فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
قاعده‌گذاری به جای گلایه‌گزاری
ملاحظاتی پیرامون اختلافات صدا و سیما با سران قوا
باسمه‌تعالی
رؤسای محترم قوای سه‌گانه؛
 برادر گرامی جناب آقای دکتر پیمان جبلی
موضوع: ضرورت تصویب شیوه‌نامه انتشار مواضع، بیانات و اقدامات رؤسای قوای سه‌گانه در رسانه ملی
در هفته‌های اخیر، نحوه پخش یا عدم پخش بخش‌هایی از سخنان رئیس‌جمهور، رئیس مجلس شورای اسلامی و رئیس قوه قضائیه، به موضوع اختلاف میان صداوسیما و نهادهای رسمی کشور تبدیل شده است. درباره بعضی از این موارد، صداوسیما توضیح فنی یا حرفه‌ای ارائه کرده و در مواردی نیز قوای سه‌گانه، عملکرد سازمان را گزینشی و مغایر با مصالح عمومی دانسته‌اند.
صرف‌نظر از داوری درباره هر مورد، تکرار این اختلاف‌ها نشان می‌دهد که مسئله را نمی‌توان با صدور جوابیه، تکذیب، توضیح فنی یا بازپخش برنامه‌ای خاص حل کرد. کشور به یک قاعده پایدار، روشن و مورد توافق نیاز دارد؛ قاعده‌ای که هم مسئولیت حرفه‌ای صداوسیما را به رسمیت بشناسد و هم از حق مردم برای دریافت دقیق و بدون تحریف مواضع رسمی رؤسای قوا صیانت کند.
به حکم 8 سال عضویت و نایب رئیس بودن در شورای نظارت بر صدا و سیما و بیش از 30 سال پژوهش و همکاری با مدیریت‌های مختلف سیاسی و رسانه‌ای عرض می‌کنم این مشکل نیز مختص مدیریت فعلی صداوسیما یا دولت حاضر نیست. در دولت‌ها و دوره‌های مختلف، حذف بخش‌هایی از سخنان رئیس‌جمهور، پخش برنامه‌های انتقادی بدون فرصت پاسخ مناسب، اعتراض مجلس به نحوه بازنمایی فعالیت‌هایش و اختلاف بر سر انعکاس مواضع قوه قضائیه سابقه داشته است. بنابراین با یک نارسایی نهادی روبه‌رو هستیم، نه صرفاً یک اختلاف سیاسی زودگذر.
بدیهی است رسانه ملی نمی‌تواند و نباید همه سخنان همه مسئولان را بدون انتخاب، اختصار و ویرایش پخش کند. حق و مسئولیت تحریریه ایجاب می‌کند با توجه به محدودیت زمان، اقتضائات حرفه‌ای خبر، ملاحظات امنیتی و نیاز مخاطب به روایت کوتاه و روشن، دست به گزینش و ویرایش حرفه‌ای بزند. با این حال، میان «ویرایش حرفه‌ای» و «تغییر معنای موضع رسمی» تفاوتی اساسی وجود دارد.
همان‌گونه که روابط عمومی قوای سه‌گانه نیز نباید از صداوسیما انتظار داشته باشند هر محتوایی را بدون اعمال معیارهای حرفه‌ای منتشر کند؛ هنگامی که سخن رئیس یکی از قوا به سیاست خارجی، امنیت ملی، جنگ و صلح، مذاکرات، تصمیمات اقتصادی یا روابط میان ارکان نظام مربوط می‌شود، حذف یک جمله ممکن است معنای کل موضع را تغییر دهد. در چنین مواردی، تصمیم‌گیری نمی‌تواند صرفاً به تشخیص موردی یک دبیر خبر، مدیر شبکه یا معاون سیاسی واگذار شود.
اصل ۱۷۵ قانون اساسی برای جلوگیری از همین فاصله نهادی، شورای نظارت متشکل از نمایندگان هر سه قوه را پیش‌بینی کرده است. این ظرفیت قانونی باید از رسیدگی پسینی به شکایت‌ها فراتر رود و به محل تنظیم پیشینی قواعد همکاری تبدیل شود.
پیشنهاد می‌شود رئیس سازمان صداوسیما و رؤسای قوای سه‌گانه از نمایندگان خود در شورای نظارت بخواهند حداکثر ظرف دو هفته، با مشارکت معاونت سیاسی صداوسیما و مسئولان ارتباطی سه قوه، «شیوه‌نامه انتشار مواضع و اقدامات رؤسای قوای سه‌گانه در رسانه ملی» را تهیه و تصویب کنند.
این شیوه‌نامه دست‌کم باید موارد زیر را روشن سازد:
یکم؛ طبقه‌بندی مواضع رسمی: میان پیام مستقیم به مردم، سخنرانی رسمی، مصاحبه اختصاصی، اظهارنظر در جلسه اداری، خبر اقدامات و گزارش تحلیلی رسانه تفکیک شود. میزان و نوع تعهد صداوسیما در هر طبقه باید از پیش مشخص باشد.
دوم؛ مرجع اصالت محتوا: در هر قوه یک رابط رسمی معرفی شود که متن، صوت یا تصویر نهایی و معتبر مواضع رئیس قوه را در اختیار صداوسیما قرار دهد. نسخه دریافت‌شده، زمان دریافت و تغییرات اعمال‌شده ثبت و قابل مراجعه باشد.
سوم؛ حفظ جهت و معنای مواضع: صداوسیما در خبرهای کوتاه حق انتخاب و اختصار داشته باشد، اما حذف بخش‌هایی که جهت‌گیری اصلی، استدلال، نسبت مواضع رئیس قوه با سیاست‌های رسمی کشور یا معنای سخن را تغییر می‌دهد، مجاز نباشد.
چهارم؛ انتشار نسخه کامل: هرگاه محدودیت آنتن مانع پخش کامل سخنان می‌شود، نسخه کامل هم‌زمان یا در کوتاه‌ترین زمان ممکن در پایگاه‌ها و سکوهای رسمی صداوسیما منتشر و در خبر تلویزیونی به آن ارجاع داده شود.
پنجم؛ پخش زنده و شرایط اضطراری: موارد مجاز قطع پخش و مقام مسئول صدور دستور توقف برنامه‌های زنده رؤسای قوا از پیش تعیین شود. قطع برنامه صرفاً با تصمیم یک مدیر میانی امکان‌پذیر نباشد.
ششم؛ خطای فنی: در صورت قطع یا نقص فنی، صداوسیما موظف باشد همان زمان موضوع را شفاف اعلام و نسخه کامل را در زمان و شبکه‌ای متناسب بازپخش کند.
هفتم؛ حق اصلاح و پاسخ: اگر یکی از قوا مدعی تغییر معنا، انتساب نادرست یا حذف مؤثر شود، موضوع ظرف چهل‌وهشت ساعت در دبیرخانه شورای نظارت بررسی و نتیجه، همراه با اصلاح یا پاسخ، در همان شبکه و با دامنه مخاطب متناسب منتشر شود.👇👇
❤2🤬2👍1
هشتم؛ تفکیک خبر از تحلیل: شبکه‌ها حق نقد عملکرد قوا را داشته باشند، اما موضع رسمی هر قوه ابتدا به‌صورت دقیق و امانت‌دارانه منعکس و سپس نقد و تحلیل رسانه از آن به‌صراحت تفکیک شود.
نهم؛ شرایط جنگی و امنیتی: در وضعیت بحران، چارچوب انتشار مواضع مرتبط با دفاع، دیپلماسی و مذاکرات بر اساس دستورالعملی از پیش تعیین‌شده و با حضور نمایندگان مراجع امنیتی تنظیم شود؛ نه آنکه پس از پخش، هر دستگاه تفسیر متفاوتی از ملاحظات امنیتی ارائه کند.
دهم؛ گزارش نظارتی: شورای نظارت هر سه ماه یک‌بار گزارشی از میزان اجرای شیوه‌نامه، موارد اختلاف، اصلاحات انجام‌شده و تخلفات احتمالی به رئیس سازمان و رؤسای قوا ارائه کند.
چنین شیوه‌نامه‌ای استقلال حرفه‌ای رسانه ملی را محدود نمی‌کند؛ بلکه از صداوسیما در برابر اتهام سانسور و اعمال سلیقه سیاسی حمایت می‌کند. هم‌زمان، قوای سه‌گانه نیز اطمینان می‌یابند که مواضع رسمی آنان با حفظ معنا و بدون دخل‌وتصرف جهت‌دار در اختیار افکار عمومی قرار می‌گیرد.
در شرایطی که کشور بیش از هر زمان دیگری به هماهنگی نهادی، انسجام اجتماعی و اعتماد عمومی نیاز دارد، تبدیل هر اختلاف تحریریه‌ای به مناقشه میان ارکان نظام، پرهزینه و غیرضروری است. تصویب این سازوکار می‌تواند اختلاف را از فضای عمومی و رسانه‌ای به یک فرایند حرفه‌ای، حقوقی و قابل حل منتقل کند.
پیشنهاد می‌کنم پیش از وقوع اختلاف بعدی، این موضوع با ابتکار مشترک رئیس سازمان صداوسیما و رؤسای قوای سه‌گانه در دستور کار فوری شورای نظارت قرار گیرد. رسانه ملی زمانی می‌تواند صدای وحدت کشور باشد که قواعد بازتاب صداهای رسمی کشور، روشن، منصفانه و قابل نظارت باشد.
با احترام
حسام‌الدین آشنا


