🔴 اقتصاد رفاقتی؛ وقتی رابطه جای رقابت را می‌گیرد – فصل دوازدهم

▫️ چگونه رانت، انگیزه تولید را تضعیف می‌کند؟

کمپانی هند شرقی؛ هنگامی که امتیاز، جای بازار را گرفت
در سال ۱۶۰۰ میلادی، پادشاهی انگلستان امتیاز انحصاری تجارت با شرق را به «کمپانی هند شرقی» اعطا کرد. این شرکت، تنها یک بنگاه تجاری نبود؛ بلکه به پشتوانه قدرت سیاسی، از حقوقی برخوردار شد که هیچ رقیبی به آن دسترسی نداشت. حق انحصاری تجارت، انعقاد قرارداد، ایجاد پایگاه‌های تجاری و حتی در مقاطعی تشکیل نیروی نظامی، به آن امکان داد تا نه با رقابت آزاد، بلکه با اتکا به امتیازهای ویژه رشد کند.

اقتصاددانان امروز، این تجربه را یکی از نمونه‌های کلاسیک پیوند قدرت سیاسی و منافع اقتصادی می‌دانند. هنگامی که موفقیت اقتصادی بیش از آنکه به نوآوری و کارایی وابسته باشد، به دسترسی به قدرت وابسته شود، قواعد بازار به تدریج جای خود را به نظام امتیازدهی می‌دهد.

این روایت تاریخی، نقطه آغاز فهم اقتصاد رفاقتی است.

▫️ اقتصاد رفاقتی چیست؟
اقتصاد رفاقتی، ساختاری است که در آن، موفقیت اقتصادی بیش از آنکه نتیجه رقابت، نوآوری و بهره‌وری باشد، به روابط نزدیک با مراکز قدرت، دسترسی به امتیازهای ویژه و بهره‌مندی از رانت وابسته می‌شود.

در چنین ساختاری، فعالان اقتصادی برای افزایش سود، تنها به بهبود کیفیت کالا یا کاهش هزینه تولید نمی‌اندیشند؛ بلکه بخشی از انرژی و منابع خود را صرف دستیابی به مجوزهای خاص، قراردادهای انحصاری، اعتبارات ترجیحی یا حمایت‌های غیررقابتی می‌کنند.

👈 اینجا بخوانید

🔴 واحد ۷۰۰؛ نیروی ویژه سپاه تروریسی قدس که بریتانیا را در تیررس خود قرار داده است

♦️ از کریدورهای تسلیحاتی تا شبکه‌های قاچاق در اروپا
حکومت ایران برای فعالیت های تروریسی واحد ۷۰۰ سپاه قدس را فعال می کند. به نوشته تلگراف در تاریخ ۲۵ ژوئیه ۲۰۲۶، حکومت ایران طی چند دهه گذشته مسیرهایی را در خاورمیانه برای انتقال سلاح، مهمات و منابع مالی به نیروهای هم‌پیمان خود، به‌ویژه در سوریه و لبنان، ایجاد کرده است. بنا به گزارش این رسانه این شبکه‌ها به مرور زمان از مرزهای منطقه فراتر رفته و بخشی از آنها اکنون تا اروپا امتداد یافته‌اند.

بر اساس این گزارش، محموله‌هایی که از این مسیرها عبور می‌کنند دیگر تنها شامل سلاح و تجهیزات نظامی نیستند، بلکه قاچاق مواد مخدر، مهاجران غیرقانونی و افرادی که بعدها می‌توان از آنها برای مأموریت‌های اطلاعاتی یا امنیتی استفاده کرد نیز در این شبکه جای گرفته‌اند.

▫️ نقش «واحد ۷۰۰» در ساختار نیروی قدس
تلگراف در گزارش خود می‌نویسد که هدایت این شبکه بر عهده «واحد ۷۰۰» نیروی قدس سپاه پاسداران است؛ واحدی که بریتانیا در سال ۲۰۲۴ آن را به دلیل فعالیت‌های مرتبط با بی‌ثبات‌سازی کشورهای دیگر تحریم کرده بود.

