🏫 وقتی دانش‌آموز از معلم می‌پرسد: چرا استعفا نمی‌دهید؟
✍️ مریم طیرانی
روایت از کلاس یکی از معلمان جوان در منطقه‌ای محروم در مشهد آغاز می‌شود؛ جایی که دانش‌آموزان از حقوق معلمشان می‌پرسند و وقتی رقم تقریبی را می‌شنوند، یکی می‌گوید هزینه رفت‌وآمدتان هم نمی‌شود و دیگری پیشنهاد می‌کند: «شما هم استعفا بدهید!»
دانش‌آموز دیگری که خودش در رستوران کار می‌کند، می‌گوید درآمدش از معلم بیشتر است و حتی پیشنهاد می‌دهد برای او شغلی به‌عنوان مدیر داخلی رستوران پیدا کند.
اما آنچه معلم جوان را آزرده، فقط مقایسه درآمدها نیست. او می‌پرسد:
«از فردا با دانش‌آموزی که پیشنهاد داده در رستوران همکارش شوم چطور صحبت کنم؟ با بچه‌هایی که امشب در خانه‌هایشان از فقر معلمان خواهند گفت چه کنم؟»
مریم طیرانی می‌نویسد مسئله دیگر فقط عددی در فیش حقوقی نیست. وقتی دانش‌آموز به معلم جوان خود می‌گوید چرا در این حرفه مانده‌ای وقتی جای دیگری بیشتر درآمد داری، باید نگران شأن معلمی، انگیزه ماندن در این حرفه و تصویری بود که از آن در ذهن نسل بعد شکل می‌گیرد.
فرسودگی معلم فقط از دست دادن یک نیروی انسانی نیست؛ فرسایش اعتماد به حرفه‌ای است که قرار است آینده آموزش را بسازد.

متن کامل یادداشت مریم طیرانی

#صدای_فرهیختگان
#مریم_طیرانی
#معلمان
#معیشت_معلمان
#منزلت_معلم
#مدرسه
#آموزش_و_پرورش
#مشهد
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 مسئله امروز ایران؛ بقای ملی یا گسست تمدنی؟
✍️ یدالله کریمی‌پور
مسئله اصلی ایران دیگر فقط تنگه هرمز، برنامه هسته‌ای، تحریم یا محاصره دریایی و هوایی نیست. یدالله کریمی‌پور معتقد است اینها، با همه اهمیتی که دارند، پرونده‌های سیاست خارجی و امنیتی‌اند؛ مسئله بنیادی‌تر اکنون «بقای ملی ـ تمدنی ایران» است.
از نگاه او پرسش اصلی باید این باشد: آیا اهداف و شعارهایی که طی دهه‌های گذشته سیاست خارجی جمهوری اسلامی را شکل داده‌اند، همچنان با الزامات حفظ تمامیت ارضی، استقلال تصمیم‌گیری، توسعه و تداوم تاریخی ایران سازگارند؟
کریمی‌پور پاسخ خود را در پنج محور صورت‌بندی می‌کند:
▪️ بقای ایران باید بر اهداف ایدئولوژیک مقدم باشد. هر سیاستی که قدرت ملی، تمامیت ارضی یا امکان توسعه کشور را تضعیف می‌کند، باید قابل بازنگری باشد.
▪️ رابطه با آمریکا باید از تابو خارج شود. از نظر او، رابطه رسمی تهران و واشنگتن نه الزاماً دوستی است و نه تسلیم؛ بلکه بازگرداندن یکی از گزینه‌های مهم به سیاست خارجی ایران است.
▪️ شعار «محو اسرائیل» باید از سیاست خارجی کنار گذاشته شود. او میان مخالفت با سیاست‌های اسرائیل و تبدیل نابودی یک کشور به هدف سیاست خارجی تمایز می‌گذارد.
▪️ سیاست خارجی باید از «دشمن‌محوری» به «منافع‌محوری» تغییر کند. رابطه با آمریکا، اروپا، روسیه، چین، هند و کشورهای عربی، از نگاه نویسنده، باید تابع منافع مشخص ایران باشد، نه تقسیم‌بندی دائمی جهان به دوست و دشمن.
▪️ مذاکره نباید به هرمز، هسته‌ای و تحریم محدود بماند. هدف بزرگ‌تر باید کاهش پایدار دشمنی‌ها، افزایش گزینه‌های ایران و بازسازی قدرت ملی باشد.
کریمی‌پور در نهایت صورت مسئله را چنین تغییر می‌دهد:
«مسئله امروز این نیست که جمهوری اسلامی چگونه در همه میدان‌ها پیروز شود؛ پرسش بنیادی‌تر این است که چگونه ایران از این مرحله تاریخی سالم عبور کند و ایران بماند.»
او در پایان نیز می‌گوید چندان امیدوار نیست حاکمان کنونی ضرورت این تغییرات راهبردی را دریابند؛ اما هشدار می‌دهد که اگر اصلاح مسیر قرار است اتفاق بیفتد، بهتر است پیش از آن باشد که فشار واقعیت آن را تحمیل کند.
متن کامل یادداشت یدالله کریمی‌پور
#صدای_فرهیختگان
#یدالله_کریمی‌پور
#ایران
#منافع_ملی
#سیاست_خارجی
#آمریکا
#تمامیت_ارضی
#قدرت_ملی
#فرهیختگان راهی به رهایی

