🔴 مجتبی نجفی: غرب هیچ‌گاه رضا پهلوی را «گزینه جدی» برای قدرت ندیده است

مجتبی نجفی در گفت‌وگو با دویچه‌وله، در واکنش به گزارش رویترز درباره وزن سیاسی رضا پهلوی، می‌گوید برخلاف برخی تصورات، «غرب» بازیگری یکپارچه با سیاستی واحد در قبال آینده ایران نیست.
از نگاه او، کشورهای اروپایی بیش از هر چیز نگران ثبات ایران، موج‌های مهاجرت، امنیت منطقه و گسترش رادیکالیسم هستند و به همین دلیل نسبت به تغییراتی که خطر فروپاشی ساختار سیاسی ایران را در پی داشته باشد، محتاط‌اند.
نجفی معتقد است غرب هیچ‌گاه رضا پهلوی را به معنای دقیق سیاسی، یک «گزینه جدی» برای کسب و مدیریت قدرت تلقی نکرده است؛ زیرا چنین گزینه‌ای باید علاوه بر پایگاه اجتماعی، در ساختار قدرت، نیروهای نظامی و امنیتی و شبکه‌های داخلی نیز از وزن و نفوذ واقعی برخوردار باشد.
او در عین حال میان نگاه اسرائیل و دیگر قدرت‌های غربی تفکیک می‌کند و می‌گوید وجود جریانی مانند پهلوی که بتواند بخشی از مخالفان جمهوری اسلامی را نمایندگی و به اهرم فشار علیه تهران تبدیل شود، برای اسرائیل یک «برگ برنده» است.
بخش دیگری از سخنان نجفی به پیامدهای جنگ اختصاص دارد. او معتقد است جنگ، برخلاف وعده جریان‌های خواهان سرنگونی نظامی، تاکنون به گسترش فقر و بیکاری، تخریب زیرساخت‌ها، تقویت فضای امنیتی و به حاشیه رفتن جنبش‌های مدنی انجامیده است.
نجفی همچنین نقد تندی متوجه بخشی از هواداران رضا پهلوی می‌کند و از رواج ادبیات «ضدتکثر، روشنفکرستیز، استدلال‌ستیز و منطق‌ستیز» در میان آنان سخن می‌گوید. به باور او، رضا پهلوی اگرچه در سطح کلی خشونت را محکوم می‌کند، در برابر چهره‌های حامی خود که از ادبیات توهین‌آمیز و خشونت کلامی استفاده می‌کنند، مرزبندی صریح و مؤثری نشان نداده است.

📎 گزارش و گفت‌وگوی کامل:

فرهیختگان:

اما گزارش رویترز و تحلیل نجفی پرسشی فراتر از شخص رضا پهلوی پیش می‌کشد:
«آلترناتیو» بودن را چه چیزی تعیین می‌کند؟ محبوبیت در بخشی از افکار عمومی و شبکه‌های اجتماعی، حمایت یک دولت خارجی، سازمان و نیروی سیاسی در داخل کشور، یا توانایی ایجاد ائتلافی متکثر که بتواند فردای تغییر قدرت را نیز اداره کند؟
و شاید پرسش دشوارتر این باشد: آیا اپوزیسیونی که خود نتواند تکثر و مخالف درونی‌اش را تحمل کند، می‌تواند مدعی ساختن ایرانی دموکراتیک و متکثر باشد؟

#مجتبی_نجفی #رضا_پهلوی #اپوزیسیون #آینده_ایران #دموکراسی #تکثرگرایی

#دیدگاه_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

🔴 «امتیازهای کوچک رانتی، سرکوب بزرگ»؛ گشایش واقعی یا خرید زمان سیاسی؟
✍️ احمد علوی

بازگشت چهره‌هایی مانند محسن نامجو در نگاه نخست می‌تواند نشانه‌ای از تغییر رویکرد حکومت و آغاز نوعی گشایش فرهنگی تلقی شود.
اما احمد علوی می‌پرسد: اگر هم‌زمان با چنین بازگشت‌هایی، محدودیت منتقدان سیاسی، حصر، زندان و قدرت گسترده نهادهای امنیتی ادامه داشته باشد، آیا می‌توان از «گشایش عمومی» سخن گفت؟
او برای توضیح این وضعیت از مفهوم «گشایش کنترل‌شده» استفاده می‌کند؛ یعنی حکومت در حوزه‌هایی که مستقیماً توزیع قدرت را تغییر نمی‌دهند، امکان عقب‌نشینی و امتیاز دادن دارد، اما در حوزه‌هایی چون آزادی احزاب، رسانه مستقل، تشکل مدنی، انتخابات رقابتی و محدود شدن قدرت نهادهای امنیتی، حساسیت بسیار بیشتری نشان می‌دهد.
از این منظر، مسئله اصلی خود «آزادی» نیست؛ بلکه ظرفیت سیاسی آزادی است.
بازگشت یک هنرمند می‌تواند برای حکومت کم‌هزینه باشد: تصویری از «ایران قابل بازگشت» بسازد، بخشی از جامعه را امیدوار کند و نشانه‌ای از نرمش ارائه دهد؛ بدون آنکه الزاماً ساختار قدرت تغییر کند.
اما آزادی یک منتقد سیاسی یا ایجاد امکان سازمان‌یابی مستقل جامعه، مستقیماً به مسئله قدرت مربوط می‌شود.
علوی این وضعیت را چنین خلاصه می‌کند:
«چماق برای سیاست و هویج برای فرهنگ.»
او در ادامه میان «حق» و «امتیاز» تمایز مهمی می‌گذارد:
اگر بازگشت یک ایرانی به تصمیم موردی مقام یا نهاد امنیتی وابسته باشد، این هنوز حق بازگشت نیست؛ اجازه بازگشت است.
اگر فعالیت هنری به رضایت قدرت وابسته باشد، آزادی به حق عمومی تبدیل نشده، بلکه به امتیازی قابل اعطا و پس‌گرفتن بدل شده است.
و از همین‌جا معیار اصلی گشایش مشخص می‌شود:
آیا قاعده برای همه تغییر کرده است، یا فقط برای چند چهره استثنا ساخته شده؟
فرهیختگان:
بحث اصلی نه بازگشت محسن نامجوست و نه تصمیم شخصی او؛ بازگشت به وطن حق هر ایرانی است.
پرسش مهم‌تر این است که آیا این حق، عمومی، قابل پیش‌بینی و مستقل از سلیقه و تصمیم نهادهای قدرت شده است؟
تفاوت میان «لطف قدرت» و «حق شهروند» شاید دقیق‌ترین معیار برای سنجش هر ادعای گشایش باشد.

