🔵 گره جنگ را «آشتی با مردم» باز می‌کند

✍🏻 حمید حسامی

پس از جنگ ۴۰روزه، شورای عالی امنیت ملی بیش از گذشته به یکی از مراکز اصلی تصمیم‌گیری درباره جنگ، مذاکره و سیاست خارجی ایران تبدیل شده است.

حمید حسامی این تغییر را فرصتی می‌بیند؛ اما معتقد است اگر مدیران امنیتی کشور بخواهند فقط در جبهه خارجی دنبال راه خروج بگردند، مهم‌ترین بخش مسئله را نادیده گرفته‌اند:

اعتماد مردم.

به باور او، ایران اکنون در نقطه‌ای قرار گرفته که بازگشت آسان به تفاهم گذشته دشوار شده، مسیرهای اقتصادی محدودترند و تشدید جنگ نیز هزینه و ریسک بسیار بالایی دارد.

در چنین وضعیتی، مسئله فقط این نیست که ایران چه موشکی دارد، تنگه هرمز تا چه اندازه اهرم فشار است یا دیپلماسی از کدام مسیر دوباره آغاز می‌شود.

یک متغیر داخلی می‌تواند از همه اینها تعیین‌کننده‌تر باشد:

رابطه حکومت با جامعه.

حسامی معتقد است واشنگتن و تل‌آویو در محاسبات خود روی شکاف عمیق میان مردم و حکومت حساب می‌کنند؛ با این تصور که فشار اقتصادی، محاصره و طولانی‌شدن جنگ سرانجام نارضایتی داخلی را به نقطه‌ای تعیین‌کننده خواهد رساند.

اگر چنین محاسبه‌ای وجود داشته باشد، پاسخ صرفاً نظامی نیست.

کاهش شکاف داخلی، خود می‌تواند بخشی از بازدارندگی ملی باشد.

از این منظر، امنیت ملی فقط دفاع از مرزها و تأسیسات نیست. امنیت ملی زمانی پایدارتر می‌شود که اکثریت جامعه باور کند آینده‌ای در کشور دارد، امکان اصلاح وجود دارد و حکومت در برابر خواست‌ها و حقوق شهروندان ناشنوا نیست.

نویسنده از شورای عالی امنیت ملی می‌خواهد همین منطق را به سیاست داخلی نیز گسترش دهد.

یعنی اگر «شعام» مسئول اداره مهم‌ترین پرونده امنیتی کشور است، باید بپذیرد که اعدام، محدودیت‌های اجتماعی، تهدید منتقدان و تندروی‌هایی که شکاف حکومت و جامعه را بیشتر می‌کنند، خود می‌توانند مسئله امنیت ملی باشند.

در این نگاه، «آشتی با مردم» یک شعار اخلاقی یا تبلیغاتی نیست.

یک محاسبه راهبردی است.

جامعه‌ای که امید به اصلاح را از دست داده، در برابر فشار خارجی شکننده‌تر می‌شود؛ اما جامعه‌ای که با وجود اختلاف‌های سیاسی، آینده کشور را آینده خود بداند، محاسبات دشمن خارجی را دشوارتر می‌کند.

حسامی می‌نویسد:

«امنیت ملی بدون اعتماد مردم، چیزی جز خریدن زمان و به تعویق انداختن بحران نیست.»

این تز البته پرسشی مهم نیز ایجاد می‌کند:

اعتماد عمومی چگونه بازمی‌گردد؟

نه با فراخوان وحدت از بالا و نه صرفاً با زبان میهن‌دوستانه.

اعتماد زمانی بازسازی می‌شود که شهروند در زندگی واقعی خود نشانه‌هایی از تغییر ببیند: کاهش سرکوب، گشودن فضای سیاسی و اجتماعی، تحمل منتقد، احترام به حقوق شهروندی و پذیرش اینکه امنیت کشور و رضایت جامعه در برابر یکدیگر نیستند.

شکافی که طی دهه‌ها شکل گرفته، با یک تصمیم ترمیم نمی‌شود.

اما شاید نخستین گام این باشد که حاکمیت بپذیرد مردم فقط موضوعِ امنیت نیستند؛ مهم‌ترین پشتوانه امنیت‌اند.

از همین رو، پرسش اصلی یادداشت حسامی از مدیران جنگ این است:

اگر طرف مقابل روی نارضایتی داخلی ایران حساب باز کرده، چرا نباید یکی از مؤثرترین پاسخ‌های ایران بازکردن درهای آشتی با جامعه باشد؟

شاید گره جنگ و مذاکره فقط در واشنگتن، تل‌آویو یا تنگه هرمز باز نشود.

شاید بخشی از کلید در داخل ایران و در بازسازی اعتماد میان حکومت و مردم باشد.

متن کامل یادداشت حمید حسامی در مشاهده فوری

#صدای_فرهیختگان
#حمید_حسامی #امنیت_ملی #اعتماد_عمومی #جامعه_مدنی #جنگ #ایران

#فرهیختگان راهی به رهایی

🌿 آیا هنوز می‌توان از خلقِ یک جهانِ مشترکِ ایرانی سخن گفت؟

جامعه‌ای که روایت‌هایش از گذشته، سیاست، هویت و حتی واقعیت روزمره بیش از پیش از هم فاصله گرفته‌اند، چگونه می‌تواند دوباره بر سر یک «جهان مشترک» گفت‌وگو کند؟

جامعه ایرانی پدیدارشناسی انجمن علوم سیاسی ایران با همکاری مدیریت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه کاشان، نشستی علمی و گفت‌وگومحور با همین پرسش برگزار می‌کند:

«آیا هنوز می‌توان از خلقِ یک جهانِ مشترکِ ایرانی سخن گفت؟»

با حضور:

🔹 دکتر محمدجواد غلامرضا کاشی
دانشیار علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

🔹 دکتر احمد بستانی
استادیار علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی

🔹 دکتر حمید ملک‌زاده
استادیار علوم سیاسی دانشگاه کاشان و دبیر جامعه ایرانی پدیدارشناسی

پرسش نشست، در روزگاری که شکاف‌های سیاسی و اجتماعی عمیق‌تر و زبان‌های مشترک کمتر شده‌اند، اهمیتی فراتر از یک بحث دانشگاهی پیدا می‌کند:

آیا هنوز می‌توان ایرانی را تصور کرد که گروه‌های متفاوت، با همه اختلاف‌هایشان، بتوانند خود را ساکنان یک جهان سیاسی و اجتماعی مشترک بدانند؟

و اگر چنین جهانی آسیب دیده است، چگونه می‌توان آن را دوباره ساخت؟

🗓 دوشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵
⏰ ساعت ۱۳ تا ۱۵

📍 دانشگاه کاشان، سالن شهید سلیمانی، ساختمان شهید رئیسی

✅ حضور برای عموم علاقه‌مندان آزاد است.

