بررسی تأثیر روانی سوابق تحصیلی در کنکور سراسری بر انگیزه تحصیلی دانش‌آموزان دبیرستانی

رقیه داوودپور/ گاهنامه فرهیزش/ شماره هجده/ مهر 1404

چکیده

تحول در نظام سنجش و پذیرش دانشجو در ایران، به ویژه با افزایش سهم سوابق تحصیلی در کنکور سراسری، پرسش‌های زیادی را درباره عدالت آموزشی، روان‌شناسی یادگیری و سطح انگیزه تحصیلی دانش‌آموزان برانگیخته است. این پژوهش با استفاده از یک پرسشنامه اینترنتی، تلاش کرده است ابعاد روان‌شناختی و رفتاری این سیاست آموزشی را از منظر دانش‌آموزان دختر و پسر دبیرستانی بررسی کند. نتایج حاکی از آن است که بسیاری از دانش‌آموزان، تأثیر نمرات نهایی دبیرستان را عاملی استرس‌زا و کاهنده‌ی انگیزه می‌دانند و بخشی از آنان حتی تلاش در مدرسه را بی‌ثمر تلقی می‌کنند (احمدی و همکاران، 140۲؛ یافته‌های این پژوهش).
کلمات کلیدی: افت تحصیلی، کنکور سراسری، تأثیر معدل، سوابق تحصیلی

مقدمه

در سال‌های اخیر، سیاست‌گذاران آموزش‌وپرورش و سازمان سنجش در ایران، با هدف کاهش فشار کنکور سراسری و توجه بیشتر به ارزیابی‌های درون‌مدرسه‌ای، سهم نمرات نهایی پایه دوازدهم در قبولی دانشگاه را افزایش داده‌اند (احمدی، 140۲). این تغییر گرچه در ظاهر اقدامی برای اصلاح عدالت آموزشی است، اما بازتاب‌های روانی آن بر دانش‌آموزان، به ویژه در دوران حساس دبیرستان، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. آیا دانش‌آموزان این تغییر را گامی به‌سوی عدالت می‌دانند؟ یا آن را تهدیدی علیه تلاش‌هایشان تلقی می‌کنند؟ این پژوهش با هدف سنجش میزان تأثیر این سیاست آموزشی بر انگیزش تحصیلی انجام شده است.

روش‌شناسی

پژوهش حاضر با استفاده از یک پرسشنامه‌ی 20 سوالی مبتنی بر طیف لیکرت (کاملاً مخالفم = 1 تا کاملاً موافقم = 5)، داده‌های خود را گردآوری کرده است. جامعه‌ی آماری شامل ۴۰۰ دانش‌آموز دختر و پسر از پایه‌های دهم و دوازدهم، در رشته‌های علوم تجربی، ریاضی و انسانی و از مدارس دولتی، هیئت‌امنایی و استعدادهای درخشان است. تحلیل آماری توسط نرم‌افزار پایتون و با شاخص‌های میانگین و مقایسه گروهی انجام شد (یافته‌های این پژوهش).

یافته‌ها

1. درک قوی از اثرگذاری نمرات بر سرنوشت تحصیلی
گزاره‌ی «فکر می‌کنم نمراتم در دوران دبیرستان تأثیر زیادی بر آینده تحصیلی‌ام دارد» با میانگین ۴.۲۲ (از ۵) در میان تمام سؤالات بالاترین میانگین را به خود اختصاص داد.

این نتیجه نشان می‌دهد که اکثریت دانش‌آموزان، بدون در نظر گرفتن جنسیت، نمرات مدرسه را جدی تلقی می‌کنند، اما باید به خاطر داشت که این تلقی الزاماً با انگیزش تحصیلی همراه نیست.

2. تجربه‌ی روانی منفی: اضطراب، استیصال، و بی‌اعتمادی**

گزاره‌هایی همچون:

-   «سوابق تحصیلی باعث افزایش استرس و اضطرابم شده است» (میانگین: ۳.۹۰)

-   «درس خواندن در دبیرستان دیگر نتیجه‌ای ندارد» (میانگین: ۳.۶۹)

-   «فکر می‌کنم حتی اگر در دوران دبیرستان خوب درس بخوانم، باز هم در کنکور موفق نمی‌شوم» (میانگین: ۳.۴۲)

