🔴 انحصار؛ چگونه رقابت از اقتصاد حذف می‌شود؟ – فصل سیزدهم

♦️ انحصار در اقتصاد سیاسی ایران؛ هنگامی که بازار، پویایی خود را از دست می‌دهد

▫️ استاندارد اویل؛ قدرتی که بازار را بلعید
در اواخر قرن نوزدهم، شرکت استاندارد اویل به رهبری جان دی. راکفلر، بخش بزرگی از صنعت نفت آمریکا را در اختیار گرفت. این شرکت با خرید رقبا، قراردادهای انحصاری با خطوط راه‌آهن و کنترل شبکه توزیع، سهمی نزدیک به ۹۰ درصد از پالایش نفت آمریکا را به دست آورد.

در آغاز، بسیاری این تمرکز را نشانه کارآمدی می‌دانستند، اما به تدریج روشن شد که وقتی یک بنگاه بتواند قیمت‌ها، شرایط ورود رقبا و مسیر بازار را تعیین کند، رقابت آزاد تضعیف می‌شود و نوآوری نیز آسیب می‌بیند.

همین تجربه تاریخی، یکی از عوامل شکل‌گیری قوانین ضدانحصار در ایالات متحده، از جمله «قانون شرمن» در سال ۱۸۹۰ بود؛ قوانینی که هدف آن‌ها نه مجازات موفقیت اقتصادی، بلکه حفظ رقابت به عنوان زیربنای اقتصاد بازار بود.

این تجربه نشان داد که حتی در اقتصادهای سرمایه‌داری نیز، اگر انحصار بدون نظارت گسترش یابد، می‌تواند به مانعی برای رشد و نوآوری تبدیل شود.

▫️ انحصار چیست؟
در علم اقتصاد، انحصار به وضعیتی گفته می‌شود که در آن، یک بنگاه یا گروهی محدود از بنگاه‌ها، بخش عمده عرضه یک کالا یا خدمت را در اختیار داشته باشند و بتوانند بدون فشار مؤثر رقبا، بر قیمت، مقدار تولید یا شرایط بازار اثر بگذارند.

اما اقتصاد سیاسی، تعریف گسترده‌تری ارائه می‌دهد.

از این منظر، انحصار تنها به معنای تمرکز بازار نیست؛ بلکه به معنای تمرکز قدرت تصمیم‌گیری اقتصادی نیز هست. هرگاه ورود بازیگران جدید دشوار شود، امتیازها میان گروهی محدود توزیع شود و قواعد رقابت به نفع صاحبان موقعیت تغییر کند، انحصار از یک پدیده اقتصادی به یک مسئله نهادی تبدیل می‌شود.

▫️چرا رقابت اهمیت دارد؟
آدام اسمیت بیش از دو قرن پیش تأکید کرد که رقابت، تولیدکنندگان را وادار می‌کند کیفیت را افزایش دهند، هزینه‌ها را کاهش دهند و نوآوری کنند.

بعدها جوزف شومپیتر این ایده را با مفهوم «تخریب خلاق» تکمیل کرد. از دیدگاه او، رشد اقتصادی زمانی رخ می‌دهد که بنگاه‌های نوآور بتوانند با فناوری‌ها و ایده‌های جدید، ساختارهای قدیمی را به چالش بکشند.

👈 اینجا بخوانید

🔴 پاکستان به ائتلاف دریایی عربستان پیوست
 تقویت آرایش امنیتی در دریای سرخ و باب‌المندب
پاکستان به همراه ۱۳ کشور دیگر به ائتلاف دفاع دریایی چندملیتی به رهبری عربستان سعودی پیوست؛ ائتلافی که با هدف تأمین امنیت دریای سرخ، تنگه باب‌المندب، خلیج عدن و حفاظت از مسیرهای حیاتی کشتیرانی و انتقال انرژی تشکیل شده است.
بر اساس اعلام مقام‌های سعودی، مقر فرماندهی این ائتلاف در عربستان مستقر خواهد بود و اعضای اولیه آن شامل عربستان سعودی، پاکستان، کویت، بحرین، قطر، ترکیه، مصر، اردن، یمن، بنگلادش، نیجریه، سودان، جیبوتی و سومالی هستند. این ائتلاف با هدف افزایش هماهنگی نظامی میان کشورهای عضو، مقابله با تهدیدهای دریایی و تضمین امنیت یکی از مهم‌ترین شاهراه‌های تجارت و انرژی جهان شکل گرفته است....



👈بیشتر بخوانید

🔴 یورش گارد زندان اوین به بند ۷؛ ناپدید سازی اجباری سه زندانی سیاسی

♦️ امیرحسین مرادی،احسان رستمی و افشین حیرتیان به جای نامعلوم منتقل شدند!
گزارش‌های رسیده از زندان اوین حاکی است که نیروهای گارد زندان صبح شنبه ۱۰ مرداد با یورش به بند ۷، سه زندانی سیاسی به نام‌های امیرحسین مرادی، احسان رستمی و افشین حیرتیان را پس از ضرب‌وشتم از بند خارج و به مکانی نامعلوم منتقل کردند. تاکنون هیچ اطلاعی از وضعیت جسمانی یا محل نگهداری این سه زندانی منتشر نشده است.

به گزارش منابع مطلع، این عملیات حوالی ساعت ۱۱:۳۰ صبح در سالن محل نگهداری زندانیان سیاسی در اندرزگاه ۷ زندان اوین انجام شد. مأموران گارد بدون اعلام دلیل یا ارائه حکم، وارد بند شده و با استفاده از خشونت سه زندانی سیاسی را از سایر زندانیان جدا کردند.

به گفته شاهدان، مأموران این سه زندانی را به‌شدت مورد ضرب‌وشتم قرار دادند؛ به‌گونه‌ای که در جریان درگیری لباس‌های آنان پاره شده و آثار جراحت بر بدنشان مشاهده شده است. شاهدان همچنین از فضای به‌شدت متشنج بند در زمان اجرای این عملیات خبر داده‌اند.

▫️ انتقال به محل نامعلوم
بر اساس این گزارش، امیرحسین مرادی، احسان رستمی و افشین حیرتیان پس از ضرب‌وشتم، با اجبار از بند خارج و به محلی نامعلوم منتقل شدند.

تا زمان انتشار این خبر، مسئولان زندان هیچ توضیحی درباره علت انتقال یا محل نگهداری این سه زندانی ارائه نکرده‌اند و خانواده‌ها و وکلای آنان نیز از وضعیت جسمانی و سرنوشتشان بی‌اطلاع هستند؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره سلامت این زندانیان و احتمال اعمال فشارهای بیشتر بر آنان را افزایش داده است.

▫️ سه زندانی منتقل‌شده چه کسانی هستند؟
امیرحسین مرادی از دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف، احسان رستمی از زندانیان سیاسی و افشین حیرتیان از فعالان حقوق کودکان است که پیش‌تر نیز به دلیل فعالیت‌های مدنی و حقوق بشری با پرونده‌های قضایی روبه‌رو شده بود.

👈 اینجا بخوانید

#ارسالی
🔴 تاریخ: ۱۰ مرداد ۱۴۰۵
عدم پرداخت حقوق مشاغل - شهر قدس

ارسالی یک هموطن ازشهرقدس - حقوق مشاغل پرداخت میشه ولی همیشه سر موعد خودشون نیست چند روز پس و پیش میشه و همین هم خیلی برای خونواده ها سخت شده مثلا افزایش حقوق به بازنشسته ها تعلق گرفته ولی دوماه اول سال و هنوز پرداخت نشده و الان ماه پنجم سال هست.

📡 @IranAzadie

#ارسالی
🔴 تاریخ: ۱۰ مرداد ۱۴۰۵
گرانی - صحبت های هموطنی از شهر قدس

ارسالی یک هموطن ازوضعیت معیشتی - کلا گرونی هرچندوقت یکبار به زندگی ما غالب میشه ولی الان در وضعیت فاجعه قرار داریم اینکه میگیم سفره ها کوچیک شدن واقعیته زندگی هر روز ماست ما هربار با تورم یه سری خریدها از سبد معیشت مان حذف میشه مثلا چیزایی که ارزش غذایی بالایی حتی ندارند.
ببینید مثلا من یک دوست دارم که دونفرشون کار میکنند و درآمد دارند قبل از این قضایا گوشت قرمز از زندگیشون حذف بود وفقط با مرغ پروتئین را جبران میکردند، الان چطور شده که همون مرغ هم از سفره هاشون حذف شده.مثلا الان خوراکی هم دیگه سعی میکنیم کمتر بخریم چون یک بسته یا چیپس ۱۰۰ تومان شده ، قبلش ۱۰ هزار تومان بوده .
قیمت اجناس فقط میتونم بگم فاجعه بار به معنای واقعی هست .میخوام بگم نون هم قیمت بالاییه به طور کلی یک نون بربری ۲۰ هزار تومان شده البته نونوایی که بشه نونش را دوروز نگه داری و بعد بخوری.

📡 @IranAzadie

🔴 نبض جامعه
- وقتی نان، آزادی و جان به یک مطالبه تبدیل می‌شود

این هفته فقط یک اعتراض برگزار نشد؛ چندین صدا از گوشه‌وکنار ایران شنیده شد.
بازنشسته از سفره خالی گفت، پرستار از کمبود نیرو، کارگر از امنیت شغلی و مردم اصفهان علیه اعدام اعتراض کردند. در همین روزها، صف‌های سوخت طولانی‌تر شد، خاموشی‌ها به نابودی مواد غذایی انجامید و حتی خرید یک نان برای برخی شهروندان دشوارتر از گذشته شد.
این‌ها فقط چند خبر جداگانه نیستند؛ کنار هم که قرار می‌گیرند، تصویری از جامعه‌ای را نشان می‌دهند که مطالباتش دیگر به یک موضوع محدود نمی‌شود.
به نظر شما چرا امروز مطالبات معیشتی، اعتراض به اعدام و دغدغه‌های روزمره، همگی در خیابان به هم می‌رسند؟
#نبض_جامعه #بازنشستگان #اعتراضات #پرستاران #کارگران #نه_به_اعدام #گرانی #نان #ایران


▫️▫️▫️