💻 [شرکت مجازی در نشست از طریق اسکای‌روم]



#منتخب_فرهیختگان
#محمدجواد_غلامرضا_کاشی #احمد_بستانی #حمید_ملک_زاده #ایران #علوم_سیاسی #جهان_مشترک

#فرهیختگان روزن آگاهی

📚 در حال «نه‌مرده نه‌زنده» هم کار خودش را کرد
✍🏻 میلاد عظیمی

درباره ایرج افشار
این عکس شاید یکی از فشرده‌ترین تصویرها از مرام ایرج افشار باشد:
مردی روی تخت بیمارستان، سرم بالای سرش، کاغذ در دست؛ و هنوز مشغول کار.
عکس را آرش افشار، پسرش، در ۲۹ آبان ۱۳۸۹ در بیمارستان سیدرز-ساینای لس‌آنجلس گرفت.
خود افشار بعدها درباره همان روز نوشت که در حالی بود که تعبیر قدیمی «نه زنده نه مرده» به ذهنش می‌آمد؛ اما تصحیح «تازه‌ها و پاره‌های ایران‌شناسی» رسیده بود و برای اینکه انتشار بخارا معطل نماند، کار را ادامه داد.
میلاد عظیمی این تصویر را خلاصه یک عمر می‌داند:
«سربه‌زیرافکندن و کارِ خود کردن در همه‌حال؛ در خوشی و ناخوشی.»
افشار همین‌گونه زیست.
فحش دادند، کار خودش را کرد.

هو کردند، کار خودش را کرد.

انقلاب شد، کار خودش را کرد.

جنگ شد، مهاجرت نکرد و کار خودش را کرد.

مجله آینده تعطیل شد، کار خودش را کرد.
در زندگی شخصی نیز رنج کم ندید؛ اما پژوهش، کتاب، نسخه خطی، سند، فهرست و ایران‌شناسی از زندگی‌اش جدا نشد.
«تازه‌ها و پاره‌های ایران‌شناسی» نیز یکی از روشن‌ترین نمودهای همین منش بود؛ مجموعه‌ای پیوسته از خبرها، نکته‌ها، تصحیح‌ها، معرفی منابع و یافته‌های ایران‌شناختی که سال‌ها در کلک و سپس بخارا منتشر شد.
او حتی در بستر بیماری هم نمی‌خواست کار دیگران به خاطر او متوقف شود.
این شیوه فقط «پرکاری» نبود.
نوعی اخلاق فرهنگی بود:
کار کردن بدون هیاهو، بدون انتظار تشویق، و با این باور که خدمت به فرهنگ ایران، کاری روزمره و پایان‌ناپذیر است.
میلاد عظیمی از آخرین نامه افشار یاد می‌کند؛ نامه‌ای با خط لرزان که در آن نوشته بود در حال «نه‌مرده نه‌زنده» است.
اما حتی در همان حال نیز، کار خودش را کرد.
ایرج افشار چند ماه بعد، در ۱۸ اسفند ۱۳۸۹، درگذشت.
اما شاید درباره بعضی آدم‌ها «درگذشت» واژه دقیقی نباشد.
کسی که دهه‌ها کتاب شناخت، سند حفظ کرد، نسخه معرفی کرد، تاریخ ثبت کرد و دیگران را به کار فرهنگی واداشت، بعد از رفتن نیز هنوز کار خودش را می‌کند:
شوق خدمت به فرهنگ ایران را از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌کند.
و چنان‌که عظیمی نوشته است:
«کی رفته‌ای ز دل که تمنا کنم ترا

ای همیشه‌استاد! ای بی‌همتااستاد!»
#میراث_فرهیختگان

#ایرج_افشار #میلاد_عظیمی #ایرانشناسی #بخارا #فرهنگ_ایران

#فرهیختگان روزن آگاهی

سـارا  عـرب 
مشهد. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🌐 پارادوکس بازدارندگی؛ وقتی عمق راهبردی می‌تواند علیه خود ایران کار کند
✍🏻 قدیر گلکاریان
جنگ ایران و آمریکا دیگر در محدوده تقابل مستقیم تهران و واشنگتن باقی نمانده است.
نفتکش‌ها، تنگه هرمز، یمن، عربستان، باب‌المندب، تحریم‌های تازه و پیمان‌های امنیتی منطقه‌ای، هرکدام بخشی از میدان بزرگ‌تری شده‌اند که یک پرسش اساسی را پیش روی ایران قرار می‌دهد:
آیا گسترش جبهه‌ها بازدارندگی ایران را افزایش می‌دهد، یا به‌تدریج کشورهایی را که الزاماً دشمن تهران نیستند به ائتلافی برای مهار ایران نزدیک می‌کند؟
قدیر گلکاریان این وضعیت را «بازدارندگی معکوس» می‌نامد.
منطق اولیه شبکه نیروهای همسو با ایران روشن بود: اگر اقدام علیه ایران بتواند برای آمریکا، اسرائیل و متحدانشان در نقاط مختلف منطقه هزینه ایجاد کند، هزینه حمله به ایران بالا می‌رود.
حزب‌الله، انصارالله و گروه‌های مسلح عراقی، با همه تفاوت‌هایشان، سال‌ها بخشی از همین محیط راهبردی تلقی شده‌اند.
اما امروز یک پارادوکس شکل گرفته است.
حوثی‌ها دوباره به عربستان حمله کرده‌اند؛ خطوط انتقال نفت، پایگاه‌ها و مسیرهای انرژی در معرض تهدید قرار گرفته‌اند و بحران یمن بار دیگر مستقیماً به امنیت عربستان و تجارت جهانی پیوند خورده است.
در همین زمان، عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه «پیمان دفاعی مکه» را امضا کرده‌اند؛ توافقی که حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور را حمله به همه آنان تلقی می‌کند.
هنوز نمی‌توان این پیمان را «ائتلاف ضدایرانی» نامید. مقام‌های ترکیه صریحاً گفته‌اند کشور مشخصی دشمن مشترک پیمان نیست و پاکستان نیز تاکنون از ورود عملی نظامی علیه حوثی‌ها خودداری کرده است.
اما پرسش گلکاریان همچنان پابرجاست:
اگر فعالیت نیروهای نزدیک به ایران، دولت‌های منطقه را به همکاری نظامی و امنیتی بیشتر وادارد، آیا ابزاری که قرار بود برای تهران عمق راهبردی بسازد، به ساخت عمق راهبردی برای رقبای ایران کمک نمی‌کند؟
این مسئله در یمن حساس‌تر است.
تهران می‌گوید انصارالله بازیگری مستقل است و دستور خود را از ایران نمی‌گیرد.
در مقابل، گزارش‌های خارجی از حمایت تسلیحاتی، مالی و مشورتی جمهوری اسلامی از حوثی‌ها سخن می‌گویند.
در سیاست بین‌الملل، فقط تعریف ایران از این رابطه اهمیت ندارد؛ برداشت عربستان، ترکیه، پاکستان، آمریکا و دیگر بازیگران نیز می‌تواند پیامد امنیتی ایجاد کند.
از سوی دیگر، نباید سوی دیگر معادله را نادیده گرفت.
حوثی‌ها در روزهای اخیر نه در حال فروپاشی، بلکه در حال پیشروی در ساحل دریای سرخ بوده‌اند و با تصرف مناطق راهبردی نزدیک باب‌المندب، هزینه قابل توجهی به عربستان و شبکه انرژی منطقه تحمیل کرده‌اند.
بنابراین شبکه منطقه‌ای ایران هنوز می‌تواند بازدارندگی و قدرت چانه‌زنی تولید کند.
مسئله اصلی، نقطه‌ای است که این بازدارندگی از آن عبور می‌کند و به نتیجه معکوس می‌رسد.
اگر تهدید مشترک باعث شود کشورهایی با منافع و سیاست‌های متفاوت، امنیت خود را در همکاری علیه شبکه‌های نزدیک به ایران جست‌وجو کنند، آنگاه تهران ممکن است با همان ابزاری که برای پراکنده‌کردن دشمنان ساخته بود، به نزدیک‌شدن آنان به یکدیگر کمک کند.
این همان «پارادوکس بازدارندگی» است:
قدرتی که برای دورکردن جنگ ساخته می‌شود، اگر بیش از حد به کار گرفته شود، ممکن است ائتلاف تازه‌ای برای مهار همان قدرت ایجاد کند.
از همین‌رو، پرسش پیش روی سیاست خارجی ایران فقط این نیست که «چگونه هزینه دشمن را بالا ببریم؟»
پرسش دشوارتر این است:
چگونه بازدارندگی بسازیم، بدون آنکه کشورهای خاکستری و غیرمتخاصم را به صف مخالفان خود هل دهیم؟
شاید در مرحله کنونی جنگ، مرز میان عمق راهبردی و محاصره راهبردی از همیشه باریک‌تر شده باشد.