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤2👍2👎1🤬1
✔️ جامعه موازی و چهره‌های ناشناخته
سهند ایرانمهر

شخصاً تا پیش از این، نام «نیما تکیدو» را نشنیده بودم؛ هرچند او بیش از یک میلیون دنبال‌کننده در اینستاگرام و رقمی نزدیک به همین میزان در یوتیوب دارد. اما طول نکشید که دریافتم او اصولاً در میان افراد بزرگسال شناخته‌شده نیست.

حالا خبر رویدادی که با هجوم ۱۵ هزار نفر از کنترل خارج شده تعجب بسیاری برانگیخته شده است.

البته این تعبیر که «کسی او را نمی‌شناسد»، شاید ناشی از نوعی قضاوت خودبرترپندارانه باشد؛ این باور غلط که نسل بزرگسال تنها زمانی کسی را به رسمیت می‌شناسد که یا هم‌نسل خودش باشد یا دغدغه‌هایش با دغدغه‌های آنان همسو گردد. معمولا واکنش کلیشه‌ای ما به چنین خبرهایی، بی هیچ تقلای ذهنی، در همین یک جمله خلاصه می‌شود: «دیگر نسل جدید است؛ کاری نمی‌شود کرد!»

حال آنکه این ماجرا را نمی‌توان با یک جمله ساده و تحقیرآمیز از سر گذراند که «نسل جدید سطحی شده است». آنچه رخ داده، نشانه‌ای روشن و بی‌تعارف از یک دگرگونی آرام اما عمیق در ساختار مرجعیت اجتماعی است؛ تغییری که اگر نادیده گرفته شود، فهم ما از جامعه امروز بسیار ناقص و بی‌ارزش خواهد بود.

وقتی یک بلاگر با یک‌ونیم میلیون دنبال‌کننده می‌تواند تنها با یک فراخوان، پانزده هزار نوجوان را به نقطه‌ای مشخص بکشاند، در حالی که بسیاری از بزرگسالان حتی نام او را نشنیده‌اند، این اتفاق حامل چند پیام مهم است.