متن کامل یادداشت احمد علوی در مشاهده فوری

#احمد_علوی #محسن_نامجو #حق_بازگشت #گشایش_سیاسی #آزادی_سیاسی #جامعه_مدنی

#صدای_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

🏙 «شهرداد ۱»؛ شهر چگونه در برابر بحران تاب می‌آورد؟
چهارمین دوره «شهرداد ۱» با تمرکز بر تاب‌آوری شهرها در برابر بحران آغاز شده است.
در هفته نخست این دوره، مهرداد تقی‌زاده، محمود اولاد، کیومرث اشتریان و حسین ایمانی جاجرمی در چهار کلاس، از زوایای مختلف به مسئله شهر و چگونگی مواجهه آن با بحران پرداخته‌اند.
دوره چهارم «شهرداد ۱» از ۴ شهریور آغاز شده و تا ۲ مهر ۱۴۰۵ در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران ادامه خواهد داشت.
🎥 در ویدیوی ضمیمه، گزارشی از هفته نخست این دوره را ببینید.
#شهرداد #تاب_آوری_شهری #شهر #دانشگاه_تهران

#منتخب_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

پ‍ـروین اسـماعیل‌نژاد
قزوین. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🌿 سعدی در مدح پیامبر خاتم؛ به خط میرزا غلامرضای اصفهانی
قطعه‌ای از شعر سعدی در ستایش پیامبر اسلام، به خط میرزا غلامرضای اصفهانی، از برجسته‌ترین خوشنویسان دوره قاجار.
به مناسبت ۱۷ ربیع‌الاول، زادروز پیامبر اسلام ﷺ
آنچه در این قطعه خوشنویسی شده، از ابیات مشهور سعدی در نعت پیامبر است:
«بلغ العلی بکماله
کشف الدجی بجماله
حسنت جمیع خصاله
صلوا علیه و آله»
هنر ایرانی در این اثر، شعر فارسی و عربی، خوشنویسی و ارادت به پیامبر را در یک قاب به هم رسانده است.

#سعدی #میرزا_غلامرضا_اصفهانی #خوشنویسی #پیامبر_اسلام #۱۷_ربیع_الاول

#میراث_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

🟢 چرا پیامبر اسلام ﷺ فاتحِ قلمروِ دل‌هاست؟
✍️ محمدعلی سوره

محمدعلی سوره در یادداشتی به مناسبت میلاد پیامبر اسلام، به جای روایت زندگی و تاریخ نبوت، بر یک وجه از شخصیت محمد ﷺ تمرکز می‌کند: رحمت در هنگام قدرت.
از نگاه نویسنده، راز ماندگاری پیامبر را نباید فقط در گسترش یک آیین یا شکل‌گیری یک تمدن جست‌وجو کرد؛ آنچه او را «فاتح قلمرو دل‌ها» می‌کند، پیوند میان قدرت و بخشش، ایمان و کرامت انسان، و دینداری و شفقت است.
سوره از فتح مکه و بخشش مخالفان تا منشور مدینه، منزلت یافتن فرودستان و شکستن معیارهای قبیله‌ای سخن می‌گوید و بر این نکته تأکید می‌کند که:
«او آموزگارِ این حقیقت شد که می‌توان در عینِ شوکت، متواضع بود؛ در اوجِ قدرت، بخشید؛ در مسندِ رهبری، هم‌دوشِ مستمندان نشست؛ و در جامِ پیروزی، شربتِ گذشت نوشید.»
اما شاید مهم‌ترین بخش نوشته، جایی باشد که ستایش پیامبر را از قلمرو تاریخ به امروز می‌آورد:
اگر او پیامبر دل‌هاست، حرمت دل‌ها را پاس داریم؛ اگر برای کرامت انسان آمد، انسان‌ها را به سبب تفاوت‌هایشان نیازاریم؛ و اگر تجسم رحمت بود، دینداری ما نیز باید بوی شفقت و مهر بدهد.

📖 متن کامل یادداشت در مشاهده فوری

#محمدعلی_سوره #حضرت_محمد #پیامبر_اسلام #میلاد_پیامبر #رحمت #اخلاق #کرامت_انسان
#اندیشه_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

🔵 اصغر مهدوی؛ اقتصاددانی که یکی از مهم‌ترین «سیرت رسول‌الله»‌های فارسی را احیا کرد
✍️ رسول جعفریان

دکتر اصغر مهدوی، استاد اقتصاد دانشگاه تهران و فرزند حاج محمدحسین امین‌الضرب، در نگاه نخست چهره‌ای متعلق به حوزه اقتصاد و حقوق بود؛ اما یکی از ماندگارترین کارهای علمی او در جایی کاملاً متفاوت شکل گرفت: تصحیح و تحقیق «سیرت رسول‌الله».
رسول جعفریان در یادداشتی مفصل، کار مهدوی را اثری کم‌نظیر در سیره‌پژوهی و تصحیح متون فارسی می‌داند؛ کاری که فقط به مقابله نسخه‌ها محدود نماند و با مقدمه‌ای حدود دویست صفحه‌ای، به پژوهشی مستقل درباره ابن اسحاق، ابن هشام، تاریخ سیره‌نگاری، راویان، نسخه‌ها و ترجمه فارسی این اثر تبدیل شد.
مهدوی برای این تصحیح، سال‌ها نسخه‌های خطی را از کتابخانه‌های مختلف گرد آورد، روایت‌های متفاوت را با یکدیگر سنجید و از پژوهش‌های عربی و اروپایی نیز بهره گرفت.
جعفریان می‌نویسد شگفتی کار در این است که کسی که تخصص دانشگاهی‌اش حقوق و اقتصاد بود، با چنان تسلطی وارد حوزه تاریخ اسلام، حدیث، نسخه‌شناسی و زبان فارسی شد که اثری در حد یک پژوهشگر حرفه‌ای این رشته‌ها پدید آورد.
یکی از ویژگی‌های برجسته کار مهدوی، وسواس علمی در یافتن نسخه‌ها و منابع بود؛ حتی وقتی نسخه تازه‌ای پس از چاپ بخش عمده کتاب به دستش رسید، بخش چاپ‌شده را نیز دوباره با آن مقابله کرد و اختلافات را در استدراک آورد.
او در پایان مقدمه نیز با دقت از همه کسانی که در این پروژه سهم داشتند ــ از مجتبی مینوی و عباس زریاب خویی تا ایرج افشار، محمدتقی دانش‌پژوه و پرویز ناتل خانلری ــ نام برده و نقش هر یک را توضیح داده است.
فرهیختگان:
کار اصغر مهدوی یادآور یک سنت علمی مهم است؛ دورانی که مرز رشته‌ها آن‌قدر سخت نبود که یک استاد اقتصاد نتواند سال‌ها از عمرش را صرف نسخه‌شناسی، تاریخ اسلام و زبان فارسی کند.
آیا دانشگاه امروز هنوز امکان ظهور چنین پژوهشگرانی را فراهم می‌کند؟
🔻 متن کامل یادداشت رسول جعفریان:
یادی از اصغر مهدوی و کار سترگ وی ـ خبرآنلاین