متن کامل یادداشت قدیر گلکاریان در مشاهده فوری

#صدای_فرهیختگان

#قدیر_گلکاریان #بازدارندگی #یمن #انصارالله #عربستان #ترکیه #پاکستان #امنیت_منطقه‌ای

#فرهیختگان راهی به رهایی

🔴 پیچیدگی نظام و سادگی مخالفان

▪️ اپوزیسیون ملی در نزاع سه‌ضلعی کجاست؟

✍🏻 مصطفی محب‌کیا

در آستانه چهارمین سالگرد «زن، زندگی، آزادی» و پس از سرکوب خونین دی‌ماه ۱۴۰۴، یک پرسش همچنان باقی است:

چگونه حکومتی که هم با بحران مشروعیت سیاسی و هم با ناکارآمدی اقتصادی روبه‌روست، همچنان قادر است در برابر اعتراض گسترده و فشار خارجی دوام بیاورد؟

مصطفی محب‌کیا برای فهم این وضعیت، به جای نگاه‌کردن صرف به دستگاه سرکوب، از تغییر زمین سیاست در ایران سخن می‌گوید.

به باور او، سیاست ایران دیگر مثل بسیاری از دوره‌های پیشین، میدان یک نزاع ساده دوطرفه نیست.

در تجربه تاریخی ایرانیان، مبارزه با استبداد داخلی اغلب با مقاومت در برابر مداخله خارجی درهم تنیده بود. از جنگ‌های ایران و روس تا مشروطه و نهضت ملی نفت، بخشی از حافظه سیاسی ایرانیان حول همین دو مطالبه ساخته شد:

آزادی در داخل و استقلال در برابر خارج.

اما پس از انقلاب ۱۳۵۷، به تعبیر محب‌کیا، آرایش نیروها تغییر کرد.

اکنون با یک نزاع سه‌ضلعی روبه‌رو هستیم:

حکومت اقتدارگرا در داخل؛
قدرت‌های خارجی که می‌توانند از تحریم، فشار یا مداخله نظامی استفاده کنند؛
و جامعه‌ای که هم از استبداد داخلی زخم خورده و هم نسبت به مداخله خارجی حساس است.

همین سه‌ضلعی، کار اپوزیسیون را دشوار می‌کند.

اگر نیروی مخالف حکومت در یکی از دو قطب دیگر حل شود، جایگاه مستقل خود را از دست می‌دهد.

محب‌کیا دو نمونه را در دو سوی این طیف می‌بیند:

جریان‌هایی که به نام مقابله با امپریالیسم، سرکوب داخلی را نادیده می‌گیرند؛ و جریان‌هایی که به نام سرنگونی جمهوری اسلامی، نسبت به مداخله و فشار خارجی بی‌اعتنا یا حتی امیدوار می‌شوند.

در نگاه او، هر دو از نمایندگی «ضلع سوم» دور می‌شوند.

ضلع سوم یعنی نیرویی که بتواند هم‌زمان بگوید:

نه به استبداد داخلی؛ نه به تعیین سرنوشت ایران از بیرون.

این موضع، نه بی‌طرفی است و نه ایستادن میان دو صندلی.

اتفاقاً دشوارترین موضع سیاسی است؛ زیرا باید هم با قدرت داخلی مرزبندی داشت و هم اجازه نداد مخالفت با حکومت به وابستگی به قدرت خارجی تبدیل شود.

محب‌کیا معتقد است بخشی از توان جمهوری اسلامی نیز از همین پیچیدگی ناشی می‌شود.

هر زمان فشار خارجی تشدید می‌شود، حکومت می‌تواند بخشی از جامعه را حول مسئله استقلال، امنیت و تمامیت ارضی بسیج کند؛ حتی کسانی را که از وضع موجود ناراضی‌اند.

و هر زمان سرکوب داخلی شدت می‌گیرد، بخشی از مخالفان ممکن است به این نتیجه برسند که تنها نیروی خارجی قادر به تغییر موازنه است.

در نتیجه، دو قطبی ظاهریِ «حکومت ـ دشمن خارجی» می‌تواند به تضعیف همان نیروی مستقلی بینجامد که باید نماینده جامعه باشد.

پرسش اصلی این یادداشت در نهایت همین است:

آیا اپوزیسیون ایران می‌تواند نیرویی ملی باقی بماند که هم آزادی را بخواهد و هم استقلال را، بدون آنکه یکی را قربانی دیگری کند؟

شاید پیچیدگی جمهوری اسلامی فقط در ساختار قدرت آن نباشد؛
بخشی از پیچیدگی، در زمینی است که مخالفانش ناچارند در آن بازی کنند.

و شاید خطای بزرگ، ساده‌کردن همین زمین پیچیده باشد.

📌 متن کامل یادداشت

#صدای_فرهیختگان
#مصطفی_محب_کیا #اپوزیسیون #استقلال #دموکراسی #مداخله_خارجی #ایران

#فرهیختگان راهی به رهایی

📚 از یازده سپتامبر تا جنگ رمضان؛ بازخوانی چامسکی درباره قدرت، رسانه و توسل به زور

به مناسبت بیست‌وپنجمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر، ترجمه فارسی گفت‌وگوهای نوام چامسکی با ویرایشی تازه و مقدمه‌ای درباره نسبت آن بحث‌ها با جنگ امروز منتشر شده است.

