🔴 تداوم رکود صنعتی در ایران: نقش سیاست‌های مخرب و ناتوانی دولت در مدیریت بحران‌ها

شاخص مدیران خرید (شامخ) صنعت در تیرماه ۱۴۰۴ با ثبت رقم ۴۷.۷، برای ششمین ماه متوالی در محدوده رکودی باقی مانده است.
این وضعیت، که در تمام سال‌های گذشته از زمان انتشار گزارش‌های شامخ در سال ۱۳۹۷ بی‌سابقه بوده، نشان‌دهنده تعمیق رکود در فعالیت‌های تولیدی کشور است. در خردادماه نیز، این شاخص با عدد ۴۲، پایین‌ترین سطح خود را از مهر ۱۳۹۷ ثبت کرد، که زنگ خطری جدی برای تداوم تولید و حفظ اشتغال در بخش صنعت به صدا درآورده است.

دو عامل اصلی «کمبود تقاضای موثر» و «ناترازی انرژی» به‌عنوان موانع کلیدی، صنعت ایران را تحت فشار شدید قرار داده‌اند.
کاهش تقاضا در بازارهای داخلی و خارجی، چرخه تولید را مختل کرده و به گفته گزارش دنیای اقتصاد، حل این مشکل نیازمند «ایجاد ثبات اقتصادی» و «باز شدن قفل‌های تجارت» است. اما سیاست‌های کلان اقتصادی، به‌ویژه سیاست‌های خارجی تحت هدایت خامنه‌ای، به انزوای اقتصادی ایران و تشدید تحریم‌ها منجر شده است.
به نقل از مقاله‌ای در Gooya News، «فشارهای خارجی، به‌ویژه تحریم‌های اقتصادی و دیپلماتیک، امکان هرگونه مانور در عرصه بین‌المللی را محدود کرده و اقتصاد ایران را با بحران‌های جدی مواجه ساخته است.»
این سیاست‌ها، که به جای باز کردن درهای تجارت، به انزوای بیشتر منجر شده‌اند، توانایی دولت برای ایجاد ثبات اقتصادی را به شدت تضعیف کرده‌اند.

از سوی دیگر، «ناترازی انرژی» به دلیل سوءمدیریت و عدم سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های صنعت تبدیل شده است.
خاموشی‌های مکرر نه تنها مشکلی برای کمبود انرژی ایجاد کرده، بلکه واحدهای تولیدی فعال را نیز در معرض خطر ورشکستگی قرار داده است.
زیرساخت‌های انرژی ایران فرسوده است و بیش از ۴۰ درصد از خطوط لوله توزیع گاز و پالایشگاه‌ها از عمر مفید خود گذشته‌اند.
این وضعیت نتیجه سیاست‌های اقتصادی ناکارآمد و تمرکز بیش از حد بر پروژه‌های غیرضروری، مانند برنامه‌های هسته‌ای تحت نظارت خامنه‌ای، است که منابع مالی کشور را از سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های حیاتی منحرف کرده است.

ناتوانی دولت در مدیریت این بحران‌ها، ریشه در ساختار ناکارآمد حکمرانی و سیاست‌های مخرب کلان دارد.
به عنوان مثال، خامنه‌ای در دیدار با فعالان اقتصادی اذعان کرده که آمار اقتصادی دهه ۹۰ «حقا و انصافا ناخرسندکننده است»، اما مسئولیت این وضعیت را به گردن دیگران انداخته است.
این در حالی است که سیاست «اقتصاد مقاومتی» او، که قرار بود تحریم‌ها را بی‌اثر کند، به گفته ایران‌وایر «به بن‌بست خورده و دیگر در سیاست‌های رسمی از آن یاد نمی‌شود.» این ناکامی‌ها، همراه با فساد سیستماتیک و سوءمدیریت، به تعمیق بحران‌های اقتصادی و صنعتی منجر شده است.

بدون اتخاذ تصمیمات راهبردی مبتنی بر واقعیت‌های موجود، سریال رکود صنعتی احتمالاً بیش از شش ماه ادامه خواهد یافت.
رفع ناترازی انرژی نیازمند سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌ها و اصلاح سیاست‌های کلان اقتصادی است، اما پافشاری بر سیاست‌های کنونی، که نتیجه آن تشدید بحران‌ها و در نهایت فروپاشی اقتصادی است، چشم‌انداز بهبود را تیره‌تر می‌کند.
برای عبور از این بحران، نیاز به بازنگری اساسی در سیاست‌های کلان، باز شدن درهای تجارت بین‌المللی و تمرکز بر نیازهای واقعی اقتصاد و مردم است.

✍️ مانی

📡 @IranAzadie