اولین پیام این ماجرا، شکاف نسلی در مرجعیت است به این معنا که مرجعیت دیگر از رسانه ملی، نهادهای رسمی، دانشگاه یا حتی چهره‌های شناخته‌شده‌ی اجتماعی، سیاسی یا هنری دیروز نمی‌آید. نوجوان امروز در زیست‌جهان دیجیتال زندگی می‌کند؛ جایی که الگوریتم اینستاگرام و تیک‌تاک و یوتیوب برایش مرجع می‌سازند. ممکن است فردی برای والدین کاملا ناشناخته باشد، اما در جهان نوجوانان قدرت بسیج اجتماعی داشته باشد؛ قدرتی که نسل‌های دیگر حتی از وجودش خبر ندارند چون اصولا دغدغه‌هایش هم‌‌سنگ دغدغه آنان نیست. کافی است به صفحه نیما تکیدو در اینستاگرام بروید و زاویه دید او از منظر یک نوجوان و چالش‌هایش با والدین یا نظام اجتماعی و فرهنگی پیرامونش را ببینید تا متوجه نزدیکی ذهنی و روحی نوجوانان با او شوید.( در محتواهای او رگه پررنگی از رویکرد سیاسی معناداری وجود ندارد).

پیام دوم این رویداد، پیدایش «جوامع موازی» است. جامعه ایران دیگر یک فضای عمومی مشترک ندارد. هر نسل در شبکه‌ای جداگانه زندگی می‌کند. میلیون‌ها نوجوان در جهانی فرهنگی رفت‌وآمد می‌کنند که نسل‌های دیگر تقریباً به آن راهی ندارند و به همین علت است که بسیاری از بزرگسالان با حیرت می‌پرسند: «این آدم اصلا کیست؟»

پیام سوم این ماجرا، کمبود فضاهای هویت‌ساز برای نوجوانان است. در جامعه‌ ایران که امکان مشارکت اجتماعی، تفریح سازمان‌یافته و تجربه جمعی برای نوجوان محدود و مشمول اما و اگر است، یک گردهمایی ساده حول یک اینفلوئنسر، به فرصتی برای دیده شدن، احساس تعلق و تجربه هیجان جمعی تبدیل می‌شود. بسیاری از نوجوانان شاید بیش از آنکه برای دیدن بلاگر آمده باشند، برای حضور در یک «رویداد اجتماعی» آمده‌اند؛ برای اینکه لحظه‌ای از انزوای روزمره بیرون بیایند و در جمعی هم‌سن‌وسال خود نفس بکشند آن هم در محیطی که سیاست یا جریان‌های سیاسی در آن دست نبرند. این نوجوان البته آنقدر دقیق و سیاسی نیست که بنشیند و تحلیل کند که مبادا ماجرا سیاسی نباشد اما غریزه او این اطمینان را می‌دهد که وقتی دعوت به این رویداد در هیچ شبکه تلویزیونی داخلی و خارجی یا توسط فلان نهاد و موسسه نیست بلکه یکی مثل خودشان دعوتشان کرده مطمئن می‌شود که: «این یکی داستان نمی‌شود!»

نکته و‌ پیام چهارم هم اهمیت و قدرت اقتصاد توجه است. مفهوم اقتصاد توجه را نخستین‌بار هربرت سایمون، مطرح کرد: «وقتی اطلاعات فراوان می‌شود، توجه انسان‌ها کمتر به سوی چیزها جلب می‌شود.» اینجاست که شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها برای خریدوفروش توجه انسان دست به کار می‌شوند و هرکس بتواند توجه بیشتری را به خود جلب کند، به قدرت اقتصادی، فرهنگی و حتی سیاسی بیشتری دست پیدا می‌کند.

قدرت در جامعه ایران همچون سایر نقاط جهان در حال جابه‌جایی است. زمانی نهادهای رسمی، رسانه‌های سراسری و چهره‌های فرهنگی توان بسیج اجتماعی داشتند اما امروز بخشی از این قدرت به شبکه‌های اجتماعی و تولیدکنندگان محتوای دیجیتال منتقل شده و‌ حتی نهادهای قدرت سنتی نیز در همین فضا دنبال مخاطب می‌گردند.

هر نخبه، سیاست‌گذار یا پژوهشگری که هنوز با الگوهای دهه‌های گذشته جامعه ایران را تحلیل می‌کند و می‌پندارد از مختصات فکری آن مطلع است یا نمایندگی مطلق آن را برعهده دارد عملا بخش بزرگی از واقعیت را نمی‌بیند.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍5🤬2❤1🔥1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
سرود سی تیر
ساخته:استاد حسین ملک
شعر: استاد صبا
اجرا :۱۳۷۱ تالار رودکی


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍6
در برابر خطر جنگ، برای زندگی و صلح
https://www.radiozamaneh.com/895061