نوام چامسکی در هفته‌ها و ماه‌های نخست پس از ۱۱ سپتامبر، برخلاف فضای غالب آمریکا، فقط نپرسید «چه کسی حمله کرد؟»

پرسش دشوارتر او این بود:

آمریکا با این واقعه چه خواهد کرد؟

گفت‌وگوهای او که در نوامبر ۲۰۰۱ با عنوان یازده سپتامبر منتشر شدند، نقدی بودند بر مسیری که واشنگتن در آغاز «جنگ با تروریسم» در پیش گرفت؛ مسیری که در آن قدرت نظامی، روایت رسانه‌ای و زبان «امنیت و آزادی» می‌توانستند توسل به زور را مشروع جلوه دهند.

چامسکی بر یک اصل اصرار داشت:

اگر تروریسم، کشتن غیرنظامیان و نقض حقوق انسان‌ها نادرست است، معیار اخلاقی و حقوقی باید برای همه دولت‌ها یکسان باشد؛ حتی برای قدرتمندترین آنها.

یکی از محورهای اصلی کتاب، همین مسئله «معیار دوگانه» است.

خشونت علیه آمریکا با بیشترین وضوح دیده می‌شود، نام و چهره قربانیانش در حافظه عمومی ثبت می‌شود و به‌درستی محکوم می‌شود؛ اما قربانیان مداخلات نظامی آمریکا در بسیاری موارد از قاب روایت رسمی بیرون می‌مانند.

چامسکی همچنین می‌پرسد آیا پس از ۱۱ سپتامبر، راهی جز لشکرکشی وجود داشت؟

آیا می‌شد حملات را به‌عنوان جنایتی علیه بشریت از مسیر تحقیق، حقوق بین‌الملل و تعقیب قضایی دنبال کرد، یا منطق قدرت از ابتدا گزینه نظامی را بر راه‌های حقوقی و سیاسی ترجیح داد؟

نسخه فارسی تازه، علاوه بر گفت‌وگوهای اصلی، نوشته‌هایی از ویرایش تکمیل‌شده کتاب از جمله «تأملاتی درباره یازدهم سپتامبر» و «آیا راه دیگری وجود داشت؟» را نیز دربر می‌گیرد.

✍🏻 محمدرضا نوروزپور، مترجم اثر، در مقدمه تازه کتاب این پرسش را به امروز ایران پیوند می‌زند.

او مدعی نیست که چامسکی درباره «جنگ رمضان» سخن گفته یا آن را پیش‌بینی کرده است.

بحث او این است که برخی سازوکارهایی که چامسکی پس از ۱۱ سپتامبر نقد می‌کرد، امروز نیز ارزش بازخوانی دارند:

ساختن دشمن مطلق، تقسیم جهان به خیر و شر، انسان‌زدایی از جامعه هدف، کم‌رنگ‌کردن قربانیان طرف مقابل، بی‌اعتنایی به راه‌حل‌های حقوقی و دیپلماتیک و ترجیح فشار و زور بر مذاکره.

ترجمه این اثر نیز سابقه‌ای قدیمی دارد.

بخش اصلی آن از ۲۰ شهریور ۱۳۸۱ در صفحه «اندیشه» روزنامه جام‌جم با عنوان «پرده یازدهم» در مجموعه‌ای سی‌قسمتی منتشر شد، اما در آن زمان به کتاب تبدیل نشد.

انتشار امروز آن، هم بازگشت به یکی از بحث‌های مهم پس از ۱۱ سپتامبر است و هم بازیابی بخشی از تاریخ مطبوعات ایران در نخستین سال‌های «جنگ با تروریسم».

شاید پرسش محوری کتاب پس از ۲۵ سال همچنان زنده باشد:

آیا قدرت بیشتر، حق بیشتری برای توسل به زور ایجاد می‌کند؟

و اگر قانون و اخلاق فقط برای دولت‌های ضعیف الزام‌آور باشند، از «نظم بین‌المللی مبتنی بر قانون» چه چیزی باقی می‌ماند؟

📕 یازده سپتامبر؛ از ۱۱ سپتامبر تا جنگ رمضان
نویسنده: نوام چامسکی
ترجمه و مقدمه: محمدرضا نوروزپور
ناشر: انتشارات خبر امروز

📞 تهیه کتاب:
۰۲۱۸۸۳۰۶۲۱۲
۰۲۱۸۸۳۰۶۲۱۳
۰۲۱۸۸۳۰۶۲۱۰

#منتخب_فرهیختگان
#نوام_چامسکی #محمدرضا_نوروزپور #یازده_سپتامبر #سیاست_خارجی_آمریکا #حقوق_بین‌الملل #رسانه

#فرهیختگان روزن آگاهی

🌐 امت سیاسی داریم؟ «توافق مکه» چه چیزی را نشان می‌دهد؟

✍🏻 عدنان فلاحی

«امت اسلامی» را می‌توان دست‌کم در دو معنای متفاوت به کار برد:

امت ایمانی و فرهنگی؛ جامعه‌ای گسترده از انسان‌هایی که با وجود اختلاف‌های قومی، زبانی، فقهی و سیاسی، خود را مسلمان می‌دانند.

و امت سیاسی؛ واحدی که قرار است منافع و مصالح سیاسی مشترک و یکپارچه داشته باشد و در برابر جهان بیرون همچون یک بازیگر واحد عمل کند.

مسئله اینجاست که این دو معنا اغلب با یکدیگر خلط می‌شوند.

تصور رایجی وجود دارد که جهان اسلام برای قرن‌ها یک «امت سیاسی واحد» بوده و تنها در دوره جدید، استعمار و دولت ـ ملت‌ها آن را از هم گسسته‌اند.

اما تاریخ، تصویر پیچیده‌تری نشان می‌دهد.

هنوز کمتر از چهار دهه از هجرت پیامبر نگذشته بود که اختلاف بر سر قدرت سیاسی به جنگ صفین میان علی و معاویه انجامید.

اندکی بعد، در خود قلمرو اسلامی، مراکز رقیب قدرت در شام، عراق و حجاز پدید آمدند؛ امویان، عبدالله بن زبیر، مختار و سپس جریان‌های متعدد علوی، هرکدام دعوی و منافع سیاسی خاص خود را داشتند.

در دوران عباسی نیز وحدت سیاسی دوام کامل نداشت.

حکومت‌های خودمختار و مستقل در مصر، ایران، شمال آفریقا و اندلس شکل گرفتند. بازماندگان اموی در سال ۷۵۶ دولت مستقل خود را در اندلس بنا کردند و قرن‌ها بعد حتی خلافتی رقیب بغداد پدید آوردند.

در شرق نیز صفاریان و دیگر قدرت‌های منطقه‌ای، اقتدار یکپارچه خلافت عباسی را شکستند.

حتی اشتراک مذهبی هم الزاماً مانع جنگ نبود.

دولت‌های سنی با یکدیگر جنگیدند؛ حکومت‌های شیعی نیز با وجود اشتراک مذهبی، منافع و رقابت‌های متفاوتی داشتند.

