💠 #صبحگاه


وما رؤیایی بیشتر از یک زندگی

که شبیه زندگی باشد نداشتیم

#محمود_درویش

🔹🔹🔹
🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

💠 #اندیشه

همبستگی اجتماعی و ضرورت عدالت (۸)

✍ آرمان ذاکری


از طرف دیگر، مهم است که میانجی های موجود میان آنچه را اقتصاد نفتی نامیده می شود با پدیده رانت روشن کنیم. تا وقتی که میانجی ها معین نشده باشند گفتن این که اقتصاد ایران رانتی است هیچ چیز را توضیح نمی دهد.

در سال ۱۳۸۴، بعد از ابلاغ سیاست های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی، قانونی ذیل برنامه چهرم توسعه تصویب شد که به دولت اجازه می دهد ۵۰ درصد موجودی صندوق ذخیره ارزی کشور را – که محصول درآمدهای نفتی است- به بخش خصوصی وام دهد تا تولید رونق گیرد. طبق گزارش مرکز پژوهش های مجلس در شهریور ۱۳۹۳، پس از یک دهه اجرای این قانون، بانک های عامل ۲۱/۲ میلیارد دلار تسهیلات به بخش غیردولتی پرداخت کرده بودند. طبق این گزارش، اصل مطالبات غیرجاری بانک ها از محل حساب ذخیره ارزی حدود ۹/۸ میلیارد دلار بود که با احتساب بهره متعلقه، به حدود ۱۱/۸ میلیارد دلار می رسید. طبق این گزارش، حدود ۵۰ درصد تسهیلات پرداختی از محل ذخیره ارزی به صورت غیرجاری درآمده است و نیز تکلیف حدود ۱/۶ میلیارد دلار از پول های مصرف شده معلوم نیست. یعنی نیمی از پولی که بانک ها دادند، اصلا برنگشته است و از ۱/۶ میلیارد دلار نیز خبری نیست(مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، ۱۳۹۳).

بنابراین، کسانی که می گویند نقش نفت چیست باید بدانند دست کم بخشی از درآمد نفت به واسطه همین قانون و درقالب وام به بخش خصوصی منتقل شده، اما بازپرداخت نشده است. گزارش فوق متعلق به مجلس امید و اصلاح طلبان نیست. در سال ۱۳۹۳ هنوز مجلس اصلاح طلب سر کار نیامده بود که برخی بگویند می خواهد تسویه حساب کند. در ادامه این گزارش آمده است:" با عنایت به واقعیت های آشکار شده تلخی که در عملکرد حساب ذخیره ارزی ملاحظه می شود و همچنین باتوجه به چانه زنی های مختلفی که بدهکاران ناشی از این حساب( که عمدتا قصد بازپرداخت این تسهیلات اعطایی را ندارند) با نهادهای مختلف جهت بخشش جرائم، استمهال تسهیلات، محاسبه ریالی تسهیلات با نرخ ارزی به مراتب پایین تر از نرخ بازار دارند و همچنین با لحاظ مفاسد مترتب بر این فرآیندها، اتخاذ سازوکاری کارآمد برای اعطای تسهیلات از محل منابع صندوق توسعه ملی ضروری است" (همان)

بنابراین اگر بخواهم بحث را جمع بندی کنم، شرایط فعلی نتیجه چهار دهه اِعمال سیاست های یک دست کننده فرهنگی و سیاسی است. براین اساس، نوعی دیالکتیک یکدست سازی و هویت در جامعه شکل گرفته که به علت فقدان تشکل های واسطه و نبود امکان گفتگوی پایدار بین بخش های مختلف جامعه، تبدیل به دیالکتیکی مخرب شده است.

انواع هویت گرایی ها در واکنش به این سرکوب در جامعه شکل گرفته اند که نسبت شان با همدیگر، اگر ستیزه نباشد، دست کم بسیار مبهم است. این هویت گرایی ها صرفا مطالبات خودشان را پیگیری می کنند، بدون این که نسبت شان را با بقیه روشن کرده باشند. در این شرایط، "جزء" پیوندش با "کل" را از دست می دهد و اجزاء هریک سودای کل شدن پیدا می کنند. این روندحاصلی جز ستیز و خشونت بی پایان نخواهد داشت. به موازات این روند، فرآیندی اقتصادی در سال های گذشته در کشور جریان داشته که با اجماع کامل همه بخش های قدرت، به تدریج جامعه ای طبقاتی تولید کرده است.
در این بین، فشار تحریم نیز این روند را تشدید کرده است. افزایش فشارها و فاصله طبقاتی موجب افزایش رهاشدگی و بی پناهی اقتصادی شده و این نیز به نوبه خود، واکنش هایی را به صورت هویت گرایی های افراطی موجب شده است.

در مجموع، جامعه ایران در شرایطی قرار گرفته است که بین وضعیت اقتصاد و هویت های آن دیالکتیک وجود دارد. از سویی جامعه فرصت تشکل پیدا نکرده است؛ افراد نیز به موجوداتی منزوی تبدیل شده اند که به همدیگر اعتماد ندارند. در چنین فضایی هویت هایی تولید می شود که خودشان را به مثابه پناهگاه افراد معرفی می کنند. درواقع، رهاشدگی جامعه باعث می شود که افراد به هویت های یکدست کننده پناه ببرند. البته، در همه جهان کمابیش همین روند اتفاق افتاده است و تحلیل این روندها فقط در گفتمان های انتقادی رخ نداده است. برای نمونه، یکی از فصل های کتاب هویت، اثر فرانسیس فوکویاما، " انسان نامرئی" است. انسان نامرئی انسانی است که چون در جامعه دیده نمی شود، به مطالباتش رسیدگی نمی شود و به رسمیت شناخته نمی شود. پس به ناچار، به واکنش های هویت گرا پناه می برد. در ساختار فعلی ایران نیز هیچیک از جناح های سیاسی نمی توانند نماینده شایسته ای برای موضوع عدالت باشند.

