🔵 #معرفی_کتاب
«اقتصاد برای سیاست‌گذاران: راهنمایی برای غیراقتصادی‌ها»

✍ گوستاوو رینالدی
مترجم: دکتر جعفر خیرخواهان

کتابی کاربردی است چراکه علم اقتصاد را به زبان ساده و با استفاده از انواع شکل‌ها و موردکاوی‌ها و مثال‌های کاربردی تبیین می‌کند.  گنجاندن گزارش‌های مطبوعاتی و پژوهش‌های اخیر و تحلیل‌ها و پرسش و پاسخ‌ها، کتاب را جذاب و بی‌نظیر می‌سازد.

سادگی بیان اقتصاد در این کتاب به‌گونه‌ای است که هر شخص علاقه‌مندی که آموزش رسمی در علم اقتصاد ندیده باشد و از سوی دیگر با امور کسب‌وکار و مسائل سیاست‌گذاری اقتصادی سروکار داشته باشد، بتواند از راهنمایی‌های ارزشمند کتاب بهره ببرد.

به نوشته کتاب حاضر «آن کارفرمایی که نیروی کار استخدام می‌کند، آن کارگری که نماینده کارگران است، آن رای‌دهنده‌ای که نماینده مجلس انتخاب می‌کند و خود آن نماینده، همگی به علم اقتصاد محتاج هستند

🔸منبع: مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی، صنایع، معدن و کشاورزی ایران

سامانه تمدید عضویت انجمن اقتصاد ایران

در لینک ورود فقط 4 آیتم: نام و نام خانوادگی، موبایل، ایمیل و فایل رسید لازم است و بیش از یک دقیقه وقت ارزشمند شما را نمی‌گیرد.

(فایل تمدید کارت عضویت به ایمیل شما ارسال می‌شود لذا ایمیل را دقیق وارد کنید.)


https://www.digisurvey.net/u/IREconomistsA/09zmh


✅انجمن اقتصاد ایران
https://t.me/IR_Economists_A

Ⓜ️ قیمت‌ها دست خداست: نسبت آموزه‌های اسلامی و اقتصاد آزاد


📝 محمد ماشین چیان



🏷 در سی سال اخیر فضای فکری غالب در ایران عمدتا حول ضدیت با آنچه که سرمایه‌داری خوانده می‌شود، بازار آزاد، تولید ثروت و مفاهیمی از این دست چرخیده است. این فضای فکری ظاهرا از اسلام متاثر شده است و به حوزه‌های مختلف اقتصادی بسط داده شده است. اما آیا این فضا واقعا با اسلام قرابتی دارد یا بیشتر متاثر از فضای فکری کمونیستی و سوسیالیستی است؟


🏷 ماشین‌چیان در مقاله خود به قلب باورها و افکار ما نسبت به آنچه سرمایه‌داری خوانده ‌میشود، زده است و رویکرد دیگری را به اقتصاد در عصر طلایی اسلام عرضه می‌کند. توصیه می‌کنم حتما مقاله وی را تحت عنوان "بورژوازی در حجاز" در مجله سیاست‌نامه (ص 89 تا 95) مطالعه کنید.فرازهایی از مقاله:


🏷 هرجا که دادوستد سودانگیخته بازاری، محور حیات جمعی باشد، بطور خودجوش یک نظم اقتصادی و اجتماعی بالنده و پیچیده سربرمیآورد و یک شبکه تشریک مساعی اجتماعی درهم تنیده شکل می‌گیرد که از دلش ثروت و رفاه خلق می‌شود. واضح است که بین آن رونق اقتصادی و شکوفایی علمی در عصر طلایی تمدن اسلامی و آن بذر اقتصاد بازار که پیامبر اسلام در مدینه کاشت، یک رابطه علی وثیق وجود دارد.


🏷 جوانه زدن اقتصاد بازار در حجاز از همان الگویی پیروی می‌کند که در ظهور اقتصاد بازار در ونیز و هلند قابل مشاهده است: در هر سه مورد اقتصاد بازار در خلاء قدرت فائقه سیاسی بوده است. اولی بدور از قدرت امپراتوری ساسانی، و دیگران خارج از تسلط امپراطوری روم و اسپانیا.


🏷 شکل‌گیری یک مسیر تجاری در دل صحراهای سوزان حجاز، معلول سیاست ساسانیان در تعارض با تجارت آزاد و انسداد تجارت خارجی بوده است. پیش از پیامبر، ذیل رهبری نیاکان وی (قصی، عبدمناف، هاشم و عبدالمطلب) که همگی دیپلمات تجاری و سرمایه‌گذار خطرپذیر بودند، مکه تبدیل به مرکز تجارت شد و ابزارهای تجاری پیچیده مانند حسابداری مالی، قرارداهای مضاربه و مانند آن بوجود آمدند.


🏷 گرچه ترتیبات نهادی به اصطلاح سرمایه‌دارانه پیش از پیامبر شکل گرفته بود، اما با ظهور او در قامت یک واضع دین، واعظ اخلاق و مصلح اجتماعی بود که داد وستد بازاری سودانگیخته نزد عامه مردم شایسته منزلت و احترام اجتماعی شد. او کاسب را حبیب خدا اعلام کرد و کسب معاش در بازار را همردیف جهاد در راه خدا دانست.


🏷 ماشین‌چیان در اهمیت موضوع به تئوری‌های اقتصاددانان معاصر اشاره می‌کند که دوام یک اقتصاد سرمایه‌داری بدون ترکیبی از دو عنصر نهاد(آزادی اقتصادی برای کسب و کار) و فرهنگ (منزلت اجتماعی برای کسب و کار) ممکن نیست.


🏷 پیامبر، عموما در اصلاحات اجتماعی‌اش رادیکال نبود، به این معنی که غالبا عرف‌های موجود زمان و مکان خود را ملغی نمی‌کرد بلکه با تبصره زدن و تغییرهای جزئی اما معنی‌دار بهبود می‌بخشید(مانند برخوردشان با برده‌داری). اما در حوزه سیاست‌گذاری اقتصادی با واژگان امروز پیامبر یک کاپیتالیست رادیکال بود.


🏷 بنابر مستندات دینی، پیامبر باستانی‌ترین عرف سیاسی و اقتصادی را ملغی می‌کند: عرف تنظیم و تعیین قیمت‌ها توسط حکومت‌. قیمت‌گذاری دستوری که بنیانگذار آن حمورابی بود: تعیین ریزو درشت قیمت‌ها و دستمزدها. پیامبر می‌توانست همچون حمورابی یک فهرست کامل از قیمت‌های دستوری صادر کند، اما وی نه تنها چنین کاری نمی‌کند بلکه راه را بر هرگونه مداخله حکومت‌ها در قیمت‌ها می‌بندد.


🏷 روایتی نقل است که در مدینه قحطی شده و قیمت مواد خوراکی بالا رفته. مومنان به خدمت پیامبر می‌رسند و انتظارشان این است که او مطابق عرف دیرپا قیمت منصفانه‌ای پایین‌تر از قیمت بازار تعیین کند، ایشان استنکاف می‌کند. برخلاف همیشه مومنان اصرار می‌کنند و از وی می‌خواهند از تصمیم خود عقب نشینی کند. او در پاسخ می‌گوید بگذارید به خلوت بروم تا شاید پیام وحی از جانب خدا برسد. سپس باز می‌گردد و می‌گوید پیامی نرسید و معنای آن این است که خداوند اختیاری به مداخله در قیمت‌ها به من نداده است. و این سخن تاریخی را برزبان میآورد: "قیمت‌ها دست خداست. خودش آنها را بالا می‌برد و پایین میآورد."


▪️تعبیر "دست خدا" پیامبر را می‌توان هم‌ارز تعبیر مدرن آدام اسمیت از "دست نامرئی" دانست.



#اقتصاد
#حکمرانی



🛄 @zistboommedia || مدرسه علوم انسانی

فیلم کامل نشست علمی دکتر مهراب کیارسی (استاد وابسته دانشگاه اتاوا کانادا)
با موضوع تورم و سیاست‌های پولی و مالی
برگزار کننده انجمن اقتصاد ایران با همکاری خانه اندیشمندان علوم انسانی

تهیه کننده فیلم: رسانه اقتصاد آنلاین

در لینک‌های زیر می توانید نکات کلیدی سخنرانی ایشان و فایل های ارائه شده را ملاحظه فرمائید

https://t.me/IR_Economists_A/784

https://t.me/IR_Economists_A/789

https://t.me/IR_Economists_A/772

فایل صوتی
https://t.me/IR_Economists_A/791
✅ انجمن اقتصاد ایران (انجمن اقتصاددانان ایران سابق)
@IR_Economists_A

نظر‌سنجی در ارتباط با گزاره‌های مطرح شده حول مساله تورم در نشست‌ علمی انجمن اقتصاد ایران

اقتصاددان و پژوهشگر محترم اقتصادی
با سلام و احترام

خواهشمند است با شرکت در این نظرسنجی و ارائه نظر ارزشمند خود، انجمن اقتصاد ایران را براي دستیابی به نتایج بهینه یاری کنید، نتایج به رسانه‌ها و نهادهای تصمیم گیر منعکس می‌شود. پاسخ به سوالات می تواند درجه اجماع اقتصاددانان روی بکارگیری ادبیات علمی موجود دنیا برای حل مساله تورم ایران را منعکس نماید. از اینکه وقت ارزشمند خود را صرف پر کردن این پرسشنامه می‌کنید، سپاسگزاریم.

همکاران گرامی توجه فرمایند این نظرسنجی به منزله نمره دهی و امتیاز دهی به سخنران محترم و یا گزاره‌های علمی ایشان نیست، کسب نظر و دیدگاه شما در مورد این گزاره‌ها برای ما مهم است که در تهیه گزارش از آن استفاده کنیم، لذا استدعا داریم نظرات خود را در قالب این نظرسنجی به ما منعکس فرمایید.

لینک ورود به نظرسنجی
https://www.digisurvey.net/u/IREconomistsA/1j4o8

‌
‌مارکس باور داشت که سرمایه‌داری، در بلندمدت، شرایط و لوازم موجودیتش را از بین می‌برد: قوانین حرکت و تناقضات درونی نظام سرمایه‌داری نهایتاً آن را به نظامی آسیب‌پذیر بدل می‌کنند که رفته‌رفته فرسوده می‌گردد و توان طبقۀ حاکم آن و متحدان سیاسی‌اش برای جلوگیری از دگرگونی مدام ضعیف‌تر می‌شود. سرمایه‌داری سرانجام شرایط موجودیتش را چنان تضعیف خواهد کرد که برانداختن آن ممکن می‌شود. تحلیل مارکس نه فقط دعوی ضعیفی راجع به امکان‌های آینده، بلکه پیش‌بینی قدرتمندی از این امکان‌ها بود. پیش‌بینی او مسئلۀ نحوۀ ساختن بدیلی برای سرمایه‌داری را دقیقاً حل نمی‌کند، ولی دست‌کم در بلندمدت تا حد قابل ملاحظه‌ای از هراس غلبه بر موانع ناشی از مناسبات قدرت موجود می‌کاهد.
امروزه ــ حتی در میان کسانی که هنوز به سنت مارکسیستی تعلق دارند ــ افراد نسبتاً کمی معتقدند که سرمایه‌داری سرانجام باعث نابودی خود خواهد شد. سرمایه‌داری ممکن است مملو از بحران‌ها و عامل رنجی عظیم در سراسر جهان باشد، ولی همچنین انعطاف‌پذیری و ظرفیت عظیمی برای جلوگیری از وقوع بدیل‌ها دارد.

از کتابِ «بدیل‌های سرمایه‌داری»
رابین هانل و اریک اُلین رایت
ترجمهٔ فرید درفشی

🔰 آگهی برگزاری مجمع عمومی عادی سالیانه (نوبت اول) انجمن اقتصاد ایران
در روزنامه دنیای اقتصاد

زمان: سه‌شنبه 22 خرداد 1403 ساعت ۱۴
محل برگزاری: تهران،  خ مفتح جنوبی، کوچه افشار، پلاک ۸، طبقه اول، واحد ۱

لینک آگهی در روزنامه دنیای اقتصاد

B2n.ir/x25430

✅ انجمن اقتصاد ایران (انجمن اقتصاددانان ایران سابق)
@IR_Economists_A

شیوه درخواست و تمدید عضویت در انجمن اقتصاد ایران در لینک زیر
https://t.me/IR_Economists_A/536

📹 شهرت و اعتبار بانک مرکزی در چیست؟

نسخه صوتی

▫️مدیر عامل بانک پاسارگاد معتقد است: نیک‌نامی و اعتبار بانک مرکزی برخاسته از سیاست‌های اقتصادی صحیح است.

▫️مجید قاسمی، مدیر عامل بانک پاسارگاد در «همایش ملی شهرت و اعتبار بانک مرکزی و نقش آن در اثربخشی سیاست‌های پولی و ارزی» تاکید کرد: مقام پولی کشور باید ابزارهای پولی را در زمان و مسیر درست استفاده کند و هر زمان بنا شد تصمیم نادرستی برای اقتصاد اخذ شود، مقابل آن بایستد.

▫️او با اشاره به عامل اصلی ناکامی دولت در زمان اجرای ارز 4200 تومانی گفت: بی‌ثباتی اقتصادی فعلی در دوره جنگ هم سابقه نداشته است.

▫️مدیرعامل بانک پاسارگاد، در عین حال مسیرهای اصلی برنامه تثبیت ارز در کشور را توضیح داد و گفت: برای برقراری و اجرای سیاست‌های تثبیت اقتصادی باید سه نهاد سازمان برنامه و بودجه، بانک مرکزی و وزارت اقتصاد با یکدیگر تفاهم داشته باشند.

▫️به گفته وی کشور هم اکنون در وضعیت رکود تورمی مزمن گرفتار است و ریشه اصلی آن تضعیف پیاپی پول ملی است.

📺 @ecoiran_webtv

انجمن اقتصاد ایران با نهایت تاسف و تاثر درگذشت استاد ارجمند دکتر مهدی تقوی، اقتصاددان و هیات علمی اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی را به جامعه علمی و دانشگاهی، دوستان، همکاران، دانشجویان و خانواده آن مرحوم تسلیت عرض می‌کند.

دکتر مهدی تقوی در عمر پربرکت خود صاحب مقالات علمی، تالیفات و ترجمه های متعدد کتاب‌های تخصصی اقتصاد بودند و دانشجویان زیادی را مستقیم در کلاس درس و غیر مستقیم از طریق آثار علمی تربیت نموده‌اند.
یاد و نامشان گرامی و زنده‌ باد.

✅انجمن اقتصاد ایران (انجمن اقتصاددانان ایران سابق)
@IR_Economists_A

به احترام زنده یاد دکتر مهدی تقوی
(قسمت ۱)
✍مرتضی نادری- ۱۴۰۳/۰۳/۱۰

در دانشگاه علامه طباطبایی در مقطع کارشناسی اقتصاد (۷۱-۱۳۶۷) در برخی دروس پایه و در مقطع دکترای اقتصاد(۸۲-۱۳۷۶) بعنوان استاد راهنمای رساله، توفیق استفاده از راهنمایی های زنده یاد دکتر مهدی تقوی را داشته ام. لازم دیدم حداقل با این یادداشت و یادی از کار حرفه‌ای ایشان، بخشی از دین خود را بعنوان شاگرد ایشان ادا کنم.

سال ۱۳۶۷ در فضایی که هیچ شناختی از رشته اقتصاد نداشتم، به اقتضای شرایط آن سالها در رشته اقتصاد نظری دانشگاه علامه طباطبایی پذیرفته و مشغول به تحصیل شدم.
مثل بسیاری از دانشجویان دیگر این گرایش از اقتصاد، که به تازگی از کنکور رشته ریاضی فیزیک جذب اقتصاد می شدند، حداقل در یکسال نخست در سردرگمی برای ادامه تحصیل و یا تغییر رشته دانشگاهی بودم.

در دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی در دهه شصت و بعد از انقلاب فرهنگی حداقل دو طیف اساتید اقتصاد برای دانشجویان آن دوران قابل تمایز بودند:
- اساتید فارغ‌التحصیل آمریکا و اروپا،
- اساتید فارغ‌التحصیل دانشگاههای داخل.

غالب اساتید فارغ‌التحصیل داخل دارای مدرک کارشناسی‌ارشد از دانشگاه تربیت مدرس بودند. اگر اشتباه نکنم دکتر تقوی جزو نخستین فارغ‌التحصیلان دوره دکتری دانشگاه تهران در قبل از انقلاب ۵۷ و از هر جهت متمایز از اساتید فارغ‌التحصیل داخل کشور در آن دانشکده بودند.
حداقل در دروس پایه اقتصاد خرد و اقتصاد کلان در مقطع کارشناسی، دکتر تقوی در بین اساتید دانشکده اقتصاد، جزو معدود اساتیدی بودند که برای آموزش دانشجویان در این دانشگاه و سایر دانشگاههای کشور کتب مدونی منتشر کرده بودند. غالب اساتید آن دانشکده به سبک تدوین و تکثیر جزوات خاص نیاز دانشجویان را مرتفع می کردند.

