اقتصاد ۱۴۰۵ ایران در یک قدمی دلاریزه شدن

🖋 تحلیل - محمد ماشین‌چیان

اقتصاد ایران سال ۱۴۰۵ را در سرازیری دلاریزه شدن آغاز کرده است. مهار روند کنونی دیگر با اهرم‌های سیاستی و تمهیدات تکنیکال ممکن نیست و تغییرات اساسی داخلی و خارجی می‌طلبد. تحقق دلاریزه شدن، چهره اقتصاد ایران را دگرگون خواهد کرد.

در چنین شرایطی، نگرانی اصلی، آسیب دیدن خانوارهای فقیر و متوسط با درآمد ثابت زیر آوار ریال فروریخته است.

مقایسه سنجه‌های کلان اقتصادی، پیش و پس از جنگ ۱۲ روزه، می‌تواند به پیش‌بینی اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۵ کمک کند.

قدرت خرید ریال در بازه‌ای شش‌ماهه پس از آتش‌بس نصف شد. میانگین نرخ تورم که پیش از جنگ دوازده روزه حدود ۴۰ درصد اعلام می‌شد، پیش از آغاز عملیات «خشم حماسی» از ۷۰ درصد عبور کرده بود. تورم خوراکی‌ها که با اغماض حدود ۷۰ درصد بود، سه‌رقمی شد و بین ۱۰۵ تا ۱۱۵ درصد تخمین زده می‌شد. همه این جهش‌ها در کمتر از یک سال اتفاق افتاد.

انتخاب سیاستگذار

واکنش دولت پس از جنگ ۱۲ روزه و انعکاس آن در بودجه ۱۴۰۵، جمع‌بندی و پیش‌بینی حکومت برای سال نو را توضیح می‌داد.

هدف‌گذاری تبدیل سهمیه لیتری بنزین به سهمیه ریالی و افزودن ضریب تورم در فرمول قیمت‌گذاری کلیدی‌ترین لنگر کالایی ایران نشان می‌داد که دولت تورم‌های بالاتر را پیش‌بینی کرده و برای آن آماده می‌شود. این سیاست ابتدا در پاییز نشت کرد، سپس انکار شد و در نهایت با عجله ابلاغ و اجرا شد.

حذف بی‌مقدمه ارز ترجیحی در دی‌ماه، بزرگ‌ترین تعهد ارزی دولت به مردم را به یارانه ریالی تبدیل کرد. مخرج مشترک همه سیاست‌های جدید دولت، حذف تعهدات ارزی و کالایی و تبدیل آن‌ها به تعهدات ریالی بود.

جنگ دوم در چنین بافتاری آغاز شد. اقتصاد ایران با سرعتی فزاینده به سمت تورم سه‌رقمی حرکت می‌کرد و سیاستگذار از طریق تبدیل تعهدات دولت به ریال بی‌پشتوانه، بقای خود را به دسترنج و دارایی مردم گره می‌زد.

معاش مردم ایران

حتی اگر تورم سه‌رقمی در سال ۱۴۰۵ محقق نشود، ثبت رکوردهای بالا اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد. ترکیب کمبود ارز، اختلال در زنجیره تامین، قطعی اینترنت و تعطیلی گسترده، قدرت خرید پس‌اندازهای ریالی و حقوق ثابت را تضعیف کرده و به کمبود کالاهای اساسی، شکل‌گیری صف و بازار سیاه و گسترش فقر منجر خواهد شد.

نتیجه این شرایط، تحقق نیافتن درآمدهای مالیاتی پیش‌بینی‌شده در بودجه سال نو خواهد بود. افزایش هزینه‌های بازسازی شهری و نظامی نیز به مخارج دولت می‌افزاید. در چنین وضعیتی، تنها ابزار سیاستگذار، چاپ پول بی‌پشتوانه و تشدید تورم خواهد بود.

فرسایش ریال به‌عنوان واحد مبادله، وسیله محاسبه و محل ذخیره ارزش در سال ۱۴۰۴ شدت گرفت. تشدید این روند در سال نو، در سناریو خوش‌بینانه به رشد و در سناریو بدبینانه به فراگیری دلاریزه شدن و سقوط ریال خواهد انجامید.

دلاریزه شدن

وقتی «پیتزا پنج دلاری» در تهران افتتاح شد، بسیاری آن را رویکرد بازاریابی در شمال تهران دانستند. مبادله غیررسمی با دلار در ایران پدیده جدیدی نیست، اما عموما برای کالا و خدمات خاص و مشتریان خارجی توجیه می‌شد. با این حال، در ماه‌های منتهی به جنگ ۱۲ روزه، با وجود خروج گسترده اتباع خارجی، فروش و حتی اجاره ملک با قلاب دلاری افزایش یافت.

تعطیلی برخی بانک‌های بزرگ در طول جنگ دوم و تعطیلی بازار و کاهش تقاضا به کاهش سرعت گردش پول و جلوگیری از انفجار تورم کمک کرده اما عدم پاسخگویی و بی‌اعتمادی گسترده به شبکه بانکی، به‌علاوه افزایش نگرانی‌ها از وضعیت بحرانی بسیاری از بانک‌های کشور ممکن است نهایتا شیب دلاریزه شدن را حادتر کند.

دلاریزه شدن یک شمشیر دولبه است. از یک سو توان دولت را برای اعمال سیاست‌های تورمی کاهش می‌دهد و از سوی دیگر با افزایش هزینه‌های زندگی، فشار بیشتری بر اقشار ضعیف وارد می‌کند. فعالان اقتصادی زودتر از عموم مردم برای این وضعیت آماده می‌شوند و ابزارهای بیشتری برای مدیریت آسیب یا حتی بهره‌برداری از آن دارند.

تنها راه باقی‌مانده برای مردم عادی، آگاهی از درجه حرارت ریال داغ و تبدیل فوری درآمد ریالی به مایحتاج و نیازهای اساسی است.

متغیرهای فراوانی می‌تواند روی سناریوهای محتمل برای سال ۱۴۰۵ تاثیر بگذارد اما تا جایی که چشم کار می‌کند، سقوط قدرت خرید و رفاه شهروندان ایرانی ادامه خواهد یافت.

🔗 وب‌سایت ایران‌اینترنشنال
@iranintltv

آنتونی آلبانیزی، نخست‌وزیر استرالیا، با اشاره به اینکه تحمیل تغییر رژیم از خارج امری دشوار است، گفت مایل است حکومت ایران — که آن را «نفرت‌انگیز و غیرقابل قبول» توصیف کرد — تغییر کند.
او تاکید کرد در کنار مردم ایران ایستاده است؛ مردمی که به گفته او سال‌ها در معرض سوءاستفاده، نقض حقوق بشر، خشونت و سرکوب، به‌ویژه علیه زنان و اقلیت‌ها، قرار داشته‌اند.
آلبانیزی افزود استرالیا به‌طور کامل از ایرانیانی حمایت می‌کند که با شجاعت برای حقوق بشر و تغییر در کشورشان به خیابان آمدند و هزاران نفر از آنان به دست حکومتی کشته شدند که به گفته او به حقوق بشر بی‌اعتناست و ارزش‌هایی متفاوت با ارزش‌های استرالیا دارد.
https://iranintl.com/202603305846

دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا اعلام کرد که به‌زودی دولت کوبا سقوط خواهد کرد و افزود ایالات متحده در آن زمان برای کمک حضور خواهد داشت.
او همچنین درباره نزدیک شدن یک نفتکش روسی به کوبا گفت برایش اهمیتی ندارد که یک کشتی حامل نفت به این کشور برود.
ترامپ تاکید کرد فرقی نمی‌کند این نفتکش متعلق به روسیه باشد یا هر کشور دیگر، آمریکا اجازه خواهد داد این کشتی به کوبا برسد.
https://iranintl.com/202603307289

بیژن کیان، کارشناس امنیت ملی در تجمع ایرانیان مقابل کنگره آمریکا با تشکر از جان‌فشانی مردم ایران در برابر حکومت ایران گفت: «۴۷ سال فلاکت، رنج و فساد نهادینه به پایان رسیده. متشکرم از مردم ایران که برای آزادی با جان خود به پاخواستید.»

#پایان_جمهوری_اسلامی

#IslamicRegimeisdeath

https://t.me/Paykan_Iranshahr/44672

@Paykan_Iranshahr 🏹

♦️تصاویر رسیده در روز یکشنبه نهم فروردین از تجمع بزرگ ایرانیان در آمریکا حضور والاحضرت فرحناز پهلوی خواهر شاهزاده رضا به همراه شاهدخت ایمان پهلوی و همسرش بردلی شرمن مقابل کاخ سفید را نشان می‌دهد.
هزاران ایرانی روز یکشنبه با در دست داشتن تصاویری از شاهزاده رضا پهلوی و پرچم‌های شیروخورشید ایران مقابل کاخ سفید در واشنگتن تجمع کردند.


#این_آخرین_نبرده_پهلوی_برمیگرده

@Paykan_Iranshahr 🏹

توصیه‌ی وال‌استریت ژورنال به دونالد ترامپ: کارِ ناتمام در ایران را تمام کنید

اگر واشینگتن تغییر رژیم را تشویق کند اما آن را تا پایان دنبال نکند، اعتبار، بازدارندگی و آبروی خود را از دست خواهد داد. اینجاست که باید پرسید آیا دونالد ترامپ جنگی را که علیه جمهوری اسلامی آغاز کرده، ناتمام رها می‌کند و آیا رژیم آیت‌الله‌ها یک بار دیگر جان سالم به در خواهد برد؟ و آیا تجربه‌های گذشته در خاورمیانه، درس عبرتی برای این روزها هستند یا خیر؟
این‌ها پرسش‌هایی هستند که این روزها در مرکز توجه تحلیل‌گران قرار گرفته‌اند؛ پرسش‌هایی درباره سرنوشت یک درگیری، و پیامدهایی که می‌توانند فراتر از یک جنگ، آینده‌ی منطقه را رقم بزند. متیو کونتینتی در یادداشتی تحلیلی که در روزنامه وال‌استریت ژورنال منتشر شده، تلاش کرده به همین پرسش‌ها پاسخ دهد و مسیرهای پیش‌روی دونالد ترامپ را بررسی کند. او در این تحلیل، با رجوع به تجربه‌های گذشته، از جمله جنگ خلیج فارس و تصمیم‌هایی که پس از آن گرفته شد، به این می‌پردازد که توقف زودهنگام یک عملیات چه پیامدهای فاجعه‌باری می‌تواند داشته باشد.

#ترامپ #جمهوری_اسلامی #خشم_حماسی
@Unikador
https://www.youtube.com/watch?v=Gd9JKo83cvQ

@Paykan_Iranshahr 🏹

سخنرانی والاحضرت یاسمین پهلوی در گردهمایی ایرانیان مقابل کنگره آمریکا | زیرنویس فارسی

بانو یاسمین پهلوی، در گردهمایی ایرانیان مقابل کنگره آمریکا در شهر واشینگتن، با اشاره به نوروز و مفهوم نوسازی، گفتند که «بهار» در خیابان‌های ایران و با شجاعت مردم ایران آغاز شده است.
ایشان تأکید کردند که این «انقلاب» متعلق به مردم ایران است، با آنها آغاز شده و خود آنها آن را به سرانجام خواهند رساند.
ایرانبانو یاسمین پهلوی در پایان تأکید نمودند که «زمان آزادی نزدیک است» و ایرانیان کشور و آینده خود را بازپس خواهند گرفت.

#بانو_یاسمین_پهلوی #انقلاب_شیروخورشید #واشینگتن
@Unikador
https://www.youtube.com/watch?v=dJnGUNHPIiw

https://t.me/Paykan_Iranshahr/45553

@Paykan_Iranshahr 🏹