🌱 امیدوارانه زیستن در شرایط ناامیدی
با حضور مصطفی ملکیان و علی جلیلیوند
مؤسسه فرهنگی‌هنری هیما و آکادمی کوچینگ بشری، دو نشست با موضوع امید، معنا و امکان زیستن در روزهای دشوار برگزار می‌کنند.
در روزگاری که تجربه ناامیدی و دشواری‌های زندگی بیش از پیش به مسئله‌ای فردی و اجتماعی تبدیل شده، این نشست‌ها می‌کوشند از امکان «امیدوارانه زیستن» سخن بگویند؛ نه صرفاً به‌عنوان یک احساس، بلکه به‌مثابه نسبتی با معنا و زندگی.
📅 یکشنبه ۱۲ مهرماه 🕙 ساعت ۱۰ تا ۱۳
📅 یکشنبه ۱۹ مهرماه 🕙 ساعت ۱۰ تا ۱۳
📞 ثبت‌نام و اطلاعات بیشتر: ۰۹۲۰۲۵۲۱۳۸۹
#منتخب_فرهیختگان #مصطفی_ملکیان #علی_جلیلیوند #امید #معنای_زندگی #فلسفه_زندگی
#فرهیختگان روزن آگاهی

📻 دنیا را در جیبمان گذاشتیم
✍️ فتانه هویدا
از روزگاری که خبر در بازار و قهوه‌خانه دهان‌به‌دهان می‌گشت و نامه با مسافر از شهری به شهر دیگر می‌رسید، تا روزنامه، تلگراف و تلفن؛ از گرامافون و سینما تا رادیو و تلویزیون، و سرانجام اینترنت و تلفن همراه، هر فناوری تازه بخشی از فاصله میان انسان و جهان را کوتاه‌تر کرد.
گرامافون صدا را ماندگار کرد، رادیو آن را به خانه‌ها برد، تلویزیون تصویر را به آن افزود و اینترنت تقریباً همه‌چیز را در دسترس ما گذاشت. جهانی که روزگاری برای شناختنش باید سفر می‌کردیم، امروز در جیب ماست.
اما پرسش فتانه هویدا از همین‌جا آغاز می‌شود: آیا دسترسی بیشتر به اطلاعات، الزاماً به معنای فهم بیشتر است؟
امروز مسئله دیگر فقط کمبود اطلاعات نیست؛ تشخیص حقیقت در میان انبوه صداها، تصویرها و روایت‌هاست. فناوری فاصله‌ها را کوتاه کرده، اما فهمیدن همچنان چیزی فراتر از دسترسی داشتن است.
شاید به همین دلیل، در روزگاری که بیش از همیشه به جهان دسترسی داریم، هنوز گاهی حسرت زمانی را می‌خوریم که امکاناتمان کمتر بود؛ اما جهان، شاید، کمی آرام‌تر و قابل‌فهم‌تر به نظر می‌رسید.
متن کامل یادداشت فتانه هویدا
#میراث_فرهیختگان
#فتانه_هویدا
#تاریخ_رسانه
#رادیو
#تلویزیون
#اینترنت
#فناوری
#سواد_رسانه‌ای
#فرهیختگان روزن آگاهی