بخش پایانی این مقاله:
سه مسئله
اکنون معمولاً در توضیح نزاع میان ایران و آمریکا از سه مسئله‌ی مشخص نام می‌برند: موضوع نیروهای به‌اصطلاح «نیابتی»، موضوع برنامه‌ی هسته‌ای ایران‌، و موضوع تنگه‌ی هرمز.
تنها تأکید بر اینکه هیچ کدام از این مسئله‌ها به آمریکا و متحدانش ربطی ندارد، مشکلی را حل نمی‌کند. بر سر هر کدام از آنها باید موضعی چاره‌جویانه در موقعیت مشخص داشت، نه از منظر جهانی که به اراده‌ی نیک ما امپریالیسم و ارتجاع از آن حذف می‌شوند.
● در باره‌ی «نیابتی»ها. موضوع را نمی‌توان پس زد، با گفتن اینکه اسرائیل و آمریکا هم در «اپوزیسیون» ایرانی، گروه‌ها و رسانه‌های نیابتی‌های خود را دارند و در کشورهای دیگر هم با ایجاد گروه‌های وابسته به خود و حکومت‌های از پیش وابسته، دخالت می‌کنند. موضع اصولی این است: یک شرط برقراری آرامش در کشورهای منطقه و در کل منطقه این است که اصل منحصر بودن دسترسی به سلاح به حکومت، رعایت شود. تعیین سازوکار اسلحه‌زدایی از فضای سیاسی و اجتماعی، امر مردم هر کشوری است.
همبستگی با محرومان و ستمدیدگان مسئله‌ی دیگری است. اگر ابراز همبستگی، از طریق گفت‌وگو، بیان مشکلات خلق‌ها برای یکدیگر، ایجاد نهادهای مقابله‌ی جمعی علیه ستم و تبعیض، و کمک‌رسانی‌های غیرنظامی غیرحکومتی پیش می‌رفت، اکنون منطقه‌ای آرامتر و همبسته‌تر داشتیم.
● در باره‌ی برنامه‌ی هسته‌ای. خواست تعطیل کردن برنامه‌ی هسته‌‌ای به خیر و صلاح مردم ایران و در جهت ممانعت از مسابقه‌ی تسلیحاتی هسته‌ای در منطقه و جهان است. اگر از آغاز این برنامه، کار نظری، آگاه‌گرانه، رسانه‌ای و کنش‌گرانه‌ی جدی‌ای علیه آن شکل می‌گرفت، اکنون جنبش صلح در ایران بنیادهای فکری و عملی استواری داشت.
به هر حال اکنون آشکار شده است که برنامه‌ی هسته‌ای تا چه حد به کشور آسیب زده، گِرد خود چگونه یک همتفافته‌ی نظامی−اقتصادی کنترل‌ناپذیر ایجاد کرده و بهانه ایجاد کرده برای وارد آوردن فشار تحریمی بر کشور. اگر با آنچه خرج اورانیوم کردند، فقط بیابان‌زدایی می‌کردند و درخت می‌کاشتند، اکنون ایران سبز و خرّم بود ز در سرتاسر جهان از نظر نیکوکاری مثال‌زدنی.
بی‌هیچ اما و اگر باید خواهان تعطیل کردن این برنامه شد. برای توده‌ی اورانیوم غنی‌شده می‌توان چاره‌ای یافت جز آنچه آمریکا می‌خواهد تحمیل کند.
باید به برنامه‌ی هسته‌ای پایان داد، ضمن انتقاد از استاندارد دوگانه‌ای که روا می‌دارد، اسرائیل برخوردار از یک زرادخانه‌ی هسته‌ای خارج از هرگونه کنترل باشد.
● درباره‌ی تنگه‌ی هرمز. این آبراهه میان ایران و عمان مشترک است. حقوق بین‌الملل در مورد آبراه‌ها و سنت و عادت، تنظیم‌گر عبور و مرور از آن‌اند. بردن امور تنگه‌ی هرمز، زیر آنچه مقامات تهران به آن «ترتیبات ایرانی» می‌گویند، زیاده‌خواهی‌ای است که با مقاومت مواجه خواهد شد. شعار حق فرمانروایی مسلّم ایرانی بر تنگه، همچون شعار حق مسلّم هسته‌ای، به تنش و درگیری منجر می‌شود، ضمن اینکه به خاطر نادیده گرفتن حق دیگران نادرست است.
راه صلح‌آمیز، گشودن تنگه‌ی هرمز، و چاره‌اندیشی درباره‌ی «ترتیبات» آن از راه گفت‌وگو میان ایران و عمان، و به بحث گذاشتن آن در کنفرانس‌های منطقه‌ای است. تأکید در این باره که آمریکا و هیچ قدرت خارجی دیگری حق دخالت در تنگه و تصمیم‌گیری درباره‌ی امور آن را ندارند، بجاست و از الزامات برقراری صلح در منطقه است.

محمدرضا نیکفر


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍4🤔1
🍀✍
چرا جامعه به برخی چهره‌های فرهنگی بیشتر توجه می‌کند؟
تأملی بر شاملو، سیمین بهبهانی، مرتضی پاشایی و اکبر عبدی؛
فتانه هویدا

می‌توان این موضوع را نه از زاویه ارزش‌گذاری هنرمندان، بلکه از منظر جامعه‌شناسی توجه عمومی بررسی کرد.
در مواجهه با مرگ یا بزرگداشت هنرمندان، گاهی تفاوت چشمگیری در میزان توجه عمومی دیده می‌شود؛ برای نمونه، تشییع گسترده مرتضی پاشایی، بدرقه باشکوه سیمین بهبهانی، واکنش‌های فراگیر به چهره‌هایی مانند اکبر عبدی و در مقابل، توجه محدودتر به سالگرد احمد شاملو، این پرسش را پیش می‌کشد که چرا برخی شخصیت‌ها در حافظه عمومی حضور پررنگ‌تری پیدا می‌کنند؟
پاسخ را نباید در میزان ارزش هنری یا فرهنگی این افراد جست‌وجو کرد. هر یک از این چهره‌ها در حوزه خود جایگاهی ویژه دارند؛ شاملو با دگرگون کردن شعر معاصر و تأثیر عمیق بر زبان فارسی، سیمین بهبهانی با نوآوری در غزل، مرتضی پاشایی با پیوند عاطفی گسترده با نسل خود و اکبر عبدی با نقش‌های ماندگار در سینما و خاطرات جمعی مردم، همگی بخشی از سرمایه فرهنگی ایران هستند.
با این حال، میزان توجه عمومی همیشه تابع عمق اثرگذاری فرهنگی نیست. جامعه معمولاً به هنرمندانی واکنش گسترده‌تر نشان می‌دهد که آثارشان در زندگی روزمره، احساسات فوری و تجربه مشترک مردم حضور پررنگ‌تری داشته است. ترانه‌ای که در لحظات شخصی میلیون‌ها نفر شنیده شده، نقشی سینمایی که سال‌ها در خانه‌های مردم تکرار شده یا چهره‌ای که با خاطرات جمعی گره خورده است، طبیعی است که واکنش عاطفی گسترده‌تری برانگیزد.
در مقابل، آثاری مانند شعر شاملو یا سیمین بهبهانی، اگرچه تأثیر تاریخی و ادبی عمیقی دارند، برای برقراری ارتباط با آن‌ها معمولاً به مطالعه، تأمل و آشنایی بیشتری با ادبیات نیاز است. از همین رو، آثارشان بیشتر در لایه‌های عمیق‌تر فرهنگ حضور دارند و ممکن است نمود خیابانی و جمعیتی کمتری پیدا کنند.
این تفاوت را نباید به معنای برتری یکی بر دیگری دانست. هنر لایه‌های گوناگون دارد؛ برخی آثار فراگیر و عمومی می‌شوند و برخی دیگر ژرف‌تر و ماندگارتر. گاهی هنرمندی با میلیون‌ها مخاطب در یک دوره کوتاه شناخته می‌شود و گاهی شاعری پس از دهه‌ها همچنان بر زبان، اندیشه و ادبیات یک جامعه اثر می‌گذارد.
شاید تفاوت اصلی این باشد که مردم معمولاً برای کسی که بخشی از خاطرات روزمره‌شان شده، سوگ جمعی بزرگ‌تری برگزار می‌کنند؛ اما تاریخ فرهنگ، در نهایت کسانی را ماندگارتر می‌کند که توانسته‌اند افقی تازه در زبان، اندیشه یا هنر بگشایند.
بنابراین، تعداد حاضران در یک تشییع یا میزان بازتاب یک سالگرد، معیار کاملی برای سنجش جایگاه یک هنرمند نیست. جامعه در لحظه با احساسات خود واکنش نشان می‌دهد، اما داوری نهایی را زمان و ماندگاری اثر انجام می‌دهد.

از «گفت‌وگوی زمین و انسان»

«... جان مرا اما تسلایی مقدر نیست؛
به غیاب دردناک تو
و رد انگشتانت رابر تن نومید خویش
در خاطره‌ای گریان
جست‌وجوخواهم کرد...»    " احمد شاملو"

«مانا باد هنر، و مانا باد یاد همه آنان که با واژه، صدا و تصویر، فرهنگ این سرزمین را غنا بخشیدند.»



#فرهیختگان راهی به رهایی
👍8❤4👎2
آیا بیانیه پیشاجنگ میرحسین موسوی همچنان قابل دفاع است؟

مصاحبه نیماد با علیرضا رجایی

هفت ماه پس از بیانیه میرحسین موسوی در محکومیت سرکوب اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴، حساسیت دستگاه قضایی و امنیتی ایران به آن همچنان بالاست، بیانیه‌ای که رهبر جنبش سبز ایران در آن با تکیه به بر اساس سه اصل عدم مداخله خارجی، نفی استبداد داخلی و گذار دموکراتیکِ مسالمت‌آمیز، از نظامیان و حاکمان ایران تفنگ‌های خود را زمین بگذارند و از قدرت کناره بگیرند.

اندکی پس از این بیانیه، حدود ۴۰۰ فعال سیاسی و مدنی با انتشار نامه‌ای به حمایت از میرحسین موسوی پرداختند و خط مشی او را ستودند که این میان دادگاه انقلاب تهران طی هفته گذشته برای سه نفر از آنان به این بهانه احکام زندان صادر کرد.

علیرضا بهشتی شیرازی، ناصر دانشفر و محمدجواد دردکشان، این سه کنشگر سیاسی و از یاران میرحسین موسوی هستند که دو نفر اول به ۱۵ ماه و نفر سوم به ۶ ماه حبس محکوم شدند.

اما اکنون که کشور جنگی ۳۹ روزه با ایالات متحده و اسرائیل را گذرانده و باز درگیر دور تازه‌ای از جنگ با نیروهای آمریکایی‌ست، بیانیه آقای موسوی را چگونه می‌شود سنجید؟ آیا این بیانیه با توجه به تجربه‌های سنگین ماه‌های اخیر همچنان قابل دفاع است؟

علیرضا رجایی، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی و از امضاکنندگان بیانیه ۴۰۰ امضایی دفاع از میرحسین موسوی به پرسش نیماد پاسخ می‌دهد.


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤6🔥1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
همتی: درآمد واقعی ایرانیان در ۱۳ سال تقریباً نصف شده است


عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، در همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» با تأکید بر اینکه اقتصاد ایران همزمان با فشارهای خارجی، کاهش سرمایه‌گذاری، ناترازی بودجه، مشکلات نظام بانکی و محدودیت‌های ارزی روبه‌روست، گفت عبور از این شرایط تنها با پذیرش واقعیت‌ها، تقویت سرمایه‌گذاری و اصلاحات اقتصادی امکان‌پذیر است.

او با اشاره به اینکه رشد اقتصادی سال‌های اخیر عمدتاً بر پایه افزایش صادرات نفت شکل گرفته، تأکید کرد این نوع رشد پایدار نیست و رشد واقعی زمانی محقق می‌شود که بر سرمایه‌گذاری، بهره‌وری و توسعه ظرفیت‌های تولیدی استوار باشد. همتی همچنین از کاهش قابل توجه درآمد واقعی سرانه طی سال‌های گذشته خبر داد و گفت قدرت خرید مردم تنها تحت تأثیر تورم کاهش نیافته، بلکه منابع واقعی اقتصاد نیز کوچک‌تر شده است.

رئیس کل بانک مرکزی اصلاح شبکه بانکی، کنترل تورم، مهار رشد بی‌ضابطه نقدینگی و مدیریت بازار ارز را از مهم‌ترین مأموریت‌های این نهاد دانست و تصریح کرد بانک‌های ناسالم اصلاح، ادغام یا منحل خواهند شد.
اکوایران


#فرهیختگان راهی به رهایی
🔥7❤2👍1😱1
فرهیختگان
مونس صوفی مشهد. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
عُـذرا بهادری‌نژاد
سبزوار. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢25❤4🔥2👎1
در نظرسنجی تازه YouGov که برای CBS انجام شده، ۶۷ درصد پاسخ‌دهندگان موافق پایان فوری جنگ ایران هستند.

