‌
«اسمش را یادم نیست ولی دلم می‌خواهد حتماً بگذارید.»
...اگر سؤال شما هم بوده، لطفاً ورق بزنید.
‌

خانم جان سلام

دیشب که تلفن کردم و گوشی را گذاشتم و با تو صحبت نکردم نمیدونی چقدر بعدش ناراحت شدم. گفتم میگی پسر بزرگ کردم اونوقت دوتا کلمه که با من حرف نزد هیچی از خاله‌ها هم خداحافظی نکرد. خانم جان ولی مطمئنم که تو فهمیده‌تر از آنی که از این فکرها یا گله‌ها بکنی. میدانی که گرانی است و پولش زیاد می‌شود. با وجود این خیلی پشیمان شدم که حرف نزدم. یعنی آن‌موقع اصلا نمی‌دانستم چه می‌گویم حواسم نبود. می‌بخشی انشالله. خانم جان برای آن ۵دقیقه من ۲۳۲۹۱۴ ریال پول دادم. اگر حرف‌ها ضبط شده است ۱۰۰دفعه گوش کنید که بشود ۵۰۰دقیقه و ارزان تمام شود. خانم جون دوشب توی کشتی خوابیدم و امشب یک اطاق پیدا کرده‌ام در محله قدیمی شهر. نمی‌دانی با چه مصیبتی پیدایش کردم، آن‌هم برای یک شب. فردا دوباره از صبح تا شب باید راه بیفتم و این در و آن در را بزنم که آقا خانم اطاق خالی دارین، من اینجا را الان از شهر خودمان بهتر می‌شناسم، تمام کوچه پس‌کوچه‌هایش را شلنگ زده‌ام. الان ساعت ۱۰ضربه زد یعنی ساعت ۱۱ است، یازده شب. تهران الان یک‌ ربع‌کم است. خانم میدانی این ساعت چقدر بزرگ است؟ عکسش را با خودم میاورم، ساعت بیگ‌بن فرانسه را توی جیب‌ ساعتی‌ش می‌گذارد. این ساعت درست مقابل پنجره اطاق من است، الان که به ساعت مچیم که خریده‌ام نگاه کردم دیدم ۱۰دقیقه عقب است ولی ساعت زنگ‌دارم (ساعت شماته‌ایم) ۵دقیقه از ساعت بزرگی که از ساعت فرانسه بزرگتر است جلوتر است. بنابراین ساعتی که از آلمان خریدم یعنی ساعت شماته‌ای من ۱۵دقیقه از ساعت مچیم که دومی‌است جلوتر است، ساعت به ساعت باید این دو ساعت را با ساعت بزرگی که از بیگ‌بن جلوتر است میزان کنم، این خودش دست‌کم نیم ساعت وقت می‌گیرد، تازه از کجا معلوم که ساعت بزرگ درست است؟ باید دید که این ساعت را با کدام ساعت میزان کرده‌اند. تازه ممکن است آن ساعت هم ده دقیقه عقب باشد. با این حساب ساعت مچی من درست است. حالا باید ساعت شماته‌ای را با این ساعت میزان کنم و زنگ آن‌ را روی ساعت ۷ صبح بگذارم که مرا بیدار کند. ساعت ۷ می‌خواهم بروم پست‌خانه یک بسته به نام خودم پست کنم. خانم جان از نسرین بپرس شاید عکس این ساعت را توی کتاب جغرافیش داشته باشد و نشانت دهد، میدانی این ساعت یک ساعت معمولی نیست تاریخی است، سابقه تاریخی دارد. ویلهلم اول پادشاه مراکش هر روز ساعت ۷ با زنگ این ساعت بیدار می‌شد، و بعد به زنش التماس میکرد که بگذارد ۵دقیقه دیگر بخوابد‌ حالا فهمیدی صدایش تا کجا میرود؟ پراگ کجا مراکش کجا، دویست کیلومتر راه است. خودش که خدا می‌داند چقدر بزرگ است، چهارتای میدان مهرآباد، عقربه‌هایش وای، خانم عقربه بزرگش سیزده کیلومتر است، یعنی بیشتر از پیچ‌شمران تا تجریش، و عقربه کوچکش به اندازه نوک قلم خودنویس بهرام. خانم جان خودنویس را که می‌شناسی، می‌دانی چقدر است و چطوری است، خودنویس یعنی خودش بنویس. می‌خرند، تویش جوهر می‌ریزند، و می گذارند خودش می‌نویسد. عجب صنعت ترقی کرده با وجود این هنوز این ساعت را - ساعت بزرگی که می‌گفتم - با دست کوک می‌کنند. کاش بودی و می‌دیدی. سال به‌سال، ساعت تحویل سال موقع کوک کردن آن است، چهل هزار نفر به کوک پشتش آویزان می‌شوند تا یک‌ذره بگردد. چه مراسمی وای شبیه قالی‌شویان مشهد است، دست‌کم هرسال دوهزار نفر تلفات می‌دهد. می‌دانی می‌گویند ثواب دارد و از دو سه ماه مانده به این روز کم‌کم جمع می‌شوند و جا می‌گیرند‌ مثل شب بیست‌ویکم مسجدهای خودمان، تازه کاشکی دین و ایمان درست حسابی داشتند، همه‌اش به‌خاطر مسیح است، که خودش ارمنی است. خیال می‌کنند یعنی می‌گویند که این ساعت، ساعت بغلی عیسی است، و این ساعت، ساعت خواب است.