🎬 Made in EU
وقتی بیماری به اتهام تبدیل می‌شود

فیلم Made in EU (2025) درامی اجتماعی و تلخ از بلغارستان است؛ روایت زندگی زنی کارگر در یک کارخانه پوشاک که در روزهای همه‌گیری کووید-۱۹، ناگهان خود را در مرکز ترس، سوءظن و قضاوت دیگران می‌یابد.
فیلم از دل یک بحران بهداشتی، به مناسبات قدرت در محیط کار و جامعه می‌رسد؛ جایی که ناامنی شغلی، فقر و ترس از بیماری می‌توانند انسانی آسیب‌پذیر را به آسان‌ترین هدف برای سرزنش بدل کنند.
«ساخت اتحادیه اروپا» در نهایت فقط داستان یک زن و یک کارخانه نیست؛ تصویری است از اینکه در هنگام بحران، هزینه‌ی حفظ نظم و اقتصاد چگونه می‌تواند بر دوش کسانی گذاشته شود که کمترین قدرت را برای دفاع از خود دارند.
🎞 Made in EU (2025)
درام اجتماعی | بلغارستان

📽 فیلم ضمیمه پست است.
زیرنویس از پیشگام

#میراث_فرهیختگان
#Made_in_EU
#سینمای_بلغارستان
#سینمای_اروپا
#سینمای_اجتماعی
#طبقه_کارگر
#کرونا
#فرهیختگان روزن آگاهی

📚 چرا مکتب مولانا نمرده است؟
✍️ احمدرضا بهرام‌پور عمران
شهرام ناظری اخیراً گفته است اگر مولانا در قونیه نمی‌زیست، امروز اثری از مکتب او باقی نمی‌ماند. احمدرضا بهرام‌پور عمران، ضمن اشاره به سویه انتقادی این سخن، پرسش را به مسیری تاریخی می‌برد: چرا میراث مولانا، برخلاف بسیاری از شاعران بزرگ، چنین پیوسته و زنده به ما رسیده است؟
نخستین پاسخ، البته خودِ شعر و اندیشه مولاناست؛ اما عوامل تاریخی نیز نقشی اساسی داشته‌اند.
از زندگی مولانا اطلاعات نسبتاً فراوانی در دست است: خاندان، استادان، تحصیل، گرایش‌های فکری و بسیاری از وقایع زندگی‌اش. آثار منثور او همچون «فیه ما فیه»، «مجالس سبعه» و «مکتوبات» و نیز اشارات مثنوی، امکان شناختی را فراهم کرده‌اند که درباره شاعرانی چون حافظ و حتی سعدی بسیار محدودتر است.
عامل مهم دیگر سلطان‌ولد، فرزند و جانشین مولانا، و سپس استمرار سلسله مولویه بود. خانقاه‌ها و جانشینان این سلسله، نسل‌به‌نسل میراث مولانا را حفظ کردند و مراقبت از آرامگاه او نیز سبب شد شماری از کهن‌ترین نسخه‌های مثنوی و کلیات شمس از حوادث زمانه در امان بمانند.
مناقب‌نویسانی چون سپهسالار و افلاکی نیز، با وجود اغراق‌های موجود در روایت‌هایشان، بخشی از زندگی و سنت پیرامون مولانا را ثبت کردند.
و سرانجام، فضای چندفرهنگی قونیه و رواداری نسبی سلاجقه روم؛ محیطی که در آن گروه‌های دینی و قومی گوناگون در کنار یکدیگر می‌زیستند و زمینه‌ای مناسب برای تداوم چنین مکتبی فراهم شد.
بنابراین ماندگاری مولانا را نمی‌توان تنها به قونیه یا تنها به عظمت شعر او فروکاست؛ پیوند یک اثر استثنایی با حافظه خانوادگی، سنت مولویه، ثبت تاریخی و محیط فرهنگی قونیه بود که این میراث را قرن‌ها زنده نگه داشت.
متن کامل یادداشت احمدرضا بهرام‌پور عمران
#میراث_فرهیختگان
#احمدرضا_بهرام‌پور_عمران
#شهرام_ناظری
#مولانا
#جلال‌الدین_محمد_بلخی
#قونیه
#مثنوی
#مولویه
#ادبیات_فارسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 در بحران، کشور به «آتش‌بس اجتماعی» نیاز دارد
✍️ حسین قتیب
جامعه‌ای که زیر فشار جنگ، تحریم، محاصره و دشواری‌های اقتصادی قرار گرفته، حساس‌تر و آسیب‌پذیرتر است. خانواده‌ای که هم‌زمان با تورم، ناامنی شغلی و نگرانی درباره دارو، مسکن و آینده فرزندان دست‌وپنجه نرم می‌کند، ظرفیت کمتری برای تحمل تنش‌های تازه دارد.
حسین قتیب معتقد است در چنین شرایطی، هر سیاست اجتماعی را باید با یک پرسش ساده سنجید:
«آیا این سیاست در این لحظه پیوندهای اجتماعی را تقویت می‌کند یا شکاف‌های موجود را فعال‌تر می‌کند؟»
از نگاه او، بازکردن دوباره منازعاتی چون حجاب و نوع پوشش زنان، جرم‌انگاری گسترده رفتارهای اجتماعی، مجازات‌هایی چون شلاق برای یک خواننده زن و دیگر منازعات هویتی و فرهنگی فقط مسئله‌ای حقوقی یا فرهنگی نیست. این سیاست‌ها می‌توانند بخشی از انرژی روانی، انتظامی و سیاسی جامعه را از بحران‌های اصلی منحرف و شکاف‌های اجتماعی را دوباره فعال کنند.
قتیب می‌نویسد جامعه ایران از بخشی از این منازعات عبور کرده و سیاست‌گذار باید به انتخاب‌ها و تحولات اجتماعی مردم احترام بگذارد.
کشور در وضعیت بحران، به چیزی شبیه یک «آتش‌بس اجتماعی» نیاز دارد: پرهیز از تولید منازعات غیرضروری و مصرف سرمایه اجتماعی محدودی که برای عبور از بحران به آن نیاز است.