نتانیاهو که بار سفر آمریکا بسته هم بد نیست بداند که تنها ۲۳ درصد در این نظرسنجی، مخالف دستگیری او و اجراء حکم تعقیبش بوده‌اند.
کازمو ایران

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍8❤2🤔1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
کلیبر، قلعه بابک در یک روز مه آلود

قلعه بابک | کلیبر | آذربایجان شرقی


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤16
با دنیا طرفید، نه آمریکا!

بله، درسته؛ ایران تسلط مطلق و راهبردی خود بر تنگه هرمز را در هیچ شرایطی نباید از دست بدهد. این اقتدار، برگ برنده‌ی ایرانیان در زمان مخاطرات ملی و تهدیدهای خارجی است. ولی این‌که کشوری تصمیم بگیرد برخلاف تمام تاریخ، قوانین بین‌المللی دریانوردی، کنوانسیون حقوق دریاها (جامائیکا ۱۹۸۲) و حتی کنوانسیون ۱۹۵۸ ژنو، اقدام به اخذ عوارض برای رفت‌وآمد از این تنگه بین‌المللی کند، رویارویی با آمریکا نیست؛ رویارویی با همه جهان است. چرا؟!

نخست؛ انزوای دیپلماتیک: حتی پنج کشور در دنیا پیدا نخواهند شد که از چنین ایده‌ای حمایت کنند؛ چرا که امنیت و آزادی دریانوردی در تنگه‌های بین‌المللی، خط قرمز تمام اقتصادهای جهان است.
دوم؛ حصر خود به دست خود: چنین تصمیمی به معنای محاصره ی اقتصادی خودمان است؛ یعنی کشیدن دیوار به دور ده‌ها بندر فعال، کل خط ساحلی و پسکرانه‌های تجاری کشور و از دست رفتن ترانزیت منطقه‌ای.
سوم؛ نشانه رفتن حریف اشتباه: در این میان، زیان آمریکا مستقیم و آنی نیست. پیش و بیش از هر کس، دود این تصمیم به چشم بزرگ‌ترین خریداران انرژی و شرکای تجاری شرق (یعنی چین و هند) و ده‌ها کشور در حال توسعه می‌رود. کشورهای فقیرتر بیشترین آسیب را از جهش قیمت انرژی و اختلال در زنجیره تامین خواهند دید و در نهایت، همین متحدان سنتی نیز در برابر این اقدام، در جبهه مقابل قرار خواهند گرفت.
چهارم؛ پیامدهای حقوقی و امنیتی: برهم زدن رژیم حقوقی «عبور بی‌ضرر» یا «عبور ترانزیتی»، بهانه‌ی حقوقی و اجماع بین‌المللی لازم را برای تشکیل ائتلاف‌های نظامی فراگیر علیه ایران به دست دشمنان می‌دهد؛ اقدامی که مشروعیت بین‌المللی را از پاسخ‌های دفاعی ایران سلب می‌کند.
پنجم؛ ضعف پایه‌ی حقوقی، حتی در آب‌های خودی: بر اساس موافقت‌نامه‌ی تحدید حدود ایران و عمان (۱۹۷۴) و خطوط تفکیک ترافیک (TSS) که سازمان بین‌المللی دریانوردی تعیین کرده، مسیر اصلی کشتیرانی در دهانه‌ی تنگه عملا در آب‌های سرزمینی عمان قرار دارد، نه ایران. این یعنی حتی اگر ایران بخواهد یک‌جانبه در این بخش عوارض بگیرد، نه فقط با قواعد بین‌المللی که با واقعیت جغرافیایی و حقوقی مرز خودش هم در تعارض است. و نکته‌ی مهم‌تر: حتی مشارکت عمان در چنین طرحی هم آن را مشروع نمی‌کند، چون رژیم «عبور ترانزیتی» هیچ دولت ساحلی را (نه ایران و نه عمان) مجاز به اخذ عوارض صرفاً برای عبور نمی‌داند.

لب کلام
باید میان دو مفهوم که در این بحث به‌اشتباه یکی گرفته می‌شوند، خط فاصل روشنی کشید: «تسلط راهبردی» و «اخذ عوارض».
تسلط ایران بر تنگه هرمز (به معنای حضور مؤثر نظامی، نظارت بر ترافیک، و توان بازدارندگی در برابر تهدید) نه‌تنها قابل چشم‌پوشی نیست، بلکه می‌تواند و باید حتی در قالب مذاکره با آمریکا یا هر طرف دیگر، به‌عنوان یک واقعیت ژئوپلیتیک پایدار به رسمیت شناخته شود؛ به شرط آن‌که این تسلط، ضامنِ باز بودن مسیر باشد، نه ابزار انسداد یا اخذ باج. به بیان دیگر، ایران می‌تواند و باید بر تضمین امنیت و عدم انسداد تنگه پافشاری کند و این نقش را برای خود حفظ کند ( ولی این چیزی کاملا متفاوت از دریافت عوارض عبور است.)
اخذ عوارض ولی، فارغ از اینکه در آب‌های ایران باشد یا در آب‌های عمان، فارغ از اینکه یک‌جانبه باشد یا با مشارکت همسایه، تغییر قواعد بازی بین‌المللی است و زیانش را کل تجارت جهانی، و در وهله‌ی اول خودِ اقتصاد ایران، پرداخت می‌کند. تبدیل یک مناقشه‌ی دوطرفه با آمریکا به یک بحران اقتصادی فراگیر برای تمام جهان، شلیک به پای خود در عرصه دیپلماسی و اقتصاد است؛ ولی در عین حال تثبیت نقش ایران به‌عنوان ضامن امنیت و آزادی عبور، می‌تواند همان اهرم بازدارندگی باشد که بدون هزینه‌ی انزوای جهانی، به دست می‌آید.
کوتاه آن که یدالله کریمی پور برای یازدهمین بار تاکید می ورزد، اخذ عوارض از سوی ایران نشدنی است. عبور باید آزاد باشد؛ ولی جیرگی ایران بر تنگه با برچیدن تدریجی پایگاه های نزدیک آمریکا بر فضای نزدیک تنگه می تواند تضمین شود.

یدالله کریمی‌پور


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍11❤2
مهنام نواب‌صفوی، خواننده رپ و از بازداشت شدگان اعتراضات دی‌ماه به اعدام محکوم شد

مهنام نواب‌صفوی، خواننده ۲۲ ساله رپ فارسی و از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ در اصفهان، توسط دادگاه انقلاب این شهر بابت اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شده است.

#فرهیختگان روزن آگاهی
🤬15🔥4👎2
این تیتراژ فیلم " اجاره نشین‌ها"ست...اسامی را بخوانید...هیچکدام دیگر نیستند....عزت‌الله انتظامی، حمیده خیرآبادی، رضا رویگری، فریبا فرجامی، منوچهر حامدی، حسین سرشار، اکبر عبدی و حتی داریوش مهرحویی کارگردان فیلم....

تماشای تیتراژ "اجاره‌نشین‌ها" امروز دیگر مرور نام بازیگران یک فیلم نیست، خواندن فهرست غایبانی است که هر کدام، تکه‌ای از حافظه جمعی ما را با خود برده‌اند...نام‌هایی که روزی نوید آغاز یک کمدی را می‌دادند، حالا در ذهن، مرثیه‌ای برای پایان یک نسل شده‌اند...هر اسمی که روی پرده می‌آید، بیش از آنکه به حضور اشاره کند، غیاب را یادآوری می‌کند...غیابی که آرام‌آرام روی حافظه سینمای ایران سایه انداخته است..... شاید به همین دلیل است که این تیتراژ بیش از هر چیز، حس تنهایی را بیدار می‌کند. نه فقط تنهایی آدم‌ها، که تنهایی یک نسل از تماشاگران....نسلی که هر بار این نام‌ها را می‌بیند، احساس می‌کند جهانش اندکی کوچک‌تر شده و هر روز، یکی دیگر از ستون‌های خاطره فرو می‌ریزد.....

حالا این تیتراژ فقط آغاز یک فیلم نیست، پایان آرام یک دوران است...دورانی که قهرمانانش دیگر روی زمین راه نمی‌روند و تنها در نور لرزان پرده سینما نفس می‌کشند....شاید به همین خاطر است که با تمام شدن این چند دقیقه، حس می‌کنیم هر روز در این دنیا، کمی تنها‌تر از دیروز شده‌ایم و شاید فردا ما هم یکی از همین اجاره‌نشین‌هایی باشیم که باید این خانه را ترک کند!

saemi_1355

@mohem_mat
😢12❤4
بین استقلال تاجرنیا و دولت دبش!
مجید مرادی

خبرگزاری فارس نوشته است استقلال تاجرنیا شفاف نیست! (لینک)
احتمالا سرکردگان این خبرگزاری برای مدیر عاملی باشگاه استقلال خوابی دیده اند و دنبال زمینه‌چینی هستند اما اصلا کاری به تاجرنیا ندارم که از ستاد پزشکیان رفته به باشگاه استقلال و البته از قدیم هم ورزشی بود و جزء انگشت شمار مدیران غیر نظامی فوتبال ایران است و اگر رئیس فدراسیون فوتبال می‌شد به مراتب بهتر از تاج بود اما تنها سؤالم از سرکردگان فارس این است که به نظر شما دولت دبش رئیسی چقدر شفاف بود و چقدر شما از آن انتقاد کردید که تفاله چای را به کنیا صادر و به عنوان چای درجه یک خارجی وارد نکنید! و سه میلیارد دلار را به جیب نزنید! بله؟!


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍5🔥1
دریای خزر؛ پل میان دو جنگ

ظاهراً دریای خزر در حال تبدیل شدن به معبری برای اتصال دو جنگ در دو سوی آسیاست؛ جنگ روسیه و اوکراین در شرق اروپا و جنگ ایران و آمریکا در غرب آسیا.

با هدف قرار گرفتن یک شناور ایرانی در خزر، عملاً پای ایران به جنگی دیگر باز شده است؛ جنگی که تهران طی سه سال گذشته، مستقیم و غیرمستقیم، در آن نقش داشته است.
اکنون پرسش این است که آیا ایران حمله اوکراین را تلافی خواهد کرد؟ و آیا اوکراین که در ماه‌های گذشته زیرساخت‌های روسیه را در عمق استراتژیک آن هدف قرار داده، بار دیگر مسیر دریایی میان ایران و روسیه را هدف خواهد گرفت؟

سخنان زلنسکی و دیگر مقامات اوکراینی نشان می‌دهد که حملات در خزر ممکن است ادامه یابد. کی‌یف انگیزه‌های روشنی برای کشاندن ایران به جنگ اوکراین دارد. زلنسکی نیز روسیه را متهم کرده که با ارائه اطلاعات ماهواره‌ای، در هدف قرار گرفتن اهداف آمریکایی توسط ایران نقش داشته است. اقدامی که آشکارا با هدف تحریک آمریکا انجام می‌شود.

پل زدن میان دو جنگ می‌تواند راهی برای جلب حمایت ترامپ و تضمین تداوم کمک‌های آمریکا باشد؛ اما منافع واشنگتن لزوماً با کی‌یف همسو نیست. آمریکا از یک سو به دنبال پایان جنگ در اروپاست و از سوی دیگر، از نزدیکی بیشتر ایران و روسیه نگران است.

در چنین شرایطی، خطر شکل‌گیری یک زنجیره امنیتی به‌هم‌پیوسته افزایش یافته است؛ به‌گونه‌ای که هر جنگ به تداوم جنگ دیگر یاری می‌رساند. حمله اوکراین به منافع ایران می‌تواند تهران را بیش از گذشته به مسکو نزدیک کند و واکنش ایران نیز ممکن است روسیه و آمریکا را وارد محاسبات تازه‌ای نماید.

خطر اصلی همین‌جاست: جنگ‌ها لزوماً از جایی که آغاز شده‌اند گسترش پیدا نمی‌کنند؛ بلکه از نقاط اتصال میان آنها بزرگ می‌شوند. خزر ممکن است یکی از همین نقاط اتصال باشد.

اگر این روند ادامه یابد، دیگر نمی‌توان جنگ روسیه و اوکراین، رویارویی ایران و آمریکا و رقابت قدرت‌ها در خاورمیانه را سه بحران جداگانه دانست. این بحران‌ها از اروپای شرقی تا قفقاز، خزر و خاورمیانه به یکدیگر متصل شده‌اند.

شاید از این منظر بتوان وضعیت کنونی را نوعی «جنگ جهانی کوچک» دانست؛ نه به معنای آغاز جنگ جهانی سوم، بلکه به این معنا که چند جنگ منطقه‌ای با بازیگران متفاوت، در یک جغرافیای وسیع به یکدیگر پیوند خورده‌اند. در هر دو جبهه‌ی اروپا و آسیا، تعداد کشورهای عملا درگیر از یک بحران محدود و منطقه‌ای فراتر رفته است. بازتاب فوری و عینی روی اقتصاد جهان نیز چیزی نیست که از دیده پنهان بماند‌

صلاح‌الدین خدیو


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍8❤3🤔2
به خستگی و سرافرازی ایران‌زمین، ثبت دژ الموت در فهرست میراث جهانی یونسکو را به هم‌میهنان وطن‌دوست شادباش می‌گوییم.

الموت

واژۀ الموت از دو جزء ترکیب شده است، جزء اوّل «اله» و جزء دوم «اموت». واژۀ «اله» هنوز در زبان مردم رودبار الموت و همسایگان آنان، یعنی ساکنین گیلان و مازندران زنده است. اغلب کشاورزان الموتی در حقّ مرغانی که به صیفی و زراعت آسیب می‌رسانند گویند: «اله تره بزند»؛ یعنی عقاب ترا بزند. از این گذشته در ترکیب بعضی از نامهای محلها این واژه دیده می‌شود. از آنهاست «اله‌نشینی بند»؛ یعنی بند عقاب‌نشین که تپۀ بلندی نزدیک زوارک است.
این واژه در نقاط مختلف مازندران به دو شکل «اله = ale» یا «اله = alle» شنیده می‌شود. در گیلان به شکلهای «الغ = aloq» یا «آلغ = āloq» مصطلح است و در لورا این پرنده را «اله = ale» خوانند (مطالعۀ نگارنده در محل). در متون قدیمی نیز «اله» به معنی عقاب ذکر شده است (التنبیه علی حدوث التصحیف حمزۀ اصفهانی، السامی فی الاسامی، التفهیم ابوریحان بیرونی). ‌
جزء دوم این ترکیب یعنی واژۀ «اموت» را بیشتر مورّخین از مصدر آموختن دانسته‌اند. ابن‌الاثیر می‌نویسد: «الموت در مرز دیلم است. آلوه به معنی عقاب و جزء دوم این کلمه که آموت باشد به لهجۀ دیلمی به معنی آموزش است (کامل التواریخ در احوال اسمعیلیه) و زکریا بن محمّد قزوینی گوید: «الموت در ناحیۀ رودبار میان قزوین و دریای خزر است. آلوه در فارسی به معنی عقاب و آموت به معنی آموزش است. این قلعه به این علّت بدین نام خوانده شد که عقابی پادشاهی را در شکار به این قلعه که به سرزمینهای پیرامون خود مسلّط است متوجّه ساخت». حمدالله مستوفی گوید: «آن قلعه را در اوّل اله‌آموت گفته‌‌اند به معنی آشیانۀ عقاب که بچگان را بر او آموزش کردی، به مرور الموت شد». با این شرح می‌توان به این نتیجه رسید که الموت واژۀ مرکب و به معنی عقاب‌آموز یا عقاب‌آموخت است.

دکتر منوچهر ستوده
از واقفان بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار و منتخب هشتمین جایزۀ ادبی و تاریخی دکتر محمود افشار

«قلعۀ الموت ـ بلدة الاقبال»، فرهنگ ایران‌زمین، ۱۳۳۴، شمارۀ ۳، ص ۶-۷.


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤13🤔1🕊1
‍ مرتضی پروین، نقاش و مجسمه‌ساز که دوران محکومیت خود را در زندان اوین سپری می‌کند، یک نقاشی دیواری بزرگ را در روز شنبه ۴ مرداد ماه جاری در اعتراض به مجازات اعدام بر دیوار هواخوری این زندان رسم کرد.

این هنرمند در اعتراض به روند فزاینده اعدام‌های اخیر از سوی قوه قضاییه، تصویری از یک جنین را در ابعاد ۲/۵ در ۳ متر بر پس‌زمینه‌ای سیاه نقاشی کرد؛ تصویری که در آن بند ناف جنین همچون طناب دار گره خورده است.

تصویری از طرح اولیه این نقاشی را ملاحظه می‌کنید.

مرتضی پروین تاکنون چندین نمایشگاه نقاشی، مجسمه و پرفورمنس‌آرت را با موضوعاتی چون نه به اعدام، سرکوب زنان، کشتار دی‌ماه، نه به جنگ، روز جهانی زن، کارگر، معلم و دیگر مفاهیم حقوق بشری در زندان اوین برگزار کرده است.

مرتضی پروین، هنرمند تجسمی و فعال مدنی ۳۴ ساله که بهمن ۱۴۰۲ بازداشت شد، با رای دادگاه تجدیدنظر در دیماه ۱۴۰۳ به اتهام «اجتماع و تبانی به قصد برهم زدن امنیت داخلی و خارجی» به ۵ سال زندان محکوم شده است.


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤10🔥2🕊1