به روشنی از احساس ناکارآمدی در بین گروهی از دانش‌آموزان حکایت دارند. نمرات بالا در پرسش‌های مربوط به استرس، یأس، و کاهش امید نشان می‌دهند که بخش قابل توجهی از دانش‌آموزان تأثیر سوابق تحصیلی را عاملی برای اضطراب می‌دانند.
برخی نیز اظهار کرده‌اند که به دلیل تأثیر سوابق تحصیلی:

-   انگیزه‌شان برای ادامه تحصیل کاهش یافته است (میانگین: ۳.۵۰)

-   کمتر برای امتحانات مدرسه تلاش می‌کنند (میانگین: ۳.۳۷)

-   مشارکت کمتری در کلاس‌ها دارند (میانگین: ۳.۴۸)
این الگوها نشانگر روندی نگران‌کننده در کاهش انگیزش تحصیلی و افزایش اضطراب دانش‌آموزان است.

3. فشار روانی منجر به یأس تحصیلی

-   «احساس می‌کنم حتی اگر تلاش کنم، سوابق تحصیلی‌ام اجازه پیشرفت به من نمی‌دهد» (میانگین: ۳.۲۳)

-   «احساس می‌کنم آینده تحصیلی‌ام در خطر است» (میانگین: ۳.۴۸)

-   «انگیزه‌ام برای ادامه تحصیل کاهش یافته است» (میانگین: ۳.۵۰)

این الگوها نیز نشان دهنده‌ی فشارهای روانی هستند که امکان دارد به یأس تحصیلی یا حتی ترک تحصیل دانش‌آموزان منجر بشود. کاهش وقت گذاشتن برای درس‌ها، کاهش مشارکت در کلاس و نادیده گرفتن تکالیف همگی در میانگین‌های بین ۳.۳ تا ۳.۵ قرار دارند؛ که نشان‌دهنده یک افت مشهود در رفتار تحصیلی دانش‌آموزان است.

4. تضاد هدف مدرسه و هدف کنکور ...

رقیه_داوودپور

همه این متن پژوهشی در اینجا بخوانید

فرهیزش شماره هجده

💠 #صبحگاه

بیایید به یکدیگر عشق بورزیم،
وگرنه از دست می‌رویم،
بیایید ویران کنیم،
حاشا کنیم،
سیاست را نابود کنیم،
چرا که بینمان جدایی می‌افکند
و در برابر هم مسلح‌مان می‌سازد،
بیایید از هیچ‌کس نپرسیم
دیروز چه بوده‌ایم
و چه می‌خواسته‌ایم.
دیروز تمام دنیا در اشتباه بود،
باید بدانیم امروز چه می‌خواهیم....!

#ژرژ_ساند در نامه به گوستاو فلوبر


🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

🎥پاسخ به سخنان وزیر در برنامه صف اول

✍آرام بیداری /معلم حق التدریس

جناب وزیر در سخنان خود اعلام کردند که «برای همکاران حق‌التدریس، بیمه درمان تابستان برقرار شده است»، اما واقعیت چیز دیگری‌ست.
همکاران حق‌التدریس در تابستان نه حقوق دارند، نه بیمه فعال، نه امنیت شغلی.

بارها گفته‌اید در تلاش برای تبدیل وضعیت به قرارداد کار معین هستید، اما سال‌هاست این وعده در حد حرف مانده است.
فرهنگیان حق‌التدریس از وعده‌های تکراری خسته‌اند؛ آنچه می‌خواهند لطف نیست، حق قانونی و انسانی‌شان است — بیمه، استمرار حقوق و امنیت شغلی در تمام ماه‌های سال.

و پرسش اساسی اینجاست:
چرا باید ۲۳ هزار نیروی حق‌التدریس برای یک و نیم همت بودجه این‌همه معطل بمانند؟
آیا اگر قرار بود همین مبلغ برای کمک به کشورهای همسایه پرداخت شود، چنین تأخیری رخ می‌داد؟

تا زمانی که تبعیض و بی‌عدالتی ادامه دارد، صدای معلمان خاموش نخواهد شد.

#حق‌التدریس #عدالت_آموزشی #معلم_صدایش_را_پنهان_نمی‌کند #وزارت_آموزش_و_پرورش


📌 یادداشت‌ها و مطالب مندرج در این کانال، صرفاً دیدگاه‌های شخصی نویسندگان بوده و لزوماً مواضع شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران را منعکس نمی‌کند.