در گزارش آمده است که وظیفه اصلی این واحد، هماهنگی انتقال سلاح، تجهیزات و منابع به گروه‌های مورد حمایت ایران است. در کنار آن، «واحد ۱۹۰» مسئول جابه‌جایی فیزیکی محموله‌ها معرفی می‌شود و شبکه‌های مستقر در سوریه نیز مسئول دریافت و توزیع آنها هستند.

به نوشته تلگراف، این ساختار به گونه‌ای طراحی شده که به یک مسیر یا یک سازمان وابسته نباشد. در نتیجه، حذف یک مسیر یا یک گروه، کل شبکه را از کار نمی‌اندازد.

▫️ استفاده از مسیرهای قاچاق برای ورود افراد به بریتانیا
بخش مهمی از مقاله به این موضوع اختصاص دارد که حکومت ایران به فرماندهی واحد ۷۰۰ از برخی مسیرهای قاچاق برای انتقال افراد به اروپا و بریتانیا استفاده می‌کند.

👈 اینجا بخوانید

🔴 نعمت جنگ، برای مشروعیت‌بخشی به چوبه‌های دار

♦️ حکومت ولایت فقیه چگونه از تشدید تنش‌های منطقه‌ای برای سرکوب داخلی و پیشبرد بی‌سابقه موج اعدام‌های سیاسی بهره‌برداری می‌کند؟
سایت جنوبیه لبنان در تاریخ ۳ مردادماه ۱۴۰۵ گزارشی در مورد جنگ برای مشروعیت بخشی به چوبه‌های دار را مورد بررسی قرار داده است. سایت جنوبیه در این رابطه می‌نویسد:

در حالی که نگاه جهانیان به طبل‌های جنگی دوخته شده است که در خاورمیانه به صدا درآمده‌اند، نظام ولایت فقیه در ایران، در سایه فضای جنگ و تشدید درگیری‌های خارجی، « نعمت راهبردی» و ستون اصلی بقای خود را یافته است تا جبهه داخلی فرسوده و متزلزل خود را مستحکم کند.

در پوشش تشدید تنش‌های منطقه‌ای، زندان‌های ایران به صحنه‌های آشکار تصفیه‌های میدانی و ایجاد رعب و وحشت سازمان‌یافته برای بازداشتن جامعه معترض تبدیل شده‌اند. این وضعیت در حالی ادامه دارد که هشدارهای فوری نهادهای بین‌المللی حقوق بشری و درخواست‌های آمیخته با نگرانی که حتی از سوی روزنامه‌های حکومتی برای توقف موقت اجرای احکام اعدام، از بیم وقوع انفجار اجتماعی قریب‌الوقوع مطرح شده، رو به افزایش است.

♦️ فریبکاری پزشکیان و اعتراف رسانه‌های حکومتی به شکست ساختاری
در حالی که اولویت اصلی امنیتی حکومت در داخل، گسترش چوبه‌های دار و گسترش فضای رعب و وحشت است، پزشکیان، رئیس‌جمهور، مأمور اجرای سیاست فریب و شانه خالی کردن از مسئولیت شده و با مواضعی تلاش می‌کند خفقان(جامعه) را مهار کند.

در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶، خبرگزاری حکومتی مهر سخنان پزشکیان را منتشر کرد که مدعی شده بود: «مهم‌ترین میدان نبرد امروز، عرصه اقتصاد و معیشت مردم است!».

اما آنچه شهروندان ایرانی در عمل با آن روبه‌رو هستند، کاملاً برخلاف این شعارهاست؛ زیرا حکومت، اعتراض‌های کارگری و صنفی را به‌طور کامل نادیده گرفته و (هم‌زمان) موج اعدام‌ها را با برپایی چوبه‌های دار گسترش داده است.

👈 اینجا بخوانید