#اصغر_مهدوی #رسول_جعفریان #سیرت_رسول_الله #نسخه_شناسی #تاریخ_اسلام #فرهنگ_ایران

#منتخب_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

📚 کپی‌رایت؛ جدال کریم امامی و نجف دریابندری
آیا ایران باید به نظام جهانی کپی‌رایت بپیوندد؟
این پرسش سال‌هاست محل اختلاف نویسندگان، مترجمان و ناشران ایرانی است؛ اما تقابل دیدگاه‌های کریم امامی و نجف دریابندری هنوز خواندنی است.
🔹 کریم امامی موافق بود.
او از دهه ۱۳۵۰ تا ۱۳۷۰ بارها در دفاع از پیوستن ایران به پیمان جهانی کپی‌رایت نوشت. استدلالش از یک اصل ساده اخلاقی آغاز می‌شد:

«همان‌طور که خود میل ندارم ناشری در کشوری دیگر بدون اطلاع و رضایت من اثری از مرا به دست مترجم سپرده و نشر دهد، به صاحبان آثار کشورهای دیگر هم حق می‌دهم...»

اما استدلال امامی فقط اخلاقی نبود.
به باور او، پیوستن به کپی‌رایت می‌توانست ترجمه آثار تازه جهان را منظم‌تر و سریع‌تر کند، امکان ارتباط مترجمان ایرانی با مؤلفان و ویراستاران اصلی را فراهم آورد، استانداردهای صنعت نشر ایران را ارتقا دهد و راه را برای پروژه‌های مشترک میان ناشران ایرانی و خارجی باز کند.
🔸 نجف دریابندری اما مخالف بود.
نگرانی اصلی او اقتصاد نشر ایران بود:

«صنعت ضعیف و نحیف نشر ما چنان صدمه‌ای خواهد خورد که تا سال‌ها کمر راست نخواهد کرد.»

دریابندری استدلال می‌کرد ناشران خارجی در صورت پیوستن ایران به کنوانسیون‌های کپی‌رایت، سهم خود را مطالبه خواهند کرد و ناشر ایرانی نیز این هزینه را به قیمت کتاب منتقل خواهد کرد؛ هزینه‌ای که به اعتقاد او، خریدار ایرانی توان تحملش را ندارد.
اما بخش جالب‌تر استدلال او به رابطه تاریخی غرب با آسیا و آفریقا بازمی‌گشت. دریابندری با لحنی طعنه‌آمیز می‌گفت کشورهای غربی در دوره استعمار هزینه آثارشان را پیشاپیش از جوامع شرقی گرفته‌اند:

«ما بهای این آثاری را که داریم ترجمه می‌کنیم قبلاً شش‌لا و هشت‌لا پرداخته‌ایم...»

و البته خودش نیز می‌پذیرفت که «برهان اخلاقی قضیه مطلقاً بی‌پا نیست.»
فرهیختگان:
دو استدلال، بعد از چند دهه همچنان مقابل ماست:
حقوق مؤلف و پیوند حرفه‌ای با نشر جهانی در یک سو؛
و توان اقتصادی صنعت نشر و دسترسی جامعه به کتاب در سوی دیگر.
اما شاید امروز پرسش سومی هم باید به این مناقشه اضافه کرد:
آیا پس از این همه سال، صنعت نشر ایران برای کپی‌رایت آماده‌تر شده است، یا همان استدلال‌های دهه‌های گذشته هنوز پابرجاست؟
🔻 منبع نقل‌ها:
شناخت‌نامهٔ کریم امامی؛ آن سادهٔ بسیارنقش، گردآوری و تنظیم مهناز مقدسی، زیر نظر گلی امامی، انتشارات نیلوفر، ۱۴۰۴، صص ۲۰۲ تا ۲۰۷.
بازنشر از کانال عاطفه طیه
#کریم_امامی #نجف_دریابندری #کپی_رایت #حقوق_مؤلف #ترجمه #نشر #کتاب
#منتخب_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

🔴 نگرانی علم‌الهدی از «غیبت رهبر»؛ قدرت روحانیت بدون ولایت چه می‌شود؟
✍️ مجتبی لطفی

سیداحمد علم‌الهدی، امام‌جمعه مشهد، در سخنانی درباره کاهش ارتباط مستقیم رهبر جمهوری اسلامی با مردم گفته است:
«اکنون که رهبری نمی‌تواند با مردم روبه‌رو شود، جریان ولایت در ذهن‌های مردم با قدرت قبلی جا نیفتاده است و می‌خواهند از این فرصت برای کنار زدن ولایت استفاده کنند.»
او مسئله را مستقیماً به موقعیت روحانیت پیوند می‌زند:
«اگر ولایت را کنار بزنند، روحانیت براندازی شده است.»
مجتبی لطفی این سخنان را نشانه نگرانی در میان حامیان سرسخت نظام از پیامدهای تداوم غیبت رهبر می‌داند و می‌پرسد: آیا پیام‌ها و بیانیه‌ها می‌توانند خلأ حضور مستقیم رهبر را پر کنند؟
اما نقد اصلی او متوجه تحلیل علم‌الهدی از علت تضعیف جایگاه ولایت و روحانیت است. لطفی می‌نویسد به‌جای متهم کردن «جریان روشنفکری»، باید عملکرد خود روحانیت در قدرت آسیب‌شناسی شود:
«بی‌تقوایی و نادانی و نبود عقلانیت و درایت در مدیریت برخی روحانیان، ضربه دردناکش از ضربه دشمنان این صنف بیشتر است.»
او در پایان میان دو نوع «قدرت روحانیت» تفکیک می‌کند: قدرت سیاسی و نفوذ معنوی و اجتماعی؛ و استدلال می‌کند کنار رفتن روحانیت از قدرت سیاسی لزوماً به معنای از دست رفتن جایگاه اجتماعی آن نیست و حتی ممکن است زمینه بازسازی اعتبار معنوی روحانیت را فراهم کند.
فرهیختگان:
فارغ از نقد تند نویسنده، یک عبارت علم‌الهدی اهمیت ویژه‌ای دارد:
«اگر ولایت را کنار بزنند، روحانیت براندازی شده است.»
آیا پس از نزدیک به نیم قرن جمهوری اسلامی، سرنوشت اجتماعی روحانیت چنان با ساختار ولایت فقیه و قدرت سیاسی گره خورده که تضعیف یکی، الزاماً دیگری را نیز با خود پایین می‌کشد؟