🔹🔹🔹
اخبار، نظرات و انتقادات خود در حوزه مسائل صنفی و آموزشی را از طریق آی‌دی زیر برای ما ارسال کنید:
🆔 @kashowranews

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید و با جدیدترین اخبار و فعالیت‌های شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان همراه باشید:

📡 تلگرام
🌐 سایت
📸 اینستاگرام
🐦 توییتر X
📲 واتس‌اپ

روز گذشته در مراسم تشییع ناصر تقوایی در خانه سینما هیچ‌کس سخنرانی نکرد و فقط این فایل پخش شد که بخش‌هایی از سخنرانی‌های خود تقوایی بود.

این بخش حرف‌هایش بیشتر از بقیه متاثرم کرد:
«امیدوارم اگر عمر ما قد نداد، ما کوشش خودمون رو کرده باشیم. به قول نیما، همین کوشش خودش یک‌جور انجام وظیفه است. عدم توفیق هم یک‌جور انجام وظیفه است.»

#ناصر_تقوایی
#بهمن_دارالشفایی

🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

💠 #دیدگاه

🔺 دیدگاه‌های فرامرز خداشناس بازرس کانون صنفی معلمان و از مطالبه‌گران صندوق ذخیره فرهنگیان در مورد مشکلات و راه‌حل‌های برون رفت صندوق ذخیره از شرایط فعلی

اساسی‌ترین مشکل صندوق ذخیره ساختار آن است.
ماهیت صندوق خصوصی است اما گردانندگی آن دولتی است.

اولین کاری که در موقعیت فعلی می‌توان انجام داد، جلوگیری از پرداخت حقوق‌های نجومی به مدیران و کارکنان صندوق است. که با هیچ معیاری منطبق نیست.

دوم. نبود شفافیت در اموال و دارایی‌های صندوق. ورودی و خروجی‌های آن.

سوم. ضرورت کاهش پرسنل و به‌خصوص جلوگیری از ورود افراد غیرمرتبط که در این نزدیک به یک سال، نه‌تنها کم نشده بلکه افراد جدیدی هم اضافه شده‌اند.

برای پیشبرد کار صندوق ذخیره، لازم است صندوق به‌طور کامل به صاحبان اصلی یعنی اعضا برگردد.
اموال و دارایی‌های صندوق در قالب سهام و بورسی کردن، در قالب ارزش مالکانه، حتما به اعضا تعلق بگیرد.

#فرامرز_خداشناس
#صندوق_ذخیره_فرهنگیان_ایران

🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

🧿تورم تجمعی کشورهای جهان از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵


ایران رتبه دوم دنیا !!


📚کانال صنفی معلمان ایران
🔸🔸🔸

🆔 @kasenfi

💠 #صبحگاه

غوغا برسر چیست؟
ظلمت‌پوشانی از اعماق برآمده‌اند که:
- «مجریان فرمان خداییم»
شمشیری بی‌دسته را در مرزِ تباهی و انسان درنشانده‌اند
و بر سفره‌ای مشکوک
جهان را به ساده‌ترین لقمه‌ای بخش کرده‌اند:
- «ما و دوزخیان!»


#احمد_شاملو

🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

💠 #خبر_گوناگون

▪️عباس عراقچی، وزیر خارجه کشورمان می‌گوید دوره ده‌ساله قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت امروز منقضی می‌شود و عملا برجام تمام می شود.
قطعنامه ۲۲۳۱ همان قطعنامه‌ای است که در نتیجه مذاکره ایران با کشورهای غربی و با تصویب در شورای امنیت جای مصوبات تحریمی این شورا را گرفت.

ایران، چین و روسیه، اقدام کشورهای اروپایی مبنی بر فعال کردن مکانیسم ماشه را قبول ندارند و معتقدند این کار مشروعیت ندارد.

▪️علی لاریجانی که برای انتقال پیام رهبر جمهوری اسلامی به روسیه رفته بود، در بازگشت به ایران راهی مشهد شده است.

هم‌زمان مشاجره ظریف- لاوروف بالا گرفته است. این دو درباره اینکه چه کسی مکانیسم ماشه را در متن برجام قرار داد، اختلاف نظر دارند.
لاوروف دو روز پیش گفته بود که مکانیسم ماشه را جواد ظرف در هماهنگی با جان کری، وزیر خارجه آمریکا در متن‌ نهایی برجام گذاشت.
جواد ظریف این ادعا را رد کرده و گفته که روسیه در کار برجام سنگ‌اندازی کرده است. او گفته عادی‌شدن رابطه ایران با جهان «خط قرمز» روسیه است.

