🔴 نفرین منابع؛ چرا ثروت طبیعی همیشه به توسعه منجر نمی‌شود؟ – فصل هجدهم

♦️ هنگامی که وفور ثروت، جایگزین اصلاح نهادها می‌شود

▫️ تب طلای کالیفرنیا؛ ثروتی که برای همه یکسان نبود
در سال ۱۸۴۸، کشف طلا در کالیفرنیا صدها هزار نفر را از سراسر جهان به سوی غرب آمریکا کشاند. بسیاری تصور می‌کردند که صرفِ وجود طلا، ثروت و رفاه را برای همه به ارمغان خواهد آورد. اما تاریخ مسیر دیگری را نشان داد. آنچه کالیفرنیا را به یکی از موتورهای اقتصاد آمریکا تبدیل کرد، تنها وجود طلا نبود؛ بلکه شکل‌گیری نهادهای حقوقی، امنیت مالکیت، سرمایه‌گذاری در زیرساخت، نظام مالی و حاکمیت قانون بود. در مقابل، در بسیاری از نقاط دیگر جهان، وفور منابع طبیعی نه‌تنها به توسعه پایدار نینجامید، بلکه زمینه‌ساز فساد، رقابت برای تصاحب رانت و ضعف نهادهای اقتصادی شد.

این تجربه تاریخی، الهام‌بخش یکی از مهم‌ترین پرسش‌های اقتصاد توسعه شد: چرا منابع طبیعی در برخی کشورها به سکوی پیشرفت تبدیل می‌شوند و در برخی دیگر به مانعی برای توسعه؟

▫️ تولد نظریه نفرین منابع
اصطلاح «نفرین منابع» (Resource Curse) نخستین بار در سال ۱۹۹۳ توسط اقتصاددان انگلیسی ریچارد آوتی (Richard Auty) مطرح شد.

آوتی با بررسی کشورهای دارای منابع طبیعی فراوان نشان داد که وفور منابع، برخلاف انتظار، همیشه به رشد اقتصادی سریع‌تر منجر نشده است. در بسیاری از موارد، کشورهایی که درآمدهای سرشار نفت، گاز یا مواد معدنی داشتند، در بلندمدت رشد اقتصادی ضعیف‌تر، نهادهای شکننده‌تر و تنوع اقتصادی کمتری نسبت به کشورهای فاقد این منابع تجربه کردند.

این ایده بعدها با پژوهش‌های جفری ساکس و اندرو وارنر تقویت شد. آنان با استفاده از داده‌های ده‌ها کشور نشان دادند که وابستگی شدید به صادرات منابع طبیعی، در بسیاری از موارد با رشد اقتصادی کندتر همراه بوده است.

البته این یافته‌ها به معنای آن نیست که منابع طبیعی ذاتاً زیان‌آورند؛ بلکه نشان می‌دهد نحوه مدیریت این منابع اهمیت تعیین‌کننده دارد.

▫️ تفاوت دولت رانتی و نفرین منابع
در نگاه نخست، این دو مفهوم بسیار شبیه به نظر می‌رسند، اما در واقع بر دو جنبه متفاوت تمرکز دارند.

دولت رانتی می‌پرسد: دولت درآمد خود را از کجا به دست می‌آورد و این موضوع چگونه رابطه دولت و جامعه را تغییر می‌دهد؟

اما نفرین منابع می‌پرسد: وفور منابع طبیعی چه اثری بر رشد اقتصادی، سرمایه‌گذاری، تنوع تولید، کیفیت نهادها و مسیر توسعه دارد؟

به بیان دیگر، دولت رانتی بیشتر بر ساختار درآمد حکومت تمرکز دارد، در حالی که نفرین منابع، پیامدهای اقتصادی و نهادی این ساختار را بررسی می‌کند.

از همین رو، این دو نظریه مکمل یکدیگرند و نه رقیب هم.