شب بخیر و خداحافظ
عباس - نهم دیماه ۴۹ - پراگ
‌

‌
.../درخت در تنهایی درخت‌تر است، آدم در تنهایی آدم‌تر

گفتاری در ستایش تنهایی، که نخستین‌بار در جشن کانون کارگردانان به‌مناسبت هفتادونهمین سال‌روز تولد عباس کیارستمی از سوی محمدرضا دلپاک پخش شد.
این فایل صوتی بخشی از یکی از مصاحبه‌های حمیده شریف‌راد با عباس کیارستمی‌ست.

@KiarostamiAbbas

⇠ آدرس روی نقشه | گوگل‌مپ

‌
▪ اریسه و کیارستمی: مسیرهای آفرینش هنری

متن پیش‌ رو برای کاتالوگ نمایشگاه اریسه-کیارستمی: تناظرها نوشته شده است که در سال ۲۰۰۶ به‌ کوشش اَلن برگالا و جوردی بایو در مرکز فرهنگ معاصر بارسلون برگزار شد.
‌

📽 ...

‌
من یک زن ترنس هستم.
فیلم‌های کیارستمی مرا از زندان ذهن رهایی داد.

فیلم‌هایی نظیر «کپی برابر اصل» و «نمای نزدیک» مرز میان هویت‌ها را به‌زیبایی به چالش می‌کشند و در این میان، تشخیص یک کارگر با کارگردان، و یک عاشق با غریبه را دشوار می‌کنند.

یادداشت اخیر ورونیکا اسپوزیتو، نویسنده‌ی «گاردین»
‌

مرور آثار عباس کیارستمی را آغاز می‌کنیم با فیلم «نان و کوچه»

#فیلم اول: نان و کوچه _ ۱۳۴۹

فیلم کوتاه «نان و کوچه»، اولین فیلم کارنامه‌ی سینمایی عباس کیارستمی‌ست. نان و کوچه هم‌چنین نخستین محصول سینمایی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به‌شمار می‌رود.
برای بررسی چگونگی ساخت این فیلم، کمی به عقب‌تر برمی‌گردیم، به جایی که کیارستمی جوان با ورود به دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران، نقاشی می‌خواند و برای امرار معاش به کارهای گرافیکی می‌پردازد و بعد به ساخت فیلم‌های کوتاه تبلیغاتی روی می‌آورد. کیارستمی سپس جذب کانون پرورش فکری می‌شود. او نان و کوچه را در سال ۱۳۴۹ یک سال پس از پیوستن به کانون می‌سازد، بر اساس طرحی از برادرش، تقی (بهرام) کیارستمی که آن ‌را از روی یک ماجرای واقعی نوشته بود. فیلم به پسربچه‌ای می‌پردازد که از خرید نان برمی‌گردد و سگی در کوچه‌ای مانع عبورش می‌شود. کیارستمی تازه‌کار اما، با اصول سینما و فیلم‌سازی آشنایی چندانی نداشته، او حتی دستیار هیچ فیلم‌ساز دیگری هم نبوده. همین موضوع باعث می‌شود که او برای پیدا کردن لوکیشن مورد نظر و هم‌چنین سر فیلم‌برداری با فیلم‌بردارش، مهرداد فخیمی دچار مشکل شود، چرا که کیارستمی مصمم بود کوچه‌پس‌کوچه‌های به‌هم‌پیوسته‌ای بیابد تا در پلان‌های طولانی، پسرک و به دنبالش سگ از آن‌ها بگذرند. روزهای متوالی طول می‌کشد تا حوالی امام‌زاده صالح شمیران، لوکیشن را می‌یابند. چهل روز هم برای گرفتن یک پلان که قرار بوده در آن سگ پس از ورود پسربچه به خانه‌اش، وقتی که در پشت سر پسربچه بسته می‌شود، پشت در بخوابد، صبر می‌کنند، به دلیل این‌که آن‌ها کنترلی روی سگ نداشتند، سگ این کار را انجام نمی‌داده و کیارستمی می‌خواسته همه‌ی این‌ها را همان‌طور که در واقعیت اتفاق می‌افتد در یک پلان بگیرد. فخیمی بارها به کیارستمی تذکر می‌دهد که سینما این نیست و به این‌ صورت فیلم نمی‌سازند و آموخته‌ها و اندوخته‌هایش را برای کیارستمی توضیح می‌دهد که در سینما چیزی به ‌اسم «کات» وجود دارد و آن‌ها می‌توانند نمای مورد نظر را در دو پلان بگیرند؛ یکی وقتی بچه وارد خانه می‌شود و دیگری موقعی که سگ پشت در خانه خوابیده، کیارستمی زیر بار نمی‌رود. تا این‌که فخیمی از کوره درمی‌رود و می‌گوید: «برو از اعلیحضرت نامه بیاور که به سگ دستور بدهد کاری که می‌خواهی انجام بدهد.» اما کیارستمی اصرار می‌ورزد که بیننده باید این صحنه را بدون کات ببیند تا از آن تاثیر بپذیرد و خود او قبل از همه باید آن صحنه‌ای را که فیلم‌برداری شده باور کند.
همین نابلدی و موضوعی که موجب جروبحث کیارستمی و فخیمی می‌شود، زمینه‌ساز روش کار و سینمای کیارستمی می‌شود، روشی که به‌تدریج، به شکل دادن و تقویت آن می‌کوشد. از همه مهم‌تر این‌که کیارستمی در جریان ساخت این فیلم یاد می‌گیرد که چگونه با نابازیگران کار کند و از آن‌ها بازی بگیرد، آموزه‌ای که در فیلم‌های بعدیش به کار می‌بندد و به یکی از مشخصه‌های اصلی آثارش تبدیل می‌شود.
کیارستمی هرچند که در زمان ساخت نان و کوچه از تکنیک و الفبای سینما بی‌اطلاع یا کم‌اطلاع بوده، اما موفق می‌شود به‌طور حسی بافت تصاویر فیلمش را با موضوع آن هماهنگ درآورد.
فیلم در آبان همان سال در پنجمین فستیوال بین‌المللی فیلم‌های کودکان نمایش داده می‌شود و با اقبال عمومی مخاطبان و منتقدان مواجه می‌گردد و از سوی هیئت داوران بخش بین‌الملل جشنواره نیز مورد تقدیر و ستایش قرار می‌گیرد.
نان و کوچه نقش مهمی در مدیریت و سیاست‌گذاری کانون و شکل دادن فیلم‌های مدل کانونی داشت. شخصیت اصلی فیلم با وجود این‌که تنهاست و هیچ ابزاری برای مواجهه با خطر ندارد، اما دارای اراده‌ا‌ی ا‌ست که او را به‌پیش می‌برد. در برخی از فیلم‌های بعدی، به‌ویژه در «خانه‌ی دوست کجاست»، کیارستمی، به اشکال مختلف به دنیای نان و کوچه بازمی‌گردد. قهرمان جوان این فیلم‌ها در دنیای بزرگ‌سالانی که سرگرم مشکلات و گرفتاری‌های خود بوده و فرصتی برای پرداختن به دغدغه‌های کودکانه‌ی آن‌ها را ندارند، دشواری تنهایی را تجربه می‌کنند.