#احمد_علم_الهدی #مجتبی_لطفی #روحانیت #ولایت_فقیه #رهبری #جمهوری_اسلامی
#صدای_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

📕 «سیمای محمد»؛ شریعتی چگونه پیامبر را در متن تاریخ و جامعه می‌دید؟
✍️ علی شریعتی
پاییز ۱۳۴۶؛ حسینیه ارشاد تازه آغاز به کار کرده و مرتضی مطهری برای مجموعه‌ای به مناسبت پانزدهمین قرن بعثت پیامبر اسلام، از علی شریعتی ــ استاد جوان دانشگاه مشهد ــ می‌خواهد مقاله‌ای بنویسد.
یکی از نوشته‌هایی که شریعتی می‌فرستد، «سیمای محمد» است؛ متنی که بیش از آنکه زندگی‌نامه‌ای متعارف از پیامبر باشد، تلاشی برای فهم محمد در متن تاریخ، جامعه، قدرت و سرنوشت ادیان است.
شریعتی بحث را از چهره‌های متفاوت تاریخ آغاز می‌کند و سپس سراغ پیامبران می‌رود. او می‌کوشد با نگاهی جامعه‌شناختی بپرسد پیامبران از کدام طبقات برخاسته‌اند، در برابر کدام نیروهای اجتماعی ایستاده‌اند و چرا ادیان، پس از ظهور و گسترش، گاه از پیام نخستین خود فاصله گرفته‌اند.
در این روایت، موسی در برابر فرعون می‌ایستد، عیسی در برابر قدرت و ثروت زمانه قرار می‌گیرد و سرانجام محمد در جامعه‌ای ظهور می‌کند که شریعتی آن را آکنده از فقر، خشونت، تبعیض و مناسبات قبیله‌ای توصیف می‌کند.
اما یکی از محورهای جسورانه مقاله، نظریه شریعتی درباره سرنوشت تاریخی ادیان است.
او معتقد است پیامبران در جوامعی منحرف ظهور می‌کنند و دین نیرویی برای تغییر آن جامعه می‌شود؛ اما همان دین ممکن است پس از استقرار، به‌تدریج با قدرت و ساختارهای اجتماعی درآمیزد و خود نیازمند بازگشت به پیام اولیه‌اش شود.
و هنگامی که به خود محمد می‌رسد، دیگر فقط از یک بنیان‌گذار دین سخن نمی‌گوید.
محمدِ شریعتی انسانی چندساحتی است: پیامبر، رهبر اجتماعی، مرد سیاست و جنگ، و در همان حال انسانی که در زندگی خصوصی، عاطفه، تنهایی، دوستی و رنج را تجربه می‌کند. او می‌خواهد سیمایی انسانی از پیامبر ترسیم کند؛ نه چهره‌ای دور و دست‌نیافتنی.
در صفحات پایانی، شریعتی این تصویر را به پرسشی درباره زمانه خودش پیوند می‌زند: جامعه‌ای که از نظر علم و فناوری پیشرفت کرده، اما همچنان با جنگ، تبعیض، استعمار، تنهایی و بحران معنا دست‌به‌گریبان است.
از همین‌جاست که «سیمای محمد» از یک نوشته تاریخی عبور می‌کند و به پرسشی درباره انسان معاصر تبدیل می‌شود:
انسانی که قدرت و دانش بیشتری به دست آورده، اما آیا به همان اندازه انسانی‌تر شده است؟
این متن از نخستین نوشته‌هایی است که بسیاری از ویژگی‌های نثر و اندیشه شریعتی سال‌های بعد را می‌توان در آن دید: آمیزه‌ای از تاریخ، جامعه‌شناسی، ادبیات، شور دینی و زبان خطابی؛ همان زبانی که اندکی بعد با حضور او در حسینیه ارشاد به یکی از صداهای اثرگذار نسل جوان ایران بدل شد.

📎 نسخه کامل «سیمای محمد» ضمیمه است.

پ‌ن:
محسن حسام مظاهری، پژوهشگر مطالعات اجتماعی تشیع، درباره این اثر شریعتی نوشته است:

«این روزها ناسزاگویی به شریعتی و دیگر روشنفکران دینی البته مُد روز است و هرکه از راه می‌رسد ناسزایی نثار ایشان می‌کند. اما باید انصاف داد که درباره‌ی پیامبر اکرم، لااقل به زبان فارسی، هنوز اثری هم‌پای "محمد خاتم پیامبران" و به‌خصوص مقاله‌ی شریعتی در آن با نام "سیمای محمد" نگاشته نشده است.

من شناخت و ارادتم به پیامبر را مرهون این کتاب و نیز "اسلام‌شناسیِ" شریعتی‌ام؛ همچنان‌که علاقه‌مندی‌ام به مطالعات قرآنی را مدیون مهندس بازرگان و "سیر تحول قرآن‌"اش.»

#علی_شریعتی #سیمای_محمد #مرتضی_مطهری #حسینیه_ارشاد #روشنفکری_دینی

#میراث_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

🌐 «توهم تنوع»؛ نفت هست، مسیر امن کم است
بحران انرژی جهان فقط مسئله داشتن نفت و گاز نیست؛ مسئله مهم‌تر، امکان رساندن امن و اقتصادی آن به مصرف‌کننده است.
فرشید فرحناکیان در یادداشتی در روزنامه «دنیای اقتصاد»، با مفهوم «توهم تنوع مسیرهای انرژی» به همین شکاف پرداخته است:

ممکن است نقشه تجارت جهانی پر از خطوط لوله، بنادر، کانال‌ها و کریدورهای مختلف باشد؛ اما اگر بسیاری از آنها در نهایت به چند گلوگاه محدود و آسیب‌پذیر وابسته باشند، تعدد خطوط روی نقشه الزاماً به معنای تنوع واقعی مسیرها نیست.
نویسنده میان دو مفهوم تمایز می‌گذارد:
امنیت منابع؛ آیا نفت و گاز کافی وجود دارد؟
و امنیت کریدورها؛ آیا راهی امن، پایدار و اقتصادی برای انتقال این منابع وجود دارد؟
از این منظر، مسئله امروز بیش از آنکه کمبود نفت باشد، می‌تواند بحران «دسترسی به نفت» باشد:
«نفت وجود دارد، اما مسیر امن و اقتصادی برای رساندن آن به مصرف‌کننده در حال کمیاب شدن است.»
بحران هرمز نیز اهمیت همین تمایز را آشکار می‌کند؛ جهان میلیاردها دلار برای استخراج و تولید انرژی سرمایه‌گذاری کرده، اما امنیت انتقال آن همچنان می‌تواند به چند نقطه جغرافیایی حساس وابسته بماند.
فرهیختگان:
در چنین وضعیتی، ارزش استراتژیک یک کشور را فقط با میزان ذخایر نفت و گازش نمی‌توان سنجید؛ جغرافیای مسیرهای انرژی نیز خود بخشی از قدرت است.
و شاید پرسش مهم‌تر این باشد:
اگر مسیرهای جایگزین نیز در نهایت به چند گلوگاه مشترک وابسته‌اند، جهان واقعاً منابع انرژی خود را متنوع کرده یا فقط خطوط بیشتری روی یک نقشه آسیب‌پذیر کشیده است؟

🔻 متن کامل «شکاف میان امنیت منابع و امنیت کریدورها» در دنیای اقتصاد

#انرژی #تنگه_هرمز #امنیت_انرژی #نفت #ژئوپلیتیک #کریدورهای_انرژی

#منتخب_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

🔵 «شخصیت موحد در آثارش هویداست»
حسین معصومی همدانی از نخستین آشنایی‌اش با محمدعلی موحد می‌گوید؛ آشنایی‌ای که از کودکی و با سفرنامه ابن‌بطوطه آغاز شد:
«سفرنامه ابن‌بطوطه سال‌های سال هر شب بعد از شام در خانه ما خوانده می‌شد. یک شب من، شبی برادرم، شب‌های دیگر مادر و پدرم.»
او این کتاب را یکی از آثاری می‌داند که نقشی مهم در پرورش ذهنش داشته و معتقد است هنوز هم می‌تواند کتابی خیال‌انگیز برای نوجوانان باشد.
معصومی همدانی سپس به تاریخ‌نگاری موحد و به‌ویژه «خواب آشفته نفت» می‌پردازد و میان «شخص» مؤلف و «شخصیت» او تمایز می‌گذارد:
«آنچه در این تاریخ دیده می‌شود شخص ایشان نیست، شخصیت ایشان است.»
از نگاه او، خردمندی و فرزانگی‌ای که در این اثر حضور دارد، «خواب آشفته نفت» را فراتر از یک پژوهش تاریخی قرار می‌دهد؛ اثری که می‌تواند به‌عنوان سرمایه‌ای ادبی نیز ماندگار شود.


شخصیت موحد در آثارش هویداست

"استاد محمدعلی موحد را با کتاب سفرنامه ابن‌بطوطه شناختم. آن زمان دبستان را تمام کرده بودم. قرار شد پدرم برای من و برادرم هدایایی بخرد. برای اولین بار در یک کتابفروشی در همدان کتاب ایشان را دیدم. من کتاب مقدمه ابن‌خلدون را انتخاب کردم و برادرم سفرنامه ابن‌بطوطه را. کتاب ابن‌‌ خلدون سال‌ها در کتابخانه نخوانده ماند اما سفرنامه ابن‌بطوطه سال‌های سال هر شب بعد از شام در خانه ما خوانده می‌شد. یک شب من، شبی برادرم، شب‌های دیگر مادر و پدرم. مرتب سفرنامه را می‌خواندیم و تصورم این است که یکی از مهم‌ترین کتاب‌هایی است که در پرورش ذهن من نقش داشته است. هنوز هم فکر می‌کنم می‌تواند به عنوان یک کتاب خیال‌انگیز برای بچه‌های ۱۳، ۱۴ ساله یادگاری برای مرور روزگاری باشد که دیگر نیست. چون شخصاً روی بحث تاریخ کار می‌کنم درباره تاریخ‌نگاری استاد موحد چند کلمه‌ای می‌گویم. در کشور ما وضعیت هیچ رشته‌ای بحرانی‌تر و بد‌تر از رشته تاریخ نیست. چند سال قبل بود که عده‌ای در مواجهه با جریانات فکری متعدد در تاریخ گفتند و تاکید کردند که تاریخ‌نگاری توصیف نیست. تاریخ باید تحلیل شود. باید در جست‌وجوی علل رخداد‌ها بود. در سال‌های اخیر هم تاریخ‌نگاری دانشگاهی رواج یافته است. متونی که با وجود اینکه پر از ارجاع به منابع مختلف است اما از فقدان تاریخ‌نگاری که خود در متن تاریخی که می‌نویسد زندگی کرده باشد رنج می‌برد. شما تاریخ‌نگاری کسروی را در تاریخ مشروطه ببینید. آنچه تاریخ‌نگاری او را متمایز می‌کند آدمی است که پشت متن کتاب دیده می‌شود. کسروی هم با خیلی‌ها خوب بوده و با خیلی‌ها بد اما همین فرد ارزش‌هایی دارد که فدای هیچ چیز نمی‌شود و این در متن تاریخی که نوشته عیان است. گمان من این است که دکتر موحد در "خواب آشفته نفت" کار مهمی کرده است. هرچند ایشان جزو بازیگران اصلی آن سال‌ها نبودند، به هر حال در متن این تاریخ زندگی کرده‌اند. اما در عین حال آنچه در این تاریخ دیده می‌شود شخص ایشان نیست، شخصیت ایشان است. این کتاب حاصل سال‌هایی است که دکتر موحد کمتر چیزی منتشر می‌کردند. حاصلی که منتشر شد هیچ چیز از کتاب‌هایی که بر اساس سنت تاریخ‌نگاری دانشگاهی نوشته می‌شوند کم ندارد. یک نوع خردمندی و فرزانگی در این کتاب به چشم می‌خورد. خصوصیتی که در تمامی کتبی که در حوزه تاریخ ماندگار شده، وجود دارد. از این جهت به گمان من این کتاب نه تنها در حوزه تاریخ‌نگاری بلکه به عنوان سرمایه‌ای ادبی ماندگار خواهند شد."

