🔴 گزارش ضرب‌وشتم معلم بازنشسته ۷۷ ساله در زندان عادل‌آباد شیراز
نگرانی از وضعیت جسمانی علی احمدی؛ محرومیت از درمان و بلاتکلیفی قضایی
🔹 بنا بر گزارش «کلمه»، علی احمدی، معلم بازنشسته و زندانی سیاسی ۷۷ ساله اهل نورآباد ممسنی، روز ۱۰ آبان ۱۴۰۵ در زندان عادل‌آباد شیراز از سوی یکی از مسئولان بند قرنطینه مورد ضرب‌وشتم شدید قرار گرفته است.
🔹 بر اساس این گزارش، این برخورد زمانی رخ داده که احمدی با داشتن مجوز پزشکی پیگیر درمان چشم خود بوده است. گفته می‌شود وی از ناحیه سر، صورت، بینی و کمر دچار آسیب‌دیدگی شدید شده و وضعیت جسمانی او نگران‌کننده است.
🔹 احمدی سابقه دو عمل جراحی چشم و پروستات دارد و بنا بر گزارش منتشرشده، از بیماری‌های قلبی و کلیوی نیز رنج می‌برد. او پیش‌تر نیز با وجود تأیید پزشک، از اعزام به مراکز درمانی خارج از زندان محروم شده بود.
🔹 این معلم بازنشسته که در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ بازداشت شده، همچنان بدون تعیین تکلیف قضایی در بند قرنطینه نگهداری می‌شود و پرونده وی در شعبه ۱۰ دادسرای شیراز در حال رسیدگی است.

📰 منبع: کلمه
#علی_احمدی #زندان_عادل_آباد #شیراز #حقوق_زندانیان #معلمان_بازنشسته
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 هشدار تکان‌دهنده تاکر کارلسون درباره احتمال حمله هسته‌ای آمریکا به ایران
کارلسون: نتانیاهو برای حمله هسته‌ای به تأسیسات زیرزمینی نزدیک نطنز به ترامپ فشار می‌آورد
🔹 تاکر کارلسون، مجری و تحلیلگر سیاسی آمریکایی، در حساب خود در شبکه ایکس مدعی شد که دولت ترامپ ممکن است تحت فشار بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ظرف چند روز آینده حمله‌ای هسته‌ای علیه ایران انجام دهد.
🔹 به گفته کارلسون، هدف احتمالی این حمله مجموعه زیرزمینی موسوم به «کوه کلنگ» (Pickaxe Mountain) در نزدیکی نطنز است؛ مکانی که به ادعای اطلاعات اسرائیل، فعالیت غنی‌سازی اورانیوم در آن از سر گرفته شده است.
🔹 کارلسون ادعا می‌کند که تسلیحات متعارف آمریکا توان نفوذ به لایه‌های ضخیم گرانیتی محافظ تونل‌ها را ندارند و نتانیاهو برای استفاده از سلاح هسته‌ای به ترامپ فشار می‌آورد.
🔹 او به نقل از یک منبع مطلعِ نامشخص مدعی شده است که نتانیاهو هر روز درباره این موضوع با ترامپ تماس می‌گیرد.

📰 منبع: حساب ایکس تاکر کارلسون، ۱ نوامبر ۲۰۲۶؛ گزارش‌های خبری ۲ و ۳ نوامبر.

#تاکر_کارلسون #ایران #نطنز #سلاح_هسته‌ای #ترامپ #نتانیاهو
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 نه نفت ۲۰۰ دلاری شد، نه عوارض ۷۰ میلیارد دلاری محقق شد!

✍️ محمد پارسی

🔹 «در توهم نفت ۲۰۰ دلاری و دریافت عوارض ۷۰ میلیارد دلاری، تنگه هرمز را بستند؛
نه عوارضی محقق شد، نه جلوی انتقال نفت گرفته شد و نه نفت ۲۰۰ دلار شد!
ملت ماندند و دلار ۲۷۰ هزار تومانی، محاصره دریایی و فروپاشی اقتصادی!
مملکتی که ۴ دهه جنس تصمیماتش همین بوده، نیازی به دشمن خارجی دارد؟»

📱 منبع: حساب توییتر (ایکس) محمد پارسی

#محمد_پارسی #تنگه_هرمز #اقتصاد_ایران #نفت #بحران_اقتصادی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 دیگر سکوت در برابر این وضعیت پذیرفتنی نیست
بیانیه انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تهران در پی اقدام به خودکشی یک دانشجوی دکتری علوم اجتماعی
🔹 انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تهران در پی حادثه روز ۱۰ آبان ۱۴۰۵، نسبت به وضعیت سلامت روان، امنیت اجتماعی و فشارهای ساختاری بر دانشجویان هشدار داد و خواستار اصلاح عملکرد کمیته‌های انضباطی، پاسخ‌گویی مسئولان دانشگاه و بررسی شفاف ابعاد حادثه شد.
📄 متن بیانیه:
بسم الله الرحمن الرحیم
بر پایهٔ اطلاعات و گزارش‌های موجود، روز یکشنبه دهم آبان‌ماه، یکی از دانشجویان مقطع دکتری دانشکدهٔ علوم اجتماعی، در خیابان شانزده آذر اقدام به خودکشی کرد و اکنون در بیمارستان بستری است. این حادثهٔ تلخ، افزون بر آنکه ضرورت بررسی دقیق ابعاد و علل آن را آشکار می‌کند، زنگ خطری جدی دربارهٔ وضعیت سلامت روان، امنیت و شرایط زندگی دانشجویان در محیط دانشگاه است. نمی‌توان از کنار چنین رخدادی به‌سادگی گذشت و به وضعیت دانشجویان بی‌اعتنا ماند.
امروز مسئلهٔ دانشگاه را نمی‌توان صرفاً به ضعف مدیریتی و فقدان تدبیر فروکاست؛ با نوعی رنج ساختاری روبه‌رو هستیم که از محدودیت‌ها، برخوردهای سلیقه‌ای و عادی‌سازی بی‌اعتنایی به شأن و کرامت دانشجو پدید آمده است. هنگامی که ساختار حکمرانی دانشگاه شأن و کرامت دانشجو را زیر سؤال می‌برد و چنین وضعی به رخدادهایی از این دست می‌انجامد، چه انتظاری می‌توان از نهادهای بالاتر داشت؟ در یک سال گذشته، به‌ویژه پس از حوادث گوناگون دانشگاهی و فرادانشگاهی، ضعف خدمات مشاوره‌ای دانشگاه در پیشگیری از موارد مشابه بیش از پیش آشکار شده است. از سوی دیگر، اصرار بسیاری از نهادهای دانشگاهی بر حفظ نظم گلخانه‌ای دانشگاه، در عمل جان دانشجویان را به بازی گرفته است. شمار دانشجویانی که بر اثر این فشارهای روانی و ساختاری در آستانهٔ دست زدن به اقدام‌های مشابه قرار دارند بسیار بیش از آن چیزی است که تصور می‌شود.
افزون بر این، فرایندهای فرساینده، مبهم و مسئله‌دارِ رسیدگی در کمیتهٔ انضباطی نیز به یکی از عوامل جدیِ فشار روانی بر دانشجویان تبدیل شده‌اند؛ کمیته‌ای که از نگاه بسیاری از دانشجویان به نمادی از برخوردهای سلیقه‌ای و رویه‌های تبعیض‌آمیز بدل شده است و تصمیم‌های غیرشفاف آن سرنوشت تحصیلی و روانی دانشجویان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
دانشگاهی که خود را وامدار و وارث اصلی آموزش عالی در کشور و پاسدار امنیت روانی و اجتماعی دانشجویان می‌داند، اکنون به جایی رسیده است که دانشجویانش بیش از آنکه دغدغهٔ تحصیل و کسب مراتب علمی را داشته باشند، نگران برخوردهای غیراصولی و خارج از ضابطهٔ نهادهای دانشگاهی با خود یا هم‌کلاسی‌هایشان هستند. آیا این همان میثاق مشترکِ پاسداشت شأن و کرامت دانشجو بود که رئیس دانشگاه در گفت‌وگو با رسانه‌ها به آن اشاره می‌کرد؟ نهادهای دانشگاهی چه کارنامه‌ای از خود بر جای گذاشته‌اند که چنین رخدادهای تلخی گریبان‌گیر دانشجویان شده است؟ آیا هیئت‌رئیسهٔ دانشگاه تهران می‌تواند همچنان چشم بر روندهای جاری ببندد و شاهد پیامدهای فاجعه‌بار آن‌ها در زمان حاضر و، مهم‌تر از آن، در آیندهٔ این ملت باشد، یا با پیگیری مسئولانه و ایجاد تغییرات اساسیِ لازم، زمینهٔ تداوم فعالیت‌های دانشجویی و حیات عزتمندانهٔ دانشجویان را فراهم کند؟
ما خواهان اصلاح جدیِ عملکرد کمیتهٔ انضباطی در برخورد با دانشجویان و رسیدگی به پرونده‌های سیاسی، لغو رویه‌ها و احکام غیرقانونی این کمیته و پایان دادن به سازوکارهایی هستیم که با نقض اصول بنیادین دادرسی، از جمله اصل برائت، زمینهٔ صدور احکام خلاف قانون و تضییع حقوق دانشجویان را فراهم می‌کنند. همچنین، پاسخ‌گویی مسئولان دانشگاه و تضمین امنیت روانی و اجتماعی دانشجویان را مطالبه می‌کنیم. مطالبهٔ ما بررسی دقیق، شفاف و مسئولانهٔ ابعاد حادثهٔ اخیر، شناسایی هرگونه قصور یا تخلف احتمالی و پاسخ‌گو کردن مسئولان مربوط است.
به این وضعیت باید هرچه سریع‌تر پایان داده شود، پیش از آنکه زخم‌های امروز به فجایع جبران‌ناپذیر فردا تبدیل شوند.
دیگر سکوت در برابر این وضعیت پذیرفتنی نیست. دانشجو نباید قربانی ناکارآمدی مدیریتی و سیاست‌های فرسایندهٔ دانشگاه شود. شأن و کرامت دانشجو فراتر از آن است که نهادهای دانشگاهی و فرادانشگاهی با تصمیمات خود آن را به بازی بگیرند.
📰 منبع: تحکیم ملت
#دانشگاه_تهران #انجمن_اسلامی_دانشجویان #حقوق_دانشجویان #سلامت_روان #کمیته_انضباطی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 راز وصیت‌نامه خامنه‌ای و مسئله موروثی شدن رهبری
رضا علیجانی: ادعای از بین رفتن وصیت‌نامه در بمباران هوایی محیرالعقول است!

✍️ رضا علیجانی

🎙 گزیده گفت‌وگو با یورونیوز و بی‌بی‌سی
🔹 «ادعای از بین رفتن وصیت‌نامه خامنه‌ای در بمباران هوایی محیرالعقول است. حتما ریگی در کفش دارند که...»
🔹 «به گفته باهنر علی‌اصغر حجازی به جلسه‌ی نیم‌بند خبرگان در قم رفته و گفته که خامنه‌ای با اینکه فرزندانش مسئولیت سیاسی بگیرند موافق نبوده است.
قبلاً هم محمود محمدی‌عراقی، عضو مجلس خبرگان گفته بود که خامنه‌ای به اعضای کمیسیون سه نفره بررسی رهبر بعدی گفته از فرزندان من کسی را بررسی نکنید، چون رهبری موروثی را تداعی می‌کند. او حتی یک بار از تعبیر «دور این مسئله را خط بکشید»، استفاده کرده است.»
🔹 «همه این علائم نشان می‌دهند که در سالهای آخر، خامنه‌ای روی مجتبی ملاحظاتی داشته و احتمالا از او مسائلی دیده که با رهبری‌اش مخالف شده است.»
🔹 «انتخاب مجتبی به جای پدرش از نظر سیاسی موروثی بودن سلطنت و از نظر فرهنگ شیعی خلافت یزید بعد از پدرش را تداعی می‌کند.»
🔹 «چه به خاطر برخی ویژگیهای منفی شخص مجتبی و چه به خاطر تداعی کردن موروثی بودنِ رهبری و تبعات فرهنگی و سیاسی‌اش، به احتمال زیاد در وصیت‌نامه خامنه‌ای اشاراتی هست که به نفع رهبری مجتبی نیست و همین باعث شده که از انتشار آن طفره بروند و این وصیت‌نامه و سرنوشتش تبدیل به یکی از رازهای سربه‌مهر ج.ا بشود.»
📌 از گفت‌وگوی پیشین با بی‌بی‌سی:
🔸 «انتخاب مجتبی به‌جای پدرش برای ج.ا دو مشکل ایجاد می‌کند؛ یکی از نظر سیاسی و دیگری از نظر فرهنگ شیعی.»
🔸 «به لحاظ سیاسی ج.ا همیشه علیه سلطنت بوده که یکی از مهم‌ترین ویژگی‌هایش علاوه بر مادام‌العمری، موروثی بودن است.»
🔸 «اما در فرهنگ شیعه که واقعه عاشورا نقش بسیار مهمی دارد و یادش قرنهاست که هر ساله احیا میشود، یکی از پایه‌های مخالفت با یزید این است که او طبق سنت وراثت به خلافت رسیده است نه سنت بیعت.»
🔸 «به‌لحاظ حقوقی منع قانونی برای رهبر شدن فرزند به جای پدر وجود ندارد، ولی به لحاظ واقعی، مجتبی به‌جز فرزند علی خامنه‌ای بودن چه ویژگی مشخصی دارد!؟»
🔸 «در یکی، دو دهه‌ی اخیر، به‌ویژه از زمانی که مهدی کروبی نام مجتبی را علنی کرد، دورخیزی برای رهبرسازی او توسط یک جریان قوی درون قدرت و سپاه وجود داشته و تمامی رقبای او یا حذف فیزیکی یا تخریب سیاسی شدند و او بدون هیچ مزیت خاصی با این دوپینگ‌ها اینک به بالاترین سطح قدرت رسیده است.»

🎧 فایل صوتی و توضیحات کامل‌تر رضا علیجانی

#رضا_علیجانی #مجتبی_خامنه‌ای #علی_خامنه‌ای #مجلس_خبرگان #جانشینی_رهبری
#فرهیختگان روزن آگاهی

📗 شکست نظامی یا شکست در روایت تاریخ؟
از جنگ‌های ایران و روس تا فروپاشی ارتش رضاشاهی؛ بازخوانی حافظه تاریخی ایرانیان

✍️ علی میرسپاسی | استاد دانشگاه نیویورک

🔹 علی میرسپاسی، استاد دانشگاه نیویورک، با تفکیک رخداد از روایت، صورت‌بندی حافظه‌ی تاریخی ایران درباره‌ی جنگ‌های ایران و روس را بررسی می‌کند.
به استدلال او، «روایت ارتدوکس» این جنگ‌ها را با وجود پیوستگی مقاومت، مذاکره و اصلاحات نظامی، به نشانه‌ی «انحطاط ذاتی قاجار» فروکاسته است.
🔹 در مقابل، فروپاشی ارتش رضاشاهی در شهریور ۱۳۲۰ در تاریخ‌نگاری رسمی به حاشیه رانده شده. این ناهم‌ترازی از سیاست روایت برمی‌خیزد، نه از منطق رخداد نظامی.
🔹 «پرسش عباس‌میرزایی» نیز برساخته‌ای است در تلاقی سفرنامه‌نویسی امپراتوری، شرق‌شناسی فرانسوی و تاریخ‌نگاری ملی‌گرا.
مسئله این است که شکست چگونه به حافظه، و حافظه چگونه به نظریه‌ی عقب‌ماندگی بدل شد.

📖 متن کامل این مقاله را در شماره ۳۸ فصلنامه سیاست‌نامه بخوانید.

#علی_میرسپاسی #سیاست_نامه #تاریخ_نگاری #عباس_میرزا #قاجار #رضاشاه #حافظه_تاریخی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 کاش میلیون‌ها حمید علیدوستی داشتیم…

✍️ حسین رزاق

🔹 از شما که نمی‌شود پنهان کرد؛ مدت‌هاست سر به سرِ فجازی نمی‌گذارم و رو به دیوارِ تنهایی تنها بمانم هم باز گوشی به دورم. نه برای ادابازی یا به رخ کشیدن منورالفکری یا پر بودن اوقاتی که فرصتی برای سر زدن نمی‌گذارد. برای اینکه دلم نمی‌آید شبکه‌ای را باز کنم و روبه‌روی حرف‌هایی شوم که برخی از هم‌وطنانم به زبان می‌آورند؛ حرف‌هایی که بعد از خواندنشان دچار شرم نیابتی می‌شوم و مدام از خودم می‌پرسم این حجم از عریانیِ ناسزا و ناشایستگی و ناآگاهی از کجا و کی در فرهنگ ما چنین جا خوش کرد؟
مثلاً همین روزها جسته‌گریخته شنیدم دروازه‌ی ناسزاآباد باز شده به روح و روی حمید علیدوستی و ترانه! تصور کنید حمید علیدوستی یکی از آن آدم‌هایی بود که ادای انسان بودن درنمی‌آورد و واقعاً انسان بود و سرلوحه‌ی داشته‌هایش اخلاق! و حالا به چنین الگوی اخلاق و وارستگی، کسانی که خود را هم‌وطن ترانه‌ی او می‌دانند، چنین ناسزاهایی روا می‌دارند، در روزهای مرگ و عزای او.
وای از آنچه بر ما می‌گذرد…
جانماز آب نمی‌کشم که خودم ادیبی مؤدب و اخلاق‌مدارم. اما یک جاهایی، یک‌روزهایی، یک آدم‌هایی بالاخره حرمت دارند و حریم یک‌چیزهایی را باید نگه داشت؛ مثلاً حرمت انسانی که نجیبانه زیست و میراث‌های گران‌بهایی برای جامعه ما بر جای گذاشت.
حمید علیدوستی، خودش حمید خانِ علیدوستی بود نه بابای ترانه. یک شاهکار ورزشی! نسل من بازی‌هایش را به یاد دارد. نسلی که آن روزها تقریباً هیچ سرگرمی دیگری جز فوتبال‌های تلویزیون نداشت قطعاً حمیدخان را با گل‌هایی که به استقلال و پرسپولیس می‌زد به خاطر دارد و هرگزی که او حتی کارت زرد هم نگرفت و اخلاق را در ورزشی مثل فوتبال به میراث گذاشت و البته که ترانه هم میراث دیگر او و ماندگارترینش.
ترانه‌ای که خودش ترانه است و نه دختر حمید علیدوستی! آن‌قدر زیبا، یگانه، جسور و دوست‌داشتنی در زندگی و هنرش که جدای از کارش که به اوج رسید، به الگویی برای بسیاری از زنان جامعه هم در مبارزه با استبداد و تحجر تبدیل شد.
و حالا برای این پدر و دختر، که هر کدام را باید گذاشت بالای طاقچه تا تندیس و الگوی یک جامعه باشند، سیلی از ناسزا و فحاشی روانه می‌شود.
عجب به ادبتان! عجب به ادب این جامعه!
جامعه‌ای که الگوهای خودش را این‌گونه بی‌حرمت می‌کند، لابدِّ از فروپاشی‌ست. جامعه‌ای که آسان به ریشه‌ی داشته‌های خود تیشه می‌زند و بی‌محابا سرمایه‌های اجتماعی‌اش را نابود می‌کند، لابدِّ از فروپاشی‌ست.
این شاید عریان‌ترین جلوه آن چیزی باشد که بخشی از جامعه ما را فرا گرفته؛ بخشی که عادت کرده به «مرگ بر» گفتن، آموزش دیده و پرورش یافته برای حذف دیگری، برای آنکه هرکه را نمی‌پسندد، کنار بزند و هرچه را برای خود نمی‌پسندد برای دیگری بپسندد. چنان که امروز می‌گوید بمب بریز بر هم‌وطنم تا من آزاد شوم. و نه آنکه فقط او طلبکار از بمب‌افکن‌ها باشد که بخش دیگری هم بمب بمب و جنگ جنگ می‌کند برای پیروزی!
اما کدام بمب و موشک را بریزند و هوا کنند یا چه حتی تهدیدِ بمب اتم و کلاهک هسته‌ای را عملی، باز ویرانگرتر از این حجم از نفرت، ابتذال و فروپاشی اخلاقی‌ست؟ که کدام بمب سنگرشکنی می‌تواند چنین عمیق به جان یک جامعه رسوب کند و آن را از درون به نابودی بکشاند و قطبی کند برای حذف و هدم دیگری؟
کلاه اخلاق بر سر نمی‌گذارم و پای تخته برای درس اخلاق نایستاده‌ام که با تمام این فجیع برخاستنِ جامعه به کشتن خود، باز هم انگشتی به اتهام به سویش بگیرم و موعظه کنم. که متهم و مجرم اصلی جز حکومت و حاکمان بی‌اخلاق و جانی، در جای دیگری نیست.
ما می‌گذریم، این روزگار هم می‌گذرد. اما قطعاً روزی در تاریخ می‌نویسند حکومتی چنان با فرهنگ و تاریخی که سرشته به آیین مهر بود به دشمنی نشست که بخشی از جامعه، برای رهایی از آن، خود به چیزی شبیه همان بدل شد؛ دریده، بددهان و بی‌پروا در شکستن حرمت انسان‌، با مشت‌های گره‌کرده برای مرگ‌بر گفتن.
حکومتی که همه‌چیز این سرزمین را به پای ایدئولوژی جنون‌آمیزش به سخره گرفت؛ فرهنگی را که قرن‌ها با رواداری و مدارا و نجابت زیسته بود، زخم زد، بزرگ‌ترین دستاوردش نسلی شده که در دامان خودش پرورش یافت اما امروز چون اویی‌ست که نه به خود حکومت رحم کند و نه حتی به کسانی که نجیبانه و پاکیزه زیسته‌اند.
آنچه از چیزی که در آینه می‌بینیم به ما نزدیک‌تر است، صرفاً یک اختلاف‌نظر سیاسی یا یک نزاع فجازی نیست. نشانه‌هایی از زخمی عمیق‌تر است؛ زخمی ناسور بر پیکر فرهنگ و اخلاق یک جامعه. که زخم و خرابکاری بمب‌ها را می‌شود دیر و زود ترمیم کرد اما خرابکاری فرهنگی را وعده به اصلاحی عنقریب نتوان!
نفرین بر این حکومت که نه‌فقط جان و آزادی مردم و تمام داشته‌ها و دستاوردهای قرن‌ها در این مملکت را تباه کرد، که اخلاق را نیز کشت.

#حمید_علیدوستی #ترانه_علیدوستی

#فرهیختگان روزن آگاهی

ابوالفضل اسکندری
اراک. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🔴 می‌شود مملکت را بدون نفت اداره کرد، اما بدون عقل نه!
محمد طبیبیان: نمی‌توان با سیاست‌های من‌درآوردی اقتصاد را اداره کرد

✍️ محمد طبیبیان | اقتصاددان

🔹 «می‌شود مملکت را بدون نفت اداره کرد، اما بدون عقل نمی‌شود.»
🔹 «بسیاری از کشورها بدون اتکا به درآمدهای نفتی توانسته‌اند اقتصاد خود را اداره کنند. ژاپن، کره جنوبی، ویتنام، سنگاپور و مالزی از جمله کشورهایی هستند که می‌توان تجربه اقتصادی آنها را بررسی کرد. چین نیز در مسیر توسعه اقتصادی خود از الگوی اقتصاد آزاد مبتنی بر صادرات استفاده کرده است و نمی‌توان موفقیت آن را صرفاً به وجود منابع طبیعی نسبت داد.»
🔹 «مسئله اصلی ایران این نیست که آیا بدون نفت می‌توان اقتصاد را اداره کرد یا خیر؛ چراکه نمونه‌های متعددی از کشورهای موفق در این زمینه وجود دارد. مسئله اصلی، برخورداری از عقلانیت و توانایی لازم برای اداره جامعه، سیاست و اقتصاد است.»
🔹 «نمی‌توان با سیاست‌های من‌درآوردی اقتصاد را اداره کرد و سپس افرادی را تربیت کرد و مدرک داد، که برای این سیاست‌ها توجیه نظری بسازند، آنها را تشریح کنند و مورد تأیید قرار دهند.»

📰 متن کامل و منبع: اعتمادآنلاین

#محمد_طبیبیان #اقتصاد_ایران #عقلانیت_اقتصادی #درآمدهای_نفتی #سیاستگذاری_اقتصادی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🎥 ایران در تنهایی استراتژیک؟
از ساسانیان تا جمهوری اسلامی؛ جبر تاریخ یا شکست سیاست‌ورزی؟
🔶 بخش اول گفت‌وگوی هادی معصومی‌زارع و حمزه صفوی

🔻 هادی معصومی‌زارع:

«یکی از رهبران مهم حماس به من گفت که اگر روزی یک قدرت عربی یا سنی حاضر شود حمایتی مشابه ایران از حماس داشته باشد، دیگر به ایرانی‌ها نگاه هم نخواهند کرد؛ زیرا هزینه ارتباط با ایران در جهان عرب و سنی برای آن‌ها کمرشکن است.
گروه‌های مختلفی که در موضع ضعف به ایران روی آوردند، به‌محض دریافت نشانه‌هایی از حمایت ترکیه و عربستان، به خویشتن خویش بازگشتند.
رفتار منطقه‌ای ایران بیش از آنکه حاصل انتخابی آگاهانه باشد، ناشی از تنهایی استراتژیکی است که از سقوط ساسانی شروع شد و بعد از صفویه تشدید شد.»

🔺 حمزه صفوی:

«من با ایده جبر تاریخی مخالفم. سیاستمدار کسی است که بتواند از محدودیت‌ها و خصومت‌های تاریخی عبور کند.
ترکیه و عربستان، با وجود سابقه طولانی اختلاف و دشمنی، توانسته‌اند به توافقی امنیتی دست یابند. این هنر سیاستمدار است که از الگوی تخاصم تاریخی عبور کند.
تنهایی استراتژیک ویژگی ذاتی ایران نیست، بلکه عارضه‌ای است که از دوره صفویه به بعد پدید آمده است.
اگر این تنهایی را ذاتی بدانیم، بر اساس همین تصور عمل خواهیم کرد و تنهاتر خواهیم شد. اما با یک الگوی هویت‌یابی جدید منطقه‌ای می‌توانیم از این تنهایی عبور کنیم و حتی در کمتر از ده سال، فرایند تازه‌ای را شکل دهیم.»
🎞 فیلم کامل گفت‌وگو در یوتیوب آزاد

#تنهایی_استراتژیک #سیاست_خارجی #هادی_معصومی_زارع #حمزه_صفوی #ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 تحصن دانشجویان دانشگاه تهران در اعتراض به فشارهای انضباطی و وضعیت دانشجویان

مطالبه آزادی دانشجویان بازداشتی، توقف احکام انضباطی و پاسخ‌گویی مسئولان دانشگاه درباره شاهین شکوهی
🔹 بنا بر گزارش منتشرشده، دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، روز سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵، از ساعت ۱۲:۳۰ در حوزه ریاست این دانشکده تحصن کردند.
🔹 مطالبات دانشجویان شامل آزادی زندانیان سیاسی و دانشجویان بازداشتی، توقف احکام انضباطی و مسئولیت‌پذیری دانشگاه در قبال جان دانشجویان و فشارهای واردشده بر آنان، به‌ویژه شاهین شکوهی بود.
🔻 شعارها و نوشته‌های پلاکاردهای دانشجویان در این تحصن:
▪️ «دانشجوی زندانی آزاد باید گردد»
▪️ «زن، زندگی، آزادی؛ پوشش اختیاری»
▪️ «زندانی سیاسی آزاد باید گردد»
▪️ «دانشجو بیدار است، از استبداد بیزار است»
▪️ «کمیته‌های انضباطی لغو باید گردد»
▪️ «کمیته‌های انضباطی = خودسوزی دانشجو»
▪️ «نه جنگ می‌خوایم، نه کشتار؛ درود بر دانشگاه»
▪️ «مسئولیت جان شاهین شکوهی با مسئولین دانشگاه است»
🔹 این تحصن در پی نگرانی‌های مطرح‌شده درباره وضعیت دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی و حادثه اخیر مربوط به یکی از دانشجویان دکتری این دانشکده برگزار شد.
#دانشگاه_تهران #تحصن_دانشجویان #شاهین_شکوهی #دانشکده_علوم_اجتماعی #حقوق_دانشجویان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 تهدید حقوق ملت به نام مقابله با نفوذ
آیا امنیت ملی می‌تواند بهانه‌ای برای محدود کردن آزادی‌های قانونی شهروندان باشد؟

✍🏻 آذر منصوری

مقابله با نفوذ و صیانت از امنیت ملی، ضرورتی غیرقابل انکار است؛ اما مسئله اینجاست که با چه تعریفی از نفوذ، با چه ابزارهایی و به چه قیمتی قرار است از امنیت کشور دفاع کنیم؟ پرسش این است:
آیا هر ارتباط با جهان خارج، هر نقد سیاسی، هر فعالیت مدنی و هر صدای متفاوتی را می‌توان با برچسب نفوذ در معرض سوءظن و محدودیت قرار داد و این رویکرد تاکنون تا چه حد توانسته است نظام را در برابر نفوذ مصون نگه دارد؟
ناگفته پیداست و نیاز به توضیح اضافه ندارد!
اصل سوم قانون اساسی، دولت را به تأمین آزادی‌های سیاسی و اجتماعی، مشارکت عمومی در تعیین سرنوشت، رفع تبعیض‌های ناروا و محو هرگونه استبداد و انحصار مکلف کرده است. این اصل، در کنار اصل نهم که سلب آزادی‌های مشروع را حتی به نام حفظ استقلال و تمامیت ارضی کشور ممنوع می‌کند، پیامی روشن دارد: امنیت ملی نمی‌تواند بهانه‌ای برای نادیده گرفتن حقوق ملت باشد.
نگرانی درباره طرح موسوم به نفوذ دقیقاً از همین‌جا آغاز می‌شود. وقتی مفهوم نفوذ چنان گسترده و مبهم تعریف شود که ارتباطات علمی، فرهنگی، رسانه‌ای و اجتماعی یا فعالیت‌های قانونی سیاسی را نیز در معرض اتهام قرار دهد، مرز میان مقابله با تهدید واقعی و محدود کردن آزادی‌های شهروندان مخدوش می‌شود. در چنین شرایطی، نه‌تنها حقوق مصرح ملت در قانون اساسی به مخاطره می‌افتد، بلکه زمینه برای برخوردهای سلیقه‌ای، گسترش خودسانسوری و افزایش فاصله میان جامعه و حکومت نیز فراهم می‌شود.
اصل سوم قانون اساسی تنها مجموعه‌ای از آرمان‌های کلی نیست؛ بلکه معیاری برای سنجش عملکرد نهادهای حاکمیتی و جهت‌گیری قوانین کشور است. نمی‌توان از یک سو از استقلال، امنیت و منافع ملی سخن گفت و از سوی دیگر، با تصویب قوانینی که آزادی‌های مشروع مردم را محدود می‌کنند، زمینه تضعیف مشارکت عمومی و اعتماد اجتماعی را فراهم آورد. امنیت ملی و حقوق ملت در برابر یکدیگر قرار ندارند؛ اتفاقاً امنیت پایدار بدون رعایت حقوق شهروندان و برخورداری حکومت از اعتماد عمومی، دست‌یافتنی نیست.
نمایندگان مجلس، پیش از آنکه قلم به دست بگیرند و طرحی برای محدود کردن حقوق مردم بنویسند، باید یک‌بار دیگر به خود یادآوری کنند که برای چه به مجلس راه یافته‌اند و مهم‌ترین وظیفه آنان چیست. مجلس، خانه ملت است و نمایندگی مردم پیش از هر چیز، مسئولیت دفاع از حقوق و آزادی‌های آنان را بر دوش نمایندگان می‌گذارد؛ نه اینکه با تصویب طرح‌هایی که دامنه محدودیت‌ها را گسترش می‌دهد، همین حقوق را تهدید و تحدید کنند.
اگر قرار باشد هر مسئله سیاسی، اجتماعی یا فرهنگی با عینک امنیتی دیده شود و هر صدای منتقدی در معرض اتهام قرار گیرد، حاصل آن تقویت امنیت ملی نخواهد بود. چنین رویکردی می‌تواند به انزوای علمی و فرهنگی، تضعیف فعالیت‌های مدنی، گسترش خودسانسوری و تعمیق شکاف میان ملت و حکومت بینجامد. مقابله با جاسوسی و نفوذ سازمان‌یافته، مستلزم تعریف دقیق جرم، ارائه ادله روشن، رعایت تناسب مجازات و تضمین دادرسی عادلانه است؛ نه گسترش بی‌ضابطه محدودیت‌ها و قرار دادن شهروندان در معرض سوءظن دائمی.
نمایندگان باید به خاطر داشته باشند که سوگند نمایندگی، تعهد به پاسداری از قانون اساسی و حقوق ملت است. مقابله با نفوذ، هرقدر هم ضروری، نمی‌تواند این تعهد را به حاشیه براند و هیچ عنوان امنیتی‌ای نباید به مجوزی برای نادیده گرفتن حقوق قانونی شهروندان تبدیل شود.
مجلس اگر قرار است در انجام وظیفه خود موفق باشد، باید پیش از آنکه به فکر محدود کردن حقوق ملت باشد، نگران تضییع این حقوق شود. وظیفه نماینده، تهدید آزادی‌های مردم نیست؛ دفاع از حقوقی است که قانون اساسی برای آنان به رسمیت شناخته است.
🔗 منبع: کانال آذر منصوری

#آذر_منصوری #حقوق_ملت #امنیت_ملی #آزادی‌های_مدنی #قانون_اساسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 «دموکراسی نهادی در آمریکا همچنان زنده است…»
از شکست مک‌کارتیسم تا نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶؛ تأملی در ظرفیت خوداصلاحی دموکراسی آمریکا
✍️ علیرضا قندریز
🔹 نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده، به‌ویژه پیشروی چشمگیر دموکرات‌ها و تغییر اکثریت مجلس نمایندگان، نشانه‌ای مهم از تداوم ظرفیت خوداصلاحی ساختار سیاسی آمریکاست. به نظر می‌رسد سازوکارهای نهادی و دموکراتیک این کشور، به‌رغم فشارهای کم‌سابقه سال‌های اخیر، همچنان از توان مهار قدرت و تصحیح مسیر سیاسی برخوردارند.
🔹 پرزیدنت ترامپ، با همه ویژگی‌های استثنایی و مناقشه‌برانگیزش، پدیده‌ای کاملاً بی‌سابقه و بی‌ریشه در تاریخ سیاسی آمریکا نیست.
این نخستین بار نیست که آزادی بیان و اندیشه و حقوق مدنی در ایالات متحده زیر فشار جریان‌های افراطی و فضای سیاسی سرکوبگر قرار می‌گیرد. دوران تیره مک‌کارتیسم در دهه ۱۹۵۰، با موج اتهام‌زنی، ارعاب سیاسی و فشار بر دانشگاهیان، روشنفکران و هنرمندان، از نمونه‌های برجسته این تجربه تاریخی بود.
🔹 بااین‌حال، حتی در اوج آن بحران نیز نهادهای سیاسی آمریکا توان مقابله با این جریان را از دست نداده بودند؛ چنان‌که سرانجام در دسامبر ۱۹۵۴، سنای آمریکا با رأی ۶۷ در برابر ۲۲ مک‌کارتی را رسماً محکوم کرد. شماری از سناتورهای جمهوری‌خواه نیز از پیشگامان مقابله با او بودند.
🔹 آمریکا در دهه پس از آن، شاهد یکی از مهم‌ترین دوره‌های شکوفایی جنبش‌های اجتماعی و آزادی‌خواهانه در تاریخ معاصر خود بود:
▪️ جنبش حقوق مدنی به رهبری مارتین لوتر کینگ؛
▪️ جنبش‌های دانشجویی و مخالفت با جنگ ویتنام؛
▪️ اوج‌گیری موج دوم فمینیسم و جنبش حقوق زنان؛
▪️ ظهور جنبش‌های فرهنگی معترض به ارزش‌های مسلط، از جمله هیپی‌ها؛
▪️ و در عرصه حکمرانی، اصلاحات دولت کندی و به‌ویژه برنامه «جامعه بزرگ» (Great Society) لیندون جانسون، که به گسترش حقوق مدنی و برنامه‌های رفاهی انجامید.
🔹 البته بسیاری از این جنبش‌ها ریشه‌هایی دیرپا داشتند و موفقیتشان حاصل مبارزات اجتماعی و تحولات فرهنگی طولانی در کنار گشایش فرصت‌های سیاسی جدید بود.
هرچند در همان دهه، موج قدرتمند محافظه‌کاری نیز فعال و پرجنب‌وجوش بود و سرانجام به پیروزی ریچارد نیکسون در انتخابات ۱۹۶۸ انجامید، اما آثار اصلاحات و پیروزی‌های نهادین دهه شصت در صحنه سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آمریکا ماندگار و اثرگذار شد.
🔹 اهمیت این تجربه تاریخی در آن است که نشان می‌دهد دوره‌های فشار بر آزادی‌های مدنی و نهادهای دموکراتیک، در ایالات متحده لزوماً به فروپاشی یا زوال برگشت‌ناپذیر آن‌ها نینجامیده، بلکه جامعه مدنی، نهادهای انتخابی، استقلال قوا و سنت‌های ریشه‌دار رقابت سیاسی توانسته‌اند زمینه مقاومت در برابر تمرکز قدرت و بازسازی ظرفیت‌های دموکراتیک را فراهم آورند.
البته تداوم این ظرفیت، به معنای تضمین قطعی و بی‌قیدوشرط بقای دموکراسی نیست؛ اما بر مبنای این تجربه تاریخی، می‌توان امیدوار بود که هاله نقره‌ای پیرامون ابرهای تیره دوران پرزیدنت ترامپ نیز نویدبخش ظهور دوره‌ای تازه از شکوفایی ارزش‌های آزادی‌خواهانه، پیشرو و انسان‌دوستانه در آمریکای پس از او باشد.
#علیرضا_قندریز #انتخابات_آمریکا #دموکراسی #ترامپ #مک‌کارتیسم
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 اروپا و زیرساخت تغییر سیاسی در ایران
آیا تهدید اروپا می‌تواند به‌جای مداخله نظامی، زمینه حمایت از یک بدیل سیاسی در ایران را فراهم کند؟

✍️ مرضیه حاجی‌هاشمی

🗒 درحالی‌که احتمال حمله مجدد آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی افزایش می‌یابد، تهدیدهای تهران مبنی بر گسترش دامنه پاسخ نظامی به کشورهای اروپایی نیز بارها تکرار شده است؛ اما آیا این تهدیدها می‌توانند در محاسبات «ترامپ» اثر بازدارنده داشته باشند؟ بعید به نظر می‌رسد که این تهدید، اراده ترامپ برای حمله به جمهوری اسلامی را متوقف کند؛ بلکه ترامپ ممکن است از همین تهدیدها برای اثبات این استدلال بهره ببرد که جمهوری اسلامی خطری برای امنیت بین‌المللی است و مقابله با آن مستلزم همراهی متحدان آمریکا، به‌ویژه کشورهای اروپایی، است.
⬅️ اما اگر اروپا در نتیجه تهدیدهای تهران به این جمع‌بندی برسد که امنیتش مستقیماً در معرض خطر قرار گرفته، آیا همراهی آن با آمریکا الزاماً نظامی خواهد بود؟ به نظر می‌رسد اروپا، با وجود عضویت بسیاری از کشورهایش در ناتو، لزوماً تمایلی به مشارکت در یک جنگ دیگر در خاورمیانه ندارد. بااین‌حال، نظامی نبودن همراهی اروپا به معنای انفعال آن نیست. شاید مهم‌ترین تحول در سیاست اروپا این باشد که به‌جای مشارکت در راهبرد نظامی ترامپ، به سمت راهبردی سیاسی و دیپلماتیک برای تغییر شرایط بازتولید تهدید در ایران حرکت کند. اروپا در این زمینه چه ظرفیت‌هایی دارد و احتمال چه کنشگری برای آن بالاست؟
⬅️ گرچه در صورت حمله مسلحانه به یکی از اعضای ناتو، ماده پنج پیمان آتلانتیک شمالی نیز می‌تواند مطرح شود، ماده‌ای که حمله به یک عضو را حمله به همه اعضا تلقی می‌کند؛ اما از آنجا که اروپا درگیر جنگ «اوکراین» و «روسیه» است، بعید است مقابله نظامی کند؛ بلکه به نظر می‌رسد دست به اقدامی بزند که شاید اثرگذاری آن از مشارکت در حمله نظامی به‌مراتب بیشتر باشد. چنین وضعیتی می‌تواند اروپا را به این نتیجه برساند که سیاست مهار جمهوری اسلامی، برای تأمین امنیت آنها دیگر کافی نیست.
⬅️ نخستین گام می‌تواند تشدید فشار دیپلماتیک باشد: کاهش سطح روابط، فراخواندن سفرا، اخراج دیپلمات‌ها، محدودیت‌های مالی و اقتصادی و انزوای بیشتر نهادهای مسئول تهدیدهای فرامرزی؛ اما اهمیت راهبردی این سیاست زمانی آشکار می‌شود که اروپا از فشار بر حکومت فراتر برود و به تقویت ظرفیت سیاسی جامعه ایران توجه کند.
⬅️ در این مرحله، گفت‌وگو با جریان‌های مختلف اپوزیسیون، حمایت از جامعه مدنی، رسانه‌های مستقل، روزنامه‌نگاران و دسترسی آزاد به اینترنت می‌تواند در دستور کار قرار گیرد. هدف می‌تواند فراهم کردن امکان شکل‌گیری یک بدیل سیاسی فراگیر و برخوردار از مشروعیت اجتماعی باشد. این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا پراکندگی نیروهای مخالف و فقدان توافق بر سر سازوکار انتقال قدرت همیشه یکی از موانع اصلی برای اپوزیسیون بوده است. اروپا می‌تواند با فراهم کردن زمینه گفت‌وگو میان این نیروها، به شکل‌گیری توافقی حداقلی درباره اصول دوران گذار کمک کند.
⬅️ احتمالاً گام بعدی، حمایت از تدوین یک چارچوب سیاسی برای انتقال مسالمت‌آمیز قدرت است، چارچوبی که استمرار خدمات عمومی، حفظ یکپارچگی کشور، کنترل غیرنظامی نیروهای مسلح، برگزاری انتخابات آزاد، تدوین قانون اساسی جدید و تضمین حقوق شهروندان را در بر بگیرد. در نهایت، اگر یک مرجع انتقالی با پشتوانه اجتماعی و سیاسی معتبر شکل بگیرد، کشورهای اروپایی می‌توانند روابط رسمی خود را با آن برقرار کنند و از نمایندگی آن در مجامع بین‌المللی حمایت کنند. حتی موضوع اعتبارنامه نمایندگان ایران در سازمان ملل نیز می‌تواند در چنین شرایطی مطرح شود، هرچند این امر مستلزم طی فرایندهای حقوقی و جلب حمایت کشورهای عضو خواهد بود.
⬅️ اگر جمهوری اسلامی تهدید خود را عملی کند، اروپا قدرت مانور زیادی در پاسخگویی جدی غیرنظامی دارد. از قبل نیز نشانه‌هایی از آمادگی سیاسی برای فاصله گرفتن از سیاست صرفاً مبتنی بر مهار وجود دارد. مواضع پارلمان اروپا در حمایت از مطالبات دموکراتیک مردم ایران و محکومیت سرکوب، همچنین تشدید اقدامات محدودکننده علیه نهادهای جمهوری اسلامی، نشان می‌دهد که زمینه سیاسی این تغییر شکل گرفته است. این اقدام زمانی برای دولت‌های اروپایی جذاب‌تر می‌شود که یک بدیل سیاسی معتبر و برنامه‌ای روشن برای حفظ ثبات کشور وجود داشته باشد.
⬅️ لذا حمله به خاک اروپا می‌تواند نقطه عطفی در سیاست ایرانِ اروپا باشد، نقطه‌ای که در آن، مسئله دیگر صرفاً مهار رفتار حکومت نیست؛ بلکه ضرورت بررسی راه‌حل سیاسی پایدار برای پایان دادن به منشأ تهدید مطرح می‌شود. شاید اروپا این را مهم‌ترین فرصت بیابد که میان مخالفت با سیاست‌های تهدیدآمیز جمهوری اسلامی و حمایت از حق مردم ایران برای تعیین سرنوشت سیاسی خود پیوند برقرار کند.

در این صورت، اروپا نه از نابودی زیرساختی در ایران؛ بلکه از شکل‌گیری زیرساخت تغییر سیاسی در ایران حمایت می‌کند.

🔗 منبع: کانال مرضیه حاجی‌هاشمی

#مرضیه_حاجی_هاشمی #سیاست_خارجی #اروپا #گذار_سیاسی #اپوزیسیون #ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 سمت درست تاریخ کجاست؟ مردم، نخبگان یا احزاب؟
آیا اکثریت مردم بیش از نخبگان و احزاب توانایی تشخیص مسیر درست تحولات تاریخی را دارند؟

✍️ رحیم زایرکعبه | دکترای جامعه‌شناسی

🔹 در طول تاریخ، افراد و گروه‌هایی در برابر استبداد، تبعیض و بی‌عدالتی ایستاده‌اند؛ از کاوه آهنگر و جنبش تنباکو تا ستارخان و نهضت ملی شدن نفت. اما تشخیص حقانیت یک موضع در زمان وقوع رویدادها، به‌اندازه قضاوت درباره آن‌ها از فاصله تاریخی آسان نیست.
نویسنده در این یادداشت دو پرسش اساسی مطرح می‌کند:
نخست: چگونه می‌توان در مواجهه با مسائل سیاسی و اجتماعی، انتخاب درستی داشت و در سمت درست تاریخ ایستاد؟
دوم: از میان نیروهای تغییرگر جامعه، یعنی نخبگان، احزاب و مردم، کدام‌یک برای ایستادن در سمت درست تاریخ قابلیت بیشتری دارد؟

🔹 نویسنده با تکیه بر نظریه‌های حقیقت و مفهوم حقوق بنیادین بشر استدلال می‌کند که معیار تشخیص سمت درست تاریخ، نه قدرت سیاسی، نه نظر نخبگان و نه جریان‌های غالب، بلکه پایبندی عملی به حقوق ذاتی و جهان‌شمول انسان‌هاست؛ حقوقی مانند آزادی، برابری، کرامت انسانی، مشارکت سیاسی، دادرسی عادلانه و برخورداری از حداقل‌های زندگی شرافتمندانه.
🔹 او در ادامه، مردم و افکار عمومی را دارای ظرفیت بیشتری برای تشخیص و انتخاب مسیر درست تاریخی می‌داند و سه دلیل اصلی مطرح می‌کند: تنوع تجربه‌ها و جایگاه‌های اجتماعی مردم، توجه به منافع جمعی و امکان تقسیم هزینه‌های کنش اجتماعی میان شمار بیشتری از شهروندان.
🔹 در مقابل، به اعتقاد نویسنده، نخبگان ممکن است مسائل را از دریچه تخصص و موقعیت فردی خود ببینند و احزاب نیز به دلیل وابستگی به ایدئولوژی حزبی و هدف کسب یا حفظ قدرت، گاه از منافع عمومی فاصله بگیرند.
🔹 بخش دیگری از یادداشت به نقش شبکه‌های اجتماعی و «رهبران فکری غیررسمی» اختصاص دارد؛ افرادی که با گردآوری، ارزیابی و تفسیر اطلاعات می‌توانند به شکل‌گیری قضاوت‌های سنجیده‌تر در افکار عمومی کمک کنند.

📌 از نتیجه‌گیری نویسنده:
«ایستادن در سمت درست تاریخ را ضرورتاً نه نخبگان، نه احزاب، نه رسانه‌ها و نه جریان‌های غالب تعیین نمی‌کنند؛ بلکه اصول یا حقوق بنیادین بشری تعیین می‌کنند.»
و در پایان:
«سخن پایانی اینکه حتی اگر به فرض محال، مردم نظر یا اندیشه نادرستی را انتخاب کنند، آنگاه با جان و دل، تاوان آن را پذیرا می‌شوند؛ زیرا خودشان انتخاب کرده‌اند.»

📖 متن کامل مقاله، همراه با منابع و ارجاعات

#رحیم_زایرکعبه #سمت_درست_تاریخ #حقوق_بشر #افکار_عمومی #جامعه‌شناسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 نزاع دانشکده‌ها؛ نهادهای دستوری مانع تحقق حقوق مدنی
از نقد کانت بر دانشِ تابع قدرت تا پرسش از جایگاه شورای عالی انقلاب فرهنگی در ساختار حکمرانی ایران

✍️ امیرحسین پورسینا

📚 نگاهی به کتاب «نزاع دانشکده‌ها» اثر امانوئل کانت، ترجمه معصومه موسوی، نشر شب‌خیز؛ همراه با نقد ساختار نهادهای موازی و اختیارات نهادهای فرهنگی در جمهوری اسلامی.
🔹 دانشگاه در خدمت حقیقت یا قدرت؟
نویسنده با مرور آخرین کتاب کانت، به تمایز میان دانشکده‌های فرادست، یعنی الهیات، حقوق و طب، و دانشکده فرودست، یعنی فلسفه، می‌پردازد؛ تمایزی که به روایت او نه از برتری علمی، بلکه از نسبت این دانشکده‌ها با قدرت سیاسی سرچشمه می‌گیرد.
به تعبیر نویسنده، دانشکده فلسفه باید از استقلال عقل و آزادی اندیشه دفاع کند، درحالی‌که دانشکده‌های فرادست ممکن است به ابزار تثبیت آموزه‌های مورد تأیید حکومت تبدیل شوند.
🔹 «عقل بنا به سرشت خویش آزاد است و نمی‌پذیرد که چیزی را بر اساس فرمان، حقیقی بداند.»
این گزاره، که نویسنده در گزارش اندیشه کانت برجسته می‌کند، محور اصلی نقد او بر نهادهایی است که به‌جای فراهم کردن زمینه گفت‌وگوی آزاد علمی، برای دانش و فرهنگ دستور صادر می‌کنند.
🔹 از «نزاع دانشکده‌ها» تا شورای عالی انقلاب فرهنگی
پورسینا در بخش انتقادی مقاله، از چارچوب نظری کانت فراتر می‌رود و به بررسی نهادهای برآمده از انقلاب ۱۳۵۷ می‌پردازد.
او با اشاره به شورای عالی انقلاب فرهنگی، گستره اختیارات آن در حوزه‌های آموزش عالی، فرهنگ و بهداشت را نقد می‌کند و درباره نسبت مصوبات این شورا با حقوق اساسی شهروندان و امکان نظارت قضایی بر آن‌ها پرسش‌هایی مطرح می‌سازد.
🔹 نویسنده به‌ویژه با استناد به اصل ۳۴ قانون اساسی، درباره حق دادخواهی، محدودیت رسیدگی قضایی به برخی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی را محل نقد قرار می‌دهد.
از نگاه او، مسئله اصلی تنها تعدد نهادهای تصمیم‌گیر نیست؛ بلکه این پرسش بنیادین است که آیا نهادی خارج از ساختار متعارف قانون‌گذاری و پاسخ‌گویی می‌تواند برای حوزه‌های گسترده علمی، فرهنگی و اجتماعی قواعد الزام‌آور تعیین کند؟
🔹 مقاله همچنین با ارجاع به دیدگاه کانت درباره کاربرد عمومی عقل، بر ضرورت استقلال اندیشه‌ورزان و امکان نقد آزادانه آموزه‌های رسمی تأکید می‌کند.

📌 پرسش محوری مقاله:
هنگامی که نهادهای دستوری بر دانشگاه، فرهنگ و آموزش سیطره می‌یابند، چه بر سر استقلال عقل، آزادی علمی و حقوق مدنی شهروندان می‌آید؟
📖 متن کامل مقاله و گزارش کتاب در مشاهده فوری

#امیرحسین_پورسینا #امانوئل_کانت #نزاع_دانشکده‌ها #شورای_عالی_انقلاب_فرهنگی #حقوق_مدنی #آزادی_آکادمیک
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 فریدون مجلسی: وضعیت «نه جنگ، نه صلح» جامعه را مضطرب و ناامید می‌کند
حاکمیت باید خود را با تحولات اجتماعی و خواسته‌های مردم وفق دهد، نه برعکس

🎙 فریدون مجلسی | دیپلمات پیشین و تحلیلگر روابط بین‌الملل
🖊 گفت‌وگو: الناز چراغی ـ عصر ایران
🔹 فریدون مجلسی در گفت‌وگو با عصر ایران، با اشاره به پیامدهای تداوم وضعیت «نه جنگ، نه صلح»، از فشار تحریم‌ها، نگرانی‌های عمومی، کاهش مشروعیت سیاسی و خطر تندروی در ساختار قدرت سخن می‌گوید.
🔹 جنگ تنها به معنای حمله نظامی نیست
«به نظر من، جنگ رخ داده است و ادامه هم دارد.»
مجلسی معتقد است فشار اقتصادی، تحریم‌های بانکی و محدودیت‌های ارتباطی نیز بخشی از وضعیت جنگی موجود هستند و شرایطی فرساینده را بر جامعه تحمیل می‌کنند.
🔹 حکومت باید با خواسته‌های مردم تغییر کند
او تأکید می‌کند که مشروعیت حاکمیت از مردم سرچشمه می‌گیرد و بی‌اعتنایی به تحولات اجتماعی و مطالبات عمومی، به‌ویژه در حوزه اقتصاد و معیشت، می‌تواند به کاهش اعتبار و مشروعیت حکومت بینجامد.
🔹 مردم نگران آینده زندگی خود هستند
به گفته مجلسی، زندگی مردم به صلح، آرامش، سرمایه‌گذاری و اشتغال وابسته است. نگرانی از جنگ با قدرت‌های بزرگ نظامی، حتی در صورت تصور پیروزی، چشم‌انداز رفاه و بازسازی کشور را تیره می‌کند.
🔹 خطر تندروی و شکاف در ساختار قدرت
مجلسی هشدار می‌دهد که تندروی می‌تواند به رقابت‌های مخرب، تشدید شکاف‌ها و حتی افزایش خطر درگیری داخلی منجر شود.
او با اشاره به تجربه انقلاب فرهنگی چین، از پیامدهای ویرانگر جریان‌های افراطی سخن می‌گوید و معتقد است نیروهای اعتدالی در ساختار حکمرانی ایران حضور دارند، اما هنوز نتوانسته‌اند موقعیت مستحکمی برای مهار تندروی پیدا کنند.
🔹 عقلانیت و اعتدال در تصمیم‌گیری
مجلسی در پایان تأکید می‌کند که نیروهای معتدل در میان حکمرانان کم نیستند، اما نسبت به میزان حمایت از تصمیم‌های قاطع خود اطمینان ندارند.
از نگاه او، تقویت رویکردهای عقلانی و اعتدالی، نه‌تنها برای جامعه، بلکه برای آینده خود ساختار حکمرانی نیز اهمیت دارد.

📖 متن کامل گفت‌وگو در عصر ایران

#فریدون_مجلسی #نه_جنگ_نه_صلح #سیاست_خارجی #حکمرانی #صلح #ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی

سعید خورچه فراهانی
تهران. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🔴 کنگره در دست دموکرات‌ها، کاخ سفید در اختیار ترامپ؛ چرا وال‌استریت از بن‌بست سیاسی استقبال می‌کند؟

اقتصاد سیاسی بن‌بست کنگره؛ از ثبات مقررات و منافع شرکت‌های بزرگ تا خطر کاهش سرمایه‌گذاری

📊 انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا ۲۰۲۶
🔹 پس از پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای و کسب اکثریت دو مجلس کنگره، آمریکا در آستانه دوره تازه‌ای از «دولت تقسیم‌شده» قرار گرفته است؛ وضعیتی که در آن کاخ سفید در اختیار جمهوری‌خواهان و قوه قانون‌گذاری در کنترل دموکرات‌ها خواهد بود.
🔹 جیم کرامر، تحلیلگر شناخته‌شده بازار سهام و مجری شبکه CNBC، در واکنش به نتایج انتخابات نوشت:
«بازارها عاشق بن‌بست سیاسی‌اند و از غافلگیری‌های بی‌پایان بیزارند... پس احتمال رشد بازار وجود دارد؛ اما درباره شرکت‌هایی مانند Nebius و IREN باید محتاط بود.»
🔹 چرا بن‌بست سیاسی می‌تواند برای سرمایه‌گذاران جذاب باشد؟
برای بسیاری از صاحبان سرمایه، مهم‌تر از تصویب قوانین تازه، پیش‌بینی‌پذیری سیاست‌های اقتصادی است.
تغییر ناگهانی مالیات شرکت‌ها، مقررات بانکی، تعرفه‌های تجاری و قوانین صنعتی می‌تواند ارزش دارایی‌ها و سود آینده بنگاه‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.
از این منظر، کنگره‌ای که توان تصویب سریع برنامه‌های اقتصادی رئیس‌جمهور را ندارد، ممکن است برای برخی سرمایه‌گذاران مطلوب‌تر باشد.
🔹 منافع شرکت‌های بزرگ در حفظ وضع موجود
شرکت‌های بزرگ معمولاً از امتیازاتی مانند مجوزها، قراردادهای دولتی، ساختارهای مالیاتی و موانع ورود رقبا بهره‌مندند.
بن‌بست قانون‌گذاری می‌تواند از تغییر قواعدی جلوگیری کند که موقعیت اقتصادی این شرکت‌ها را تهدید می‌کنند.
به بیان دیگر، گاهی برای حفظ یک امتیاز اقتصادی نیازی به تصویب قانون جدید نیست؛ کافی است قانونی که آن امتیاز را محدود می‌کند، تصویب نشود.
🔹 لابی‌گری و نابرابری قدرت اقتصادی
شرکت‌های بزرگ منابع مالی و سازمانی لازم برای حضور مستمر در فرایند قانون‌گذاری را دارند؛ اما شرکت‌های کوچک‌تر معمولاً از چنین امکاناتی برخوردار نیستند.
ازاین‌رو، توقف اصلاحات قانونی می‌تواند به تثبیت موقعیت بازیگران اقتصادی مستقر کمک کند.
🔹 اما آیا بازار سهام همیشه از دولت تقسیم‌شده سود می‌برد؟
خیر. پژوهش‌های اقتصادی نتایج یکسانی نشان نمی‌دهند.
برخی مطالعات، بازده تاریخی بالاتر سهام را در دوره‌های دولت یکپارچه گزارش کرده‌اند. پژوهش‌های دیگر نیز نشان داده‌اند که تعارض حزبی و بلاتکلیفی سیاست‌گذاری می‌توانند سرمایه‌گذاری خصوصی را کاهش دهند.
بنابراین، باید میان دو وضعیت تفاوت گذاشت:
▪️ بن‌بستی که مانع تغییرات ناگهانی و پرهزینه مقررات می‌شود.
▪️ بن‌بستی که به بحران بودجه، اختلال در فعالیت دولت یا تهدید اعتبار بدهی آمریکا منجر می‌شود.
🔹 نمونه روشن: بحران سقف بدهی آمریکا
سرمایه‌گذاران ممکن است از توقف برخی اصلاحات اقتصادی استقبال کنند، اما بحران بر سر سقف بدهی دولت می‌تواند اعتماد به اوراق خزانه‌داری و ثبات بازارهای مالی را تهدید کند.
🔻 جمع‌بندی
بن‌بست سیاسی در واشینگتن الزاماً نه به سود همه سرمایه‌گذاران است و نه به زیان همه آن‌ها.
ممکن است از ارزش دارایی‌های موجود و منافع برخی شرکت‌های بزرگ محافظت کند، اما هم‌زمان سرمایه‌گذاری جدید، رقابت اقتصادی و رشد بلندمدت را با مانع روبه‌رو سازد.
از همین‌رو، استقبال بخشی از وال‌استریت از محدود شدن قدرت قانون‌گذاری را نباید با بهبود قطعی وضعیت اقتصاد آمریکا یکسان دانست.
📌 مبنای این مطلب: تحلیل اقتصاد سیاسی بن‌بست کنگره، همراه با ارجاع به پژوهش‌های دانشگاهی درباره ریسک سیاست‌گذاری، دولت تقسیم‌شده، لابی‌گری و سرمایه‌گذاری خصوصی.

#انتخابات_آمریکا #وال_استریت #ترامپ #کنگره_آمریکا #اقتصاد_سیاسی #بازار_سهام
#فرهیختگان روزن آگاهی