«مسافر» ترکیبی است از شگردهای سبکی که بعدها به سبک کیارستمی‌وار مشهور شدند و شگردهای متعارف‌تر و جاافتاده‌تر زبان سینمایی. در سطح روایت از یک سو از یک فرمول ساده و جاافتاده استفاده می‌کند: تعریف هدف، خلق موانع و تلاش قهرمان برای غلبه بر آن‌ها. از سوی دیگر اما آغازگر طرح روایی ساده‌ای است که بعدها در سینمای ایران به‌شدت باب می‌شود و نام‌های مختلفی به آن داده شده و من آن را «کودک قهرمان به سبک ایرانی» می‌نامم. در این طرح‌ها سراسر فیلم به کوشش‌های بچه‌ای برای دست‌یابی به یک هدف ظاهرا پیش‌پاافتاده (پیدا کردن کلید، رساندن دفتر مشق به یک دوست، رساندن کیسه‌ی برنج به مقصد، خرید یک ماهی قرمز و از این دست) اختصاص می‌یابد که از این دیدگاه به لحاظ سادگی خود و اختصاص زمانی بسیار طولانی به یک امر کوچک، با فرمول‌های کلاسیک هالیوودی تناقض دارد. البته فراموش نکنیم که در مسافر کاری که قاسم می‌کند، یعنی دزدی پول از خانه و شبانه با اتوبوس به تهران رفتن، کار کوچکی نیست، اما پرداختن مفصل به کارهایی که او و دوستش برای به دست آوردن پول می‌کنند آن را به طرح گفته شده نزدیک می‌کند. جالب است که در این‌جا این طرح پایانی بسیار تلخ دارد، در حالی که در تکامل آن در فیلم‌های آینده به یک نوع خوش‌بینی توام با ساده‌لوحی آغشته می‌شود.

فیلم «مسافر»، با کیفیت بهتر و حجم بیشتر (نسخه‌ی مرمت‌شده)

مسافر از معدود فیلم‌های فوتبالی خوب تاریخ سینما

فیلم‌سازان زیادی در سراسر جهان تلاش کرده‌اند تا بازی فوتبال را به‌عنوان یک پدیده‌ی اجتماعی که میلیون‌ها هوادار دارد و هم‌چنین هیجانات ناشی از آن را به تصویر بکشند، اما به دلایل مختلف تلاش بسیاری از آن‌ها به شکست انجامیده. «مسافر» اما به‌خوبی توانسته یک داستان فوتبال‌محور را در مدیوم سینما روایت کند. این فیلم هم فوتبال درست‌وحسابی دارد (سکانس فوتبال بازی کردن بچه‌ها در کوچه، از پرداخت خوبی برخوردار است. روح دارد.) و هم دارای ویژگی‌های سینمایی‌ست.
روزنامه‌ی ورزشی آ ِاس، چاپ مادرید، #مسافر را در بین ۳۰ فیلم فوتبالی برتر تاریخ سینما قرار داده است.

مقاله‌ای درباره‌ی فیلم «مسافر»، از کتاب «عباس کیارستمی؛ فیلمساز رئالیست»، نوشته‌ی ایرج کریمی

مستند «درسی از سینما؛ باد ما را خواهد برد»، کاری از مژده فامیلی، محصول ۲۰۰۲

گفت‌وگو با عباس کیارستمی درباره‌ی فیلم «باد ما را خواهد برد»

صحبت‌های عباس کیارستمی درباره‌ی فیلم «کپی برابر اصل»

پیش از این دو ویدئوی کوتاه از صحبت‌های عباس کیارستمی درباره‌ی فیلم «کپی برابر اصل»، با عنوان‌های عشق نتیجه‌ی سوءتفاهم است و اهمیتِ کپی در برابر اصل را تقدیم کرده بودیم و حالا نسخه‌ی کامل این ویدئو

نسخه‌ی با کیفیت بالا‌تر و حجم بیش‌تر (صحبت‌های عباس کیارستمی درباره‌ی فیلم «کپی برابر اصل»)

برای معرفی پوسترهای این سه فیلم، از آرشیو شخصی معراج قنبری استفاده شده است. پیش از این هم در چند پرونده‌ی «مرور آثار عباس کیارستمی»، برای معرفی پوستر فیلم مربوط، از آرشیو شخصی فواد شریفی کمک گرفتیم.
با تشکر از هر دوی این عزیزان.