🔴 اعتراضات یکشنبه فراگیر شد؛ اعتراض به فقر، سرکوب و غارت

♦️ شهرهای مختلف ایران شاهد اعتراضات مردمی بود
هم‌زمان با تشدید بحران معیشتی و افزایش نارضایتی‌های اجتماعی در ایران، اعتراضات معیشتی در حال افزایش است. بازنشستگان تأمین اجتماعی در شوش و رشت، فرهنگیان و ساکنان منطقه رزجرد با برگزاری تجمع‌های اعتراضی، نسبت به فقر، گرانی، وضعیت نامناسب خدمات عمومی، سرکوب مطالبات صنفی و تخریب منابع طبیعی اعتراض کردند. هم‌زمان، گزارش‌ها از کمبود شدید پرستار در مشهد، ابعاد دیگری از بحران نظام سلامت را آشکار می‌کند.
روز یکشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۵، بازنشستگان تأمین اجتماعی در شوش بار دیگر به خیابان آمدند و علیه وضعیت وخیم معیشتی، کاهش قدرت خرید، گرانی، بیکاری و گسترش فقر اعتراض کردند. معترضان همچنین نسبت به پولی‌ شدن خدمات درمانی و آموزشی، نبود حمایت‌های اجتماعی کافی و برخوردهای امنیتی با اعتراضات صنفی انتقاد داشتند. بازداشت و زندانی ‌کردن معترضان، صدور احکام اعدام و محدودیت فعالیت تشکل‌های مستقل کارگری نیز از جمله محورهای نارضایتی آنان بود.
بازنشستگان خواستار افزایش متناسب حقوق و دستمزدها، مهار تورم، ...

👈 اینجا بخوانید

🔴 حکم اعدام زندانی سیاسی امیرحسن اکبری‌منفرد تأیید شد

♦️ دیوان عالی رژیم حکم اعدام این دانشجوی ۲۳ ساله را تأیید کرد
بر اساس خبرها حکم اعدام امیرحسن اکبری منفرد، دانشجوی ۲۳ ساله حسابداری و زندانی سیاسی، در شعبه ۴۱ دیوان عالی رژیم ایران تأیید شده است. این زندانی که به اتهام «بغی از طریق عضویت در سازمان مجاهدین خلق ایران» محکوم شده، پس از ماه‌ها بازداشت و شکنجه در زندان اوین، اکنون در معرض خطر اجرای حکم اعدام قرار دارد.
روز یکشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۵، یکی از معاونان زندان اوین به همراه دو نفر دیگر، از جمله فردی با صورت پوشیده که گفته می‌شود نماینده وزارت اطلاعات بوده است، تأیید حکم اعدام امیرحسن اکبری منفرد را به او ابلاغ کردند.
هم‌زمان، این مقام‌های  قضایی رژیم دو فرم، یکی برای درخواست عفو و دیگری برای توبه و اعلام برائت از سازمان مجاهدین خلق، در اختیار این زندانی قرار دادند. اکبری منفرد این فرم‌ها را نخواند و پرونده را برای بررسی به وکیل خود ارجاع داد.

👈 اینجا بخوانید

🔴 افغانستان برق ترانزیت می‌کند؛ مردم ایران با خاموشی و گرانی چه کنند؟

♦️ خاموشی در ایران دارای ذخایر عظیم انرژی؛ ایران و افغانستان در دو مسیر متفاوت
ایران با وجود ذخایر عظیم نفت و گاز، در پاییز ۱۴۰۵ همچنان با کمبود برق روبه‌رو است. خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده و نشده در شهرهای مختلف ادامه دارد و تعرفه‌ها بالا رفته است. آمار منتشره در روزهای جاری، یک تصویر دوگانه از وضعیت برق در ایران نشان می‌دهد. در همین زمان، افغانستان با قراردادهای تازه با همسایگان، جایگاه خود را در شبکه برق منطقه تقویت می‌کند.