چند قرن بعد نیز جهان اسلام هم‌زمان شاهد عثمانیان، صفویان و ممالیک بود؛ سه قدرت مسلمان که نه فقط یک دولت واحد نبودند، بلکه بارها علیه یکدیگر جنگیدند و برای مشروعیت‌بخشیدن به نبردهایشان از زبان دین نیز استفاده کردند.

بنابراین از نگاه فلاحی، «امت سیاسی واحد» در تاریخ اسلام بیش از آنکه قاعده باشد، تجربه‌ای کوتاه و استثنایی بوده است.

اما این به معنای نفی امت فرهنگی و ایمانی نیست.

ابوالحسن اشعری، متکلم بزرگ اهل سنت، با وجود شرح اختلاف‌های گسترده فرقه‌ای، می‌نویسد مسلمانان به گروه‌ها و احزاب متفاوت تقسیم شدند، «اما اسلام آنان را گرد می‌آورد و دربر می‌گیرد.»

خود او نیز نخستین اختلاف بزرگ پس از پیامبر را اختلاف درباره امامت و قدرت سیاسی معرفی می‌کند.

این تمایز برای فهم سیاست امروز خاورمیانه اهمیت دارد.

عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان هر سه کشورهای مسلمان‌اند و اکنون در قالب «توافق مکه برای دفاع مشترک» همکاری امنیتی خود را گسترش داده‌اند.

اما همین اشتراک مذهبی به معنای یگانگی کامل منافع آنها نیست.

پاکستان هم‌زمان روابط مهمی با ایران دارد و در بحران اخیر حتی کوشیده میان تهران و ریاض میانجی‌گری کند؛ ترکیه نیز تصریح کرده که توافق مکه علیه ایران تنظیم نشده است. فشار ناشی از حملات حوثی‌ها اکنون همین تفاوت میان «تعهد دفاعی» و «منافع مستقل ملی» را در معرض آزمون قرار داده است.

اینجا پرسش اصلی روشن‌تر می‌شود:

آیا اشتراک دینی می‌تواند دولت‌هایی با جغرافیا، اقتصاد، تهدیدها و منافع متفاوت را به یک اراده سیاسی واحد تبدیل کند؟

تاریخ اسلام پاسخ ساده‌ای به این پرسش نمی‌دهد؛ اما شواهد فراوان نشان می‌دهد که دولت‌ها، حتی هنگامی که خود را اعضای یک امت می‌دانند، همچنان بر اساس مصلحت، امنیت و منافع خاص خود تصمیم می‌گیرند.

شاید اشتباه از آنجا آغاز شود که «امت» را از یک پیوند فرهنگی و دینی، به یک بازیگر سیاسی یکپارچه تبدیل کنیم.

مسلمانان می‌توانند در یک جهان فرهنگی مشترک زندگی کنند؛
اما از این امر لزوماً یک دولت، سیاست خارجی یا منفعت واحد زاده نمی‌شود.

و شاید «توافق مکه» نیز بیش از آنکه نشانه بازگشت یک امت سیاسی باشد، نمونه‌ای معاصر از همان واقعیت تاریخی باشد:

همکاری میان دولت‌های مسلمان، تا جایی پیش می‌رود که منافع ملی و محاسبات امنیتی‌شان اجازه دهد.

متن کامل یادداشت عدنان فلاحی در مشاهده فوری

#صدای_فرهیختگان
#عدنان_فلاحی #امت_اسلامی #توافق_مکه #ترکیه #پاکستان #عربستان #تاریخ_اسلام

#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 اعتراض به طرح «مقابله با نفوذ»؛ امنیت ملی یا امنیتی‌سازی جامعه؟
🔹 بیانیه نهضت آزادی ایران

شماره ۲۷۸۹
کلیات «طرح مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه» در ۲۵ مرداد در مجلس تصویب شد؛ طرحی که منتقدان آن می‌گویند مرز میان مقابله با جاسوسی و جرم‌انگاری ارتباطات عادی علمی، حرفه‌ای، رسانه‌ای و اجتماعی را مبهم می‌کند.
نهضت آزادی ایران در بیانیه‌ای تازه با ادامه روند تصویب این طرح مخالفت کرده و هشدار داده است که امنیت ملی نباید به بستری برای گسترش نظارت و مداخله امنیتی در زندگی روزمره شهروندان تبدیل شود.
در این بیانیه آمده است:
«نباید به نام مقابله با نفوذ، اردوگاهی برای شهروندان ساخت تا دانشجویان، استادان، پژوهشگران، هنرمندان، روزنامه‌نگاران و دیگر شهروندان، به سبب ارتباطات عادی خود با جهان، همواره در معرض سوءظن و محدودیت قرار گیرند.»
مسئله اصلی از نگاه نویسندگان بیانیه، ضرورت تعیین مرزی روشن است:
میان جاسوس و پژوهشگر؛

میان عامل یک دولت خارجی و شهروند مستقل؛

و میان همکاری امنیتی با بیگانه و ارتباط علمی، حرفه‌ای و اجتماعی با جهان.
نهضت آزادی استدلال می‌کند کشوری که برای توسعه و بازسازی به دانش، سرمایه انسانی و ارتباطات بین‌المللی نیاز دارد، نمی‌تواند استاد، پزشک، پژوهشگر یا هنرمند را صرفاً به دلیل ارتباط حرفه‌ای با نهادهای خارجی در معرض سوءظن امنیتی قرار دهد.
این نگرانی فقط از سوی مخالفان سیاسی حکومت مطرح نشده است. دولت نیز با نسخه فعلی طرح مخالفت کرده و نسبت به عناوین مبهم و گسترده، محدودشدن ارتباطات علمی و پیامدهای آن برای حقوق شهروندی هشدار داده است.
بیانیه نهضت آزادی اما نقد دیگری نیز مطرح می‌کند:
اگر مسئله «نفوذ» واقعاً یک تهدید امنیتی جدی است، چرا تمرکز قانون باید بیش از همه بر جامعه و روابط شهروندان قرار گیرد، در حالی که خود مقام‌های جمهوری اسلامی بارها از نفوذ در لایه‌های حساس حکومتی و امنیتی سخن گفته‌اند؟
در بیانیه آمده است که جست‌وجوی عامل نفوذ در میان جامعه، به جای تمرکز بر رخنه‌های احتمالی در ساختار قدرت، می‌تواند به نوعی «نعل وارونه» تبدیل شود و افکار عمومی را از صورت اصلی مسئله منحرف کند.
نهضت آزادی همچنین این طرح را از منظر قانون اساسی نقد می‌کند و به‌ویژه بر اصل ۹ تأکید دارد؛ اصلی که تصریح می‌کند هیچ مقامی حق ندارد حتی به نام حفظ استقلال و تمامیت ارضی، آزادی‌های مشروع را از مردم سلب کند.
مسئله‌ای که این بیانیه پیش می‌کشد، در نهایت فراتر از یک طرح قانونی است:
امنیت چگونه تعریف می‌شود؟
آیا جامعه‌ای که دانشگاه، رسانه، هنر و پژوهش آن از ارتباط آزاد با جهان هراس داشته باشد، امن‌تر می‌شود؟
یا امنیت پایدار زمانی شکل می‌گیرد که قانون بتواند با جاسوسی و نفوذ واقعی مقابله کند، بی‌آنکه میلیون‌ها ارتباط عادی و مشروع شهروندان را در سایه اتهام قرار دهد؟

