🔴 «سقوط تاب‌آوری اقتصاد ایران؛ از رانت نهادی تا فروپاشی طبقه متوسط»

♦️ تاب‌آوری اقتصاد ایران؛ وقتی طبقه متوسط فرومی‌ریزد و رانت جای تولید را می‌گیرد
در سال‌های پایانی اتحاد جماهیر شوروی، بسیاری از کارخانه‌ها همچنان فعال بودند، قطارها حرکت می‌کردند و آمارهای رسمی از تولید سخن می‌گفتند. اما زیر پوست این ظاهر منظم، اقتصادی فرسوده جریان داشت که دیگر توان جذب شوک‌ها را از دست داده بود. زمانی که نخستین بحران‌های بزرگ از راه رسیدند، ساختاری که سال‌ها آسیب‌های خود را پنهان کرده بود، ناگهان فرو ریخت. تاب‌آوری اقتصادی نیز دقیقا چنین مفهومی دارد؛ توانایی یک اقتصاد برای تحمل بحران‌ها و بازگشت به مسیر رشد.

امروز بحث تاب‌آوری اقتصاد ایران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. تازه‌ترین گزارش‌های بین‌المللی نشان می‌دهد اقتصاد کشور در میان ۱۳۰ اقتصاد جهان در ردیف‌های پایانی قرار گرفته است. این رتبه صرفا بیانگر آسیب‌پذیری در برابر جنگ یا بلایای طبیعی نیست، بلکه تصویری از فرسودگی ساختارهای اقتصادی، نهادی و اجتماعی ارائه می‌دهد؛ ساختارهایی که طی دهه‌ها تحت مدیریت رژیم ایران به نقطه شکنندگی رسیده‌اند.

تاب‌آوری اقتصادی فقط به معنای مقاومت در برابر بحران نیست. اقتصاد تاب‌آور می‌تواند سرمایه جذب کند، تولید را حفظ کند، اشتغال ایجاد کند و پس از هر شوک دوباره به مسیر توسعه بازگردد. اما هنگامی که تورم مزمن، فساد نهادی، نااطمینانی سیاسی و ضعف زیرساخت‌ها به ویژگی دائمی یک اقتصاد تبدیل شوند، ظرفیت بازسازی نیز از میان می‌رود.

چرا تاب‌آوری اقتصاد ایران کاهش یافته است؟
بررسی شاخص‌های جهانی نشان می‌دهد مشکل اصلی اقتصاد ایران صرفا عوامل طبیعی نیست. بسیاری از کشورهای منطقه با چالش‌های مشابه اقلیمی روبه‌رو هستند، اما رتبه‌های بسیار بهتری دارند. تفاوت اصلی در کیفیت نهادها و سیاست‌گذاری اقتصادی نهفته است.

👈 اینجا بخوانید