▫️ آمار ناترازی و تداوم خاموشی در مهر ۱۴۰۵
مرکز پژوهش‌های مجلس ناترازی توان برق کشور را در اوج تابستان ۱۴۰۵ حدود ۱۳.۶ هزار مگاوات برآورد کرده بود. حداکثر توان هم‌زمان شبکه به ۶۸ هزار و ۴۲۰ مگاوات می‌رسید. تقاضا اما از ۸۱ هزار مگاوات عبور کرد. این فاصله، پایه‌ی خاموشی‌های پی‌درپی در ماه‌های گرم بود. در کشوری با ذخایر عظیم گاز و نفت، چنین تفاوتی پرسش‌های جدی در مورد مدیریت انرژی ایجاد می‌کند.
با پایان گرما، فشار بر شبکه کم شده است، اما خاموشی کاملاً از بین نرفته است. روز ۱۸ مهر ۱۴۰۵، برق بخش‌هایی از فردیس و مشکین‌دشت در چهار بازه زمانی قطع می‌شود. در این اطلاعیه، به ناترازی تولید و مصرف اشاره شده است. خاموشی خانگی نیز در شرایط اضطراری تا اطلاع ثانوی ممکن است اجرا شود. تفاوت وضعیت استان‌ها، تصویر یکدست از شبکه را دشوار می‌کند.

▫️ ادعای کاهش ناترازی و نقد کارشناسان
مدیرعامل توانیر می‌گوید اوج ناترازی تابستان ۱۴۰۵ از حدود ۲۰ هزار مگاوات به ۱۰ هزار مگاوات رسید. تعداد قطع و وصل کلیدها نیز از حدود ۸۵۰ هزار مورد به ۳۸۹ هزار مورد کاهش یافته است. این رقم، افتی حدود ۵۴ درصدی را نشان می‌دهد. اما اظهارات شهروندان و قطعی‌های مداوم برق خانگی و صنایع روایت حاکمیت را زیر علامت سوال می‌برد.

👈 اینجا بخوانید

🔴 تهدیدهای پاسدار رضایی، سلامی را هم در جهنم به رقص درآورد!

♦️ از تهدید نابودی تریلیون‌دلاری تا التماس مذاکره؛ لاف‌های رضایی تمامی ندارد!
پاسدار محسن رضایی، به‌اصطلاح دبیر شورای امنیت ملی رژیم ایران، بار دیگر با تهدید به نابودی زیرساخت‌های دیجیتال، مراکز داده و تأسیسات هوش مصنوعی منطقه، به میدان آمده است؛ گویی با چند جمله تهدیدآمیز می‌توان توازن قدرت را تغییر داد. او از نابودی دارایی‌هایی به ارزش بیش از دو تریلیون دلار سخن گفت. اما توضیح نداد رژیمی که برای خروج از بن‌بست جنگی به میانجی‌گری چند کشور متوسل شده، با چه پشتوانه‌ای چنین وعده‌های آخرالزمانی می‌دهد!
محسن رضایی روز یکشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۵، مدعی شد اگر جنگ دوباره آغاز شود، کابل‌ها، مراکز داده، تأسیسات هوش مصنوعی و دیگر زیرساخت‌های منطقه را نابود خواهند کرد. او همچنین از دارایی‌های گران‌قیمت آمریکا در امارات و اطراف تنگه هرمز سخن گفت که به ادعای او هنوز در فهرست اهداف قرار نگرفته‌اند.
ظاهراً در فرهنگ نظامی پاسداران، هرچه اوضاع دشوارتر می‌شود، ابعاد تهدیدها هم بزرگ‌تر می‌شود؛ از تهدید کشتی‌ها و تنگه هرمز گرفته تا مراکز داده و هوش مصنوعی! فقط معلوم نیست در این نمایش پرطمطراق، سهم مردم ایران از این همه قدرت‌نمایی چیست؛ مردمی که هزینه ماجراجویی‌های رژیم را با فقر، تورم و ناامنی می‌پردازند.

▫️ پاسدار رضایی و مسابقه در بلاهت
رضایی هم‌زمان مدعی شد آمریکا برخی شروط رژیم ایران را پذیرفته، اما پاسخ واشینگتن هنوز کافی نیست. به گفته او، طی دو ماه گذشته پیشنهادهایی از طریق پاکستان، قطر و عراق به تهران رسیده است. با این حال، او مدعی شد رژیم هنوز پاسخی به آمریکایی‌ها نداده و منتظر رفع ابهام‌هاست.

👈 اینجا بخوانید

🔴 علویجه اصفهان در محاصره معادن؛ نابودی کوه‌ها و سکوت در برابر تخریب

♦️ علویجه، حفر معادن و سپاه پاسداران که نابودی می‌آفریند
هر روز بخش بیشتری از کوه‌های علویجه زیر تیغ معادن سنگ می‌رود. در همین حال، اهالی با هزینه‌ی شخصی برای نجات درختان و حفظ خاک تلاش می‌کنند.
علویجه در محاصره‌ی معادن سنگ
شهر علویجه با حدود ۱۰ هزار نفر جمعیت در بخش مهردشت شهرستان نجف‌آباد استان اصفهان قرار دارد. این شهر در حاشیه چهارکوه و دره‌ی ورزین گسترده شده است. این ارتفاعات بخشی از دیواره‌های شرقی زاگرس‌اند. مرتع طبیعی و زیستگاه گیاهان دارویی نیز در همین دامنه‌ها جای دارد. علویجه حدود ۶۰ کیلومتر با اصفهان فاصله دارد. مردم منطقه سال‌ها این کوه‌ها را تفریحگاه و پشتوانه‌ی زندگی خود می‌دانستند.
پیش از سال ۱۴۰۰ فقط معادن شن و ماسه در منطقه فعال بود. از آن سال معادن سنگ مرمر نیز در شمال شهر آغاز به کار کردند. در خرداد ۱۴۰۴ مردم با تشکیل زنجیره‌ی انسانی به صدور مجوز برای ۳۰ معدن اعتراض کردند. اهالی این روند را کوه‌خواری می‌نامند. در اردیبهشت ۱۴۰۰ نیز مجوز یک معدن تازه در شمال شهر صادر شده بود. آن معدن سومین واحد منطقه بود و واکنش‌های گسترده‌ای برانگیخت. پیش‌تر نیز مردم علویجه کارزاری اینترنتی علیه فعالیت معادن راه انداخته بودند.
ساکنان می‌گویند معادن بسیار نزدیک به شهر فعالیت می‌کنند. تردد کامیون‌های سنگین، گرد و غبار و صدا آرامش مردم را برهم زده است. به گفته مسئولان محلی، پیش از آغاز بهره‌برداری هیچ مشورتی با مدیران شهری انجام نشده است. شمال شهر و دره‌ی ورزین بیشترین فشار را تحمل می‌کنند. اعتراض علویجه به معادن، موضوع تازه‌ای نیست و سابقه‌ی چندساله دارد.

▫️ کوه، مرتع و خاکی که از دست می‌رود
تخریب در علویجه فقط به برداشت سنگ محدود نمی‌ماند. پوشش گیاهی، گیاهان دارویی و لایه‌ی حاصلخیز خاک نیز همراه سنگ از میان می‌روند. شهروندان از کم‌شدن منابع آبی و فرسایش دامنه‌های کوه‌ها سخن می‌گویند. زیستگاه جانوران منطقه با گسترش معدن‌کاری هر سال تنگ‌تر می‌شود. کوهی که ریشه درختان را نگه می‌داشت، اکنون دیگر نیست. حفر معدن عمدتا با ایجاد جاده و انباشت نخاله همراه است. کاهش پوشش گیاهی نیز فرسایش دامنه‌ها را شدت می‌بخشد.

👈 اینجا بخوانید

🔴 اقتصاد سیاسی فردای ایران؛ اصول یک نظم اقتصادی دموکراتیک و توسعه‌گرا – فصل چهل و پنجم

♦️ اقتصاد سیاسی ایران در آینده؛ چه قواعدی می‌توانند جای سرمایه‌داری سیاسی، اقتصاد امتیازی و پیوند قدرت و ثروت را بگیرند؟
یک کشتی را نمی‌توان فقط با بیرون ریختن آب نجات داد، اگر سوراخ‌های بدنه همچنان باز بمانند. ملوانان ممکن است ساعت‌ها آب را تخلیه کنند و حتی برای مدتی کشتی را روی آب نگه دارند، اما مشکل اصلی در جای دیگری است. بخش بزرگی از بحث اقتصادی ایران نیز چنین وضعی دارد. سال‌ها درباره تورم، کسری بودجه، بانک‌ها، ارز و یارانه‌ها سخن گفته شده است، اما پرسش بنیادی‌تر کمتر مطرح شده: چه ساختاری این بحران‌ها را پیوسته بازتولید می‌کند؟
اکنون که پرونده از مرحله نقد وارد بخش ایجابی می‌شود، پرسش اصلی دیگر فقط این نیست که چه چیزهایی باید تغییر کنند. پرسش دشوارتر این است: چه قواعدی باید جایگزین شوند تا اقتصاد سیاسی ایران دوباره به چرخه قدرت، امتیاز و رانت بازنگردد؟
پاسخ نمی‌تواند یک برنامه اقتصادی چندساله باشد. مسئله، طراحی اصول یک نظم نهادی تازه است.

▫️ نخست؛ اقتصاد باید از تصرف قدرت سیاسی آزاد شود
مهم‌ترین درس مقالات پیشین این بود که بحران ایران صرفاً حاصل سیاست‌های اشتباه اقتصادی نیست. مسئله در بسیاری موارد، رابطه‌ای است که میان قدرت سیاسی و دسترسی به منابع اقتصادی شکل گرفته است.
در سرمایه‌داری سیاسی، نزدیکی به قدرت می‌تواند به سرمایه اقتصادی تبدیل شود. مجوز، اعتبار، قرارداد، زمین، ارز، منابع طبیعی و انحصار ممکن است نه بر پایه رقابت، بلکه بر اساس موقعیت سیاسی توزیع شوند.
مهرداد وهابی این وضعیت را با مفهوم سرمایه‌داری سیاسی توضیح می‌دهد. اهمیت این چارچوب در آن است که توجه را از «بازار» به رابطه میان قدرت، مالکیت و دسترسی به منابع منتقل می‌کند.
بنابراین، نخستین اصل نظم جایگزین باید روشن باشد: هیچ قدرت سیاسی نباید بتواند به‌طور خودکار امتیاز اقتصادی تولید کند.
این اصل به معنای حذف دولت نیست. مسئله، تغییر ماهیت دولت است. دولت باید داور قواعد باشد، نه توزیع‌کننده امتیازات میان شبکه‌های نزدیک به خود.

▫️ دوم؛ دولت محدود اما توانمند
یکی از خطاهای رایج در مناقشه اقتصادی ایران، قرار دادن دولت بزرگ و بازار آزاد در برابر یکدیگر است.
تجربه توسعه نشان نمی‌دهد که دولت ضعیف الزاماً اقتصاد موفق ایجاد می‌کند. برعکس، توسعه به دولت توانمند نیاز دارد؛ دولتی که بتواند قانون را اجرا کند، مالیات بگیرد، از حقوق مالکیت دفاع کند و خدمات عمومی ارائه دهد.
اما دولت توانمند با دولت تصاحب‌کننده تفاوت دارد.
دولت تصاحب‌کننده، خود بازیگر اصلی اقتصاد می‌شود. دولت توانمند، قواعد بازی را تضمین می‌کند.

👈 اینجا بخوانید