📎 متن کامل بیانیه نهضت آزادی ایران:


#صدای_فرهیختگان

#نهضت_آزادی_ایران #مقابله_با_نفوذ #حقوق_شهروندی #آزادی_های_اساسی #امنیت_ملی

#فرهیختگان راهی به رهایی

 تبارنامه خونین این قبیله کجاست؟
که بر کرانه شهیدی دگر بیفزایند؟

کسی به کاهن این معبد شگفت نگفت:
بخور  ِ آتش و قربانیان ِ پی در پی
هنوز خشم خدا را فرو نیاورده ست؟

استاد شفیعی کدکنی
مرثیه مهسای زیبای ایران

#فرهیختگان در سوگ مظلومیت مهساها

▶️ فایل صوتی نشست معرفی و بررسی کتاب

«احساسات اخلاقی، واقعیت اخلاقی و پیشرفت اخلاقی»
نویسنده: تامس نیگل
کتاب احساسات اخلاقی، واقعیت اخلاقی و پیشرفت اخلاقی از تازه‌ترین آثاری است که بحث‌های بنیادین فلسفه اخلاق را دوباره پیش می‌کشد:
آیا ارزش‌های اخلاقی فقط برآمده از احساسات، قراردادها و زمینه‌های تاریخی‌اند، یا می‌توان از نوعی واقعیت اخلاقی مستقل سخن گفت؟
و اگر واقعیت اخلاقی وجود داشته باشد، آیا بشر می‌تواند در فهم و عمل اخلاقی واقعاً پیشرفت کند؟
در نشست معرفی و بررسی این کتاب، گروهی از فیلسوفان و پژوهشگران ایرانی از زاویه‌های مختلف به این پرسش‌ها و به پروژه فکری تامس نیگل پرداخته‌اند.
با حضور:
🔹 دکتر عبدالکریم سروش

🔹 استاد مصطفی ملکیان

🔹 دکتر یاسر میردامادی

🔹 دکتر جواد حیدری، مترجم کتاب

🔹 دکتر حسین کمالی
این نشست روز شنبه ۲۱ شهریور ۱۴۰۵ / ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶ برگزار شده و اکنون فایل صوتی آن برای شنیدن در دسترس است.
🎧 فایل صوتی نشست ضمیمه این پست است.
بررسی این کتاب فقط بحثی تخصصی در اخلاق نیست؛ بلکه به یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های زندگی انسانی بازمی‌گردد:
آیا درباره خوب و بد، درست و نادرست، چیزی فراتر از سلیقه، عادت و توافق اجتماعی وجود دارد؟
و اگر پاسخ مثبت باشد، چه نسبتی میان احساس اخلاقی، حقیقت اخلاقی و پیشرفت تاریخی انسان برقرار است؟
#منتخب_فرهیختگان

#تامس_نیگل #عبدالکریم_سروش #مصطفی_ملکیان #یاسر_میردامادی #جواد_حیدری #حسین_کمالی #فلسفه_اخلاق #حلقه_دیدگاه_نو

#فرهیختگان روزن آگاهی

چهار سال از آن روزها می‌گذرد.
آن تن از میان ما رفت، اما نام مهسا امینی از حصار بیمارستان عبور کرد، در سراسر ایران پیچید و به نمادی فراتر از مرزها بدل شد.
نامی که با سه واژه در حافظه جمعی ماند:
زن، زندگی، آزادی
#میراث_فرهیختگان

#مهسا_امینی #زن_زندگی_آزادی #دختر_ایران

#فرهیختگان راهی به رهایی

یک روز،
یـک نماد
برای ساختن یک تاریخ ...

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🔵 «حکومتِ تقسیم بر دو»؛ آیا این بار پراگماتیست‌ها دست بالا را می‌گیرند؟
🔹 گفت‌وگوی رضا علیجانی با تلویزیون جمهوری ایران
رضا علیجانی معتقد است برای فهم ساختار قدرت امروز ایران، تقسیم‌بندی سنتیِ «سپاه، روحانیت و تکنوکرات‌ها» چندان راهگشا نیست.
به نظر او، شکاف مهم‌تر اکنون میان دو رویکرد است:
تعامل‌گرایان و تقابل‌گرایان.
افرادی از هر سه بخش ساختار قدرت را می‌توان در هر دو سوی این شکاف یافت.
علیجانی جمهوری اسلامی را از آغاز، نوعی «حکومتِ تقسیم بر دو» می‌داند؛ ساختاری که همواره در درون خود دو گرایش رقیب داشته، اما نهایتاً نهاد ولایت فقیه نقش فصل‌الخطاب را ایفا کرده است.
پرسش امروز او این است:
آیا این بار نتیجه متفاوت خواهد بود و پراگماتیست‌ها می‌توانند تندروها را به حاشیه برانند؟
به باور علیجانی، هنوز برای پاسخ قطعی زود است.
او می‌گوید حتی درون سپاه نیز یک اراده واحد وجود ندارد و این نهاد را نباید شبیه ارتش‌های متمرکز مصر یا پاکستان تصور کرد که بتوانند به صورت یکپارچه و سلسله‌مراتبی کودتا کنند.
از نگاه او، سپاه مجموعه‌ای از طیف‌ها، شبکه‌ها و گعده‌های متفاوت است و نخستین نزاع، درون خود این مجموعه شکل می‌گیرد.
اما با وجود مرگ علی خامنه‌ای، نهاد ولایت فقیه باقی مانده و تعیین‌کننده نهایی جهت‌گیری نظام، همچنان رهبر جدید، مجتبی خامنه‌ای است.
علیجانی معتقد است باید دید آیا رهبر جدید سیاست دوپهلو و حفظ همزمان دو جناح را ادامه می‌دهد یا به‌تدریج مسیر روشن‌تری در پیش می‌گیرد.
برای نمونه، تغییر یا عدم تغییر مدیریت صداوسیما در ماه‌های آینده می‌تواند یکی از نشانه‌های مهم جهت‌گیری تازه باشد.
بخش دیگری از گفت‌وگو به تنگه هرمز اختصاص دارد.
علیجانی هشدار می‌دهد که این پرونده نباید به «بختک فریبکارانه‌ای» شبیه پرونده غنی‌سازی تبدیل شود؛ مسئله‌ای که سال‌ها هزینه تولید کند و امکان خروج از آن روزبه‌روز دشوارتر شود.
او با ایده دریافت پول صرفاً بابت «تأمین امنیت تنگه» مخالفت می‌کند و می‌پرسد:
اگر امنیت این آبراه مختل شود، چه بازیگری بیش از همه در مظان ایجاد ناامنی خواهد بود؟
علیجانی همچنین روایت می‌کند که مسعود پزشکیان از حمله به سه کشتی در خلیج فارس بی‌اطلاع بوده و از وزیر دفاع پرسیده است چرا این اقدام بدون دستور شورای عالی امنیت ملی صورت گرفته است؛ روایتی که هنوز نیازمند تأیید مستقل است.
اما مهم‌ترین بخش گفت‌وگو شاید به زمین بازی اپوزیسیون ملی و مستقل مربوط باشد.
به باور علیجانی، این زمین نه درون ساختار قدرت است و نه در اتکا به قدرت‌های خارجی.
زمین اصلی، جامعه است.
بازنشستگان، کارگران، معلمان، پرستاران، کارکنان، دانشجویان و دیگر گروه‌های اجتماعی که حول مطالبات مشخص فعال می‌شوند، همان عرصه‌ای هستند که نیروهای مستقل می‌توانند در آن قدرت اجتماعی بسازند.
او می‌گوید در شرایطی که صدای جنگ و بمباران غالب است، جامعه مدنی و نیروهای سیاسی عاملیت محدودی دارند.
اما پس از جنگ، میدان اجتماعی بار دیگر اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
علیجانی همچنین به منتقدانی که هنوز ذیل قانون اساسی فعالیت می‌کنند توصیه می‌کند روند کاریزماسازی از رهبر جدید را دشوار و طولانی کنند؛ با نقد صریح، خطاب مستقیم و عادی نگه‌داشتن زبان سیاسی پیرامون او.
به تعبیر او، هرقدر رهبر جدید دیرتر به جایگاه «قدرت مطلقه» برسد، جامعه مدنی فرصت بیشتری برای تقویت خود خواهد داشت.
و در نهایت، علیجانی بر یک عامل ناشناخته تأکید می‌کند:
جامعه ایران.
جامعه‌ای که در سال‌های ۵۶ و ۵۷ بسیاری را غافلگیر کرد و امروز، با گسترش شهرنشینی، سواد، حضور زنان، نسل جوان و شبکه‌های ارتباطی، ظرفیت غافلگیری بیشتری دارد.
از نگاه او، این غافلگیری البته در زمان صلح محتمل‌تر از زمان جنگ است.
پرسش اصلی گفت‌وگو همچنان باز می‌ماند:
آیا «حکومت تقسیم بر دو» این بار به نقطه‌ای می‌رسد که یکی از دو رویکرد ـ تعامل یا تقابل ـ سرانجام دست بالا را پیدا کند؟

🎧 فایل صوتی کامل گفت‌وگو


#صدای_فرهیختگان

#رضا_علیجانی #ساختار_قدرت #جامعه_مدنی #تنگه_هرمز #سپاه #ولایت_فقیه #اپوزیسیون
#فرهیختگان راهی به رهایی

🔴 لحظه پوپولیستی؛ چپ دموکراتیک چگونه باید «مردم» را بسازد؟
✍🏻 محمد حبیبی

نقد اقتصاد سیاسی
محمد حبیبی معتقد است ایران در وضعیتی قرار گرفته که می‌توان آن را، با وام‌گرفتن از شانتال موف، «لحظه پوپولیستی» نامید:
لحظه‌ای که نظم مستقر دیگر توان نمایندگی بخش مهمی از مطالبات جامعه را ندارد و نیروهای رقیب می‌کوشند خشم، ترس، امید و نارضایتی عمومی را در قالب گفتمان خود سازمان دهند.
از نگاه او، در چنین شرایطی رقیب اصلی چپ دموکراتیک فقط حکومت نیست؛ راست افراطی نیز برای تصاحب همین نارضایتی اجتماعی وارد میدان شده است.
راستی که با روایتی ساده و عاطفی از بازگشت اقتدار، شکوه ازدست‌رفته و منجی سیاسی، می‌کوشد خشم جامعه را به نیروی سیاسی تبدیل کند.
اما حبیبی می‌پرسد:
چپ با کدام چهره می‌تواند وارد این نبرد شود؟
پاسخ او روشن است: نه با چپ ارتدوکس.
چپی که همه تعارض‌های اجتماعی را به تضاد طبقاتی فرو می‌کاهد، با زبان انتزاعی از زندگی روزمره مردم فاصله می‌گیرد و گاه مسائل ژئوپلیتیک را بر مطالبات فوری جامعه ایران مقدم می‌داند، توان ساختن یک نیروی اجتماعی فراگیر را از دست می‌دهد.
در چنین گفتمانی، زن معترض به حجاب اجباری، جوان بی‌آینده، معلم، کارگر، بازنشسته، فعال محیط‌زیست و شهروندی که از تبعیض قومی یا مذهبی رنج می‌برد، لزوماً خود را بازنمی‌شناسد.
در مقابل، چپ دموکراتیک کثرت‌گرا از این فرض آغاز می‌کند که «مردم» یک واقعیت آماده و ازپیش‌موجود نیستند.
مردم باید ساخته شوند.
نه با حذف تفاوت‌ها، بلکه با پیوند دادن مطالبات متفاوت:
معیشت، آزادی، برابری جنسیتی، حقوق اقلیت‌ها، حقوق اتنیکی، محیط‌زیست، آموزش عمومی و مقابله با تمرکز قدرت و ثروت.
در این نگاه، مسئله اصلی یافتن یک تضاد واحد نیست؛ بلکه ساختن زبانی مشترک میان تجربه‌های متفاوت است.
حبیبی بر همین اساس تفاوت چپ دموکراتیک و راست افراطی را در محل ترسیم مرز سیاسی می‌بیند.
راست افراطی می‌تواند خشم عمومی را متوجه مهاجر، اقلیت یا «دیگری» کند.
اما چپ کثرت‌گرا باید مرز خود را نه مقابل گروه‌های حاشیه‌ای جامعه، بلکه در برابر تمرکز قدرت، ثروت و امتیاز ترسیم کند.
خلاصه تفاوت دو رویکرد شاید همین باشد:
یک چپ منتظر است تاریخ و یک تضاد بنیادین کار خود را بکنند؛

چپ دیگر می‌کوشد از دل دردهای واقعیِ همین‌جا و همین‌اکنون، «مردم» را به‌عنوان یک سوژه سیاسی متکثر بسازد.
در نهایت، نبرد اصلی فقط بر سر سازمان، رسانه یا منابع نیست.
نبرد بر سر گفتمان است؛ بر سر اینکه چه کسی می‌تواند به رنج‌های پراکنده جامعه، زبان و افق مشترک بدهد.

📎 متن کامل یادداشت


#صدای_فرهیختگان

#محمد_حبیبی #چپ_دموکراتیک #شانتال_موف #پوپولیسم #دموکراسی #عدالت_اجتماعی
#فرهیختگان راهی به رهایی

⚡️ «بازی با اعصاب مردم»؛ نقدی بر وعده وزیر نیرو درباره پایان خاموشی‌ها
✍🏻 امیرحسین عباسی

انصاف‌نیوز
عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، در ۱۴ شهریور اعلام کرد:
«دیگر قطعی برق برنامه‌ریزی‌شده نداریم.»
او حتی از مردم خواست اگر خاموشی برنامه‌ریزی‌شده‌ای مشاهده کردند، موضوع را به سامانه ۱۲۱ اطلاع دهند.
اما به نوشته امیرحسین عباسی، خیلی زود دوباره جدول‌های زمان‌بندی خاموشی در برخی استان‌ها منتشر شد؛ و همین فاصله میان وعده رسمی و تجربه روزمره مردم، پرسش‌هایی جدی ایجاد کرد.
آیا وزیر از وضعیت واقعی ناترازی برق بی‌اطلاع بوده است؟
آیا گزارش‌های نادرست از زیرمجموعه دریافت کرده؟
یا سخنی گفته شده که پشتوانه عملی آن هنوز فراهم نبوده است؟
عباسی همچنین به وعده دیگر وزیر اشاره می‌کند: افزایش هفتگی ۱۰۰ مگاوات به ظرفیت تولید برق کشور؛ وعده‌ای که به باور او، پس از تجربه اخیر باید با دقت بیشتری سنجیده و پیگیری شود.
مسئله فقط خاموشی نیست.
وقتی زندگی روزمره مردم، کسب‌وکارها و برنامه‌ریزی خانوارها مستقیماً به برق وابسته است، اعتبار سخن رسمی نیز بخشی از مدیریت بحران است.
اگر فاصله میان اعلام مسئولان و واقعیت زندگی مردم زیاد شود، فقط شبکه برق نیست که دچار ناترازی می‌شود؛
اعتماد عمومی هم از مدار خارج می‌شود.
📎 متن کامل در انصاف‌نیوز:

https://ensafnews.com/665766/
#صدای_فرهیختگان

#وزارت_نیرو #عباس_علی_آبادی #قطعی_برق #ناترازی_انرژی #اعتماد_عمومی

#فرهیختگان راهی به رهایی

💧 شب «قنات‌های تهران»؛ تمدنی که زیر پای شهر جریان دارد
در یکی از شب‌های بخارا، «قنات‌های تهران» موضوع گفت‌وگو قرار گرفت؛ با حضور پژوهشگرانی از حوزه آب، میراث و تاریخ تهران.
این نشست در شهر کتاب نیاوران برگزار شد و هم‌زمان، شماره فصلنامه «صنوبر» که ویژه قنات است، رونمایی شد.
قنات فقط یک سازه مهندسی برای انتقال آب نیست.
بخشی از تاریخ زیستن در فلات ایران است؛ حاصل دانشی که به جای غلبه بر طبیعت، بر شناخت، صبر، سازگاری و مصرف سنجیده استوار بود.
تهران نیز شهری با شبکه گسترده‌ای از قنات‌ها بوده است؛ رگ‌هایی زیرزمینی که سال‌ها آب محله‌ها، باغ‌ها و زندگی شهر را تأمین می‌کردند.
اهمیت بازگشت به قنات فقط در نوستالژی گذشته نیست.
در روزگاری که بحران آب به یکی از جدی‌ترین مسائل ایران تبدیل شده، قنات یادآور یک پرسش است:
آیا می‌توان دوباره از سنت‌های بومی مدیریت آب، چیزی برای آینده آموخت؟
با سخنرانی:
مونا مسعودی آشتیانی، فاطمه خدادادی آق‌قلعه، علی‌اصغر سمسار یزدی، احمد مالکی، رضا شیرازیان، محمد حسن‌لی، علی دهباشی و مانیا شفاهی
#میراث_فرهیختگان
#قنات #تهران #شب_های_بخارا #فصلنامه_صنوبر #میراث_فرهنگی #آب
#فرهیختگان روزن آگاهی

🎥 از انقلاب ۵۷ تا امروز؛ ریشه‌های غرب‌ستیزی در ایران و ایران‌ستیزی در غرب
🔹 به روایت مجید تفرشی | قسمت چهارم
چرا «غرب» در بخشی از سیاست و فرهنگ ایران به دشمنی دائمی بدل شد؟ و در سوی مقابل، تصویر ایران در سیاست و افکار عمومی غرب چگونه دستخوش بدبینی، سوءظن و ایران‌ستیزی شد؟
مجید تفرشی در قسمت چهارم مجموعه «واکاوی تاریخی ریشه‌های غرب‌ستیزی در ایران و ایران‌ستیزی در غرب»، این بار به تحولات پس از انقلاب ۱۳۵۷ می‌پردازد.
این گفتار ادامه پروژه‌ای تاریخی است که می‌کوشد مناسبات ایران و غرب را نه با روایت‌های یک‌طرفه، بلکه در بستر تحولات سیاسی، تجربه‌های تاریخی و تصویرهایی که دو سوی این رابطه از یکدیگر ساخته‌اند، بررسی کند.
موضوعی که امروز، در میانه یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های روابط ایران و غرب، اهمیتی دوچندان یافته است:
چه بخشی از خصومت امروز محصول تعارض واقعی منافع است و چه بخشی میراث روایت‌ها، خاطره‌ها و سیاست‌هایی است که طی دهه‌ها بازتولید شده‌اند؟

▶️ تماشای کامل گفتار:

#منتخب_فرهیختگان
#مجید_تفرشی #غرب_ستیزی #ایران_ستیزی #تاریخ_معاصر #ایران_و_غرب
#فرهیختگان روزن آگاهی

لیلا یعقوبی 
رشت. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🎬 ادل انل: «اسرائیل مرتکب نسل‌کشی است و فرانسه همدست»؛ بازپخش برنامه حذف شد
ادل انل، بازیگر و نویسنده فرانسوی، در برنامه La Grande Librairie شبکه France 5، در بخشی که به‌عنوان «کارت سفید» در اختیار او قرار گرفته بود، مستقیماً درباره جنگ غزه سخن گفت.
او اعلام کرد:
«دولت اسرائیل در فلسطین مرتکب نسل‌کشی می‌شود و فرانسه همدست است.»
و در پایان افزود:
«امر غیرقابل‌قبول را نپذیرید؛ اسرائیل را تحریم کنید و فلسطین را آزاد کنید.»
پس از پخش زنده، بازپخش کامل این قسمت از پلتفرم France.tv حذف شد؛ اقدامی که شماری از سیاستمداران و منتقدان فرانسوی آن را «سانسور» خواندند.
خود انل نیز در واکنش گفت انتظار داشته شاید همان بخش حذف شود، اما France Télévisions «کل برنامه» را از دسترس خارج کرده است.
در مقابل، France Télévisions می‌گوید حذف بازپخش اقدامی موقت و احتیاطی بوده است؛ زیرا سخنان انل بدون ارائه دیدگاه مخالف پخش شده و چند شکایت نیز به نهاد ناظر رسانه‌ای فرانسه، Arcom، رسیده است.
در نتیجه، بحث فقط درباره موضع سیاسی یک هنرمند نیست؛ ماجرا به پرسشی قدیمی درباره رسانه عمومی بازمی‌گردد:
مرز میان الزام به تکثر دیدگاه‌ها و محدودکردن یک صدای سیاسی کجاست؟
#منتخب_فرهیختگان

#ادل_انل #فرانسه #غزه #فلسطین #اسرائیل #آزادی_بیان #رسانه

#فرهیختگان روزن آگاهی