▫️ آیا منابع طبیعی واقعاً «نفرین» هستند؟
اقتصاددانان امروز پاسخ منفی می‌دهند.
منابع طبیعی به خودی خود نه موهبت‌اند و نه نفرین. آنچه نتیجه را تعیین می‌کند، کیفیت نهادها، شفافیت، رقابت، حاکمیت قانون و نحوه مدیریت درآمدهای حاصل از این منابع است.

👈 اینجا بخوانید

🔴 پیمان در مکه، نگرانی در تهران!

♦️ نگاهی به امضای پیمان دفاعی مکه و نگرانی آخوندها
پیمان مکه در ۷ اوت ۲۰۲۶ یعنی ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در شهر مکه امضا شد و هدف آن ایجاد چارچوبی برای همکاری و دفاع متقابل میان سه کشور است. بر اساس مفاد اعلام‌شده، هرگونه حمله مسلحانه علیه یکی از اعضا، حمله علیه هر سه کشور تلقی می‌شود و اعضا متعهد به همکاری برای مقابله با تهدید خواهند بود.

وزیر خارجه ترکیه این بند را از نظر فنی مشابه ماده ۵ ناتو دانسته است. این توافق در شرایطی شکل گرفته که منطقه خاورمیانه با تنش‌ها و بحران‌های امنیتی فزاینده روبه‌رو است. با وجود گمانه‌زنی‌ها درباره نقش ایران و اسرائیل در محاسبات امنیتی این پیمان، مقام‌های ترکیه و پاکستان تأکید کرده‌اند که توافق علیه کشور مشخصی از جمله ایران طراحی نشده و ماهیتی دفاعی دارد. باتوجه به اینکه ترکیه بعنوان عضوی از ناتو در این پیمان مشارکت دارد اهمیت این پیمان بیشتر می‌شود.

▫️ گمانه زنی‌های روزنامه‌های رژیم
روزنامه حکومتی آرمان ملی در این مورد نوشت: این پیمان، اگر نشانی از واقعیت داشته باشد، یک زلزله ژئوپلیتیک در منطقه است.

همین روزنامه از قول حسام‌الدین آشنا نوشت: «توافق سه‌جانبه قواعد پیرامونی جنگ را تغییر می‌هد. اثر فوری آن، کاهش کارایی تهدید علیه کشور‌های خلیج فارس و افزایش احتمال ورود ترکیه و پاکستان به منازعه در صورت حمله به عربستان است. اثر ساختاری آن ایجاد هسته‌ای برای نظم امنیتی جدید به محوریت ریاض، آنکارا و اسلام‌آباد است».

یعنی برغم اینکه رژیم ولایت فقیه سالها تلاش کرده بود خود را به عنوان یک قدرت منطقه‌ای و به قول خود «ام‌القرای» جهان اسلام جا بزند اکنون هم‌پیمانی سه کشور مسلمان و قدرتمند منطقه آن هم در کشاکش جنگ و تهدیدات رژیم علیه کشورهای منطقه، بیانگر از دست رفتن همه رویاهای آخوندها است.

👈 اینجا بخوانید

🔥 ۳۷۳۲ نام؛ ۳۷۳۲ پرچم برای آزادی

♦️ امروز جدول اسامی شهدای راه آزادی به ۳۷۳۲ نام رسیده است؛ ۳۷۳۲ انسانی که نامشان در حافظه یک ملت ثبت شده و یادشان، شعله‌ای است که خاموشی نمی‌شناسد.

▫️ هر نام، یک روایت است؛
هر روایت، فریادی برای کرامت و آزادی؛
و هر فریاد، ندایی است که می‌گوید آزادی با فراموشی به دست نمی‌آید.

۳۷۳۲ نام یعنی ۳۷۳۲ دلیل برای ایستادن، به یاد آوردن و ادامه دادن راهی که مقصدش آزادی است.

راه آزادی، راه سکوت و تسلیم نیست.
راهی است که با امید، آگاهی، همبستگی و پایداری ادامه پیدا می‌کند.

امروز نام‌ها بیشتر شده‌اند، اما عزم ما نیز باید استوارتر شود.
تا روزی که آزادی از یک آرزو به حقیقتی برای همه تبدیل شود، نام شهدای راه آزادی زنده خواهد ماند و یادشان چراغ راه آینده خواهد بود.

🔥 ۳۷۳۲ نام؛ یک صدا، یک آرمان، یک افق: آزادی.

#شهدای_راه_آزادی
#آزادی
#یادآوری_برای_آینده

👈 اینجا بخوانید

🔴 ترامپ: فشار اقتصادی را بر رژیم ایران افزایش می‌دهیم!

رژیم ایران پولی برای پرداخت به نیروهایش ندارد
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرد واشنگتن در حال انجام مذاکراتی محدود با رژیم ایران است، اما در شرایط کنونی به جای آغاز یک عملیات نظامی جدید، بر تشدید فشارهای اقتصادی علیه تهران تمرکز دارد.

ترامپ روز یکشنبه ۱۸ مرداد در گفت‌وگو با وبسایت اکسیوس گفت وضعیت اقتصادی رژیم ایران بسیار وخیم است و این حکومت حتی با مشکل تأمین منابع مالی برای پرداخت هزینه نیروهای خود مواجه شده است.

رئیس‌جمهور آمریکا با اشاره به محاصره دریایی اعمال‌شده علیه رژیم ایران گفت این اقدام فشار اقتصادی بر تهران را تشدید کرده است. او تأکید کرد که در مقطع کنونی قصد ندارد دستور یک عملیات نظامی جدید صادر کند و ترجیح می‌دهد فشار اقتصادی علیه رژیم ایران افزایش یابد.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که آمریکا هفته گذشته، در واکنش به خودداری رژیم ایران از بازگشایی تنگه هرمز، در آستانه ازسرگیری حملات گسترده نظامی علیه ایران قرار داشت....


👈بیشتر بخوانید

🔴 جنگ قدرت؛ سرانجام محسن رضایی جایگزین ذوالقدر شد‍!
۱۸ مرداد, ۱۴۰۵
انتشار حکم مجتبی خامنه‌ای پزشکیان را وادار به تمکین کرد؟
بعد از چند روز تایید و تکذیب مستمر سرانجام اعلام شد که پاسدار محسن رضایی جایگزین پاسدار ذوالقدر شد.در تازه‌ترین تغییر در ساختار امنیتی رژیم ایران، محسن رضایی به جای محمدباقر ذوالقدر به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب شد؛ تغییری که در شرایط تشدید بحران‌های امنیتی و اختلافات درون حاکمیت، بار دیگر نقش نهادهای نظامی و امنیتی در تصمیم‌گیری‌های کلان رژیم ایران را برجسته می‌کند.
رسانه‌های داخل ایران روز یکشنبه ۱۸ مرداد از انتشار حکمی منسوب به مجتبی خامنه‌ای خبر دادند که بر اساس آن، محسن رضایی به عنوان نماینده او در شورای عالی امنیت ملی منصوب شده است. ساعتی بعد نیز مسعود پزشکیان، رضایی را به عنوان دبیر این شورا منصوب کرد.
در حکم مجتبی خامنه‌ای، از «تلاش شبانه‌روزی» محمدباقر ذوالقدر تقدیر شده و در حکمی جداگانه، او به عنوان «مشاور سیاسی» منصوب شده است.

مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر پزشکیان، اعلام کرد ذوالقدر از دبیری شورای عالی امنیت ملی «استعفا» داده و پزشکیان، محسن رضایی را جایگزین او کرده است.
با این حال، گزارش‌های منتشرشده درباره این جابه‌جایی نشان می‌دهد که موضوع صرفاً یک تغییر معمول مدیریتی نیست. پزشکیان روز شنبه در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره کناره‌گیری ذوالقدر گفته بود: «یک‌سری اختلافات مطرح است که تلاش می‌کنیم برطرف شود». این اظهارنظر، وجود اختلافات در سطوح بالای ساختار امنیتی رژیم ایران را تأیید کرد.....




👈بیشتر بخوانید