🔴 دولت در دولت؛ اقتصاد موازی قدرت و منابع خارج از نظارت عمومی- فصل بیست و نهم – ۱

♦️وقتی مالکیت، رانت و اقتدار سیاسی در هم تنیده می‌شوند
▫️ آیا نقشه اقتصاد فقط روی کاغذ وجود دارد؟
در بسیاری از کشورها، برای فهم اقتصاد می‌توان به حساب‌های دولت، بودجه عمومی و صورت‌های مالی شرکت‌ها نگاه کرد. اما در برخی ساختارهای سیاسی، این تصویر کامل نیست.
بخشی از قدرت اقتصادی در نهادهایی قرار دارد که از نظر حقوقی دقیقاً با وزارتخانه یا دولت یکی نیستند، اما به منابع عمومی، امتیازات انحصاری یا قدرت سیاسی دسترسی دارند. در چنین شرایطی، مرز میان «دولت»، «نهاد عمومی» و «بخش خصوصی» مبهم می‌شود. این ابهام فقط مسئله‌ای حقوقی نیست. وقتی مالکیت و مسئولیت روشن نباشد، تشخیص اینکه چه کسی از منابع عمومی استفاده می‌کند و چه کسی باید درباره نتیجه آن پاسخ‌گو باشد دشوار می‌شود. اقتصاد توسعه به شفافیت این مرزها نیاز دارد. زیرا بدون دانستن مالک واقعی منابع، نمی‌توان درباره کارایی تخصیص آنها قضاوت کرد.

▫️ یک مفهوم مهم در اقتصاد سیاسی
مهرداد وهابی در پژوهش‌های خود درباره اقتصاد سیاسی ایران، چارچوبی متفاوت از روایت ساده «دولت بزرگ» یا «بازار ناکارآمد» ارائه کرده است.
او در کتاب Destructive Coordination, Anfal and Islamic Political Capitalism مفهوم «سرمایه‌داری سیاسی اسلامی» را برای تحلیل پیوند میان قدرت سیاسی، مالکیت و فعالیت اقتصادی به کار می‌گیرد.
در این چارچوب، مسئله فقط حضور دولت در اقتصاد نیست. مسئله مهم‌تر، نحوه دسترسی به منابع و رابطه این دسترسی با قدرت سیاسی است.
وهابی در کنار مفهوم «سرمایه‌داری سیاسی»، از «انفال» و «هماهنگی ویرانگر» نیز برای توضیح ساختار اقتصادی ایران استفاده می‌کند. او استدلال می‌کند که این سازوکارها به شکل‌گیری اقتصادی کمک کرده‌اند که در آن احتکار دارایی، غارت منابع و خروج سرمایه و نیروی کار اهمیت پیدا می‌کند. این دیدگاه، بحث را از دوگانه ساده «دولت یا بازار» خارج می‌کند.

▫️ آیا مسئله فقط دولتی بودن اقتصاد است؟
اگر اقتصاد ایران را فقط «اقتصاد دولتی» بنامیم، بخشی از واقعیت را از دست می‌دهیم. اگر آن را فقط «اقتصاد نئولیبرال» بنامیم، بخش دیگری از واقعیت نادیده می‌ماند. در ایران، بازار وجود دارد. مالکیت خصوصی نیز وجود دارد. قیمت‌ها در بسیاری از بازارها تعیین‌کننده‌اند. اما هم‌زمان، دولت، شرکت‌های دولتی، نهادهای عمومی، بنیادها و مجموعه‌های وابسته به قدرت نیز در فعالیت اقتصادی حضور دارند. مسئله اصلی، فقط اندازه هر بخش نیست.
مسئله این است که قواعد بازی برای بازیگران مختلف یکسان نیست.
اگر یک بنگاه به اعتبار سیاسی، اطلاعات، منابع ارزان، امتیاز انحصاری یا دسترسی ترجیحی دسترسی داشته باشد، رقابت اقتصادی دیگر صرفاً بر پایه بهره‌وری شکل نمی‌گیرد. در اینجا اقتصاد به سیاست وابسته می‌شود.
مرز مبهم دولت و بخش خصوصی
صندوق بین‌المللی پول سال‌ها پیش نیز در بررسی اقتصاد ایران به همین مشکل اشاره کرده بود. گزارش‌های این نهاد نشان می‌دادند که مرز میان بخش عمومی و خصوصی در ایران مبهم است و بنیادها و نهادهای شبه‌دولتی نقش مهمی در فعالیت اقتصادی دارند.

👈 اینجا بخوانید

🔴 اسامی ۶۵ زندانی سیاسی محبوس در بند ۳۷ واحد ۳ قزلحصار

♦️ زندانیان قیام در این زندان در شرایط وخیم به سر می‌برند
گزارش‌ها از وضعیت وخیم ۶۵ تن از زندانیان سیاسی و بازداشت شدگان قیام دی‌ماه در بند ۳۷ واحد ۳ زندان قزلحصار حکایت دارد؛ زندانیانی که بنابراین گزارش، در شرایطی با تراکم شدید جمعیت، کمبود امکانات اولیه معیشتی و محرومیت از رسیدگی‌های پزشکی و دسترسی به وکیل نگهداری می‌شوند. شماری از این زندانیان نیز در معرض صدور یا اجرای احکام اعدام قرار دارند.
زندانیان قیام دی‌ماه در بند ۳۷ واحد ۳ زندان قزلحصار در شرایطی غیرانسانی و خارج از ظرفیت این بند نگهداری می‌شوند. بر اساس گزارش منتشرشده، تراکم جمعیت در این بند بسیار بالاست و زندانیان از حداقل امکانات معیشتی و خدمات اولیه پزشکی محروم هستند.
این گزارش همچنین از محرومیت زندانیان از دسترسی به وکیل خبر می‌دهد و می‌گوید حتی روندهای معمول قضایی نیز درباره آن‌ها رعایت نمی‌شود. وضعیت این زندانیان در حالی نگران‌کننده‌تر شده که شماری از آن‌ها با خطر صدور یا اجرای حکم اعدام روبه‌رو هستند.

▫️ بر اساس این گزارش، اسامی ۶۵ زندانی قیام در بند ۳۷ واحد ۳ قزلحصار عبارت است از:
۱. یاسر رضایی‌فر ۲. شهاب زهدی ۳. عباس جلیلی ۴. امیر تهمتن آرشی ۵. حسین امیری ۶. امیر عباسی ۷. محمدرضا عوضی ۸. سیدمرتضی حاج‌آقامیری ۹. نوید طاهریان‌پور جودی ۱۰. محمدرضا محمدی ۱۱. شایان زهرابی ۱۲. سیدمسعود محمودی ۱۳. فرامرز آسیابی ۱۴. برشام پرواتی ۱۵. محسن رضازاده ۱۶. بهنام یاسر ۱۷. سالار جلیلوند ۱۸. حسن خدمتی ۱۹. امیرحسین طاهرزاده ۲۰. محمدرضا درودیان ۲۱. مهران یعقوبی ۲۲. مجتبی نظری ۲۳. هوشمند الیاس‌وند ۲۴. یوسف جلیلی ۲۵. فاضل مرادی ۲۶. فاضل موسی‌پور ۲۷. ابوالفضل اخوان استانجین ۲۸. رضا ابراهیمی‌مقدم ۲۹. بیژن آقایی ۳۰. علی الله‌وردی ۳۱. عبدالرضا ساجدی ۳۲. امید سبیلی ۳۳. جمشید ابراهیم‌دوست ۳۴. محمد معظمی ۳۵. علی شهریاری آغبلاغ ۳۶. مهرداد کاظم حقیقی ۳۷. سعید صفری ۳۸. محسن افشاری ۳۹. صابر یوسف‌زاده ۴۰. سیاوش نظرپور ۴۱. علی‌اصغر کریمی ۴۲. امیدعلی تیموری ۴۳. حجت رمضانی ۴۴. سیدعلی میرمحمد ۴۵. مسعود قندرو ۴۶. محمد مسکنی ۴۷. ابوالفضل حبیب‌الهی ۴۸. کامران فتحی ۴۹. محمد الله‌دینی ۵۰. مرتضی محمدی‌پویانی ۵۱. حسین اسماعیل‌زاده ۵۲. احمدرضا عباسی ۵۳. حسین شعبانی ۵۴. رضا نورالهی ۵۵. امیرعباس مرادی ۵۶. سعید جدیدی ۵۷. سیران شعبانی ۵۸. محمدرضا طبری ۵۹. کامران وکیل ۶۰. محمدرضا فیض‌فرجی ۶۱. کیوان واحدی ۶۲. محمدمهدی دلک‌آبادی ۶۳. صادق حسینی ۶۴. مرتضی کنگرلو ۶۵. امیرعلی حسینی

👈 اینجا بخوانید