▪️روح‌الله مومن‌نسب، دبیر ستاد امر به‌معروف و نهی از منکر استان تهران گفته ۸۰هزار آمر به‌معروف را در تهران فعال می‌کند تا به گفته او با سکولاریسم مقابله کنند.

▪️دونالد ترامپ در دیدار با ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌‌جمهور اوکراین برای اولین‌بار ادعا کرده است که در حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران از ۳۰ موشک کروز تاماهاوک استفاده کرده است.

▪️اندرو، برادر چارلز سوم پادشاه کنونی بریتانیا در پی رسوایی گفته از عناوین سلطنتی از جمله «دوک یورک» صرف‌نظر می‌کند.
معلوم شده که اندرو با جفری اپستین، سرمایه‌دار بدنام که به جرم قاچاق جنسی در زندان بود و خودکشی کرد، در ارتباط بوده.

این رابطه بعد از انتشار کتابی توسط یک خانم بریتانیایی که مدعی است اندرو و اپستین در ۱۷ سالگی از او سواستفاده کرده‌اند، در افکار عمومی جدی‌تر مطرح شده است.

#روزآروز

🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

💠 #بیانیه

بیانیه‌ی کانون صنفی معلمان ایران پیرامون جریان‌های تخریبی علیه جنبش صنفی معلمان

در مقاطع حساس تاریخِ جنبش‌های اجتماعی، همواره افراد و جریاناتی پیدا شده‌اند که با نقاب دلسوزی پا به میدان گذاشته‌اند، اما مأموریت‌شان چیزی جز تخریب اعتماد، تحریف واقعیت و پراکندن بذر بدگمانی نبوده است؛
جنبش صنفی معلمان نیز از این قاعده مستثنا نیست.
سال‌هاست که صدایی از بیرون مرزها، با نام محمد خاکساری، در هماهنگی آشکار با سیاست‌های نهادهای امنیتی، به تضعیف تشکل‌ها و چهره‌های خوشنام صنفی مشغول بوده است.
خاکساری که دو دهه است از کشور خارج شده و هیچ حضوری در میدان واقعی آموزش یا فعالیت صنفی ندارد، با تکیه بر تریبون‌های مجازی و بهره‌گیری از گذشته‌ای تحریف‌شده و با زیرپا گذاشتن بدیهی‌ترین اصول اخلاقی، می‌کوشد نقش سخنگوی جنبش معلمان را برای خود جعل کند. اما کارنامه‌‌ی او در تمام این سال‌ها چیزی جز اتهام‌پراکنی، جعل تاریخ، ساختن روایت‌هایی کاذب و تخریب منسجم فعالان مستقل صنفی نبوده است.

تجربه‌ی دو دهه‌ی گذشته به‌روشنی نشان داده که مأموریت او و جریان‌های مشابه، نه دفاع از حقوق معلمان، بلکه تضعیف همبستگی، مشروعیت‌زدایی از نهادهای مستقل و اجرای سناریوهای دستگاه‌های امنیتی در قالبی به ظاهر منتقدانه است.
آن‌ها همان گفتمان قدرت را، این بار با زبانی به ظاهر صنفی، بازتولید می‌کنند.
کانون صنفی معلمان با هدف روشنگری و تقابل با جریان تخریب، با صراحت اعلام می‌کند:
هر فرد یا جریانی در داخل یا خارج از کشور که از سوی بدنه‌ی تشکل‌ها انتخاب و تأیید نشده باشد، حق استفاده از عنوان نمایندگی یا سخنگویی تشکل‌ها را ندارد. سوءاستفاده از نام شوراها و کانون‌ها برای پیشبرد اهداف شخصی یا امنیتی، خیانت به اعتماد جمعی معلمان است.
ما باور داریم که:
۱.استقلال تشکل‌ها، حاصل سال‌ها هزینه، زندان، تبعید و محرومیت است.
۲.اتحاد درونی، تنها سرمایه‌ی ماندگار جنبش صنفی است.

کانون صنفی معلمان، ضمن هشدار نسبت به فعالیت‌های تخریبی افرادی چون محمد خاکساری، از همه‌ی همکاران آگاه می‌خواهد که با هوشیاری و همبستگی، اجازه ندهند پروژه‌ی امنیتیِ انشقاق در صفوف معلمان فرصت رشد و موفقیت پیدا کند.

کانون صنفی معلمان ایران(تهران)
۱۴۰۴/۷/۲۶

🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran