهای ناشی از استفاده نادرست از فناوریهای دیجیتال راهاندازی میشود؛ مرکزی که با هدف پیشگیری از اعتیاد دیجیتال و ترویج استفاده آگاهانه از فضای مجازی، بهویژه در میان جوانان، فعالیت خواهد کرد.
لتیتزیا پرینی، معاون سیاستهای جوانان شهرداری فلورانس، گفت فناوریهای دیجیتال بخش جداییناپذیر زندگی نسل جوان هستند و فرصتهای ارزشمندی ایجاد میکنند، اما در عین حال باید به آنان کمک کرد تا میان زمان حضور در فضای مجازی و فعالیتهایی مانند روابط اجتماعی، ورزش، فرهنگ و تجربههای واقعی زندگی تعادل برقرار کنند. یورونیوز
#فرهیختگان راهی به رهایی
در شهر فلورانس، نخستین مرکز تخصصی ایتالیا برای مقابله با آسیبهای ناشی از استفاده نادرست از فناوریهای دیجیتال راهاندازی میشود؛ مرکزی که با هدف پیشگیری از اعتیاد دیجیتال و ترویج استفاده آگاهانه از فضای مجازی، بهویژه در میان جوانان، فعالیت خواهد کرد.
لتیتزیا پرینی، معاون سیاستهای جوانان شهرداری فلورانس، گفت فناوریهای دیجیتال بخش جداییناپذیر زندگی نسل جوان هستند و فرصتهای ارزشمندی ایجاد میکنند، اما در عین حال باید به آنان کمک کرد تا میان زمان حضور در فضای مجازی و فعالیتهایی مانند روابط اجتماعی، ورزش، فرهنگ و تجربههای واقعی زندگی تعادل برقرار کنند. یورونیوز
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍6❤1👎1
از انتقام تا مقابله متناسب/ تعبیر «مثل» نباید به معنای تکرار عینی رفتار غیرقانونی دشمن باشد
حسام الدین آشنا در #خبرآنلاین نوشت:
▫️در روزهای اخیر، «انتقام» از یک تعبیر حاشیهای به یکی از عناصر اصلی گفتمان رسمی و آیینهای جمعی تبدیل شده است: در پیام ۲۰ تیر رهبر انقلاب، انتقام «خواست ملت» و امری حتمی معرفی شد؛ دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی نیز شعار اجتماعات را مطالبه انتقام توصیف کرد.
تمایز چهار گفتمان
1️⃣ گفتمان انتقام: هسته معنایی آن چنین است: «جنایتی رخ داده، نظم اخلاقی شکسته شده و آرامش فقط با مجازات عاملان بازمیگردد.»
2️⃣ گفتمان مقاومت: هسته معنایی آن چنین است: «دشمن میخواهد اراده ما را بشکند؛ پیروزی یعنی نشکستن و ادامهدادن.»
3️⃣ گفتمان دفاع: هسته معنایی آن چنین است: «ما آغازگر نیستیم؛ وظیفه ما حفاظت از مردم، کشور، سرزمین و زندگی است.»
4️⃣ گفتمان مقابلهبهمثل: هسته معنایی آن چنین است: «هر تعرض، هزینهای محاسبهشده و متناسب خواهد داشت.»
چالش اصلی گفتمان جاری
خطر اصلی، پررنگشدن خود واژه «انتقام» نیست؛ خطر، رهاشدن آن بدون تعریف حدود، موضوع، ابزار و نقطه پایان است.
ارزیابی راهبردی
انتقام: قویترین جرقه، نه لزوماً در چارچوب حکمرانی: انتقام میتواند در لحظه فقدان، جامعه را از شوک خارج و خشم را به همبستگی تبدیل کند. زبان آن ساده، شخصی، قابل تکرار و بسیار مناسب شعار، نوحه، شعر، تصویر و آیین جمعی است. به همین دلیل، سریعتر از «دفاع مشروع» یا «بازدارندگی» وارد فرهنگ عامه میشود.
مقاومت: مناسبترین گفتمان برای استمرار: مقاومت بهترین ظرف برای پاسخ به جنگ فرسایشی، محاصره، فشار اقتصادی و عملیات شناختی است. این گفتمان به جامعه میگوید پیروزی فقط نابودی فوری دشمن نیست؛ حفظ انسجام، ادامه زندگی، بازسازی و جلوگیری از تحمیل اراده دشمن نیز پیروزی است.