از لحاظ راحتی ارتباط و تعامل عادی دانشجویان و اساتید، آنچه بخاطر دارم در آن دانشکده حداقل طبقه بندی زیر قابل ملاحظه بود:
- اساتید خارج دیده که حداقل در بعضی از ایشان، تا حدودی تکبر و متمایز شدن از بقیه ملاحظه میشد. این ویژگی تا حدود زیادی مانع ارتباط راحت هر طیف دانشجویی با ایشان بود.
- اساتید فارغ‌التحصیل داخل(عمدتاً تربیت مدرسیها) که مشخص بود بعد از انقلاب فرهنگی با رویه و رسالت خاصی وارد دانشگاه شده اند. این طیف نیز حداقل برای بسیاری از دانشجویان جاذبه معمول استاد شاگردی را نداشتند و به سختی با اغلب دانشجویان دم خور می‌شدند.(البته با گذر زمان بسیاری از ایشان با ادامه تحصیل در مقطع دکترا در داخل و خارج، کاملاً تغییر کردند، اما از شانس نسل ما در آن مقطع چنین بودند).
زنده یاد دکتر تقوی درهیچ یک ازاین دو طیف نمی گنجید. معمولاً صبح زود با چند کتاب زیر بغل و چهره ای که همواره با تبسم خاصی نقش گرفته بود، وارد دانشکده می شدند، سلام دانشجویانی که معمولاً بصورت گروهی در فضای دانشکده پراکنده و به ایشان ادای احترام میکردند را با تکان دادن سر و تبسم خاص جواب می دادند و به سرعت رد می شدند؛ درب اتاق ایشان همواره به روی دانشجویان باز بود، بعضی اوقات هم با استشمام بوی پیپ مخصوصشان، متوجه حضور ایشان در اتاقشان می شدیم. قبل از اینکه در کلاس درس در محضر ایشان باشم، در سال ۶۷ چند بار جهت مشورت در تغییر رشته دانشگاه از اقتصاد به سایر رشته‌های متناسب با پیشینه تحصیلی که واجد شرایط آنها بودم، از طرف آموزش دانشکده باجمعی از دانشجویان به ایشان، بعنوان استاد راهنمای مقطع کارشناسی، معرفی شدیم. با همان بیان رک، شیوا و آغشته به طنز مجاب شدیم که قید تحصیل در سایر رشته‌های تحصیلی را بزنیم و در اقتصاد ادامه تحصیل دهیم.
در کلاس درس مسایل بعضاً قامض برای متوسط دانشجویان را با چاشنی طنز و شوخی خیلی راحت توضیح و آموزش می دادند؛ بعضاً تا حد یک جوان حدود ۲۰ ساله سطح ارتباط خود را با دانشجویان تطبیق می دادند. در آموزش تبعیض خاصی اعم از قومیتی، جنسیتی، اعتقادی و...بین دانشجویان قائل نبودند. وقتی غالب کلاس مطالبشان را می گرفتند، لذت و رضایت خاصی در چهره ایشان قابل مشاهده بود.
در درس ریاضیات ۳ و تبیین پویایی متغیرهای اقتصادی در قالب مدلهای ساده ریاضی، دانشجویان کارشناسی گرایش نظری را که همچنان برای ادامه تحصیل در این رشته بی انگیزه بودند را علاقمند به ادامه تحصیل میکردند.
همواره کار روی تالیف یا ترجمه کتاب یا مجلدی جدید روی میز اتاقش نمایان بود.
به نظر به تجربه به این نتیجه رسیده بودند که در آموزش اقتصاد و ارتقای توانمندی نیروی انسانی در کشور ودر تقویت ایشان در دروس پایه ای (خرد، کلان، ریاضیات کاربردی در اقتصاد، حسابداری، مدیریت مالی، تجارت بین الملل) رسالت خاصی دارند. شاید به درستی دریافته بودند که بانهادینه شدن این مبانی، تا سالهای متمادی مدیریت اقتصاد در این کشور چه در سطح خرد(بنگاهها و خانواده ها) و چه در سطح کلان (دولت و نهادهای دولتی) برای پیشرفت جای کار دارد.

به احترام زنده یاد دکتر مهدی تقوی
(قسمت ۲)

✍مرتضی نادری- ۱۴۰۳/۰۳/۱۰

گرایش کاری دکتر مهدی تقوی به نظر درست بر عکس آنچیزی بوده است که در حال حاضر در دانشکده های اقتصاد جدیداً شکل گرفته در بعضی دانشگاههای فنی و یا در دانشکده های اقتصاد توسعه یافته در سایر دانشگاههای کشور مشاهده میشود.
احتمالأ شروع فعالیت دانشگاهی بعنوان عضو هیئت علمی مدرسه عالی بازرگانی(دانشکده اقتصاد فعلی دانشگاه علامه طباطبایی)، که بیشتر رسالت تربیت نیروی کارشناسی با توانمندی اجرایی در کشور را برای خود قائل بوده است، در شکل گیری این گرایش عملی ایشان در آموزش مبانی اقتصاد، مدیریت و حسابداری برای تربیت دانشجویان بی تأثیرنبوده است.
با تغییر بافت گروههای علمی دانشکده های اقتصاد و با گسترش دانشگاهها و توسعه آموزش اقتصاد از چند دانشکده محدود به اغلب دانشگاههای کشور، توسعه بعضاً افراطی آموزش تحصیلات تکمیلی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری در این رشته در بسیاری از دانشگاههای اقماری، به نظر می رسد تغییراتی در نوع و اثر بخشی آموزش اقتصاد در کشور شکل گرفته است که خلاء وجود اساتیدی با گرایش کاری زنده یاد دکتر مهدی تقوی را بیشتر آشکار می کند. حداقل جهت گیری های زیر در آموزش و پژوهش دانشگاهی در رشته اقتصاد در کشور قابل مشاهده است:
۱- کم رنگ شدن آموزش کلاسیک اقتصاد در دانشگاههای دارای قدمت در این رشته ها با بازنشسته شدن و خروج نسل قبلی اساتید و ورود جریانهای جدید یا تلاش برای تغییر ترکیب هیات علمی هماهنگ با جریان های سیاسی کشور.
۲- ورود جریانی از مهندسان علاقمند به یادگیری و آموزش اقتصاد در مقاطع تحصیلات تکمیلی در کشور بواسطه ورود جریانی با گرایشهای کلان اقتصادی، برنامه ریزی و سیستم های اقتصادی در سازمان برنامه و بودجه در دهه ۶۰. این طیف با جذب دانشجویانی از رشته های فنی در موسسه برنامه ریزی و توسعه نیاوران، ترتیب نیروی کارشناسی عمدتاً برای سازمان برنامه و بودجه را هدف‌گذاری کردند و متعاقب آن با علاقمند شدن دانشجویان با پیشینه مهندسی و ایجاد دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه صنعتی شریف مسیری تا حدودی متفاوت را برای خود برگزیده اند. گرایش فکری ایشان مدیریت ‌و اقتصاد کلان و نوعی چولگی به سمت نزدیک شدن به جریان های اصلی آموزش و پژوهش علم اقتصاد در دنیا و متمایز جلوه دادن خود بوده است تا واقعیات جامعه و سبقه آموزش و پژوهش و تربیت نیروی کارشناسی برای کشور. شدت علاقه و گرایش آشکار نمایندگان ایشان در بدنه دولتهای ادواری، به ادغام و نزدیکی باجریان اصلی اقتصاد باعث شده است که بعضاً با القاب لیبرال توسط افراطیون طیف مخالف خطاب قرار گیرند.

۳- جریان دیگر بعد از انقلاب فرهنگی و عمدتاً با گرایش ارتباط حوزوی، در تلاش بوده اند علم اقتصاد را با چاشنی اقتصاد اسلامی و تطبیق با شریعت یاد بگیرند و آموزش دهند. شکل گیری رشته اقتصاد و معارف اسلامی در دانشگاه امام صادق، تشکیل گروه‌های اقتصاد اسلامی در بسیاری از دانشکده های اقتصاد، حضور چهره هایی از طلاب بعنوان دانشجوی اقتصاد یا مدرس گرایشهایی از اقتصاد در دانشکده های اقتصاد حاصل تلاش این جریان بوده است. اخیراً هم با در اختیار گرفتن مناصبی از مدیریت نهادهای خاص اقتصاد کشور توسط نمایندگانی از جریان سوم، ضعف در شالوده و مدل فکری ایشان برای حل مسائل پایه ای و مبانی اولیه ای که پاسخ و ابزار برخورد با آنها در مدلهای کلاسیک اقتصاد بسیار بدیهی است، به شدت آشکار شده است.

اجازه می خواهم فراز پایانی را به گرایش کاری زنده یاد دکتر مهدی تقوی برگردم. شاید مشکلات پایه ای مدیریت اقتصاد در سطوح کلان و خرد (سطح بنگاه ها) در کشور به حدی بدیهی هستند که رفع آنها نه آنقدر نیازمند اطلاع و صرف انرژی و شکنجه آماری مدلهای اثباتی ناسازگار با شرایط و واقعیات موجود کشور به صرف علاقه حدی به کار نوبلیست های دارای پژوهش در مرز اقتصاد سرمایه داری را دارند (گرایش طیف دوم)؛ و نه آنقدر آسمانی باشند که اجازه داشته باشیم سوابق و پیشینه علم اقتصاد و تجربیات گذشته کشور را نادیده بگیریم و منتظر درافتادن در طرحهای آرمانی نامطمئن با گرایش های هنجاری خاص خود باشیم (گرایش جریان سوم).

در تمامی سطوح مدیریتی و کارشناسی دستگاههای اجرایی، نیروی انسانی دستگاههای اجرایی کشور ایران همچنان تشنه آموزش و به روز رسانی دانش و مبانی اصلی درست و حرفه ای اندیشیدن می باشند.
جای خالی گرایش کاری و حرفه ای امثال زنده یاد دکتر مهدی تقوی با گرایش واقع بینی و اهتمام به آموزش مبانی و کاربرد علم اقتصاد، مدیریت، حسابداری و علوم اجتماعی همچنان احساس میشود.

یادشان گرامی باد، جایشان هرگز خالی نباشد.

✅انجمن اقتصاد ایران (انجمن اقتصاددانان ایران سابق)
@IR_Economists_A

مصاحبه با دکتر تقوی، کتاب سرگذشت یک علم
میکائیل عظیمی و محمد مطلق

✅انجمن اقتصاد ایران (انجمن اقتصاددانان ایران سابق)
@IR_Economists_A

انجمن اقتصاد ایران
ضایعه تاسف بار درگذشت استاد ارجمند و پیشکسوت گروه اقتصاد دانشگاه شیراز، دکتر حسین مرزبان را خدمت همکاران، دانشجویان، جامعه علمی و خانواده آن استاد فقید تسلیت عرض می‌کند.

✅ انجمن اقتصاددانان ایران
@IR_Economists_A

پیام تسلیت اقتصاددانان

امروز در صفحه اول روزنامه دنیای‌اقتصاد، آگهی تسلیت به خانواده دکتر مهدی تقوی منتشر شده که نمایشی از اتحاد اقتصاددانان طیف‌های مختلف است.

در این آگهی تسلیت، نام‌هایی چون فرشاد مومنی، مسعود نیلی، محمد طبیبیان، محمد ستاری‌فر، موسی غنی‌نژاد، محسن رنانی، محمدمهدی بهکیش، داود دانش جعفری، عباس شاکری، فرهاد نیلی، حسین عبده‌تبریزی، بهروز هادی‌زنوز و ...دیده می‌شود.
در سه دهه گذشته کم پیش آمده که نام این اقتصاددانان که از نظر فکری فاصله زیادی با هم دارند، در یک اطلاعیه عمومی منتشر شود.

شکاف فکری میان اقتصاددانان، همواره باعث سوء استفاده سیاستمداران شده و مطالبه عمومی این است که اقتصاددانان سرشناس دست کم بر سر ابرچالش‌های اقتصاد ایران تفاهم داشته باشند.

دکتر تقوی که اقتصاددانی با اخلاق و استادی سرشناس بودند، هفته گذشته در 79 سالگی دار فانی را وداع گفتند و این آگهی تسلیت، مهر تأییدی است بر این‌که ایشان انسان خوب و قابل احترامی بودند.

یادشان گرامی


#تجارت_فردا
@tejaratefarda

🔰مهمترین چالش های دولت چهاردهم

یعقوب اندایش
رئیس انجمن اقتصاد ایران
(قسمت اول)

از سال 1390 و با شروع تحریم های حداکثری رکود تورمی بر اقتصاد ایران سایه افکنده و طی سه دولت قبلی گرچه کارهایی انجام شده است اما هنوز موفق نشده بر رکود تورمی چیره شود و بسیاری از متغیرها و فعالیت های اقتصادی را متاثر کرده است بی شک تحریم و نحوه حکمرانی هر دو نقش اصلی در این بین داشته اند به طوریکه حصول به رشدهای اقتصادی بالای پایدار و حل معضلات اقتصادی نیازمند تغییر و اصلاح هر دو است.

حال در آستانه تشکیل دولت چهاردهم، همچنان دولت با چالش های مهم اقتصادی بیش از سه دولت قبل روبه روست که باید تدبیری اساسی برای رفع تدریجی آنها اندیشیده شود و شفاف به مردم اعلام کند. اگر دولت به آنها پایبند باشد و اعتماد مردم را جلب کند می تواند موفق عمل کند و گرنه بدون اعتماد عمومی و همراهی مردم، بدنه حکومت، نخبگان و فعالان اقتصادی این مسیر بسیار دشوار خواهد بود چرا که مسائل بیش از پیش انباشته شده است و طی دوره های قبل آستانه های تحمل پر شده است و همراهی را با مشکل مواجه کرده است. در این شرایط اگر روایت های درست ارائه شود، از سرمایه های اجتماعی بهره گرفته شود و دولت با صداقت و شفافیت مسیر را توضیح و مرحله به مرحله به آن پایند باشد، اعتماد عمومی بر می گردد.
به طور خلاصه می توان اهم چالش های پیش رو دولت چهاردهم را بر شمرد اما توضیحات هر یک فرصت دیگری را می طلبد.

🔸مشکل اصلی کشور را باید در حوزه تولید و رشد اقتصادی جستجو کرد که مادر مسائل اقتصادی کشور است. بعد از دهه 40 هنوز اقتصاد کشور نتوانسته است چند سال پیاپی رشد های بالای مداوم را داشته باشد. بی شک با رشد های مداوم پایدار مسائل دیگر کشور به چشم نمی آمدند و طی یک دوره می توانستیم بر آنها چیره شویم. اقتصاد رانتی کشور، کیفیت حکمرانی و تحریم ها به صورت کلی بعد از انقلاب بر آن موثر بوده اند و همچنان این ریشه ها پابرجا هستند و البته ساختارها و نهادهایی حول اینها شکل گرفته است که رفته رفته اصلاح را سخت‌تر و نشدنی کرده است. اکنون تولید نمی تواند رفاه مناسب را برای مردم دنبال داشته باشد و بدتر اینکه با تحریم های حداکثری ناترازی حقیقی در برخی بخش های اقتصادی مهم رخ داده است از جمله اینکه ایران در منطقه خاورمیانه ای که 40 درصد منبع انرژی دنیا را در خود جای داده، واقع شده و خود در این منطقه از جایگاه بالایی برخوردار است اما در حوزه انرژی دارای ناترازی حقیقی است و تولید جوابگوی تقاضا نیست. انرژی چون منبع تولید است مسائل تولید را پیچیده تر نموده است.

🔸مشکل سرمایه گذاری خود موثر بر رشد اقتصادی و تولید بوده که هنوز بر طرف نشده است و خصوصا استهلاک انباشت شده است و جبران استهلاک 12 سال گذشته و حل آن بسیار پیچیده است چرا که فرار سرمایه مادی و سرمایه انسانی و عدم رسوب سرمایه همچنان پابرجاست. از طرفی دولت مجبور به افزایش شدید مالیات ها شده است که اثر منفی بر تولید و سرمایه گذاری گذاشته است.

🔸تورم هنوز چالش اصلی است و فقط با تکیه بر کنترل های مقداری پول نمی توان بر آن چیره شد چرا که مجموعه سیاست ها و اقدامات دولت و همراهی آن مهم است و تا زمانی که قیود مالی دولت همراهی نکند و ناترازی ها بر قرار باشد روند بلند مدت تورم جهش خواهد کرد. با وجود کنترل های مقداری به تنهایی مشکل نقدینگی برای فعالیت های تولیدی ایجاد شده است که یک چالش و در ادامه تعمیق رکود را به همراه خواهد داشت.

🔸نرخ ارز و انتظارات تورمی چالش دیگری است که همچنان باقی است. نرخ های متعدد اسمی ارز، بر رانت افزوده و مقررات تودرتویی را ایجاد کرده است که سرگیجه برای فعالان اقتصادی و تولید ایجاد کرده است. انتظارات تورمی هم بدون حل مساله کانونی تحریم، مانند یک ماشه منتظر فرصت عمل کردن است و می داند که فقط با سیاست کنترل مقداری، کنترل تورم راه به جایی نمی برد و در یک دوراهی رکود بیشتر و تورم کمتر، ناچارا دولت به نفع تورم تسلیم می شود.

🔸قیمت انرژی یکی از عوامل ناترازی انرژی در کشور است و چالش مهم اقتصاد سیاسی پیش روی دولت چهاردهم است از یک طرف با افزایش آن موجب نارضایتی مردم و استفاده کنندگان این رانت و در نتیجه کاهش محبوبیت دولت می شود و در غیر آن، فشار بر شرکت های تولید انرژی که دولتی هستند بیشتر شده و نهایتا کسری بودجه و تورم را در پی دارد.

🔸فقر ناشی از ساختار و رشد پایین اقتصاد بیشتر شده است که با راه حل های اسمی، کمک های یارانه ای و تن دادن به کسری بیشتر بودجه، چاپ پول و تورم، دچار یک دور باطل کنترل و کاهش فقر شده ایم که در جای خود راه حل حقیقی را می طلبد و نه با اتکا به راه حل های اسمی.

✅ انجمن اقتصاددانان ایران
@IR_Economists_A

مهمترین چالش های دولت چهاردهم

یعقوب اندایش
رئیس انجمن اقتصاد ایران
(قسمت دوم)

🔸ناترازی هایی متعدد حقیقی و مالی منجر به ناترازی بودجه می شود که خود را با تامین مالی تورمی نشان می دهد، طی پنج سال گذشته این ناترازی ها به چالش مهم و ماندگار تبدیل شده است.
با تورم های بالا و کنترل هایی که توسط دولت اعمال شده است، حقوق کارکنان دولت از تورم عقب مانده و قدرت خرید آنها کاهش یافته است و در حد آستانه تحمل فراتر رفته است لذا کنترل کسری بودجه از طریق کاهش دستمزد واقعی کارکنان دولت به هسته سخت خود برخورده است و چون سهم مهمی از بودجه دولت را شامل می شود، کاهش کسری به چالش مهم تبدیل شده است.

🔸ناترازی صندوق های بازنشستگی طی سالیان گذشته همچنان استوار مانده که با اجرای قانون جدید، نارضایتی های کارکنان فعلی را به همراه دارد چرا که فقط با فشار بر کارکنان و با نبود کارایی سرمایه گذاری این صندوق ها که به نحوه مدیریت آنها و ساختارهای اقتصاد کلان مربوط است و وجود فساد مشکل رفع نخواهد شد و بر نارضایتی اجتماعی می افزاید.

🔸شرکت های دولتی و شرکت های ملی همچنان کارایی ندارند و عامل ناترازی و تورم هستند.

🔸مخارج غیر بهره ور در بودجه زیاد هستند که هر ردیف بودجه ای خود صاحبی دارد که به راحتی از آن دست نمی کشد و برای دولت مشکل ایجاد خواهد کرد. افزایش درآمد های مالیاتی و فشار مضاعف بر تولید و مردم چالش دیگری است که پیش روی دولت چهاردهم است.

🔸تحریم مادر چالش های اقتصادی است که دیپلماسی و تدبیر را می طلبد. دولت و حاکمیت اگر اقتصاد را اولویت قرار دهد نباید بار مالی تحریم را بپذیرد و دیپلماسی قوی و دادن هزینه سیاسی ما به ازای آن را می طلبد گرچه اکنون نیز تحریم هزینه های سیاسی داخلی برای حکومت به همراه داشته است.

🔸وجود فساد و منابع رانتی و رانت جویی هنوز از ابرچالش های هر سیاست خوب اقتصادی است که همه سیاستها را منحرف می کند و یک چالش بلند مدتی است که نحوه مواجهه دولت چهاردهم با آن خیلی مهم است.

🔸فرار نخبگان و خروج سرمایه های انسانی‌ای که می توانست بار بهره وری اقتصادی را بر دوش کشد و رفاه کشور را افزایش دهد، خود چالش مهم دیگری است که نحوه حکمرانی و شایسته سالاری تعیین کننده آن است.

✅ انجمن اقتصاددانان ایران
@IR_Economists_A

🎥 بلاتکلیفی قانونی بانک مرکزی

نسخه صوتی

▫️بانک مرکزی همچنان از نظر قانونی نمی‌داند باید چه هدفی را در اولویت قرار دهد.

▫️در یک میزگرد تخصصی کارشناسان بر این نکته تاکید کردند که در قانون بانک مرکزی ایران اولویتی بین اهداف در نظر گرفته نشده ولی در اکثر کشورهای دنیا ارجحیت هدف ثبات قیمت‌ها بر سایر اهداف پذیرفته شده است.

▫️از نظر متخصصان، امکان تغییر ساختار بانک مرکزی در یک مدت زمان کوتاه وجود نداشته و تغییر ساختار نیازمند صرف زمان است، اما با توجه به الزامات قانونی وضع شده در قانون جدید و لازم‌الاجرا بودن آن از خرداد ماه سال ۱۴۰۳، تغییراتی باید در ساختار بانک مرکزی انجام شود.

▫️این مباحث در نشست تخصصی با موضوع «ساختار بانک مرکزی در جهت تسهیل عملیات سیاست‌گذاری و تنظیم‌گری» مطرح شد که میزبان یکتا اشرفی معاون توسعه مدیریت و منابع بانک مرکزی ؛ محمد طالبی دبیرکل بانک مرکزی ؛ داود دانش جعفری عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام؛ مهرزاد ذاکری مدیرکل امور مجلس بانک مرکزی، محمدحسین حسین‌زاده بحرینی صاحب‌نظر بانکی و امیرحسین امین‌آزاد عضو هیات مدیره بانک خاورمیانه سیاست‌های پولی و ارزی بوده است.

📺 @ecoiran_webtv

🎥 همیشه پای یک دولت در میان است

نسخه صوتی

▫️یک محقق ارشد اقتصاد معتقد است: دلیل اصلی تورم همیشه و همه جا یک سیاست مالی و پولی است.

▫️مهراب کیارسی، محقق ارشد اقتصاد دانشگاه کانادا در همایش ملی شهرت و اعتبار بانک مرکزی با تاکید بر اینکه تورم‌های بزرگ پایدار همواره یک پدیده مالی هستند، عنوان کرد: دولت‌هایی که در طول زمان کسری‌های پایدار بودجه‌ای داشته باشند حتی اگر برای کنترل تورم، سیاست پولی انقباضی را در دستور کار قرار دهند اما سیاست های مالی را اصلاح نکنند ممکن است در کوتاه مدت تورم را مدیریت کنند اما بعد از مدتی گرفتار تورم بزرگتری خواهند شد.

▫️به گفته او تورم های پایدار بلندمدت همواره یک ریشه مالی دارند.

▫️او در این همایش به دو پرسش اصلی نیز پاسخ داده است: اول اینکه تورم چه زمانی خوب است و چه زمانی بد؟ دوم آنکه چرا طی چند دهه گذشته بانک مرکزی توانایی کنترل تورم را نداشته است.

▫️کیارسی در پایان به این نکته مهم اشاره می‌کند که بانک مرکزی زمانی معتبر است که به مردم اطمینان بدهد واقعا به آنچه می‌گوید عمل می‌کند.

📺 @ecoiran_webtv

✅انجمن اقتصاددانان ایران
@IR_Economists_A

🔰بیانیه تبیینی انجمن اقتصاد ایران در مورد چالش‌های اساسی اقتصاد ایران، علل، ریشه‌ها و راه‌حل‌ها  برای رفع موانع توسعه کشور در سه سطح تصمیم‌گیری
خطاب به کاندیداهای ریاست جمهوری

ساختار متن

الف) اهم چالش‌های نمایان اقتصاد ایران

ب) برخی علل و ریشه‌ها

ج) اقدامات و مسیر حرکت جهت رفع تدریجی این چالش‌ها در سه سطح تصمیم‌گیری نهادی


سطح ۱- سیاستها و اقدامات بنیانی فرا قوه‌ای و منتسب به مجموعه حکمرانی برای رفع ریشه‌های بنیانی مسائل اقتصادی

سطح۲- اقدامات مربوط به تعامل دولت با دستگاه‌های حاکمیتی خارج از دولت


سطح ۳- اقدامات در سطح تصمیم‌گیری در قوه مجریه  و هماهنگی‌های اجرایی لازم در سطوح حکمرانی

✅ انجمن اقتصاددانان ایران
@IR_Economists_A

در مقدمه بیانیه انجمن اقتصاد ایران خطاب به کاندیداهای ریاست جمهوری آمده است:
اینک که بار دیگر در آستانه برگزاری انتخابات ریاست جمهوری قرار داریم، انجمن اقتصاد ایران بنا بر رسالت ذاتی و حرفه‌ای بر خود وظیفه می‌داند که برخی از مهمترین مشکلات و چالش‌های ریشه‌ای اقتصادی کشور را گوشزد کرده و از رئیس جمهور آینده به‌عنوان عضوی مهم از مجموعه حکمرانی کشور و عالی‌ترین نماینده و منتخب رأی‌دهندگان، بخواهد با ارتقای بینش و فهم صحیح اقتصادی، دریافت مشاورههای تخصصی سطح بالا و نهایتا اتخاذ تصمیمات و سیاستگذاری علمی-تخصصی، رفع موانع در مسیر  رشد و توسعه اقتصادی کشور را وجهه همت خود قرار دهد. این متن مختصر، فارغ از جناح‌بندی‌ها و آرایش‌های سیاسی، می‌کوشد تصویری کلی از اهم چالش‌ها و مشکلات اصلی اقتصادی، علل و ریشه‌ها و مصادیقی از سیاستها و راه‌حل‌ها برای هدایت کشور به مسیر توسعه و پیشرفت اقتصادی را ترسیم کرده و فعلا بدون ورود به تحلیل جزئیات و تدقیق در اولویت‌ها، به مسیر کلی سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری در سه سطح حکمرانی برای رفع چالش‌ها و نیل به رشد اقتصادی مطلوب، اشاره کند. باشد که  چنین اقداماتی زمینه را برای متعهد کردن رئیس‌جمهور منتخب به حرکت در مسیر توسعه و سربلندی ایران هموارتر سازد.

در ادامه این بیانیه  از  ۲۰ چالش نمایان اقتصاد ایران نام برده شده و سپس در ۲۱ بند به برخی علل و ریشه‌ها اشاره شده است.

در قسمت سوم  اقدامات و مسیر حرکت جهت رفع تدریجی این چالش‌ها در سه سطح تصمیم‌گیری نهادی ذکر و بیان شده است:

انتظار است دولت چهاردهم و دولت‌های بعد از آن برای رفع چالش‌های فوق، با اتخاذ رویکردی بلندمدت، ایجاد زمینه مساعد داخلی و بین‌المللی برای رشد اقتصادی با همراهی مجموعه عناصر حکمرانی، سیاستگذاری صحیح اقتصادی، پرهیز از اقدامات مخرب یا تمرکز بر سیاستهای بلا اثر و همچنین ایجاد هماهنگی مناسب در سطح دولت و دو سطح دیگر حاکمیتی، میدان و بستر لازم برای گشودن مجدد راه توسعه کشور را فراهم آورد. در اینجا برخی از سیاستگذاری‌های ضروری در سه سطح نهادی، مورد اشاره قرار گرفته است:

سطح ۱- سیاستها و اقدامات بنیانی فرا قوه‌ای و منتسب به مجموعه حکمرانی برای رفع ریشه‌های بنیانی مسائل اقتصادی

سطح۲- اقدامات مربوط به تعامل دولت با دستگاه‌های حاکمیتی خارج از دولت

سطح ۳- اقدامات در سطح تصمیم‌گیری در قوه مجریه  و هماهنگی‌های اجرایی لازم در سطوح حکمرانی

نهایتا بیان شده انتظار است کاندیداهای محترم در مبارزه انتخاباتی خود با اذعان به وقوع اشتباهات اقتصادی و غیراقتصادی دو دهه گذشته که با افتادن به دام تحریم‌ها، تشدید گردید، آمادگی خود را برای رفع موانع توسعه از طریق التزام نسبت به رفع این اشتباهات و طراحی برنامه اقتصادی کارامد بر اساس اصول علمی و مبتنی بر مشاوره‌های تخصصی اعلام کنند و اهم اهداف معین اقتصادی خود و شیوه‌های نیل به آن را مشخص و تبیین کرده، نهایتا روشی سنجش‌پذیر برای تسهیل نظارت عمومی و تخصصی بر میزان موفقیت اقتصادی دولت خود و نظام پاسخگویی به جامعه عرضه کنند.  
انجمن اقتصاد ایران به عنوان تشکل علمی- تخصصی باسابقه و حرفه‌ای استادان اقتصاد و اقتصاددانان کشور آمادگی دارد جلساتی با هر کدام از کاندیداهای ریاست جمهوری در جهت فراهم آوردن فرصتی بی بدیل برای ارائه برنامه‌های اقتصادی هر کاندیدا، و استماع مستقیم دیدگاههای تخصصی اقتصاددانان کشور برگزار نموده و در حضور اقتصاددانان و کاندیداها، مشکلات، چالشها و راه‌حل های اقتصادی را به بحث و تبادل نظر بگذارد تا حسب رسالت تخصصی و مسئولیت اجتماعی خود زمینه لازم برای کمک به طراحی برنامه گذار از مشکلات و بحران اقتصادی را برای کاندیداهای محترم، رئیس جمهور آینده و نهایتا آحاد ملت عظیم‌الشان ایران فراهم آورد.

به امید روزهای بهتر و آبادانی ایران عزیز
انجمن اقتصاد ایران (انجمن اقتصاددانان ایران سابق)
19 خرداد 1403


✅ انجمن اقتصاددانان ایران
@IR_Economists_A