🔻وقتی جنگ به قلب پتروشیمی ایران رسید

🖋تحلیل - دالغا خاتین اوغلو

بخش پتروشیمی در ایران اکنون آشکارا در معرض تهدید قرار گرفته است. موضوعی که نشان‌دهنده تشدید قابل توجه درگیری‌هاست و احتمال بروز پیامدهای اقتصادی گسترده را برای کشور و حتی منطقه، به دنبال دارد.

حملات اسرائیل در روزهای اخیر دو قطب اصلی پتروشیمی ایران، ماهشهر و عسلویه، را هدف قرار داده است؛ در حالی که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، هشدار داده در صورت عدم دستیابی به توافق تا شامگاه سه‌شنبه ۱۸ فروردین، حملات بیشتری به زیرساخت‌های انرژی در ایران انجام خواهد شد.

مقام‌های ایرانی ۱۷ فروردین اعلام کردند تاسیسات صنعتی در منطقه پتروشیمی ماهشهر پیش از مهلت تعیین‌شده از سوی ترامپ در حال تخلیه هستند.

نیروهای اسرائیل ۱۵ فروردین دست‌کم هشت مجتمع بزرگ پتروشیمی در منطقه ماهشهر را هدف قرار دادند، همراه با زیرساخت‌های حیاتی پشتیبان از جمله نیروگاه‌هایی که برق این منطقه صنعتی را تامین می‌کنند.

دو روز بعد، حملات مشابهی تاسیسات گسترده پتروشیمی در عسلویه، مرکز فعالیت‌های گاز و پتروشیمی پارس جنوبی، را هدف قرار داد.

گرچه ابعاد کامل خسارات هنوز روشن نیست، مقام‌های ایرانی تایید کرده‌اند فعالیت‌ها در هر دو منطقه متوقف شده است.

ماهشهر حدود ۲۸ درصد از تولید پتروشیمی ایران را تشکیل می‌دهد، در حالی که سهم عسلویه بیش از ۴۸ درصد است. در مجموع، این دو قطب حدود سه‌چهارم کل تولید پتروشیمی کشور را در اختیار دارند.

صنعت پتروشیمی پس از نفت خام، دومین منبع بزرگ درآمد صادراتی ایران به‌شمار می‌رود. ظرفیت اسمی تولید کشور حدود ۹۵ میلیون تن در سال است، هرچند به‌دلیل کمبودهای مداوم برق و گاز طبیعی، تولید واقعی به حدود ۷۵ میلیون تن می‌رسد.

حدود نیمی از این تولید - به ارزشی در حدود ۱۳ میلیارد دلار در سال - صادر می‌شود و بیش از یک‌پنجم صادرات غیرنفتی ایران را تشکیل می‌دهد.
ضربه به ستون ارزی و صنعتی اقتصاد ایران

بنابراین، توقف فعالیت این تاسیسات فراتر از یک اختلال موقت صنعتی است و مستقیما یکی از مهم‌ترین منابع تامین ارز خارجی ایران را تهدید می‌کند.

اگر زیرساخت‌های آسیب‌دیده در میان‌مدت قابل بازسازی نباشند، حتی دومین تولیدکننده بزرگ پتروشیمی در خاورمیانه، ممکن است با کمبود مواجه شود.

در دهه‌های گذشته، ایران حدود ۷۰ میلیارد دلار در توسعه زیرساخت‌های پتروشیمی سرمایه‌گذاری کرده است که در صورت وارد شدن خسارات جدی، بازسازی این تاسیسات با چالش‌های مالی و فنی بزرگی همراه خواهد بود.

با توجه به محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، دسترسی محدود به سرمایه بین‌المللی و فشارهای اقتصادی گسترده‌تر، ایران به احتمال زیاد منابع لازم را برای بازسازی سریع در اختیار نخواهد داشت.

حتی در صورت تامین منابع مالی خارجی، بازگرداندن ظرفیت تولید ممکن است سال‌ها و حتی بیش از یک دهه زمان ببرد.

تاسیسات پتروشیمی سامانه‌هایی بسیار پیچیده هستند که نه تنها به زیرساخت‌های فیزیکی، بلکه به تامین پایدار انرژی، فناوری پیشرفته و شبکه‌های کارآمد لجستیکی وابسته‌اند. عواملی که هم‌اکنون در ایران تحت فشار قرار دارند.
هم‌زمانی حملات با ضعف‌های ساختاری

حملات به تاسیسات پتروشیمی هم‌زمان با حملات اخیر به کارخانه‌های بزرگ فولاد در اصفهان و خوزستان صورت گرفته است. واحدهایی که در مجموع حدود نیمی از تولید فولاد ایران را تشکیل می‌دهند.

این الگو نشان می‌دهد هدف، تضعیف ستون فقرات صنعتی در ایران است، نه صرفا بخش‌هایی پراکنده.

زمان‌بندی این حملات نیز با توجه به ضعف‌های ساختاری پیشین در ایران، اهمیت ویژه‌ای دارد.

در سال‌های اخیر، کشور با کمبود مزمن گاز طبیعی، برق و سوخت‌های پالایش‌شده مواجه بوده و همین امر باعث شده بسیاری از صنایع با ظرفیت پایین‌تر از حد معمول فعالیت کنند.

این محدودیت‌ها پیش‌تر نیز به کاهش تولید صنعتی و افزایش هزینه‌ها منجر شده بود.

در عین حال، بخش لجستیک ایران با ناکارآمدی‌های عمیق مواجه است.

بر اساس داده‌های بانک جهانی، ایران از نظر عملکرد لجستیکی در منطقه در رتبه‌های پایین قرار دارد و وضعیتش تنها از افغانستان بهتر است که این موضوع توانایی کشور را برای تغییر مسیر زنجیره‌های تامین، مدیریت اختلال‌ها یا بازیابی سریع پس از آسیب‌های گسترده زیرساختی، محدود می‌کند.

ترکیب این عوامل می‌تواند ایران را به سمت یک بحران اقتصادی عمیق‌تر سوق دهد. اختلال پایدار در صادرات پتروشیمی، ورود ارز خارجی را به‌شدت کاهش می‌دهد و فشار بیشتری بر پول ملی وارد کرده و تورم را تشدید می‌کند.

در نهایت، بار اصلی این بحران بر دوش شهروندان عادی در ایران خواهد بود که هم‌اکنون نیز با تورم بالا، کمبود انرژی و افزایش بیکاری دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
🔗 وب‌سایت ایران‌اینترنشنال
@iranintltv

ویدیوهای رسیده به ایران‌اینترنشنال، عبور جنگنده و موشک را در آسمان غرب تهران در سه‌شنبه ۱۸ فروردین نشان می‌دهد.

ویدیوی رسیده به ایران‌اینترنشنال نشان می‌دهد سه‌شنبه ۱۸ فروردین صدای آژیر در شهر مشهد پخش می‌شود.

تصویر رسیده به ایران‌اینترنشنال، دود سفید و بزرگ ناشی از انفجار در پارچین تهران را در سه‌شنبه ۱۸ فروردین نشان می‌دهد.

پس از انتشار گزارش‌هایی درباره شنیده شدن صدای تیراندازی در نزدیکی کنسولگری اسرائیل در استانبول، شبکه خبری سی‌ان‌ان ترک اعلام کرد در جریان این تیراندازی سه نفر کشته شده‌اند. شبکه دولتی ترکیه نیز گزارش داد دو مامور پلیس در این حادثه زخمی شده‌اند. همچنین گزارش‌هایی درباره بازداشت فرد مهاجم منتشر شده است، اما مقام‌های رسمی ترکیه هنوز جزییات بیشتری درباره هویت مهاجم و انگیزه احتمالی او ارائه نکرده‌اند.
https://iranintl.com/202604075562

تصویری که از انفجارهای بامداد سه‌شنبه ۱۸ فروردین در تهران به ایران‌اینترنشنال ارسال شده، دود سیاه ناشی از آتش‌سوزی گسترده را در غرب شهر پس از حملات نشان می‌دهد.

🔻تازه‌ترین خبرها از حملات به روایت شهروندان- سه‌شنبه ۱۸ فروردین:

▫️ساعت ۱۳:۲۴ سه‌شنبه صدای دو انفجار خیلی نزدیک در شهرک جهان‌نما کرج شنیده شد.

▫️ساعت ۱۳:۲۲ چندین انفجار در کرج رخ داد و برق برای دقایقی قطع شد.

▫️ساعت ۱۳:۲۰ انفجاری در پادگان میدان تیر آزادراه حجازی (تهران به کرج) رخ داد.

▫️ساعت ۱۳:۱۰ پنج بار صدای انفجار سمت شاهین ویلا گوهردشت کرج شنیده شد.

▫️ساعت ۱۳:۲۰ صدای انفجارهایی در ولنجک، چیتگر، شهرک اکباتان، مدرس و نارمک تهران شنیده شد.

▫️ساعت ۱۳:۲۰ دقیقه ظهر انفجار شدیدی در شهرک صنعتی قرچک استان تهران رخ داد.

▫️ساعت ۱۱:۳۰ صبح در آبادان صدای انفجار پی در پی شنیده شد.

▫️ساعت ۱۱ صبح در احمدآباد مستوفی صدای انفجار شنیده شد.

▫️ساعت ١٠:٣٠ صبح در محدوده دانشگاه پیام نور پردیسان قم صدای دست‌کم سه انفجار شنیده شد.

▫️ساعت ۹:۳۰ صبح در ازنا لرستان صدای انفجار مهیبی به گوش رسید.

▫️ساعت ۴:۴۰ صبح انفجاری در محدوده میدان تره‌بار لارستان رخ داد.

پس از گزارش شهروندان درباره شنیده شدن صدای جنگنده در شمال ایران از جمله تنکابن، چندین انفجار مهیب در مناطق مختلف تهران در ظهر سه‌شنبه رخ داد. بنا بر گزارش‌ها، صدای دست‌کم پنج انفجار در شرق تهران شنیده شده است. یکی از مخاطبان نوشت که ساعت ۱۳:۲۰ ظهر سه‌شنبه، انفجار شدیدی در شهرک صنعتی قرچک رخ داده است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، ظهر سه‌شنبه چند انفجار در مناطقی از شهر کرج نیز رخ داده است. برخی رسانه‌های ایران همچنین از وقوع انفجارهایی در شهر اهواز خبر دادند. در همین حال، معاون استانداری خوزستان اعلام کرد روز سه‌شنبه حملاتی به شهرهای دزفول و خرمشهر انجام شده است.

رسانه‌های داخلی از انفجارهای مهیب در محدوده اندیشه شهریار در ظهر سه‌شنبه گزارش داده‌اند.

رسانه‌های ایران گزارش دادند که روز سه‌شنبه، چندین حمله به جزیره خارک انجام شده و صدای چند انفجار شنیده شده است.
https://iranintl.com/202604076240

ویدیوی رسیده به ایران‌اینترنشنال در سه‌شنبه ۱۸ فروردین، دود بزرگ ناشی از انفجار در شرق تهران را از سمت پل طبیعت نشان می‌دهد.

ویدیوی رسیده به ایران‌اینترنشنال در سه‌شنبه ۱۸ فروردین، برخاستن ستون دود سیاهی را از انفجار در کرج نشان می‌دهد.

🔻تازه‌ترین خبرها از حملات به روایت شهروندان- سه‌شنبه ۱۸ فروردین:

▫️ساعت ۱۳:۳۰ راه‌آهن قزوین هدف قرار گرفت.

▫️ساعت ۱۳:۲۰ انفجارهایی در راه‌آهن کاشان رخ داد.

▫️ساعت ۱۳:۴۷ صدای چند انفجار در منطقه پیروزی تهران شنیده شد.

▫️ساعت ۱۳:۰۰ چند صدای انفجار سمت باغستان کرج شنیده شد.

▫️ساعت ۱۳:۲۳ خیابان صنعتگران کمالشهر در کرج را زدند.

▫️حدود ساعت ۱۳:۳۰ انفجارهایی در برخی نقاط اهواز مانند چهارشیر و نزدیکی بیمارستان ابوذر رخ داد.

▫️حدود ساعت ۱۳:۰۰ مسیر جاده قدیم میانه به تبریز و اردوگاه شهید ناصری شهرستان میانه هدف قرار گرفت.

▫️حدود ساعت ۱۴ یک پل مواصلاتی در اتوبان تبریز-زنجان هدف قرار گرفت.

▫️ساعت حدود ۱۲:۳۰ ظهر صدای انفجارهایی در جزیره خارک شنیده شد.

ویدیوهای رسیده به ایران اینترنشنال، حملات هوایی را به مقرهای جمهوری اسلامی در اهواز نشان می‌دهد.

حملات به مواضع جمهوری اسلامی سه‌شنبه ادامه یافت و نقاط مختلف ایران از جمله تهران، قم، یزد، آبادان، اهواز و خرم‌آباد هدف قرار گرفتند.

گفت‌وگو با مهدی بیگی، عضو تحریریه ایران‌اینترنشنال

@iranintltv

ویدیوی ارسال شده به ایران‌اینترنشنال در سه‌شنبه ۱۸ فروردین، برخاستن دودهای سیاه ناشی از انفجار را در جونب تهران نشان می‌دهد.

یک شهروند با ارسال ویدیویی به ایران‌اینترنشنال در سه‌شنبه ۱۸ فروردین، دود برخاسته از انفجارهایی را در حوالی اکباتان در غرب تهران نشان می‌دهد و می‌گوید: «صنایع هوایی را زدند.»

ویدیوی رسیده به ایران‌اینترنشنال در سه‌شنبه ۱۸ فروردین، برخاستن دود سفید و بزرگی را از انفجار در شرق تهران نشان می‌دهد.

در ادامه واکنش‌ها به تهدیدهای دونالد ترامپ، غلامحسین محسنی اژه‌ای، رییس قوه قضاییه، حفظ اقتدار را یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر خواند و گفت: «جمهوری اسلامی از موضع قدرت، جنگ را تمام خواهد کرد.»

گفت‌وگو با محمدجواد اکبرین، عضو تحریریه ایران‌اینترنشنال

@iranintltv

ویدیوی رسیده به ایران‌اینترنشنال، برخاستن دود ناشی از انفجار را از پل راه‌آهن کاشان در سه‌شنبه ۱۸ فروردین نشان می‌دهد. اکبر صالحی، معاون سیاسی و امنیتی استانداری اصفهان، از حمله به پل راه‌آهن «یحیی‌آباد» در کاشان خبر داد.

مائده محمدی، ۳۹ ساله، فارغ‌التحصیل رشته سینما و فعال در حوزه فیلم‌سازی تجربی و تدوین بود که در جریان انقلاب ملی ایرانیان کشته شد.
او در سال‌های فعالیت حرفه‌ای خود با مجموعه‌هایی چون ایران‌تیک، مرکز گسترش سینمای دیجیتال، پردیس سینمایی چارسو و باغ‌کتاب همکاری داشت.
او پس از حضور در اعتراضات دی‌ماه و در مسیر بازگشت به خانه، توسط نیروهای بسیج شناسایی شد و هدف شلیک قرار گرفت؛ سه گلوله به او اصابت کرد و جانش را گرفت.
پس از کشته‌شدن، وسایل شخصی و مدارک هویتی او توقیف شد و خانواده‌اش تحت فشار قرار گرفتند تا علت مرگ را «تصادف» و «ضربه مغزی» اعلام کنند. همزمان، برخی رسانه‌های حوزه سینما که با حکومت همکاری دارند نیز خبر درگذشت او را با همان روایت ساختگی «تصادف» تسلیت گفتند.
https://iranintl.com/202604076914

اطلاعات اختصاصی رسیده به ایران‌اینترنشنال حاکی از تعمیق بی‌سابقه شکاف در راس هرم قدرت در جمهوری اسلامی است. بر اساس این گزارش، مسعود پزشکیان تاکید کرده است که اقتصاد ایران تحت فشار جنگ فرسایشی، مدت زیادی دوام نخواهد آورد.

گفت‌وگو با آرش آزرمی، دبیر بخش اقتصادی ایران‌اینترنشنال

@iranintltv