⚡️ «بازی با اعصاب مردم»؛ نقدی بر وعده وزیر نیرو درباره پایان خاموشی‌ها
✍🏻 امیرحسین عباسی

انصاف‌نیوز
عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، در ۱۴ شهریور اعلام کرد:
«دیگر قطعی برق برنامه‌ریزی‌شده نداریم.»
او حتی از مردم خواست اگر خاموشی برنامه‌ریزی‌شده‌ای مشاهده کردند، موضوع را به سامانه ۱۲۱ اطلاع دهند.
اما به نوشته امیرحسین عباسی، خیلی زود دوباره جدول‌های زمان‌بندی خاموشی در برخی استان‌ها منتشر شد؛ و همین فاصله میان وعده رسمی و تجربه روزمره مردم، پرسش‌هایی جدی ایجاد کرد.
آیا وزیر از وضعیت واقعی ناترازی برق بی‌اطلاع بوده است؟
آیا گزارش‌های نادرست از زیرمجموعه دریافت کرده؟
یا سخنی گفته شده که پشتوانه عملی آن هنوز فراهم نبوده است؟
عباسی همچنین به وعده دیگر وزیر اشاره می‌کند: افزایش هفتگی ۱۰۰ مگاوات به ظرفیت تولید برق کشور؛ وعده‌ای که به باور او، پس از تجربه اخیر باید با دقت بیشتری سنجیده و پیگیری شود.
مسئله فقط خاموشی نیست.
وقتی زندگی روزمره مردم، کسب‌وکارها و برنامه‌ریزی خانوارها مستقیماً به برق وابسته است، اعتبار سخن رسمی نیز بخشی از مدیریت بحران است.
اگر فاصله میان اعلام مسئولان و واقعیت زندگی مردم زیاد شود، فقط شبکه برق نیست که دچار ناترازی می‌شود؛
اعتماد عمومی هم از مدار خارج می‌شود.
📎 متن کامل در انصاف‌نیوز:

https://ensafnews.com/665766/
#صدای_فرهیختگان

#وزارت_نیرو #عباس_علی_آبادی #قطعی_برق #ناترازی_انرژی #اعتماد_عمومی

#فرهیختگان راهی به رهایی

💧 شب «قنات‌های تهران»؛ تمدنی که زیر پای شهر جریان دارد
در یکی از شب‌های بخارا، «قنات‌های تهران» موضوع گفت‌وگو قرار گرفت؛ با حضور پژوهشگرانی از حوزه آب، میراث و تاریخ تهران.
این نشست در شهر کتاب نیاوران برگزار شد و هم‌زمان، شماره فصلنامه «صنوبر» که ویژه قنات است، رونمایی شد.
قنات فقط یک سازه مهندسی برای انتقال آب نیست.
بخشی از تاریخ زیستن در فلات ایران است؛ حاصل دانشی که به جای غلبه بر طبیعت، بر شناخت، صبر، سازگاری و مصرف سنجیده استوار بود.
تهران نیز شهری با شبکه گسترده‌ای از قنات‌ها بوده است؛ رگ‌هایی زیرزمینی که سال‌ها آب محله‌ها، باغ‌ها و زندگی شهر را تأمین می‌کردند.
اهمیت بازگشت به قنات فقط در نوستالژی گذشته نیست.
در روزگاری که بحران آب به یکی از جدی‌ترین مسائل ایران تبدیل شده، قنات یادآور یک پرسش است:
آیا می‌توان دوباره از سنت‌های بومی مدیریت آب، چیزی برای آینده آموخت؟
با سخنرانی:
مونا مسعودی آشتیانی، فاطمه خدادادی آق‌قلعه، علی‌اصغر سمسار یزدی، احمد مالکی، رضا شیرازیان، محمد حسن‌لی، علی دهباشی و مانیا شفاهی
#میراث_فرهیختگان
#قنات #تهران #شب_های_بخارا #فصلنامه_صنوبر #میراث_فرهنگی #آب
#فرهیختگان روزن آگاهی

🎥 از انقلاب ۵۷ تا امروز؛ ریشه‌های غرب‌ستیزی در ایران و ایران‌ستیزی در غرب
🔹 به روایت مجید تفرشی | قسمت چهارم
چرا «غرب» در بخشی از سیاست و فرهنگ ایران به دشمنی دائمی بدل شد؟ و در سوی مقابل، تصویر ایران در سیاست و افکار عمومی غرب چگونه دستخوش بدبینی، سوءظن و ایران‌ستیزی شد؟
مجید تفرشی در قسمت چهارم مجموعه «واکاوی تاریخی ریشه‌های غرب‌ستیزی در ایران و ایران‌ستیزی در غرب»، این بار به تحولات پس از انقلاب ۱۳۵۷ می‌پردازد.
این گفتار ادامه پروژه‌ای تاریخی است که می‌کوشد مناسبات ایران و غرب را نه با روایت‌های یک‌طرفه، بلکه در بستر تحولات سیاسی، تجربه‌های تاریخی و تصویرهایی که دو سوی این رابطه از یکدیگر ساخته‌اند، بررسی کند.
موضوعی که امروز، در میانه یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های روابط ایران و غرب، اهمیتی دوچندان یافته است:
چه بخشی از خصومت امروز محصول تعارض واقعی منافع است و چه بخشی میراث روایت‌ها، خاطره‌ها و سیاست‌هایی است که طی دهه‌ها بازتولید شده‌اند؟

▶️ تماشای کامل گفتار:

#منتخب_فرهیختگان
#مجید_تفرشی #غرب_ستیزی #ایران_ستیزی #تاریخ_معاصر #ایران_و_غرب
#فرهیختگان روزن آگاهی

لیلا یعقوبی 
رشت. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🎬 ادل انل: «اسرائیل مرتکب نسل‌کشی است و فرانسه همدست»؛ بازپخش برنامه حذف شد
ادل انل، بازیگر و نویسنده فرانسوی، در برنامه La Grande Librairie شبکه France 5، در بخشی که به‌عنوان «کارت سفید» در اختیار او قرار گرفته بود، مستقیماً درباره جنگ غزه سخن گفت.
او اعلام کرد:
«دولت اسرائیل در فلسطین مرتکب نسل‌کشی می‌شود و فرانسه همدست است.»
و در پایان افزود:
«امر غیرقابل‌قبول را نپذیرید؛ اسرائیل را تحریم کنید و فلسطین را آزاد کنید.»
پس از پخش زنده، بازپخش کامل این قسمت از پلتفرم France.tv حذف شد؛ اقدامی که شماری از سیاستمداران و منتقدان فرانسوی آن را «سانسور» خواندند.
خود انل نیز در واکنش گفت انتظار داشته شاید همان بخش حذف شود، اما France Télévisions «کل برنامه» را از دسترس خارج کرده است.
در مقابل، France Télévisions می‌گوید حذف بازپخش اقدامی موقت و احتیاطی بوده است؛ زیرا سخنان انل بدون ارائه دیدگاه مخالف پخش شده و چند شکایت نیز به نهاد ناظر رسانه‌ای فرانسه، Arcom، رسیده است.
در نتیجه، بحث فقط درباره موضع سیاسی یک هنرمند نیست؛ ماجرا به پرسشی قدیمی درباره رسانه عمومی بازمی‌گردد:
مرز میان الزام به تکثر دیدگاه‌ها و محدودکردن یک صدای سیاسی کجاست؟
#منتخب_فرهیختگان

#ادل_انل #فرانسه #غزه #فلسطین #اسرائیل #آزادی_بیان #رسانه

#فرهیختگان روزن آگاهی

🚩 مرز میان اصلاح و توجیه؛ چه زمانی ماندن به تداوم ساختار خطا کمک می‌کند؟
✍🏻 مسعود بحرینی
تا کجا باید برای اصلاح یک ساختار ماند و تلاش کرد؟
و از چه نقطه‌ای به بعد، «ماندن برای اصلاح» به توجیه حضور در ساختاری تبدیل می‌شود که نه اراده تغییر دارد و نه ظرفیت پذیرش آن را؟
مسعود بحرینی این پرسش را از منظری اخلاقی مطرح می‌کند:
تا زمانی که امید و امکان واقعی برای اصلاح وجود دارد، ماندن و تلاش‌کردن معنا دارد؛ اما اگر همه راه‌ها آزموده شده و ساختار بارها نشان داده است که اصلاح را پس می‌زند، ادامه حضور لزوماً اصلاح‌گری نیست.
زیرا حضور همیشه خنثی نیست.
گاهی وجود یک فرد سالم، خوش‌نام یا منتقد در یک ساختار نادرست، ناخواسته برای همان ساختار اعتبار و مشروعیت تولید می‌کند؛ حتی اگر آن فرد شخصاً با بسیاری از عملکردهای آن مخالف باشد.
از اینجاست که مرز دشوار میان امید و توجیه پدیدار می‌شود.
آیا هنوز واقعاً می‌توان تغییری ایجاد کرد، یا فقط هزینه رفتن زیاد است؟
آیا حضور برای اصلاح است، یا منافع، عادت، وابستگی و ترس از دست‌دادن موقعیت، در لباس «مصلحت» ظاهر شده‌اند؟
بحرینی هشدار می‌دهد که خودفریبی در این نقطه آسان است؛ انسان می‌تواند برای ماندن خود دلایل اخلاقی بسازد، در حالی که حضورش عملاً به دوام همان وضعیتی کمک می‌کند که آن را نادرست می‌داند.
از همین رو، او به‌ویژه کسانی را خطاب قرار می‌دهد که در ساختارهای دینی و سیاسی، در خلوت منتقدند اما در عرصه عمومی همچنان زبان تأیید و وفاداری به کار می‌برند.
پرسش در نهایت ساده اما سنگین است:
اگر منفعت شخصی را از معادله حذف کنیم، باز هم ماندن را انتخاب خواهیم کرد؟
ماندن همیشه وفاداری نیست و رفتن همیشه خیانت نیست.
گاهی رفتن، وفاداری به وجدان است؛ و ماندن، خیانت به حقیقتی که خود به آن رسیده‌ایم.
#صدای_فرهیختگان

#مسعود_بحرینی #اصلاح_طلبی #اخلاق_سیاسی #وجدان #مسئولیت_اخلاقی
#فرهیختگان راهی به رهایی

🎬 وزیر فرهنگ اسرائیل خواستار سلب تابعیت سازندگان «NAZA» شد
پس از موفقیت مستند «NAZA» در جشنواره ونیز، میکی زوهار، وزیر فرهنگ اسرائیل، خواستار سلب تابعیت دو کارگردان اسرائیلی آن، یووال آبراهام و راشل زور شد و آنان را به «خیانت به کشور» متهم کرد.
«NAZA» که جایزه ویژه هیئت داوران ونیز را گرفت، بر پایه گفت‌وگو با ۲۴ افسر، سرباز و افشاگر نظامی و اطلاعاتی اسرائیلی ساخته شده و سازوکارهای هدف‌گیری در جنگ غزه و هزینه آن برای غیرنظامیان را بررسی می‌کند. این فیلم در نخستین نمایش خود نیز حدود ۲۵ دقیقه تشویق ایستاده دریافت کرد.
آبراهام و زور پیش‌تر با مستند «سرزمین دیگری نیست» (No Other Land) درباره خشونت شهرک‌نشینان اسرائیلی در کرانه باختری، اسکار بهترین مستند را به دست آورده بودند.
ارتش اسرائیل اتهامات مطرح‌شده در «NAZA» را رد کرده و به ناشناس‌بودن شماری از منابع فیلم ایراد گرفته است.
در عین حال، سلب تابعیت با دستور وزیر فرهنگ به‌تنهایی ممکن نیست؛ در نظام حقوقی اسرائیل چنین اقدامی نیازمند طی مراحل قانونی، از جمله ورود وزیر کشور، تأیید وزیر دادگستری و حکم قضایی است. بنابراین سخنان زوهار فعلاً تهدید و اعلام قصد سیاسی است، نه سلب تابعیت انجام‌شده.
ماجرا بار دیگر یک پرسش قدیمی را به میان آورده است:
مرز میان نقد عملکرد دولت در زمان جنگ و اتهام «خیانت» کجاست؟
#منتخب_فرهیختگان

#NAZA #یووال_آبراهام #راشل_زور #غزه #اسرائیل #آزادی_بیان #سینمای_مستند
#فرهیختگان روزن آگاهی

🎬 روایت «براوو» از دو روز بقا و عملیات نجات در عمق ایران
گفت‌وگوی کامل برنامه 60 Minutes با افسر سامانه‌های تسلیحاتی نیروی هوایی آمریکا با نام عملیاتی «براوو»؛ یکی از دو سرنشین جنگنده‌ای که در ماه آوریل بر فراز ایران سرنگون شد.
او در این مصاحبه از سقوط، جراحات شدید، حدود ۵۰ ساعت بقا و اختفا در خاک ایران و سرانجام عملیات پیچیده جست‌وجو و نجات برای خارج‌کردنش سخن می‌گوید.
این روایت، تصویری کم‌سابقه از یکی از عملیات‌های پرریسک آمریکا در عمق خاک ایران ارائه می‌کند.
🎥 نسخه کامل با زیرنویس فارسی ضمیمه پست است.
#منتخب_فرهیختگان

#براوو #CSAR #ایران #نیروی_هوایی_آمریکا #60Minutes #جنگ

#فرهیختگان روزن آگاهی

🔵 ایران در آستانه یک انتخاب تاریخی؛ جنگ، گذار و ضرورت آشتی ملی
✍🏻 مهرداد خوانساری
جنگ، یکی از عمیق‌ترین شکاف‌های سیاسی سال‌های اخیر را میان ایرانیان ایجاد کرده است:
آیا فشار و مداخله خارجی می‌تواند راهی برای پایان جمهوری اسلامی باشد، یا ویرانی کشور هزینه‌ای است که آزادی را نیز به خطر می‌اندازد؟
مهرداد خوانساری معتقد است تجربه ماه‌های گذشته یک واقعیت مهم را روشن کرده:
مخالفت با جنگ، به معنای حمایت از جمهوری اسلامی نیست؛ همان‌طور که تلاش برای صلح، به معنای چشم‌پوشی از آزادی و دموکراسی نیست.
به باور او، ایران امروز همان ایران آغاز جنگ نیست. در درون ساختار قدرت نیز شکافی جدی میان دو رویکرد شکل گرفته است:
یک سو، نیروهایی که ادامه جنگ و تقابل را برای بقای خود ضروری می‌دانند؛

و سوی دیگر، عمل‌گرایانی که پایان جنگ، کاهش تنش و توافق با آمریکا را راهی برای جلوگیری از فروپاشی بیشتر اقتصاد و جامعه می‌بینند.
اما پرسش مهم‌تر، به مخالفان جمهوری اسلامی بازمی‌گردد:
آیا می‌توان هم با حکومت مخالف بود و هم با ویرانی ایران؟
خوانساری پاسخ را در یک گذار تدریجی، مسالمت‌آمیز و مبتنی بر آشتی ملی جست‌وجو می‌کند؛ آشتی‌ای که به معنای فراموش‌کردن سرکوب و بی‌عدالتی نیست، بلکه تلاشی است برای جلوگیری از چرخه تازه‌ای از انتقام، خشونت و فروپاشی.
در این نگاه، گذار موفق باید میان چند ضرورت تعادل برقرار کند:
پاسخگویی بدون انتقام؛

تغییر سیاسی بدون فروپاشی کشور؛

عدالت بدون جنگ داخلی؛

و آزادی همراه با حفظ انسجام ملی.
نویسنده برای چنین گذاری، از آزادی زندانیان سیاسی، پایان فشارهای ایدئولوژیک در زندگی مردم، استقلال قوه قضائیه، آزادی رسانه و تشکل، مبارزه با فساد، انتخابات آزاد و بازنویسی قانون اساسی بر محور حاکمیت ملت سخن می‌گوید.
در نهایت، مسئله‌ای که این یادداشت پیش می‌کشد ساده اما بنیادین است:
چگونه می‌توان جمهوری اسلامی را پشت سر گذاشت، بی‌آنکه ایران نیز در مسیر تغییر از دست برود؟
شاید بزرگ‌ترین مسئولیت نسل امروز همین باشد:
ساختن راهی میان استبداد و ویرانی.

📎 متن کامل یادداشت مهرداد خوانساری در خبرنامه گویا:


#صدای_فرهیختگان

#مهرداد_خوانساری #آشتی_ملی #گذار_سیاسی #جنگ #صلح #دموکراسی #ایران

#فرهیختگان راهی به رهایی

♦️ مشروطه و اندیشه توسعه در ایران
🎥 سخنرانی داریوش رحمانیان در نشست «مشروطه و اندیشه توسعه در ایران»؛ نشستی که به مناسبت یکصدوبیستمین سال امضای فرمان مشروطیت در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.
رحمانیان در این گفتار، نسبت تجربه مشروطه با مسئله دیرپای توسعه، دولت و تجدد در ایران را بررسی می‌کند.
🎬 ویدئوی سخنرانی ضمیمه پست است.
#منتخب_فرهیختگان

#داریوش_رحمانیان #مشروطه #توسعه #تاریخ_معاصر #اندیشه_سیاسی

#فرهیختگان روزن آگاهی

📚 خدمتی شایسته شأن دانشگاه تهران؛ «بار عام» برای میراث مکتوب
✍🏻 میلاد عظیمی
رسول جعفریان را می‌توان از خادمان جدی کتاب و پژوهش در ایران دانست؛ کتاب‌خوان، کتاب‌نویس و بیش از همه، علاقه‌مند به آسان‌کردن دسترسی پژوهشگران به منابع.
میلاد عظیمی یادآوری می‌کند که جعفریان در کتابخانه مجلس نیز همین نگاه را داشت: نسخه‌ها باید از «گنجینه» بیرون بیایند و در اختیار محقق قرار گیرند، نه اینکه دسترسی به آنها خود به مانعی برای پژوهش تبدیل شود.
همین نگاه در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران نیز ادامه یافت.
تصاویر ۱۲٬۹۵۰ نسخه خطی این کتابخانه در اختیار پژوهشگران قرار گرفت؛ میراثی که حاصل دهه‌ها کوشش چهره‌هایی چون ایرج افشار، مجتبی مینوی و محمدتقی دانش‌پژوه است.
عظیمی از آرزوی جعفریان نقل می‌کند:
«آیا می‌شود یک روز اعلام کرد ایران هم میراث مکتوب هزارساله خود را به‌صورت دیجیتالی در اختیار عموم قرار داده است؟»
این فقط مسئله اسکن چند هزار کتاب نیست.
پشت آن یک نگاه فرهنگی نهفته است:
میراث مکتوب زمانی زنده است که خوانده شود، پژوهیده شود و در دسترس باشد.
دانشگاه تهران با گشودن این گنجینه، کاری در شأن نام و تاریخ خود کرده است؛ خدمتی که شاید ارزش واقعی‌اش را نسل‌های بعد بهتر بفهمند.
#میراث_فرهیختگان

#میلاد_عظیمی #رسول_جعفریان #دانشگاه_تهران #نسخه_خطی #میراث_مکتوب #کتابخانه
#فرهیختگان روزن آگاهی

📚 جلال آل‌احمد و ادبیات اعترافی؛ از «دید و بازدید» تا «سنگی بر گوری»
✍🏻 سینا جهاندیده
اعتراف یعنی گفتن از چیزی که میل به پنهان‌ماندن دارد.
سینا جهاندیده با تکیه بر خوانشی فرویدی، ادبیات اعترافی را صحنه کشمکش میان خودآگاه و ناخودآگاه می‌بیند؛ جایی که نویسنده با گفتن، هم خود را تخلیه می‌کند و هم پیش از آنکه دیگری او را متهم کند، خود به داوری خویش می‌نشیند.
در این نوع نوشتن، «من» فقط راوی نیست؛ خودِ او موضوع روایت است.
از همین منظر، جلال آل‌احمد یکی از اعترافی‌ترین نویسندگان معاصر فارسی به نظر می‌رسد.
جهاندیده معتقد است جلال بیش از بسیاری از نویسندگان، زندگی، بحران‌های هویتی، ناسازگاری‌ها و تجربه‌های شخصی خود را وارد آثارش کرده است.
از «دید و بازدید» تا «سنگی بر گوری» می‌توان سفری را دنبال کرد:
خروج از خانواده سنتی و مذهبی، تجربه جهان‌های فکری و سیاسی متفاوت، سرگردانی میان هویت‌ها و سرانجام بازگشت دوباره به مسئله خود.
در این خوانش، نثر عصبی، معترض و ناآرام جلال نیز فقط یک سبک ادبی نیست؛ نشانه کشمکشی درونی است که پیوسته راه خود را به متن باز می‌کند.
و در نهایت، «سنگی بر گوری» به اوج این ادبیات اعترافی بدل می‌شود؛ متنی که جلال در آن بی‌رحمانه‌تر از همیشه خود، زندگی خصوصی و شکست‌هایش را در معرض نگاه خواننده قرار می‌دهد.
به تعبیر جهاندیده، اینجا اعتراف فقط افشای یک راز نیست؛
رسواکردنِ خود و جهانی است که نویسنده را دربر گرفته است.

متن کامل یادداشت سینا جهاندیده در مشاهده فوری

#میراث_فرهیختگان

#سینا_جهاندیده #جلال_آل_احمد #سنگی_بر_گوری #ادبیات_اعترافی #روانکاوی #فروید

#فرهیختگان روزن آگاهی

🔵 از تافل تا دانشگاه؛ نامه‌ای به وزیر علوم درباره محرومیت جوانان بهائی
خطاب به حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری
اظهارات اخیر وزیر علوم در اعتراض به محروم‌کردن ایرانیان از شرکت در آزمون‌هایی مانند تافل، بر اصلی روشن تکیه داشت:
راه آموختن و پیشرفت علمی نباید به دلیل ملیت و تابعیت بر کسی بسته شود.
اما همین اصل، پرسشی داخلی نیز پیش روی وزارت علوم می‌گذارد.
دهه‌هاست که بسیاری از جوانان بهائی ایران، صرفاً به دلیل باور دینی خود، با محرومیت از آموزش عالی روبه‌رو بوده‌اند؛ جوانانی که در همین کشور متولد شده‌اند و خواسته‌ای جز تحصیل، پیشرفت و مشارکت در آینده ایران ندارند.
اگر محروم‌کردن یک جوان ایرانی از فرصت علمی در خارج از کشور ناعادلانه است، چگونه می‌توان محرومیت همان جوان از دانشگاه در داخل کشور را پذیرفت؟
چه نیک خواهد بود اگر در دوره مسئولیت آقای سیمایی صراف، راهی قانونی و اجرایی برای پایان‌دادن به این محرومیت دیرپا گشوده شود.
چنین اقدامی فقط رفع یک تبعیض نیست؛ پیامی روشن نیز به جهان خواهد بود:
آنچه برای جوان ایرانی از دیگران مطالبه می‌کنیم، برای همه جوانان ایران نیز به رسمیت می‌شناسیم.
امید آنکه روزی هیچ جوان ایرانی، در داخل یا خارج از کشور، به دلیل ملیت، عقیده یا باور از حق آموختن و بالیدن محروم نماند.
با احترام

جمعی از دلسوزان آموزش عالی ایران
#صدای_فرهیختگان

#بهائیان #حق_تحصیل #وزارت_علوم #حسین_سیمایی_صراف #آموزش_عالی #تبعیض
#فرهیختگان راهی به رهایی

🌍 یک عملیات نجات با صدها پرسش بی‌پاسخ
✍🏻 جعفر بخشی بی‌نیاز
روایت «براوو» فقط داستان شگفت‌انگیز زنده‌ماندن یک نظامی آمریکایی نیست؛ برای ایران، مجموعه‌ای از پرسش‌های امنیتی نیز به جا می‌گذارد.
او می‌گوید پس از آسیب‌دیدن چتر، با سرعتی حدود ۷۰ تا ۱۰۰ مایل در ساعت به زمین برخورد کرده، دچار شکستگی کمر، دست و شانه شده و نزدیک به ۵۰ ساعت در مناطق کوهستانی ایران از دست نیروهای جست‌وجوگر گریخته است.
اما بخش مهم‌تر داستان، عملیات نجات است.
بر اساس روایت‌های منتشرشده در آمریکا، برای یافتن و خارج‌کردن او ده‌ها هواگرد، نیروهای ویژه و سامانه‌های اطلاعاتی و شناسایی به کار گرفته شدند؛ در حالی که نیروهای ایرانی نیز در همان منطقه در جست‌وجوی او بودند.
اینجاست که پرسش آغاز می‌شود:
چگونه چنین عملیات پیچیده‌ای در عمق خاک ایران امکان‌پذیر شد؟
مسیر ورود و خروج نیروهای آمریکایی چگونه پوشش داده شد؟

پدافند و سامانه‌های مراقبت ایران چه تصویری از عملیات داشتند؟

چگونه یک نیروی به‌شدت مجروح توانست برای دو شبانه‌روز از حلقه جست‌وجو بگریزد؟

و چرا نیروهای جست‌وجوگر ایرانی پیش از تیم نجات آمریکایی به او نرسیدند؟
این پرسش‌ها با شعار پاسخ داده نمی‌شوند.
اگر روایت آمریکایی از ابعاد عملیات درست باشد، مسئله فقط شکست در یافتن یک نظامی گمشده نیست؛ مسئله، توان مراقبت از حریم هوایی و زمینی کشور در میانه جنگ است.
باید دانست چه اتفاقی افتاد، کدام حلقه اطلاعاتی یا عملیاتی از کار افتاد و چه درس‌هایی از آن گرفته شده است.
امنیت ملی بیش از هر چیز به پاسخ روشن و مسئولانه نیاز دارد.
روایت یک عملیات نظامی نباید فقط در اختیار طرفی باشد که آن را انجام داده است.

متن کامل یادداشت بخشی بی نیاز در مشاهده فوری

#صدای_فرهیختگان

#جعفر_بخشی_بی_نیاز #براوو #CSAR #امنیت_ملی #پدافند #ایران

#فرهیختگان راهی به رهایی

📉 ژاپن و خطر بازشدن «کری‌ترید ین»؛ هشدار واقعی یا سناریوی آخرالزمانی؟
بازارهای ژاپن امروز دوباره به مرکز توجه جهان مالی تبدیل شدند.
بازده اوراق دولتی ژاپن به سطوحی رسیده که سال‌ها دیده نشده بود، سافت‌بانک بیش از ۱۰ درصد سقوط کرد و هم‌زمان نگرانی درباره آینده سرمایه‌گذاری‌های عظیم در هوش مصنوعی افزایش یافت.
اما مسئله اصلی یک واژه قدیمی است:
Carry Trade یا «معامله انتقالی ین».
سال‌ها سرمایه‌گذاران می‌توانستند با نرخ‌های بسیار پایین در ژاپن ین قرض کنند و پول را به بازارهایی با بازده بیشتر ــ از سهام آمریکا و فناوری گرفته تا اوراق و دارایی‌های پرریسک ــ منتقل کنند.
این سازوکار زمانی جذاب است که:
نرخ بهره ژاپن پایین بماند و ین ضعیف باشد.
حالا هر دو پایه در حال تغییرند.
بانک مرکزی ژاپن پس از سال‌ها سیاست پولی فوق‌انبساطی، نرخ‌ها را بالا برده و بازار انتظار افزایش دیگری را نیز دارد. هم‌زمان تقویت ین می‌تواند کسانی را که با ین ارزان وام گرفته‌اند مجبور کند دارایی‌های خارجی خود را بفروشند و بدهی‌شان را تسویه کنند.
اینجاست که خطر جهانی می‌شود.
اگر بازشدن موقعیت‌های کری‌ترید شتاب بگیرد، ممکن است فروش هم‌زمان دارایی‌های پرریسک را تشدید کند؛ از سهام فناوری و هوش مصنوعی تا اوراق خزانه آمریکا.
اما هنوز باید میان ریسک واقعی و پیش‌بینی آخرالزمانی فرق گذاشت.
اینکه «بزرگ‌ترین حمام خون مالی چند دهه» در راه است، فعلاً یک سناریو است، نه واقعیتی تثبیت‌شده.
آنچه اکنون با اطمینان بیشتری می‌توان گفت این است:
دوران پول تقریباً رایگان ژاپن در حال پایان است و یکی از ستون‌های مهم تأمین مالی ارزان در بازارهای جهانی دیگر مثل گذشته قابل اتکا نیست.
همین تغییر، حتی بدون وقوع فروپاشی، می‌تواند پیامد بزرگی داشته باشد.
سرمایه‌ای که سال‌ها از ژاپن به بازارهای جهانی روانه می‌شد، ممکن است بخشی از مسیر خود را معکوس کند؛ درست در زمانی که سهام فناوری و هوش مصنوعی نیز با تردید درباره ارزش‌گذاری‌های بالا روبه‌رو شده‌اند.
بنابراین پرسش واقعی نه این است که «آیا سقوط بزرگ از امروز شروع شد؟»
پرسش مهم‌تر این است:
اگر پول ارزان ژاپن دیگر ارزان نباشد، کدام بازارها بیش از همه به آن وابسته بوده‌اند؟
#منتخب_فرهیختگان

#ژاپن #ین #CarryTrade #بانک_مرکزی_ژاپن #سافت_بانک #هوش_مصنوعی #بازارهای_مالی

#فرهیختگان روزن آگاهی

🏛 ۱۴۹ اثر تاریخی در جنگ آسیب دیدند؛ میراث فرهنگی در خط آتش
علی دارابی، معاون میراث فرهنگی، می‌گوید در جریان جنگ اخیر ۱۴۹ اثر تاریخی ایران آسیب دیده‌اند.
آسیب‌هایی که فقط متوجه ساختمان‌ها نیست؛ بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی ایران را در معرض خطر قرار داده است.
دارابی در «آیین نکوداشت چهره‌های ماندگار میراث فرهنگی» گفت تخریب و آسیب به بناهای تاریخی با تعهدات بین‌المللی مربوط به حفاظت از میراث فرهنگی در زمان جنگ ناسازگار است.
در کنار این خسارت‌ها، او از یک نکته مثبت نیز سخن گفت:
به گفته دارابی، با اقدامات حفاظتی انجام‌شده، حتی یک شیء تاریخی در موزه‌ها و مخازن کشور آسیب ندیده است.
جنگ فقط جان انسان‌ها، زیرساخت‌ها و اقتصاد را هدف نمی‌گیرد.
گاهی آنچه از میان می‌رود، چیزی است که دیگر قابل بازسازی نیست:
حافظه یک ملت.
آثار تاریخی فقط متعلق به نسل امروز نیستند؛ امانتی‌اند که از گذشته رسیده‌اند و باید برای آینده باقی بمانند.
#میراث_فرهیختگان

#میراث_فرهنگی #آثار_تاریخی #علی_دارابی #جنگ #ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی

🌐 رابرت پیپ: آیا تشدید منطقه‌ای اهرم فشار ترامپ را فرسوده می‌کند؟
🎙 گفت‌وگو با تام سویتزر
رابرت پیپ، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، معتقد است جنگ ایران و آمریکا وارد مرحله‌ای شده که دیگر فقط در تقابل مستقیم دو کشور خلاصه نمی‌شود.
از نگاه او، تحولات یمن، عراق، عربستان و دو آبراه راهبردی هرمز و باب‌المندب در حال تبدیل‌شدن به اجزای یک موازنه تازه‌اند.
حوثی‌ها به جزیره پریم در باب‌المندب رسیده‌اند و هم‌زمان حمله پهپادی از خاک عراق، خط لوله حیاتی شرق–غرب عربستان را از مدار خارج کرده است؛ مسیری که برای دورزدن محدودیت‌های هرمز اهمیت ویژه‌ای دارد.
پیپ می‌پرسد:
آیا تهران و نیروهای همسو با آن در حال افزایش هزینه جنگ برای آمریکا و متحدانش هستند؟
و اگر اختلال در صادرات انرژی، افزایش قیمت نفت و فشار بر عربستان ادامه پیدا کند، آیا این روند می‌تواند بخشی از اهرم فشار دونالد ترامپ را فرسوده کند؟
در مقابل، پرسش مهم دیگری هم وجود دارد:
آیا گسترش جبهه‌ها نهایتاً ایران را در موقعیت قوی‌تری قرار می‌دهد، یا خطر شکل‌گیری ائتلافی گسترده‌تر علیه تهران را افزایش می‌دهد؟
افزایش قیمت نفت نشان می‌دهد این نبرد فقط نظامی نیست.
هر اختلال در هرمز، باب‌المندب یا زیرساخت‌های نفتی عربستان، مستقیماً به بازار انرژی، تورم و اقتصاد جهانی منتقل می‌شود.
گفت‌وگوی پیپ در نهایت حول یک پرسش راهبردی می‌چرخد:
اگر هزینه ادامه جنگ برای آمریکا و متحدانش از منافع آن بیشتر شود، آیا واشنگتن ناچار به بازنگری در راهبرد خود خواهد شد؟
▶️ تماشای کامل گفت‌وگو:

https://www.youtube.com/live/0hlZiWRX17s?is=WyhSasstz4mOm3Ma
#منتخب_فرهیختگان

#رابرت_پیپ #ایران #آمریکا #یمن #حوثی_ها #باب_المندب #تنگه_هرمز #نفت
#فرهیختگان روزن آگاهی

محمدمهدی خان محمدی 
کرج. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🕊 نقشهٔ آزادی
۲۵ شهریور؛ سالروز درگذشت مهسا (ژینا) امینی
در مهرماه ۱۴۰۱، محمدرضا شفیعی کدکنی شعری نوشت که نام مهسا را در تصویری از رنج نسل‌ها، وطن و آرزوی آزادی جای داد:

نقشهٔ آزادی
▪️با نقطه، نقطه،
نقطهٔ خون،
خونِ رهروان
خونِ هزار مهسا خونِ بسی جوان
این نقشه بر سراسر میهن
در حال شکل‌گیری و در گسترانگی
می‌گسترد به هرسو در بیکرانگی.
این نقشه را، شبانه، به یکبار
نتوان کشید و دید
در طول سالیانش، با خون توان کشید
با خون نسل‌ها
پررنگ و آشکار شود، در برابرت
تا ناکجایِ هرگزیِ حیرت‌آورت
این نقشهٔ شکفتگی و شادی وطن
این نقشهٔ رهایی و آزادی وطن
✍️ محمدرضا شفیعی کدکنی
مهرماه ۱۴۰۱

#مهسا_امینی #ژینا_امینی #محمدرضا_شفیعی_کدکنی #نقشه_آزادی
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

🔴 «ما شاخ نظام سلطه را شکستیم»؛ اما کدام واقعیت؟
✍🏻 مجید مرادی
محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، گفته است:
«ما شاخ نظام سلطه را شکستیم.»
مجید مرادی این جمله را نقطه آغاز نقدی طنزآمیز قرار می‌دهد:
اگر قرار است از «شکستن شاخ نظام سلطه» سخن بگوییم، پس با خسارت‌های سنگین جنگ، کشته‌شدن فرماندهان، آسیب به سامانه‌های دفاعی و هزینه‌هایی که بر کشور تحمیل شده چه باید کرد؟
به تعبیر او، مشکل فقط این جمله نیست؛ مشکل، فاصله‌ای است که گاه میان زبان رسمی پیروزی و تجربه واقعی جامعه شکل می‌گیرد.
مرادی سپس سراغ نمونه‌ای دیگر می‌رود:
مدیر سامانه هوشمند سوخت اعلام کرده خودروهای نوشماره بالای یک میلیارد تومان، دیگر بنزین ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی نمی‌گیرند و ماهانه ۱۱۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۰ هزار تومان روی کارتشان شارژ می‌شود.
اما همین توضیح نیز پرسش‌برانگیز شده است.
این ۱۱۰ لیتر، سقف مطلق مصرف نیست؛ راننده پس از پایان آن همچنان می‌تواند با کارت اضطراری جایگاه بنزین ۱۰هزارتومانی بگیرد، هرچند برای هر نوبت و تعداد استفاده محدودیت‌هایی وجود دارد.
در نتیجه، مسئله فقط سیاست بنزینی نیست.
پرسش اصلی این است:
مسئولان تا چه اندازه از پیامد عملی تصمیم‌ها و معنای دقیق حرف‌هایی که به مردم می‌زنند آگاه‌اند؟
مرادی با زبان طنز، فاصله میان ادعا و واقعیت را نشانه می‌رود؛ از «شکستن شاخ نظام سلطه» تا توضیحاتی که درباره ساده‌ترین مسائل روزمره، خود به ابهام تازه‌ای تبدیل می‌شوند.
و شاید مسئله همین باشد:
وقتی زبان مدیریت از واقعیت زندگی مردم فاصله می‌گیرد، حتی یک جمله پیروزمندانه هم می‌تواند به ضد خود بدل شود.

متن کامل یادداشت مجید مرادی در مشاهده فوری

#صدای_فرهیختگان

#مجید_مرادی #محمدرضا_عارف #بنزین #مدیریت #جنگ #اعتماد_عمومی

#فرهیختگان راهی به رهایی