دفاع: مناسبترین چتر ملی: دفاع بیشترین ظرفیت را برای پیوند دادن حکومت، نیروهای مسلح و طیفهای متنوع اجتماعی دارد. این گفتمان میتواند مرز میان: دفاع از ایران و دفاع از یک جناح، حفاظت از مردم و حفظ ساختارها، امنیت ملی و انتقام گروهی را روشن کند.
مقابله متناسب به جای مقابله به مثل: مناسبترین قاعده عملیاتی: مقابله متناسب، انتقام را از سطح احساس به سطح راهبرد منتقل میکند.
جمعبندی
تعابیر کلیدی در گفتمان تبلیغات دفاعی را باید به ترتیب ظرفیتها بکار برد:
برای بسیج فوری: انتقام؛
برای تابآوری بلندمدت: مقاومت؛
برای اجماع ملی و مشروعیت خارجی: دفاع؛
برای بازدارندگی و اقدام قابلکنترل: پاسخ متناسب و هدفمند.
بنابراین، انتقام نباید به تنها «گفتمان مسلط و مستقل» تبدیل شود. بلکه صورت مطلوب این است:
انتقام بهمثابه اجرای عدالت قطعی علیه عاملان مشخص؛ درون راهبرد مقاومت، با هدف دفاع از ایران و از طریق پاسخی هدفمند، متناسب، مشروع و زمانسنجیشده.
فرمول ارتباطی مناسب نیز میتواند چنین باشد:
خون شهیدان فراموش نمیشود؛ اما ایران از روی خشم تصمیم نمیگیرد. عاملان جنایت شناسایی شدهاند و پاسخ آنان قطعی، هدفمند و در زمان مقتضی خواهد بود. هدف این پاسخ، انتقامجویی کور نیست؛ دفاع از مردم، احیای بازدارندگی و جلوگیری از تکرار تجاوز است.
متن کامل یادداشت:
khabaronline.ir/xq42K
#فرهیختگان راهی به رهایی
حسام الدین آشنا در #خبرآنلاین نوشت:
▫️در روزهای اخیر، «انتقام» از یک تعبیر حاشیهای به یکی از عناصر اصلی گفتمان رسمی و آیینهای جمعی تبدیل شده است: در پیام ۲۰ تیر رهبر انقلاب، انتقام «خواست ملت» و امری حتمی معرفی شد؛ دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی نیز شعار اجتماعات را مطالبه انتقام توصیف کرد.
تمایز چهار گفتمان
1️⃣ گفتمان انتقام: هسته معنایی آن چنین است: «جنایتی رخ داده، نظم اخلاقی شکسته شده و آرامش فقط با مجازات عاملان بازمیگردد.»
2️⃣ گفتمان مقاومت: هسته معنایی آن چنین است: «دشمن میخواهد اراده ما را بشکند؛ پیروزی یعنی نشکستن و ادامهدادن.»
3️⃣ گفتمان دفاع: هسته معنایی آن چنین است: «ما آغازگر نیستیم؛ وظیفه ما حفاظت از مردم، کشور، سرزمین و زندگی است.»
4️⃣ گفتمان مقابلهبهمثل: هسته معنایی آن چنین است: «هر تعرض، هزینهای محاسبهشده و متناسب خواهد داشت.»
چالش اصلی گفتمان جاری
خطر اصلی، پررنگشدن خود واژه «انتقام» نیست؛ خطر، رهاشدن آن بدون تعریف حدود، موضوع، ابزار و نقطه پایان است.
ارزیابی راهبردی
انتقام: قویترین جرقه، نه لزوماً در چارچوب حکمرانی: انتقام میتواند در لحظه فقدان، جامعه را از شوک خارج و خشم را به همبستگی تبدیل کند. زبان آن ساده، شخصی، قابل تکرار و بسیار مناسب شعار، نوحه، شعر، تصویر و آیین جمعی است. به همین دلیل، سریعتر از «دفاع مشروع» یا «بازدارندگی» وارد فرهنگ عامه میشود.
مقاومت: مناسبترین گفتمان برای استمرار: مقاومت بهترین ظرف برای پاسخ به جنگ فرسایشی، محاصره، فشار اقتصادی و عملیات شناختی است. این گفتمان به جامعه میگوید پیروزی فقط نابودی فوری دشمن نیست؛ حفظ انسجام، ادامه زندگی، بازسازی و جلوگیری از تحمیل اراده دشمن نیز پیروزی است.
دفاع: مناسبترین چتر ملی: دفاع بیشترین ظرفیت را برای پیوند دادن حکومت، نیروهای مسلح و طیفهای متنوع اجتماعی دارد. این گفتمان میتواند مرز میان: دفاع از ایران و دفاع از یک جناح، حفاظت از مردم و حفظ ساختارها، امنیت ملی و انتقام گروهی را روشن کند.
مقابله متناسب به جای مقابله به مثل: مناسبترین قاعده عملیاتی: مقابله متناسب، انتقام را از سطح احساس به سطح راهبرد منتقل میکند.
جمعبندی
تعابیر کلیدی در گفتمان تبلیغات دفاعی را باید به ترتیب ظرفیتها بکار برد:
برای بسیج فوری: انتقام؛
برای تابآوری بلندمدت: مقاومت؛
برای اجماع ملی و مشروعیت خارجی: دفاع؛
برای بازدارندگی و اقدام قابلکنترل: پاسخ متناسب و هدفمند.
بنابراین، انتقام نباید به تنها «گفتمان مسلط و مستقل» تبدیل شود. بلکه صورت مطلوب این است:
انتقام بهمثابه اجرای عدالت قطعی علیه عاملان مشخص؛ درون راهبرد مقاومت، با هدف دفاع از ایران و از طریق پاسخی هدفمند، متناسب، مشروع و زمانسنجیشده.
فرمول ارتباطی مناسب نیز میتواند چنین باشد:
خون شهیدان فراموش نمیشود؛ اما ایران از روی خشم تصمیم نمیگیرد. عاملان جنایت شناسایی شدهاند و پاسخ آنان قطعی، هدفمند و در زمان مقتضی خواهد بود. هدف این پاسخ، انتقامجویی کور نیست؛ دفاع از مردم، احیای بازدارندگی و جلوگیری از تکرار تجاوز است.
متن کامل یادداشت:
khabaronline.ir/xq42K
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤2
توصیه حسامالدین آشنا برای دوران پساجنگ/ مسئله امروز ایران عبور از آتش بس به صلح نیست؛ عبور از واکنش به راهبرد است
از اینستاگرام خبرآنلاین
حسام الدین آشنا رئیس پیشین مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری، در یک سخنرانی در پژوهشکده مطالعات راهبردی گفته که دوران جنگ، فارغ از نتیجه میدانی، یک آزمون ادراکی بود — نه فقط آزمون توان نظامی، بلکه آزمون اینکه مردم، حاکمیت و دشمن چه تصویری از یکدیگر داشتند و این تصویر در آتش جنگ چگونه تغییر کرد.
او معتقد است انسجام اجتماعی با دستور اداری ایجاد نمی شود. انسجام از به رسمیت شناختن تنوع جامعه می آید. ایرانی فقط آن کسی نیست که در قالب رسمی مورد تأیید قرار می گیرد؛ ایرانی آن دختر معترض، آن خانواده داغدار، آن سرباز، آن کارآفرین آسیب دیده، آن کارمند خسته، آن دانشجوی مهاجرت اندیش و آن شهروندی هم هست که با همه نقدهایش در لحظه خطر نگران ایران می شود.
متن کامل:
khabaronline.ir/xpXVb
#فرهیختگان راهی به رهایی
از اینستاگرام خبرآنلاین
حسام الدین آشنا رئیس پیشین مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری، در یک سخنرانی در پژوهشکده مطالعات راهبردی گفته که دوران جنگ، فارغ از نتیجه میدانی، یک آزمون ادراکی بود — نه فقط آزمون توان نظامی، بلکه آزمون اینکه مردم، حاکمیت و دشمن چه تصویری از یکدیگر داشتند و این تصویر در آتش جنگ چگونه تغییر کرد.
او معتقد است انسجام اجتماعی با دستور اداری ایجاد نمی شود. انسجام از به رسمیت شناختن تنوع جامعه می آید. ایرانی فقط آن کسی نیست که در قالب رسمی مورد تأیید قرار می گیرد؛ ایرانی آن دختر معترض، آن خانواده داغدار، آن سرباز، آن کارآفرین آسیب دیده، آن کارمند خسته، آن دانشجوی مهاجرت اندیش و آن شهروندی هم هست که با همه نقدهایش در لحظه خطر نگران ایران می شود.
متن کامل:
khabaronline.ir/xpXVb
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤2
ملاحظاتی درباره مسئولیت و محدودیت اطلاع رسانی در روزگار عملیات شناختی
از اینستاگرام خبرآنلاین
بخشهای گزیده یادداشت حسامالدین آشنا را بخوانید.
متن کامل:
khabaronline.ir/xq7RX
#فرهیختگان راهی به رهایی
از اینستاگرام خبرآنلاین
بخشهای گزیده یادداشت حسامالدین آشنا را بخوانید.
متن کامل:
khabaronline.ir/xq7RX
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤3🕊1