صحبت‌های کیارستمی درباره‌ی فیلم «نان و کوچه»
تورنتو، زمستان ۲۰۱۶

🔹فیلم کوتاه "نان و کوچه"، ساخته‌ی عباس کیارستمی، محصول ۱۳۴۹

@KiarostamiAbbas

گفت‌وگو با عباس کیارستمی درباره‌ی فیلم کوتاه «نان و کوچه» (اولین فیلم کیارستمی)
[مجله‌ی ستاره سینما، شماره‌ی ۷۲۸، آبان ۱۳۴۹]

@filmcritic1با تشکر از کانال تلگرامی

@KiarostamiAbbas

مقاله‌ای درباره‌ی فیلم «نان و کوچه»، از کتاب «عباس کیارستمی؛ فیلمساز رئالیست»، نوشته‌ی ایرج کریمی

در این ویدئو که برشی‌ست از مستند Chaplin Today: The Kid ساخته‌ی الن برگالا، عباس کیارستمی در حضور رضا هاشمی، بازیگر فیلم «نان و کوچه»، از نحوه‌ی ارتباط برقرار کردن با بچه‌ها، نوع بازی بچه‌ها که اغراق شده نیست، دلیل استفاده از پلان‌های بلند در #نان_و_کوچه و تاثیر گرفتنش از فیلم چارلی چاپلین (پسرک) می‌گوید.

‌
Chaplin Today: The Kid (2003)
Alain Bergala
with the participation of
Abbas Kiarostami
10 min

بخش گفت‌وگو با #عباس_کیارستمی

@KiarostamiAbbas

درباره‌ی #نان_و_کوچه
بله، نویسنده برادرم بود (من از فعل گذشته استفاده می‌کنم، چون او الان در آمریکا زندگی می‌کند!) زمانی که در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ شمسی در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کار می‌کردم، فیلم‌نامه‌های متعددی را می‌خواندم، اما تنها همین مورد بود که چشمم را گرفت. مخصوصا این موضوع زمان بود که برای من جذاب بود. فیلم، داستانی را روایت می‌کند که در ۱۲ دقیقه اتفاق می‌افتد، بنابراین نیازی به کوتاه کردن تایم نبود. می‌دانستم که کوتاه کردن تایم برای نمایش گذشت زمان، فیلم‌سازها را به ورطه‌ی کلیشه و فرمول می‌اندازد. بنابراین برایم چالش جالبی بود که بدون استفاده از این قواعد، زمان سینمایی و زمان واقعی را تا حد امکان به هم نزدیک کنم.
«نان و کوچه» اولین تجربه‌ی سینمایی من بود و باید بگویم که خیلی دشوار بود. من مجبور بودم با یک بچه‌ی خیلی کوچک، ‌یک سگ و یک تیم غیرحرفه‌ای کار کنم، تنها استثنا، مدیر فیلم‌برداری بود که حرفه‌ای بود و او هم ناراحت بود و مرتب اعتراض می‌کرد. به یک معنا، حق با او بود، چون من قواعد سینما که او با آن‌ها آشنا بود را رعایت نمی‌کردم. او اصرار داشت که صحنه‌ها را «کات» دهد. به‌عنوان مثال، یک نمای دور از بچه که نزدیک می‌شود، یک کلوزآپ از دست بچه و بعد، وقتی که بچه وارد خانه می‌شود و در را می‌بندد، یک نما از سگ که روی زمین می‌خوابد و غیره. اما من فکر می‌کردم که اگر بتوانیم هر دوی آن‌ها (بچه و سگ) را در یک پلان داشته باشیم و داخل قاب پیش برویم، بچه وارد خانه شود و سگ تصمیم بگیرد که پشت در خانه بخوابد، تأثیر عمیق‌تری خواهد داشت. فکر می‌کنم این سخت‌ترین سکانسی‌ست که تا به حال در زندگی‌ام گرفته‌ام. برای این پلان، ما مجبور شدیم ۴۰ روز صبر کنیم و سه‌بار سگ را عوض کنیم، حتی یکی از آن‌ها دچار هاری شد. با وجود همه‌ی مشکلاتی که با آن‌ها روبه‌رو بودیم، بالاخره آن اتفاقی که می‌خواستیم افتاد و فیلم‌برداری انجام شد. به یک معنا، این فیلم نتیجه‌ی عدم آگاهی من از قواعد سینمایی‌ست. حالا وقتی فکر می‌کنم، به این نتیجه می‌رسم که تصمیم درستی گرفتم. من معتقدم که کات یک صحنه _ حتی اگر بتواند به ریتم فیلم کمک کند _ به‌راحتی می‌تواند به واقعیت و محتوای یک فیلم لطمه بزند.

#عباس_کیارستمی
مصاحبه با شاهین پرهامی، سال ۲۰۰۰