حسین معصومی همدانی
#محمدعلی_موحد #حسین_معصومی_همدانی #خواب_آشفته_نفت #تاریخ_نگاری #کتاب

#منتخب_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

🟣 آنچه به عقب بازنمی‌گردد
تأملی در بیش از یک قرن جنبش زنان ایران، از مشروطه تا امروز

✍️ افسانه نجاتی
تاریخ را معمولاً با انقلاب‌ها، تغییر حکومت‌ها و قوانینی که تصویب یا لغو شده‌اند روایت می‌کنیم. اما تاریخ اجتماعی همیشه از سیاست فرمان نمی‌برد.
افسانه نجاتی در این یادداشت، بیش از یک قرن جنبش زنان ایران را از زاویه‌ای متفاوت مرور می‌کند: نه فقط اینکه زنان چه حقوقی به دست آورده یا از دست داده‌اند، بلکه اینکه چه تغییراتی در جامعه رخ داده که دیگر نمی‌توان آنها را به نقطه آغاز بازگرداند.
از مدارس دخترانه و انجمن‌های زنان در عصر مشروطه تا حق رأی، قانون خانواده، دانشگاه، اشتغال و حضور فزاینده زنان در عرصه عمومی؛ نویسنده میان «تغییر وضعیت زنان» و «جنبش زنان» نیز تمایز می‌گذارد و نشان می‌دهد حتی اصلاحاتی که از بالا آغاز شده‌اند، وقتی وارد تجربه زیسته میلیون‌ها زن شده‌اند، الزاماً با تغییر یک قانون یا حکومت محو نشده‌اند.
شاید گزاره کلیدی نوشته همین باشد:
«قانون می‌تواند تغییر کند؛ اما تجربه‌ی زیسته‌ی انسان‌ها به آسانی پاک نمی‌شود.»
و این، پرسشی بسیار امروزی را پیش می‌کشد:
فرهیختگان:
در سال‌های اخیر حکومت توان و هزینه فراوانی صرف بازگرداندن بخشی از مناسبات اجتماعی و فرهنگی به الگوهای پیشین کرده است.
اما آیا اساساً می‌توان جامعه‌ای را که زنانش تجربه تحصیل، استقلال، حضور اجتماعی و مطالبه حق را از سر گذرانده‌اند، با قانون و اجبار به عقب بازگرداند؟
یا آنچه امروز شاهدیم، کشمکش سیاست با تغییراتی است که دیگر برگشت‌پذیر نیستند؟
🔻 متن کامل یادداشت در ایران فردا:
آنچه به عقب بازنمی‌گردد

#افسانه_نجاتی #جنبش_زنان #زنان_ایران #مشروطه #حقوق_زنان #تاریخ_اجتماعی

#منتخب_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

🔴 «ملی و ملی‌تر؟»
احمد زیدآبادی در واکنش به توصیه سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، به رئیس صداوسیما برای اینکه این سازمان «ملی‌تر» عمل کند، می‌پرسد:
«این میزان از محافظه‌کاری در برابر دم و دستگاهی که به اجماع اکثریت قاطع کارشناسان رسانه و سیاست و فرهنگ و جامعه‌شناسی، کشور را در همه زمینه‌ها به سمت فاجعه هل می‌دهد، برای چیست؟»
زیدآبادی با اشاره به توقیف روزنامه هم‌میهن می‌نویسد:
«ای کاش یک‌هزارم حساسیتی که نسبت به مندرجات یک روزنامه بخش خصوصی مثل هم‌میهن به خرج داده شد و به محاق توقیف رفت، در مورد سازمان عریض و طویلی به نام صداوسیما به خرج داده می‌شد.»
✍️ احمد زیدآبادی
ادامه یادداشت در هم‌میهن آنلاین
#احمد_زیدآبادی #صداوسیما #رسانه #هم_میهن

#منتخب_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

🤝 شاعران وحدت؛ وقتی شعر فارسی از نزاع مذهبی فاصله می‌گیرد
✍️علیرضا آزاد
نقد خصومت مذهبی، ستایش هم‌زمان اهل‌بیت(ع) و اصحاب پیامبر اکرم(ص) و دعوت مسلمانان به پرهیز از لعن و طعن، در بخشی از شعر کهن فارسی حضوری قابل‌توجه دارد.
علیرضا آزاد، به مناسبت هفته وحدت، بدون داوری درباره همه عقاید و باورهای این شاعران، نمونه‌هایی از این سنت را مرور کرده است؛ سنتی که در آن شاعر می‌کوشد ارادت به علی(ع) و اهل‌بیت را به دشمنی و خصومت با دیگر چهره‌های صدر اسلام تبدیل نکند.

🔹 جامی، سلسلةالذهب:
«جز به آل کرام و صُحب عِظام

سِلک دین نبی نیافت نظام
...
وان خلافی که داشت با حیدر

در خلافت، صحابی دیگر
حق در آنجا به دست حیدر بود

جنگ با او خطا و منکر بود
آن خلاف از مخالفان مپسند

لیکن از طعن و لعن، لب دربند»

🔹 ناصرخسرو:
«وینها که دم زدند به حب علی همی

گر زانکه دوستند چرا خصم عمّرند؟
وینها که هستشان به ابوبکر دوستی

گر دوستند چونکه همه خصم حیدرند؟»

🔹 عطار نیشابوری، منطق‌الطیر:
«گر علی بود و اگر صدیق بود

جان هر یک غرقهٔ تحقیق بود
...
تو علی دانی و بوبکر ای پسر

وز خدای عقل و جانی بی‌خبر
تو رها کن سر به مهر این واقعه

مرد حق شو روز و شب چون رابعه»

🔹 سنایی غزنوی، حدیقةالحقیقه:
«آنکه جان بهر خاندان خواهد

کی علی را به جان زیان خواهد
بود بوبکر با علی همراه

تو زبان فضول کن کوتاه»

🔹 مولانا، دیوان شمس:
«باز شیری با شکر آمیختند

عاشقان با همدگر آمیختند
رافضی انگشت در دندان گرفت

هم علی و هم عمر آمیختند»

🔹 نظامی گنجوی، شرف‌نامه:
«به مهر علی گرچه محکم پیم

ز عشق عمر نیز خالی نیم»

🔹 سعدی، بوستان:
«درود مَلَک بر روان تو باد

بر اصحاب و بر پیروان تو باد
...
خدایا به حق بنی‌فاطمه

که بر قولم ایمان کنم خاتمه
اگر دعوتم رد کنی ور قبول

من و دست و دامان آل رسول»
این نمونه‌ها، فارغ از اختلافات کلامی و تاریخی، بخشی از میراثی را نشان می‌دهند که در آن محبت اهل‌بیت، الزاماً به زبان نفرت از دیگران تبدیل نمی‌شود و اختلاف مذهبی نیز ضرورتاً مجوز طعن و خصومت نیست.
در روزگاری که شکاف‌های مذهبی همچنان می‌توانند به ابزار سیاست و خشونت بدل شوند، بازخوانی این بخش از میراث شعر فارسی معنایی تازه پیدا می‌کند.