به هرحال تلاش‌های جامعه برای بازسازی همبستگی اجتماعی برای نمونه در مبارزات معلمان و کارگران نادیده گرفته می شود. برای مثال، اخیرا وقتی بحث قانون توافقی شدن دستمزد مطرح شد، هیچ موضع‌گیری خاصی از سوی جناح‌های سیاسی دیده نشد. در زمان مذاکرات بر سر حداقل دستمزد کارگران نیز هیچ موضع‌گیری خاصی اتفاق نیفتاد.

⤵️

⤴️

نه‌تنها مواضع احزابی مثل حزب کار و خانه کارگر ذره‌ای نقل نشده است بلکه این احزاب در کلیت سیاسی‌شان هنوز از ائتلاف با همان نیروهایی صحبت می‌کنند که مسبب این وضعیت بوده‌اند. طبیعتا در این شرایط، نیروهای سیاسی نمی‌توانند به موضوع همبستگی پاسخ دهند. جامعه با اخباری منفی مواجه می شود و از برخورد قوه قضاییه یا وضعیت زندان‌ها قانع نمی شود. جریان های سیاسی به نام عدالت‌خواهی، فقط مبارزه با مفسدان را برجسته می کنند، اما در مورد مسائل مهم‌تر نظیر تغییرات ضروری ساختاری هیچ موضع‌گیری شفافی ندارند.
بنابراین، هیچ‌کدام از این دو جریان شایستگی نمایندگی جامعه را در وضعیت فعلی ندارند و دو شکاف مهمی که از آن صحبت شد (شکاف ناشی از دیالکتیک یکدست سازی و هویت و شکاف ناشی از دیالکتیک اقتصاد و هویت) به مرور گسترش خواهد یافت. معلمان، کارگران، فعالان مدنی، روشنفکران، دانشجویان و مانند آنها در عرصه‌های مختلف فعالیت دارند، به امید آنکه اشکالی از همبستگی را در جامعه تولید کنند. قدرت آنها کم و ضعف‌های‌شان زیاد است.

📚 نام کتاب: جامعه ایران و مسئله همبستگی
به کوشش زهرا موحدی‌ساوجی
نشر دگر

🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

💠 #خبر

🔺میدری: دولت لایحه‌ای برای تغییرات شرایط «بازنشستگی» ندارد

وزیر تعاون
دولت هیچ برنامه‌ای برای تغییر مقررات بازنشستگی، سن، سابقه و مزایا ندارد.

مباحثی که در خصوص اصلاح فرمول محاسبه مستمری بازنشستگان مطرح می‌شود صرفا گفتگوهایی بین کمیسیون اجتماعی مجلس با صندوق‌های بازنشستگی است./ ایسنا


🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

💠 #روز_خیام

جامی شکسته دیدم
در بزم می فروشی

گفتم بدین شکسته
چون باده میفروشی؟

خندید و گفت زین جام
جز عاشقان ننوشند

مستِ شکسته داند
قدر شکسته نوشی...!

****

ناآمدگان اگر بدانند که ما،
از دَهر چه می کشیم، نآیند دگر
‌
۲۸ اردیبهشت، زادروز #خیام

عکس: تندیس خیام نیشابوری در دانشگاه اوکلاهما آمریکا


🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

💠 #گفتگو

جنگ بالاخره یک روز تمام می‌شود. تاریخ این را به ما آموخته که هیچ جنگی بی‌پایان نمانده است. مشکل از جایی شروع می‌شود که جنگ پایان می‌یابد، اما گردوغبار می‌نشینند و تازه مشخص می‌شود چه جمعیت گرسنه‌ای در مقابل ایستاده است. این خاصیت جنگ است که بحران‌های زیادی از جمله بحران اقتصادی را به دنبال دارد؛ اما به‌واقع کدام بخش‌های جامعه بیش از دیگران در این بخش آسیب می‌بینند؟ سیاست‌های حمایتی دولت در این نقطه کجا قرار دارد؟

گفتگو با سیمین کاظمی، جامعه‌شناس و پژوهشگر مسائل اجتماعی ایران


اقتصاد یک کشور پس از دورۀ جنگ و درگیری با چه چالش‌های ساختاری مواجه می‌شود؟

جنگ از دو طریق به اقتصاد ضربه می‌زند
اول هزینه‌های جنگ است و دوم پیامدهای جنگ. در این جنگ شاهد آن هستیم که اغلب به هزینه‌های اقتصادی جنگ برای دشمنان اشاره می‌شود؛ اما دربارۀ هزینه‌های جنگ برای ایران اشاره‌ای نمی‌شود گو اینکه این جنگ برای ایران مجانی انجام می‌شود این در حالی است که برای کشور ما به‌عنوان یک کشور کم‌درآمد و فقیر، این هزینه‌های هنگفت و به نسبت وضعیت اقتصادی و ثروت و درآمد ایران چشمگیر است. نباید در محاسبات و تصمیمات سیاسی به این مسئله بی‌توجهی شود.

دوم

پیامدهای جنگ است که از طریق ناامنی، نامعلوم بودن آینده و تشدید بحران اقتصادی مزمن اعمال می‌شود توقف یا ازبین‌رفتن کسب‌وکارها، بیکاری، کمبود، گرانی، تورم، بی‌ثباتی و فقدان نظارت و نبودن هیچ‌گونه چشم‌انداز مشخص برای مدیریت و کنترل این وضعیت، جامعه را دچار تشویش و اضطراب کرده است. در واقع افق تاریک و غبارآلود بیش از هر چیز وضعیت بحرانی اقتصاد را وخیم می‌کند.

اولویت سیاست‌گذاری‌های پساجنگ برای کنترل فقر چیست؟

در دوران پساجنگ سیاست‌گذاری باید متوجه منافع عمومی و احیا جامعه شود. دولت باید نقش‌برجسته‌تری یافته و به جبران اثرات جنگ بپردازد. باید سیاست‌گذاری در جهت تقویت بنیه اقتصادی کشور و توزیع عادلانه ثروت صورت گیرد. سیاست‌های خصوصی‌سازی و دولت زدایی از اقتصاد کنار گذاشته شود. اقتصاد بحران‌زده دیگر محل آزمودن نسخه‌های تجویز شده نهادهای بین‌المللی سرمایه‌داری مثل بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول و امثال اینها نیست. باید اولویت سیاست‌گذاری حمایت از مردم و رفع فقر و نابرابری باشد.

در یک دوره پساجنگ کدام گروه‌ها به طور مشخص آسیب پذیر‌ترند؛ مانند کودکان، مادران، معلولان، سالمندان، بازماندگان جنگ و... اولویت‌بندی حمایت از این گروه ها بر چه معیارهایی باید استوار باشد؟

صدمات و پیامدهای اقتصادی جنگ در راستای خطوط طبقاتی و شکاف‌های اجتماعی خواهد بود و فرودستان اقتصادی و اجتماعی بیشترین صدمات را متحمل می شوند حال در میان فرودستان بعضی گروهها دچار صدمات و آسیب های بیشتری می شوند مثلا زنان به خصوص زنان سرپرست خانوار و کارگرانی که در بخش غیررسمی اقتصاد شاغل هستند.حمایت از این گروه ها باید با برگرداندن آنها به بازار کار و با دستمزدهای منصفانه و مکفی و بهره مندی از مزایای شغلی و بیمه و ... همراه باشد. علاوه بر این سالمندان و کودکان، افراد دارای معلولیت و برخی بیماران که نیازهای ویژه ای دارند در دوران جنگ و پساجنگ مورد غفلت قرار می گیرند و در معرض تبعیض و آسیب بیشتر قرار می گیرند. حمایت از این گروه ها باید با افزایش بودجه‌های حمایتی و بر مبنای نیازهای اصلی هر گروه باشد، نیازهای مراقبتی، بهداشتی،تغذیه ای و آموزشی و ... هر گروه شناسایی و برای رفع آن اقدام شود.

سیاست های حمایتی مؤثر مانند بیمه همگانی سلامت، درآمد پایه مشروط، مسکن اجتماعی، اشتغال‌زایی هدفمند برای این گروه‌هایی که در سؤال بالا اشاره شد کدام‌اند؟

سیاست حمایتی در دوره پساجنگ و بازسازی در چند حوزه دارای اهمیت است. از جمله بیمه‌های درمانی باید شمولیت بیشتری پیدا کنند و سقف حمایتی آنها ارتقا پیدا کند. در حال حاضر از بیمه‌های پایه صرفاً اسمی باقی‌مانده و بیشتر هزینه‌های درمانی از جیب بیماران پرداخت می‌شود. بیمه مکمل نیز محدود است و بخش بزرگی از جامعه استطاعت استفاده از آن را ندارد. باید پوشش بیمه‌ای رایگان برای همگان دست‌کم در بخش دولتی و عمومی فراهم شود. مسکن ارزان و کمک‌هزینه مسکن متناسب با واقعیت‌های بازار به افرادی که مسکن ندارند ارائه شود. آموزش باید رایگان شود و تقویت بخش دولتی چه از لحاظ کمی و چه کیفی در دستور کار قرار گیرد. دستمزد کارگران و کارمندان باید متناسب با شرایط اقتصادی به‌روزرسانی شود. کمک‌های تغذیه‌ای به دهک‌های واقعاً نیازمند تعلق گیرد و میزان آن متناسب با نیازهایشان باشد. اعطای کالابرگ به دهک‌های بالا هیچ ضرورتی ندارد. علاوه بر این، همه انواع مالیات‌های دهک‌های پایین باید حذف و برای دهک‌های بالا افزایش یابد.

⤵️

⤴️

یارانه‌های حذف شده باهدف کاهش قیمت‌ها برقرار شود و نیز صادرات کالاهای ضروری به‌خصوص خوراکی‌ها متوقف شود. اینها بخشی از اقداماتی است که در راستای حمایت از فرودستان و اقشار آسیب‌پذیر و جلوگیری از تشدید فقر قابل‌انجام است.

چگونه در شرایط دشوار اقتصادی می‌توان از تبدیل‌شدن سیاست‌های انقباضی به عامل تشدید فقر جلوگیری کرد؟

حاصل سیاست‌های انقباضی در هر زمانی، گسترش فقر و ادبار و تولید نابرابری است و در دوره جنگ و پس از آن تبعات شدیدتری خواهد داشت. این سیاست‌ها از سوی دولت‌ها برای کاهش مشکلات و تعهداتشان اتخاذ می‌شود؛ اما بار آن به دوش جامعه و به‌خصوص فرودستان است؛ بنابراین برای جلوگیری از گسترش فقر چنین سیاست‌هایی باید متوقف شوند و دولت با رویکردی عقلانی سیاست‌هایش را در جهت رفاه جامعه تنظیم کند. جامعه برای برون‌رفت از بحران اقتصادی در درجه اول نیازمند صلح و امنیت و رسیدن به شرایطی است که هزینه‌های نظامی بر رفاه شهروندان اولویت نداشته باشد. بعد از آن سیاست‌های حمایتی و عدالت‌محور و ضدفساد می‌تواند مانع گسترش فقر شود.


https://ghalamrorefah.ir/id/2378/


🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

💠 #خبر


سخنگوی سازمان غذا و دارو اعلام کرد که زنجیره تامین مواد اولیه و واردات #دارو به کشور دچار اختلال شده است.

به گفته محمد هاشمی، با توجه به اختلال در مسیرهای معمول تامین نهاده‌های دارویی، فعال‌سازی کریدورهای زمینی و ریلی منطقه‌ای در دستور کار سازمان غذا و دارو، وزارت راه و شهرسازی و دیگر دستگاه‌های ذی‌ربط قرار گرفته است.


🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

💠 #صبحگاه

دوستِ صمیمی‌ام
که تراژدی و اندوه و غربت را
درچشمانت می‌خوانم
ما مردمی هستیم که شادی را نمی‌دانیم!
بچه‌های ما تاکنون رنگین کمان ندیده‌اند
اینجا کشوری است
که درهای خود را بسته است
و اندیشیدن و احساس را لغو کرده است!
کشوری که به کبوتر شلّیک می‌کند،
و به ابرها و ناقوس‌ها.
اینجا پرنده پروایِ پریدن ندارد
و شاعر
هراس از شعر خواندن!
اینجا کشوری است
که راهی برای پیمودن ندارد
حتی مگس از پریدن می‌ترسد
و شب شعری برگزار نمی‌شود!
اینجا کشوری است
که نیمی از آن سیاهچال است
نیمِ دیگر نگهبان !
مُردگان با همسرانِ یکدیگر
ازدواج کرده‌اند
و روشن نیست مردمانش کجا رفته‌اند!

گردشگرِ مو طلایی فرانسوی به من می‌گوید
کشورِ شما
زیباترین کشوری است که من دیده‌ام!
اینجا باران می‌خندد
گل‌ها می‌خندند
هلو و انار می‌خندد
بوته‌های یاسمن
از دیوارها آویزانند

پس چرا درکشورِ شما
هیچ آدمی نمی‌خندد ؟!

#نزار_قبانی

🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

💠 #یادداشت

🔺 آقای وزیر؛ قطعا این کار را نکنید؛ فعلا هیچ کاری نکنید


وزیر آموزش‌ و پرورش گفته است که می‌خواهد از «تنوع مدارس» بکاهد و در اولین قدم مدارس هیات‌امنایی حذف می‌شود. ایشان در فیلم توضیح این فرآیند تاکید داشتند: «قطعا این کار را می‌کنیم.»

به گزارش خبرآنلاین روزنامه اعتماد نوشت:

اگر قرار باشد با همین لحن پاسخ ایشان داده شود، باید گفت: آقای وزیر، قطعا این کار را نکنید. بلکه فعلا هیچ کاری نکنید؛ چون همین حالا هم معلوم نیست نظام آموزشی ایران دقیقا چه نسبتی با آموزش عمومی، عدالت آموزشی و اصل ۳۰ قانون اساسی دارد.

ایشان می‌گوید الگوی مدارس هیات‌امنایی با صورت‌بندی تازه‌ای بازگردد چون آنها از مردم پول می‌گیرند و کاری نمی‌کنند و ما می‌خواهیم از ظرفیت مردمی استفاده کنیم.

همین‌جا نخستین تناقض شکل می‌گیرد؛ اگر هدف، کاهش تنوع و پایان ‌دادن به تبعیض ساختاری در آموزش است، چرا دوباره همان مدلی احیا می‌شود که سال‌ها محل مناقشه بر سر دریافت پول از خانواده‌ها و ایجاد تمایز میان مدارس دولتی بوده است؟ حالا قرار است با هیات ‌امنایی شدن همه مدارس چه اتفاقی رخ بدهد، کل آموزش کشور خصوصی شود؟

واقعیت این است که مساله آموزش در ایران، دیگر صرفا مساله «نوع مدرسه» نیست؛ مساله، عقب‌نشینی تدریجی دولت از ایده آموزش رایگان است. اصل ۳۰ قانون اساسی دولت را موظف کرده امکانات آموزش رایگان را برای همه فراهم کند. اما در سه دهه گذشته، سیاستگذاری آموزشی عملا در جهت دیگری حرکت کرده است: گسترش اشکال مختلف پولی‌سازی آموزش در دل نظام رسمی. یک بار با عنوان غیرانتفاعی، بار دیگر با فوق‌برنامه، کمک‌های داوطلبانه، کلاس‌های ویژه و حالا انگار با نسخه تازه‌ای از مدرسه هیات‌ امنایی. مدافعان این مدل معمولا از «مشارکت مردم» حرف می‌زنند، اما تجربه نشان داده در ایران هرجا دولت از «مشارکت» سخن گفته، در عمل بخشی از هزینه‌های خود را به جامعه منتقل کرده است. مدارس هیات‌امنایی نیز دقیقاً در همین نقطه محل نزاع شدند مدارسی که روی کاغذ دولتی بودند.

اما در عمل بسیاری از خانواده‌ها آنها را بدون پرداخت پول، دست‌نیافتنی می‌دانستند. حالا اگر قرار است همان ساختار با نام و آیین‌نامه‌ای تازه بازگردد، باید صریح گفت این نه اصلاح است و نه ساماندهی؛ فقط بازتولید همان ابهام قدیمی است.

آقای وزیر می‌گوید مدارس هیات ‌امنایی فعلی از مردم پول می‌گیرند و باید این وضع اصلاح شود. پرسش اما این است: مگر این اتفاق خارج از اراده وزارتخانه رخ داده بود؟ مگر همین ساختار محصول سیاست رسمی آموزش ‌و پرورش نبود؟ وقتی سال‌ها مرز میان مدرسه دولتی و شبه‌خصوصی مخدوش شده، طبیعی است که مدرسه هم برای بقا به جیب خانواده‌ها نگاه کند. مساله فقط تخلف چند مدرسه نیست؛ مساله خود سیاستی است که آموزش عمومی را به سمت منطق بازار هل داده است.

آموزش عمومی باید بر مبنای برابری شهروندان سامان یابد. هنگامی که کیفیت آموزش وابسته به توان اقتصادی خانواده‌ها شود، مدرسه دیگر محل تربیت شهروند برابر نیست؛ محل بازتولید نابرابری اجتماعی است.


در چنین وضعی، کودکی که در جنوب شهر، شهرهای کوچک یا روستا متولد می‌شود، پیشاپیش چند پله عقب‌تر از کودکی قرار می‌گیرد که در محله برخوردار زندگی می‌کند. این نه رقابت است و نه شایسته‌سالاری؛ فقط بازتولید نابرابری در پوشش مدیریت نوین است. در این میان، عجیب است که نظام آموزشی ایران از تجربه‌های تاریخی خودش هم فاصله گرفته است. محمد بهمن‌بیگی آموزش را از دریچه عدالت اجتماعی می‌فهمید؛ یعنی رساندن آموزش به کودکان عشایری که اساسا از دایره آموزش بیرون مانده بودند. پروژه او بر مبنای گسترش آموزش عمومی بود، نه ساختن سلسله‌مراتب تازه میان مدارس. تفاوت نگاه دقیقا همین‌جاست؛ یک نگاه، آموزش را حق عمومی می‌داند و نگاه دیگر، آن را خدمتی می‌بیند که کیفیتش تابع توان اقتصادی و موقعیت اجتماعی خانواده‌هاست.

مساله این نیست که مدرسه هیات ‌امنایی بماند یا حذف شود. مساله این است که آموزش ‌و پرورش هنوز تکلیف خود را با آموزش رایگان روشن نکرده است. تا وقتی دولت نتواند یا نخواهد مسوولیت کامل آموزش عمومی را بپذیرد، هر تغییر ساختاری فقط جابه‌جایی اسم‌هاست. اگر واقعا هدف اصلاح آموزش عمومی است، نخستین گام نه گسترش هیات ‌امنایی‌سازی، بلکه توقف روند کالایی‌سازی آموزش است/ ایسنا

🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

💠 #اندیشه

همبستگی اجتماعی و مسئله عدالت(۹)

✍آرمان ذاکری

🔺 پرسش و پاسخ:

1⃣ چه شاخص هایی برای سنجش همبستگی یا گسیختگی اجتماعی وجود دارد؟

پاسخ: شاخص‌های متعددی برای این کار وجود دارد. اعتماد اجتماعی، سرمایه اجتماعی، اعتماد به اقشار مختلف و احساس اخلاقی بودن محیط پیرامون جزو این شاخص هاست. در دو سه دهه اخیر، چند پیمایش درباره سرمایه اجتماعی در ایران انجام شد که برخی شاخص های به کار رفته آنها می تواند به سنجش همبستگی و گسیختگی کمک کند. این شاخص ها باید در سه سطح خرد و میانی و کلان تدوین شوند. مثلا، میزان عضویت در نهادهای اجتماعی و تشکل ها و انجمن ها و اتحادیه ها یکی از شاخص های مهم همبستگی در جوامع مختلف است. اما در ایران احتمالا آماری در این باره اعلام نمی شود و بعید است که اصلا شاخصی برای آن وجود داشته باشد.

2⃣ حد مطلوب همبستگی کجاست؟

پاسخ: حد مطلوب آن همبستگی میان انسان ها در جامعه جهانی است. گفته شد که همبستگی دو معنای مثبت و منفی دارد و آن چیزی که معنای مثبت را از معنای منفی جدا می کند نحوه تعریف رابطه جامعه با بیرون از خودش است. در واقع، هرچه رابطه درون جامعه با بیرون از خودش مسالمت آمیزتر تعریف شود، همبستگی آن جامعه مطلوب تر خواهد بود. معیار این تعریف نیز مشخص است و شامل به رسمیت شناختن ارزش های انسانی و برقراری روابط مسالمت آمیز با دیگران می شود؛ به بیان دیگر: میزان به رسمیت شناسی دیگران. جامعه ای که روابطش با دنیای بیرون خصمانه باشد و نتواند دنیای بیرون و هویت های متفاوت را تحمل کند همبستگی مطلوبی ندارد و حتی چه بسا هویت گرایی به مرگ آدم ها منجر شود. امین معلوف در کتاب هویت های مرگبار موضوع هویت را به خوبی توضیح می‌دهد.

3⃣ بر مبنای توضیحات داده شده، آینده جامعه ایران چگونه خواهد بود؟ آیا جامعه ایران در حال زوال است؟

پاسخ: پیشگویی کار پیامبران است. اینکه آینده جامعه ایران چگونه خواهد بود وابسته به متغیرهای متعدد است. جامعه ایران در شرایط فعلی، بیش از هر چیز، جامعه ای خسته است. انواع فشارهایی که به جامعه ایران تحمیل شده و روندهایی منفی که از چند دهه قبل در این جامعه دنبال می شده آن را واقعا خسته کرده است. من قبلا در مقاله ای با عنوان امید کجاست در مورد این موضوع توضیح داده ام. در همین وضعیت فعلی در بین اقشاری مانند کارگران، معلمان، دانشجویان و بازنشستگان فعالیت هایی دیده می شود. این اقشار گرچه حمایت موثری از سوی گروه های سیاسی دریافت نمی کنند (و حتی می توان گفت که هر دو جریان اصلی سیاسی کشور این اقشار را طرد کرده اند) و پوشش رسانه ای وسیعی نیز ندارند، در چند سال اخیر مطالباتشان را به صورت مسالمت آمیز و بدون خشونت پیگیری کرده اند. آنها برای فعالیت های مدنی شان هزینه های زیادی داده اند. بنابراین، اگر امیدی به تغییر وضعیت موجود باشد، می توان به همین اقشار امید بست. بخش هایی از جامعه روشنفکری نیز کم کم متوجه این موضوع شده اند و صورت مسئله در حال تغییر است.

جامعه ایران فقط با انسداد سیاسی مواجه نیست، بلکه با کسانی مواجه هست که از این فضای بسته سیاسی، نفع اقتصادی و سیاسی نیز می برند. بنابراین، اگر نیروی سیاسی جدیدی وارد ساختار قدرت شود که منافعی در تداوم وضع موجود نداشته باشد، طبیعتا منافع گروه غالب را تهدید خواهد کرد و بنابراین، آنها اجازه نخواهند داد که وضعیت موجود تغییر کند.

تاکنون وجوه سیاسی این انحصارطلبی در قدرت زیاد موضوع بحث قرار گرفته و واکاوی شده، اما وجه اقتصاد سیاسی آن نادیده گرفته شده است. ابهاماتی که حتی در زمینه فهم وضعیت اقتصاد سیاسی وجود دارد نشان دهنده وضعیتی است که از آن صحبت شد. اما، چنان که گفته شد، همبستگی های جدیدی در حال شکل گیری است. معلمان، بازنشستگان و دانشجویان اشکال جدید همبستگی را شکل می دهند که می توان امید داشت بتواند در برابر فساد نیروی مقاومی ایجاد کند. در الگوهای فعالیت خیریه ها نیز می توان انواع جدیدی از این همبستگی ها را مشاهده کرد که هر کدام نقاط قوت و ضعف خاصی دارد. اما فعالیت های خیریه ها، اگر با کلیت اجتماعی پیوند نخورد و در مسیر تغییرات کلان قرار نگیرد، نه تنها قادر به ایجاد تغییرات پایدار نخواهد بود، بلکه ممکن است به بازتولید مشکلات فعلی منجر شود.

🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

💠 #صبحگاه


اگر جنگ نبود
تو را به خانه‌ام دعوت می‌کردم
و می‌گفتم:
به کشورم خوش آمدی
چای بنوش خسته‌ای
برایت اتاقی از گل می‌ساختم
و شاید تو را در آغوش می‌فشردم
اگر جنگ نبود
تمام مین‌های سر راه را گل می‌کاشتم
تا کشورم زیباتر به چشمانت بیاید
اگر جنگ نبود
مرز را نیمکتی می‌گذاشتم
کمی کنار هم به گفتگو می‌نشستیم
و خارج از محدوده‌ی دید تک تیر اندازان
گلی بدرقه‌ی راهت می‌کردم
اگر جنگ نبود
تو را به کافه‌های کشورم می‌بردم
و شاید دو پیک را به سلامتیت می‌نوشیدم
و مجبور نبودم ماشه‌ای را بکشم
که برای دختری در آنور مرزهای کشورم
اشک به بار می‌آورد
حالا که جنگ می‌درد تن‌های بی‌روحمان را
برای زنی که
عکسش در جیب سمت چپم نبض می‌زند
گلوله نفرست.

#نزار_قبانی


‌‌‌‌‌‌‌🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

💠 #اندیشه

همبستگی اجتماعی و مسئله عدالت (۱۰)

✍ آرمان ذاکری

4⃣ با توجه به شرایط موجود، چه می توان کرد؟

پاسخ: کارهای زیادی می توان کرد و اینطور نیست که جامعه ایران مطلقا در بن بست باشد. اولین کاری که باید کرد این است که هر فرد و گروه، در هر جای ایران که هست، به گسترش و بیان مطالبات کمک کند. مهم ترین این مطالبات عبارتند از:

آموزش رایگان و بهداشت رایگان. تا وقتی که به پایه های جامعه - یعنی مردمی آموزش دیده و سالم که مشکلات اولیه زندگیشان رفع شده باشد- توجه نشود، نمی توان از دموکراسی و آزادی صحبت کرد. جامعه ای که فقیر و بدبخت رها شده باشد سرنوشتی جز هویت گرایی های افراطی و پوپولیسم نخواهد داشت. بنابراین،
مسئله نخست عبارت است از دفاع از آموزش و بهداشت رایگان.

دومین مسئله دفاع از عدالت اجتماعی برای همگان و به خصوص برای طبقات و بخش های محروم جامعه است.

برخی از استان های ما در وضعیت توسعه نیافتگی نهادینه شده ای قرار دارند و مطالبه بخش های مختلف جامعه باید در جهت رفع این توسعه نیافتگی و نابرابری ها باشد. خود افراد و گروه ها نیز باید به رفع این مشکلات کمک کنند. بدین ترتیب، جامعه کم کم در مسیر تغییر قرار می گیرد.

افراد و گروه ها، در هر جایی که زندگی و کار می کنند، باید تشکل ها و نهادهایی تشکیل دهند و به یکدیگر بپیوندند و به یکدیگر اعتماد کنند تا بتوانند از طریق گفتگو، از منافع و مطالبات‌شان دفاع کنند.

این نکات راه حل هایی در سطح مردمی و اجتماعی است.

🔺 اما در سطح سیاسی و روشنفکری نیز راه حل های مهمی وجود دارد.

اولین مسئله در این باره عبارت است از بازآرایی نیروهای حاضر در صحنه سیاست کشور.

نباید اینطور باشد که همان نیروها با همان سیاست هایی که تاکنون اجرا می شده است، بدون هیچ نقد و بازاندیشی، دوباره به صحنه بیایند و ادعای ائتلاف کنند و خودشان را راه حل همه مشکلات معرفی کنند. در جامعه امروزی ایران، که جامعه ای متکثر و متمایز است، چه اصلاح طلبان و چه اصولگرایان، دیگر نمی توانند مسئله دموکراسی را مسکوت بگذارند.

محورهایی که جامعه ایران می تواند بر سر آن اجماع داشته باشد عبارت است:
دموکراسی،
آموزش رایگان و
بهداشت رایگان.

🔺 دموکراسی یعنی همه مردم و گروه ها در صحنه اجتماع حضور داشته باشند. اگر کسی قصد نداشته باشد که دیگران را با زور از صحنه حذف کند یا فقط به دنبال منافع خودش باشد طبیعی است که بقیه باید از او حمایت کنند.
داشتن مرزبندی قاطع و مشخص با نیروهایی نیز که با چهره های بدنام در سطح جهانی پیوند دارند ضروری است. اساسا جامعه ایران باید از رسانه های خارجی و نیروهای وابسته به آنها و کسانی که می خواهند تغییر را به کمک چهره های بسیار بدنامی مانند پمپئو، نتانیاهو، برنارد آنری لوی، جان بولتون و نظایر آنها جلو ببرند، قطع امید کند؛ نه فقط از آنها قطع امید کنند بلکه با زبانی رسا و گویا به نقد آنها و رسانه های‌شان بپردازد. هر تغییری در جامعه باید از داخل جامعه ایران، به صورت مسالمت آمیز و بدون خشونت و با نیروی خود مردم، انجام شود. نتیجه مداخلات خارجی در خاورمیانه در چند دهه گذشته روشن است. کافی است به افغانستان و عراق نگاه کنیم. کسانی که برای جان انسان ها در عراق و افغانستان و فلسطین و زندان گوانتانامو ارزشی قائل نیستند، دلیلی ندارد برای جان شهروندان ایرانی ارزشی قائل باشند. آنها به دنبال منافع خود هستند و ملت ایران نباید هیچ امیدی به آنها داشته باشد. تحریم ها در سال های اخیر بیش از هر چیز جامعه ایران را تضعیف و به مردم ایران رنج های فراوانی را تحمیل کرده اند. همبستگی همه جامعه ایران علیه سیاست تحریم، از حیث کمکی که به تقویت جامعه می کند، ضروری است. احیای مباحث مرتبط با استعمار و نحوه عمل آن در خاورمیانه می تواند از این حیث بسیار مفید باشد و از ایجاد ائتلاف ها و همبستگی های مخرب برای جامعه جلوگیری کند.
در داخل کشور نیز مقابله با فساد گسترده ای که در جامعه شکل گرفته است جز از طریق مهار سیاست هایی که به طور ساختاری باعث این وضعیت شده اند، ممکن نخواهد بود. خصوصی سازی از مهمترین این سیاست هاست که باید در آن بازنگری کرد تا وقتی که تکلیف جامعه با مسائل ذهنی اش روشن نشده باشد نمی توان از دموکراسی صحبت کرد. نیروهای اجتماعی باید بتوانند همدیگر را در فضایی دموکراتیک کنترل کنند تا بتوان در مقابل فساد گسترده و عمیق در جامعه ایستاد. هر جا قدرت بیشتر باشد، فساد نیز بیشتر است در واقع، مسئله فساد با مسئله قدرت گره خورده است. طبق گزارش برنامه ملی مبارزه با فقر، ۵۰ درصد خانواده های ایرانی تاکنون از هیچ نوع وامی استفاده نکرده اند و ۸۰ درصد تسهیلات بانکی نیز بین دو دهک بالای جامعه تقسیم شده است و جالب اینکه همین دو دهک بیشترین معوقه های بازپرداخت وام را دارند.

⤵️

⤴️
قدرت یعنی اینکه برخی بتوانند به راحتی وام های سنگین بگیرند و آن را پس ندهند.
قدرت یعنی همان ۱/۶ میلیارد دلاری که طبق گزارش مرکز پژوهش های مجلس، اصلا معلوم نیست کجاست. این در حالی است که مردم عادی باید برای ۵۰۰ هزار تومان وام هزار امضا بدهند و وثیقه بگذارند، صرف نظر از اینکه ۵۰ درصد این مردم تاکنون هیچ وامی نگرفته اند.

بنابراین، تا وقتی قدرت مهار نشود وضعیت تغییر نخواهد کرد. دموکراسی می تواند قدرت را مهار کند و نهادینه شدن دموکراسی منوط به این است که ساختارهای سیاسی و قضایی کشور حقوق مخالفان را تضمین کند. در غیر این صورت، همه آنهایی که از عدالت خواهی حرف می زنند به هیچ جا نخواهند رسید، جز اینکه هر روز یکی را به زندان بیندازند و فردا فرد دیگری پیدا شود که جای او را بگیرد، چنان که در سه دهه گذشته اینطور بوده است.

5⃣ آیا امیدی هست که روند شتابناک گسیختگی جامعه متوقف یا حتی برعکس شود؟

پاسخ: طبق مستندات تاریخی جوامع، می توان گفت که بله، امکانش هست. می توان امید داشت که در شرایط موجود تجدیدنظر شود و چرخش هایی در سیاست ها رخ دهد. روندهایی که در سه چهار دهه گذشته دنبال شده اند به بن بست رسیده اند. اما مستندات تاریخی زیادی در جوامع دیگر وجود دارد. مثلا آلمان یا ژاپن، جزو کشورهایی بودند که پس از جنگ جهانی دوم اوضاع‌شان خوب نبود، ولی کم کم توانستند بر مشکلات غلبه کنند. این البته به معنای آن نیست که ژاپن و آلمان الان وضعیت کاملا خوبی دارند و با هیچ مشکلی روبرو نیستند. اکنون کل جهان معاصر در وضعیت خوبی نیست و با بحران های مختلفی دست به گریبان است. جهان امروزی با بحران هجوم تفکرات راست افراطی و فاشیسم و پوپولیسم مواجه شده و دموکراسی تضعیف شده است. جهان تا حد زیادی از رهبران سیاسی خردمند تهی شده است و رهبران سیاسی به دلقک تبدیل شده اند. اما نکته مهم این است که در وضعیت کنونی جهان، که چندان خوب نیست، کشورهایی مثل ایران آسیب ها و ضربه های بیشتری متحمل می شوند. لذا، نباید از وخامت حال جهان و کشورهای پیشرفته خوشحال بود، زیرا پیامدهای منفی آن گریبانگیر کشورهایی مثل ایران نیز خواهد شد. اهمیت دستیابی به صلحی پایدار با جهان و برچیده شدن تحریم ها از همین جا ناشی می شود.

با مطالعه دقیق تر می توان مستنداتی تاریخی پیدا کرد درباره اینکه برخی ملت ها در برخی دوره ها بر مشکلاتشان غلبه کردند و سیاست های معقول تری در پیش گرفتند. در خود ایران نیز می توان دوره های فراز و فرود زیاد یافت. اما آیا کنش های خرد و پراکنده می تواند در جهت گیری اجتماعی مردم موثر باشد و آیا تلاش فردی نتیجه بخش خواهد بود؟ امروزه، مردم چنان با ناامیدی صحبت می کنند که تمام انگیزه فعالیت های اجتماعی از بین می رود. اما اگر این تلاش ها در سطح خرد و پراکنده نماند و با کلیت جامعه پیوند بخورد، آنگاه می توان به ثمر بخشی این تلاش ها امید داشت.

هر کس در هر جایی که هست، باید دنبال آموزش و بهداشت رایگان و برقراری دموکراسی در داخل و صلح با جهان و رفع تحریم ها باشد و از حق تشکیل نهادها و انجمن ها و اتحادیه ها دفاع کند و خودش در این مسیر گام بردارد. همه باید این مطالبه را مطرح کنند که تامین آموزش و بهداشت رایگان و عمومی جزو مسئولیت های دولت هاست. البته، شکی نیست که خود مردم نیز باید در تامین آموزش و بهداشت مشارکت داشته باشند، مهم این است که این تلاش ها از درون جامعه با کلیت جامعه پیوند بخورد و بخش های مختلف با همدیگر ارتباط داشته باشند تا جامعه از این وضع رها شود. این کنش ها باید به همدیگر وصل شوند و هویت های مختلف را به یکدیگر وصل کنند. هویت های مختلف باید با همدیگر گفتگو کنند. طبیعتا در شرایط کنونی نخبگان و روشنفکران رسالت بسیار بزرگی بر عهده دارند آن هم در شرایطی که ظاهرا به نیروهای سیاسی امید نیست، به خصوص وقتی جامعه هرچه بیشتر به انتخابات نزدیک می شود و آرایش نیروها شفاف‌تر می‌شود.▪️

📚 نام کتاب:
جامعه ایران و مسئله همبستگی
به کوشش زهرا موحدی‌ساوجی
نشر دگر

🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

💠 #صبحگاه


دهان صبح پر از خنده دیدم و گفتم:
غنیمت است در این روزگار خندیدن

#شفایی_اصفهانی


🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran

🔴 زخم‌هایی که خبر نمی‌شوند

نگاهی به وضعیت روانی جامعه در روزهای نگرانی از آغاز دوباره جنگ

در خیابان‌های تهران، اصفهان و کرمانشاه، صدای جنگنده هنوز در گوش‌ها می‌پیچد. مادری که شب‌ها از خواب می‌پرد و فرزندش را در آغوش می‌گیرد تا مطمئن شود زنده است، پیرمردی که نام شهیدان جنگ هشت‌ساله را با نام شهیدان جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه در ذهنش به هم می‌آمیزد، نوجوانی که در فاصله یک سال یاد گرفته پناهگاه را از کلاس درس بهتر بشناسد. اینها چهره‌های جامعه‌ای‌اند که در فاصله‌ای کوتاه دو جنگ را پشت سر گذاشته و اکنون در سکوت آتش‌بسی شکننده، با زخم‌هایی نشسته است که خبرها از کنارش می‌گذرند. پرسش دیگر فقط درباره میدان نظامی نیست؛ پرسش این است که این جامعه فرسوده، عزادار و دوپاره، با چه سرمایه‌ای از همدلی روزهای پیش رو را خواهد گذراند.

شهرها در اسفند ۱۴۰۴ بار دیگر صدای انفجار را شنیدند. این بار نه ۱۲ روز، بلکه ۴۰ روز طول کشید. زیرساخت‌های ریلی، جزیره «خارگ»، پالایشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و حتی محله‌های مسکونی و مدرسه هدف قرار گرفتند. فهرست شهدا و مجروحان طولانی‌تر از جنگ نخست شد و این بار آسیب‌ها دیگر فقط جسمی و اقتصادی نبودند؛ آنچه در روان جمعی جامعه نشست، چیزی است که هنوز نه آمار دقیقی از آن منتشر شده و نه گفت‌وگوی عمومی جدی درباره‌اش شکل گرفته است.

پژوهش‌های جهانی درباره جوامع جنگ‌زده نشان می‌دهند که اثر روانی جنگ دوم، اگر فاصله کوتاهی با جنگ نخست داشته باشد، چندبرابر می‌شود. در ادبیات روان‌شناسی به این پدیده «تروماتیزاسیون مضاعف» (Re-traumatization) گفته می‌شود؛ یعنی جامعه‌ای که هنوز فرصت سوگواری و بازسازی روانی از شوک پیشین را نیافته، با موجی تازه از وحشت، فقدان و بی‌ثباتی مواجه می‌شود.

اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، افسردگی، اضطراب فراگیر، اختلالات خواب و افزایش رفتارهای پرخطر از پیامدهای شناخته‌شده چنین شرایطی هستند. مطالعات سازمان جهانی بهداشت در مناطق جنگی نشان می‌دهد تا یک‌سوم جمعیت در معرض چنین تجربه‌هایی، علائم بالینی اختلالات روان‌پزشکی را تجربه می‌کنند. در ایران، هنوز سامانه‌ای برای پایش این شاخص‌ها در سطح ملی پس از جنگ ۴۰ روزه فعال نشده است.

🔺 زخمی که از بمب عمیق‌تر است

شاید جدی‌ترین تهدید برای انسجام اجتماعی ایران، نه خود جنگ که گفتمان پیرامون آن است. در ۴۰ روز جنگ، شکاف‌های موجود در جامعه عمیق‌تر شد: کسانی که جنگ را فرصت می‌دیدند، کسانی که آن را فاجعه می‌دانستند، کسانی که از حاکمیت دفاع کردند، کسانی که از مهاجمان حمایت کردند، و طیف وسیعی که در میانه ایستادند و هر دو سو را نقد کردند. این چندپارگی در شبکه‌های اجتماعی به شکل تخریب متقابل بروز کرد. خانواده‌هایی که اعضایشان بر سر تحلیل جنگ به یکدیگر پشت کردند، دوستی‌هایی که در فضای مجازی پایان یافت، و محله‌هایی که در سکوتی سنگین فرورفتند، نمونه‌هایی از این شکاف هستند.

🔺 سرمایه ای که خاموش از دست می رود

سلامت روان فقط مسئله فردی نیست. وقتی بخش بزرگی از جامعه دچار اضطراب مزمن، بی‌خوابی، احساس بی‌قدرتی و سوگ پایان‌ناپذیر باشد، سرمایه اجتماعی فرسوده می‌شود. مردمی که ظرفیت روانی‌شان تحلیل رفته، کمتر می‌توانند به یکدیگر اعتماد کنند، کمتر در امور جمعی مشارکت می‌کنند و آستانه تحملشان در برابر اختلاف‌نظر پایین می‌آید.

🔺پرسشی که نباید بی‌پاسخ بماند

ایران در آستانه خرداد سال ۱۴۰۵ نه در صلح است و نه در جنگ. آتش‌بس کنونی، به گفته بسیاری از تحلیل‌گران، یک وقفه تاکتیکی است، نه پایان درگیری. در چنین شرایطی، گفت‌وگوی ملی درباره چگونگی زندگی در سایه تهدید مداوم، باید از حاشیه به متن بیاید. پرسش پیش روی جامعه ایران این است: آیا می‌توانیم پیش از آنکه جنگ سوم (اگر در کار باشد) از راه برسد، آنچه را در دو جنگ پیشین ازدست‌رفته بازیابی کنیم؟ آیا می‌توانیم بدون آنکه منتظر تصمیم‌های پایتخت‌های دور باشیم، در محله‌ها، خانواده‌ها و رسانه‌ها، شبکه‌ای از همدلی بسازیم که در روزهای سخت، تنها سرمایه واقعی ما باشد؟

تجربه نشان داده که در جنگ، آنچه می‌ماند نه ساختمان‌ها است و نه شعارها؛ بلکه پیوندهایی است که مردم میان خود حفظ کرده‌اند. ساختن این پیوند، شاید مهم‌ترین کار توسعه‌ای روزهای پیش رو باشد.

🔺متن کامل👇

https://payamema.ir/payam/152562

🔹🔹🔹

🖋 کانال کانون صنفی معلمان ایران

🆔 @KSMtehran