متن کامل یادداشت حسین قتیب

#صدای_فرهیختگان
#حسین_قتیب
#آتش_بس_اجتماعی
#سرمایه_اجتماعی
#حجاب_اجباری
#حقوق_زنان
#سیاست_اجتماعی
#جامعه_ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی

اکـبر حـسن‌پور
کرج. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

📚 کتاب تازه ظریف به زبان انگلیسی منتشر شد
نسخه انگلیسی کتاب محمدجواد ظریف، وزیر خارجه پیشین ایران، با عنوان:
The Audacity of Resilience: An Insider’s View into the Making of Iranian Foreign Policy
منتشر شده است؛ روایتی از درون دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی و چگونگی شکل‌گیری سیاست خارجی ایران از نگاه یکی از اصلی‌ترین بازیگران آن در سال‌های گذشته.
ظریف در این کتاب فقط از مذاکرات خارجی و پرونده هسته‌ای نمی‌گوید؛ بلکه به سازوکار تصمیم‌گیری در سیاست خارجی، چالش‌های وزارت خارجه، اختلاف‌ها و رقابت‌های داخلی و تجربه هشت‌ساله خود در رأس دستگاه دیپلماسی نیز می‌پردازد و از دیدگاه‌ها و تصمیم‌هایی سخن می‌گوید که به روایت خودش، در پیشبرد برخی از آنها موفق و در برخی دیگر ناکام بوده است.
نسخه عربی این اثر پیش‌تر با عنوان «صمود الدبلوماسية» از سوی «دار هاشم» در بیروت منتشر شده بود. این ناشر همچنین کتاب «قوة التفاوض» از عباس عراقچی را در فهرست آثار خود دارد.
انتشار نسخه انگلیسی، روایت ظریف از پشت‌صحنه سیاست خارجی جمهوری اسلامی را این‌بار مستقیماً در اختیار مخاطبان انگلیسی‌زبان قرار می‌دهد؛ روایتی از نسبت میان دیپلماسی، ساختار قدرت و محدودیت‌های سیاست‌گذاری خارجی در ایران.
#منتخب_فرهیختگان
#محمدجواد_ظریف
#دیپلماسی
#سیاست_خارجی
#ایران
#برجام
#کتاب
#The_Audacity_of_Resilience
#فرهیختگان روزن آگاهی

📌 از پیش‌بینی‌های سال ۹۹ تا کلاس دانشگاه الزهرا
احمد قدیری در سال ۱۳۹۹ از جمله «مرگ سلمان و فروپاشی آل‌سعود» و «ناتمام ماندن دولت روحانی» را در فهرست پیش‌بینی‌های خود قرار داده بود؛ پیش‌بینی‌هایی که محقق نشدند.
حالا تصویری از حضور او در کلاس دانشگاه الزهرا منتشر شده است؛ تصویری که دوباره این پرسش را پیش می‌کشد: معیار دانشگاه برای سپردن تریبون آموزشی به لمپن های سیاسی و رسانه‌ای چیست؟
#صدای_فرهیختگان #احمد_قدیری #دانشگاه_الزهرا #دانشگاه #آموزش_عالی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 ترامپ در گفت‌وگو با TIME؛ از احتمال تشدید بمباران ایران تا کاهش برخی مهمات
دونالد ترامپ در گفت‌وگوی مفصل با مجله TIME، درباره جنگ ایران، تنگه هرمز، مذاکرات، ذخایر تسلیحاتی آمریکا و آینده عملیات نظامی سخن گفته است.
ترامپ در پاسخ به این پرسش که چرا جنگ برخلاف برآورد اولیه او وارد ماه هفتم شده، گفت می‌توانسته عملیات را زودتر متوقف کند، اما تصمیم گرفته «جلوتر برود». او سپس ادعاهای گسترده‌ای درباره میزان خسارت واردشده به توان نظامی و اقتصادی ایران مطرح کرد.
اما یکی از صریح‌ترین بخش‌های مصاحبه زمانی است که خبرنگار یادآوری می‌کند ترامپ پیش‌تر از احتمال «نابودی ایران» سخن گفته است. ترامپ این موضع را پس نگرفت و در پاسخ به پرسشی درباره تعارض آن با ادعای «رئیس‌جمهور صلح» بودن، گفت:
«با نابود کردن ایران، در جهان صلح ایجاد می‌کنیم. با وجود ایران فکر نمی‌کنم هرگز بتوان صلح داشت.»
خبرنگاران TIME سپس درباره احتمال تشدید بمباران ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا پرسیدند. پاسخ ترامپ یک کلمه بود:
«ممکن است.»
او همچنین گفت پیشنهاد اخیر ایران برای آتش‌بس و بازگشایی تنگه هرمز از نظر او «به اندازه کافی خوب» نبوده است.
بخش قابل‌توجه دیگر مصاحبه به توان تسلیحاتی آمریکا مربوط می‌شود. ترامپ در حالی که گزارش‌ها درباره کمبود مهمات را عمدتاً «اخبار جعلی» خواند، پذیرفت که موجودی برخی انواع مهمات از انواع دیگر کمتر است. او گفت آمریکا طی شش ماه گذشته مشغول انباشت ذخایر بوده و صنایع تسلیحاتی با افزایش تولید و ساخت کارخانه‌های جدید، از جمله برای پاتریوت و THAAD، در حال افزایش ظرفیت‌اند.
ترامپ در بخش دیگری از مصاحبه مدعی شد پس از دستیابی به توافق با ایران، قیمت نفت کاهش خواهد یافت و درآمد حاصل از نفت ونزوئلا نیز بخشی از هزینه‌های آمریکا را پوشش می‌دهد.
گفت‌وگویی که در آن، کنار تهدیدهای کم‌سابقه علیه ایران، یک نکته نیز آشکار است: جنگ طولانی‌تر شده و تأمین و بازسازی ذخایر مهمات آمریکا به یکی از موضوعات مورد پرسش درباره ادامه آن تبدیل شده است.
متن کامل مصاحبه ترامپ با مجله TIME
#منتخب_فرهیختگان
#دونالد_ترامپ
#ایران
#آمریکا
#جنگ_ایران
#تنگه_هرمز
#تایم
#نفت
#تسلیحات
#فرهیختگان روزن آگاهی

📘 لیبرالیسم؛ میان پژوهش و کنشگری سیاسی
✍️ موسی غنی‌نژاد
موسی غنی‌نژاد در یادداشتی تازه به مناقشه‌ای در میان مدعیان لیبرالیسم در ایران می‌پردازد؛ مناقشه‌ای که از نظر او مرز میان کار پژوهشی و کنشگری سیاسی را نیز آشکار می‌کند.
او یادآوری می‌کند که زمانی «لیبرال» در ادبیات بخش بزرگی از نیروهای چپ و اسلام‌گرایان متأثر از مارکسیسم، به ناسزایی سیاسی تبدیل شده بود؛ حال آن‌که امروز، به گفته او، بخش فزاینده‌ای از جوانان و تحصیل‌کردگان به لیبرالیسم گرایش پیدا کرده و پاسخ برخی مشکلات ایران را در آن جست‌وجو می‌کنند.
غنی‌نژاد این تحول را مثبت می‌داند، اما هم‌زمان درباره عرضه «جنس قلابی» به نام لیبرالیسم هشدار می‌دهد؛ یعنی تبدیل آن به ایدئولوژی‌ای وارداتی و ناسازگار با زمینه تاریخی و فرهنگی ایران، به‌ویژه هنگامی که هدف اصلی، کسب قدرت در نظم سیاسی آینده باشد.
بخش اصلی یادداشت، پاسخ به منتقدی است که غنی‌نژاد و محمد قوچانی را دو شاخه اقتصادی و سیاسیِ «محافظه‌کاری فقهی» معرفی کرده و نزاع غنی‌نژاد با چپ‌ها و روشنفکران دینی را تلاشی برای تبرئه فقاهت و روحانیت از پیامدهای انقلاب ۵۷ دانسته است.
غنی‌نژاد این صورت‌بندی را نوعی «تئوری توطئه» می‌خواند. استدلال او این است که پس از انقلاب و سیطره قدرت سیاسی بر نهادهای دینی، آن «دستگاه فقاهت مستقل» که پیش‌تر بخشی از سنت تشیع بود، دیگر به شکل سابق وجود ندارد و اسلام سیاسی حاکم را نیز باید پدیده‌ای متفاوت از آن سنت دانست.
او همچنین ترکیب «لیبرال سکولار دموکرات» را از نظر مفهومی محل ایراد می‌داند و منتقد خود را متهم می‌کند که سه مفهوم متفاوت را برای اعلام یک موضع سیاسی کنار یکدیگر نشانده است.
غنی‌نژاد در پایان بر تمایزی که برای خودش بنیادی است تأکید می‌کند: «من کنش‌گر سیاسی نیستم و خود را صرفاً پژوهشگری می‌دانم که نگران ایران و مردمان آن است.»
از همین رو نیز اعلام می‌کند قصد ندارد این مجادله را ادامه دهد؛ زیرا از نگاه او، منتقدانش در مقام کنشگر سیاسی سخن می‌گویند و کاری از جنسی متفاوت با پژوهش انجام می‌دهند.

متن کامل یادداشت موسی غنی‌نژاد

#منتخب_فرهیختگان
#موسی_غنی‌نژاد
#لیبرالیسم
#محمد_قوچانی
#روشنفکری
#اسلام_سیاسی
#اقتصاد_سیاسی
#اندیشه_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🕊 به یاد نیکا شاکرمی
امروز زادروز نیکاست؛
یکی از دختران جوانی که نامش با جنبش «زن، زندگی، آزادی» در حافظه ایران ماند.
به امید روزی که هیچ زنی در ایران، برای انتخاب پوشش و شیوه زیستن خود، با اجبار و سرکوب روبه‌رو نباشد؛
روزی که آزادی پوشش، حقی بدیهی و محترم برای همه زنان ایران باشد.
یاد نیکا و همه جان‌باختگان راه آزادی گرامی.
#نیکا_شاکرمی
#زن_زندگی_آزادی
#آزادی_پوشش
#حق_انتخاب
#فرهیختگان راهی به رهایی