#علیرضا_آزاد #هفته_وحدت #شاعران_وحدت #ادبیات_فارسی #اهل_بیت

#میراث_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

🎥 مهرزاد بروجردی: محسن رضایی باید برای فرستادن هزاران جوان ایرانی به کام مرگ محاکمه می‌شد
مهرزاد بروجردی، استاد علوم سیاسی، در گفت‌وگو با یورونیوز با انتقاد از نحوه مدیریت جنگ ایران و عراق، مسئولیت تصمیم‌هایی را که به کشته‌شدن شمار زیادی از نیروهای ایرانی انجامید، متوجه فرماندهان وقت می‌داند و مشخصاً از محسن رضایی نام می‌برد.
او معتقد است عملکرد فرماندهان در چنین تصمیم‌هایی باید موضوع پاسخگویی و رسیدگی قرار می‌گرفت.
🎥 بخشی از گفت‌وگو را در ویدیوی ضمیمه ببینید.
گفت‌وگوی کامل مهرزاد بروجردی با یورونیوز

#مهرزاد_بروجردی #محسن_رضایی #جنگ_ایران_و_عراق #تاریخ_معاصر

#صدای_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

🔴 آذر منصوری به پزشکیان: افشاگری درباره قاچاق سوخت نمی‌تواند نیمه‌کاره بماند
آذر منصوری، رئیس جبهه اصلاحات ایران، در نامه‌ای به مسعود پزشکیان خواستار رسیدگی فوری به اظهارات معاون رئیس‌جمهور درباره دخالت «هر دو جناح سیاسی کشور» در قاچاق سوخت شده است.
او با اشاره به سخنان سقاب اصفهانی که گفته است اگر بخواهد «دکان» عوامل قاچاق سوخت را تعطیل کند، «شیشه‌هایم را خرد می‌کنند»، نوشته است:
«چنین ادعای مهمی نمی‌تواند در حد یک اظهارنظر رسانه‌ای و افشاگری نیمه‌کاره باقی بماند.»
منصوری از رئیس‌جمهور خواسته است این ادعا به‌صورت فوری راستی‌آزمایی شود و در صورت صحت، افراد و نهادهای دخیل ــ فارغ از وابستگی اصلاح‌طلب، اصولگرا یا هر ساختار و جریان دیگری ــ به مراجع قانونی معرفی شوند و نتیجه بررسی نیز در اختیار افکار عمومی قرار گیرد.
او تأکید کرده است:
«مبارزه با فساد زمانی اعتبار خواهد داشت که جناح، مقام، نهاد و موقعیت نشناسد.»
و در پایان می‌نویسد:
«مبارزه واقعی با فساد، آزمونی برای همه جریان‌ها و نهادهاست؛ و نخستین شرط موفقیت در این آزمون، شفافیت، پاسخگویی و اجرای قانون بدون ملاحظه است.»
✍️ آذر منصوری
رئیس جبهه اصلاحات ایران
شهریور ۱۴۰۵

متن کامل در مشاهده فوری

#آذر_منصوری #قاچاق_سوخت #فساد #شفافیت #مسعود_پزشکیان

#منتخب_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

🍂 چشم به راه «طلایه لشکر خزان»
تنها لشکری که منتظر آمدنش هستم، «لشکر خزان» است.
معصومعلی پنجه در یادداشتی شیرین، از گرمای خرداد و مرداد راه می‌افتد و رد «لشکر خزان» را در شعر فارسی می‌گیرد؛ از ناصرخسرو، مسعود سعد سلمان، فلکی شروانی و خاقانی تا امیرمعزی، اخوان ثالث و ملک‌الشعراء بهار.
روایتی که سرانجام به «طلایه لشکر خزان» و آواز محمدرضا شجریان می‌رسد:
«باد خزان وزان شد
چهرۀ گل خزان شد
طلایه لشکر خزان از دو طرف عیان شد...»
و شاید بعد از این تابستان، خیلی‌ها با نویسنده همدل باشند که چشم‌به‌راه تنها یک لشکرند: لشکر خزان.
✍️ معصومعلی پنجه
۳۱ مرداد ۱۴۰۵ | حصارک، «در حصار لشکر گرما»

متن کامل یادداشت معصومعلی پنجه

▪️چشم به راه «طلایه لشکر خزان»


تنها لشکری که منتظر آمدنش هستم «لشکر خزان» است. چندی پیش در اوج گرما در راه ری به طوس ناصرخسرو قبادیانی پیام داد که: «ز جور لشکر خرداد و مرداد / تواند داد ما را هیچ‌کس داد؟».

امروز مسعود سعد سلمان از زندان نامه‌ای به سوی آن حجت خراسان فرستاد و گفت اگر یک ماه دیگر صبر کنی آنگاه «چون سوی چمن گذر کنی بینی/ بگریخت ز بیم لشکر گرما| شاها سپه خزان پدید آمد/ هم گونه کهربا شده مینا».

در آن زمان است که جنگ میان لشکر خزان و سپه بهار بالا می‌گیرد و فلکی شروانی از شروان گزارش می‌کند که «خیل خزان بتاختن بر سپه بهار زد/ خسرو مهرگان علم بر سر کوهسار زد» و همشهری‌اش خاقانی شروانی هم می‌افزاید که «کرد خزان تاختن بر صف خیل بهار/ باد وزان بر رزان گشت به دل کینه‌دار».

اگرچه دلمان برای «سپه بهار» می‌سوزد، امّا وقتی میلاد عرفانی‌پور یادمان می‌آورد که «پاییز بهاری‌ست که عاشق شده است»، با اخوان ثالث به بارگاه «پادشاه فصل‌ها» می‌رویم، و جشن مهرگان را برپا خواهیم کرد، در حالی‌که امیرمعزی در وصف آن چنین می‌سراید: «جشنی عجب‌ که در چمن و بوستان همی/ بر لشکر بهار زند لشکر خزان». همان زمان است که با ملک‌الشعراء بهار و محمدرضا شجریان می‌زنیم زیر آواز و می‌خوانیم:

«باد خزان وزان شد
چهرۀ گل خزان شد
طلایه لشکر خزان از دو طرف عیان شد
چو ابر بهمن ز چشم من چشمۀ خون روان شد
ناله‌، بس مرغ سحر در غم آشیان زد
آشیان سوخته بین مشعله در جهان زد
عزیز من -‌ مشعله در جهان زد
خدا خدا داد ز دست استاد
که بسته رخ شاهد مه‌لقا را
فغان و فریاد ز جور گردون
که داده فتوای فنای ما را
کشور خراب‌، فغان و زاری
پیچه و نقاب سیاه و تاری
وه چه کنم از غم بیقراری
تا به کی کشیم ذلت و بیماری
بیا مه من رویم از ورطۀ جانسپاری»


▫️ معصومعلی پنجه
۳۱ مرداد ۱۴۰۵ | در حصارک در حصار لشکر گرما

📚 اشعار کلاسیک به نقل از گنجور
#شعر_فارسی #پاییز #ناصرخسرو #اخوان_ثالث #محمدرضا_شجریان
#منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

🔵 خواسته‌های اسرائیل از سوریه؛ تسلیم کامل در برابر اسرائیل
✍️ ابراهیم ماجد
یک سند افشاشده که گفته می‌شود توسط دیوید بارنیا، رئیس موساد، به اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه تحویل داده شده است، خواسته‌های اسرائیل از سوریه را به شرح زیر مطرح می‌کند:
۱ـ گشایش سفارت اسرائیل در دمشق و کنسولگری در حلب.
۲ـ گشایش یک گذرگاه از جنوب درعا به سمت سویداء، موسوم به «راهرو داوود»، که شمال فلسطین اشغالی را مستقیماً به منطقه کردنشین در شمال سوریه متصل می‌کند.
۳ـ ایجاد یک منطقه امنیتی به عمق ۴۰ تا ۵۰ کیلومتر در داخل خاک سوریه که اداره امنیتی و انتظامی آن مستقیماً بر عهده اسرائیل باشد.
۴ـ تعهد سوریه به محدود کردن نیروهای نظامی خود به حداکثر ۳۰ هزار نفر، به‌گونه‌ای که صرفاً به‌عنوان یک نیروی امنیت داخلی، مشابه تشکیلات خودگردان فلسطین در کرانه باختری، عمل کنند.
۵ـ ایجاد یک منطقه خودمختار فدرال در سویداء که مستقیماً به منطقه امنیتی در حومه درعا مرتبط باشد.
۶ـ اجازه به نیروهای اسرائیلی برای انجام عملیات نظامی در خاک سوریه در صورت بروز هرگونه تهدید یا حادثه امنیتی.
۷ـ تعهد سوریه به اخراج تمامی گروه‌های فلسطینی و تحویل رهبران آنها.
۸ـ تعهد سوریه به اعطای تابعیت سوری به تمامی آوارگان فلسطینی حاضر در خاک خود و صرف‌نظر کردن دائمی از تمامی ادعاها درباره «حق بازگشت».
۹ـ تعهد سوریه به پاک‌سازی تمامی متون و برنامه‌های آموزشی از هرگونه نام و اشاره‌ای به فلسطین.
۱۰ـ تعهد سوریه به انتصاب عید باچور (Shmantob Bachour)، رئیس جامعه یهودیان دمشق، در مجلس الشعب و افزایش نمایندگی یهودیان به پنج کرسی پس از ورود نخستین موج بازگشت‌کنندگان از ایالات متحده.
۱۱ـ تعهد سوریه به واگذاری پنج پایگاه نظامی در شمال حلب و شمال لاذقیه، برای استفاده به‌عنوان نقاط مراقبت راداری نیروهای اسرائیلی.
۱۲ـ تعهد سوریه به خودداری از ایجاد نیروی هوایی، سامانه‌های دفاع هوایی یا فرودگاه‌های نظامی و محدود شدن فعالیت هوایی به بالگردهای سم‌پاشی و باندهای پرواز کشاورزی.
۱۳ـ تعهد سوریه به ممنوعیت فعالیت احزاب سیاسی مبتنی بر ملی‌گرایی یا مذهب و مبارزه با افراط‌گرایی مذهبی.
۱۴ـ تعهد سوریه به تصویب قوانینی برای جرم‌انگاری اقدامات علیه یهودیان یا اسرائیل؛ چه در قالب قانونی ویژه و چه به‌عنوان متمم قانون مجازات برای تعقیب قضایی یهودستیزی.
۱۵ـ تعهد سوریه به پرداخت غرامت به یهودیان سوریه بابت املاک واقع در قامشلی، دمشق، جوبر و محله‌های جمیلیه و اشرفیه حلب و بازگرداندن املاکی که پیش‌تر توسط آلبرت قامو اداره می‌شد به رهبر فعلی، عید باچور، به همراه هنری حمرا.
۱۶ـ تعهد سوریه به پیوستن به «پیمان ابراهیم» ظرف دو سال و ساختن یک جامعه دموکراتیک.
ابراهیم ماجد در ادامه این ادعا نتیجه می‌گیرد که این سند علت به قدرت رسیدن احمد الشرع (ابومحمد الجولانی) را آشکار می‌کند: برچیدن نظام‌مند توانمندی‌های نظامی سوریه و واگذاری حاکمیت ملی آن به اسرائیل.
از نگاه او، تبدیل نیروهای مسلح سوریه به یک نیروی انتظامی کوچک، واگذاری راهروهای مرزی، دادن امکان عملیات نظامی اسرائیل در خاک سوریه و کنارگذاشتن تعهدات تاریخی این کشور، در صورت اجرای چنین شروطی، به معنای حرکت به سوی تسلیم کامل سوریه خواهد بود.
ماجد این روند را با اتفاقی که پس از پیمان اسلو در کرانه باختری رخ داد مقایسه می‌کند و معتقد است هدف، شکل‌دادن به الگویی است که در آن اداره و کنترل داخلی با کمترین هزینه برای اسرائیل انجام شود.
او همچنین بند دهم این فهرست و موضوع بازگشت گروهی از یهودیان ساکن آمریکا را در چارچوب تصور خود از پروژه «اسرائیل بزرگ‌تر» تفسیر می‌کند.

🔻 پی‌نوشت فرهیختگان
فهرست ۱۶‌بندی فوق و توضیحات پس از آن، روایت و ادعای ابراهیم ماجد درباره سندی منتسب به مذاکرات اسرائیل و سوریه است.
«فرهیختگان» به نسخه اصلی این سند یا منبع مستقلی که امکان احراز اصالت آن را فراهم کند دسترسی ندارد؛ ازاین‌رو در حال حاضر نمی‌تواند مستقلاً صحت یا عدم صحت این سند و مفاد منتسب به آن را تأیید یا رد کند.

🔗 منبع: ابراهیم ماجد
#ابراهیم_ماجد #سوریه #اسرائیل #احمد_الشرع

#منتخب_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی