کتابخانه تلگرام
111K subscribers
2.9K photos
710 videos
10.5K files
2K links
انواع کتاب کمیاب و ممنوعه
رمان، داستان
علمی، تخیلی، آموزشی
تاریخی، سیاسی
مطالب و داستانهای آموزنده و ...

ارتباط با ادمین:⬇️
@Library_Telegram_Bot

صفحه اینستاگرام کانال⬇️
https://www.instagram.com/library_telegram/
Download Telegram
📕#تاریخچه_کشمکش_عقل_و_دین
✍#توفیق_التویل
📝#علی_فتحی_لقمان

تاریخچه کشمکش و دین / توفیق التویل


در عصری که فلسفه فرتوت یونان رو به سستی نهاد بود، نظامی عقیدتی به نام مسیحیت سربرآود، فلسفه یونان قرن ها به خواب رفت و در طی این قرون، دین تازه نفس و نوپای مسیحیت، بر قلب مردم چیره گشت و ذهن ها را به خود مشغول داشت. اما با فرا رسیدن عصر نوزایی عقل زمزمه بیداری سرداد و آن چنان تکان شدیدی بود که می رفت تا کاخ حکومت دینی را به همراه دستاوردهای آن فرو ریخته و به حکومت مدعیان دین پایان دهد.
با شروع قرن هفدهم میلادی، عقل جدید فلسفه ی جدیدی برای خود تدارک دید، اما این فلسفه بیش تر متمایل به آشتی دادن عقل و دین بود و به همین دلیل عده ای گمان بردند که اروپا در پایه ریزی فلسفه جدیدی که بتواند عقل را از سیطره ی قدرت دینی رهایی بخشد توفیق نیافته است.

بدین ترتیب کسانی با استناد به دلایل تاریخی- استقرایی، نتیجه گرفتند که دین و فلسفه، اصولا دو مقوله ی متعارض اند و از این رو دینداری و ملزومات آن، مانع از استنتاج عقلانی درست خواهد شد، بدین معنا که« الحاد » لازم ی « تفلسف» است و ایمان دینی برابر و معادل با نفی اندیشه عقلانی است.
با عنایت به این عقیده، برخی از محققین، مانند لیوینگستون و سن اویلر، نومایگی و اصالت فلسفه یونان را به استقلال آن از ادیان مختلف مربوط دانسته و کمال آن را نتیجه ی جدایی دین از سیاست عنوان نموده اند.عقاید و دلایل این دو محقق و اندیشمند را در فصل دوم، تحت عنوان« عقل و دین در فلسفه یونان و روم» با تفصیل برسی خواهیم کرد، اما و پیش از آن که جلوتر برویم، خاطرنشان می کنیم که تصدیق نظر این دو محقق درباره ی ریشه اصالت فلسفه یونان، منافاتی با رد این عقیده که الحاد لازمه تفلسف است،ندارد.

در بخشی از کتاب که به رد عقیده ی اخیر پرداخته ایم، همچنین نشان خواهیم داد که برغم قیام آشکار برای رهایی عقل از استیلای دین در عصر نوزایی کسی در پی ایجاد فلسفه ی جدیدی نبود، در آن زمان کار متفکران فیلسوف متحصر به ساماندهی علوم طبیعی و احیای نحله های فلسفی کهن بود، و فلسفه نوین به معنای واقعی آن، در اوایل قرن هفدهم میلادی به وجود آمد.

در قرن هفدهم، با حفظ تقدیس دین، دلبستگی شدیدی به عقل ظاهر گشت. در آن زمان، فرانسه بهترین نمونه رواج این دلبستگی بود، روحیه ی انقلابی جدید با روحیه ای که فرانسه در قرون وسطا به هم زده بود، بکلی متفاوت بود. انقلاب فرانسه صدای عقل را که در طی سده های گذشته خاموش و تابع دین شده بود، بلند ساخت فیلسوفان فرانسوی تلاشی که برای حفظ توامان عقل و دین داشتند،عزم ایجاد توازنی بین عقل و وحی مسیحی نمودند. خواهیم دید که فرانسوی ها، عقل و دین را در کنار هم جمع آوردند و به طور کلی عقیده ی فلاسفه آن دوران متمایل به امکان همین تجمع بود و تلاش فراوانی برای آشتی دادن فلسفه و دین به عمل آمد. در فرانسه مالبرانش، در هلند اسپینوزا،و در انگلستان جان لاک طرفدار و ترویج کننده ی یک چنین عقیده ای بودند. تنش میان عقل و دین در این دوره، بی فایده نبود و سرانجام از این کشمکش، فلسفه نیکو و سودمندی برخاست.

تکامل عقل بدون آزادی اندیشه ممکن نیست برای اثبات این مدعا بایستی به این نکته اشاره کنیم که بنابرآن چه که از تاریخ فلسفه و دین بیرون می آید، تفکر فلسفی در یونان باستان به اوج کمال رسید. در عصری که آزادی عقیده و اندیشه برای هر معنقد و اندیشمندی محفوظ بود،اهل یونان فلسفه بزرگی خلق کرده و پایه های آن را استوار ساختند. اما با گذشت زمان، عظمت این فلسفه ی مستقل از دین، به همراه انسجام آن فرو ریخت و بویژه در قرون وسطا که قدرت دینی و نفوذ مدعیان دین،عقل را از حرکت باز داشت، بازار فلسفه عملا از رونق افتاد. هنگامی که عقل پس از قرن ها رکود و سکوت، در اواخر قرون وسطا به خود آمد، عزم خروج از رکاب دین کرد و مستقل از دین و ایمان به راه افتاد.

این بیداری مقارن با عصری بود که مردم برای رهایی از سلطه ی دینی می کوشیدند. با رهایی هرچه بیشتر عقل از استیلای قدرت های دینی، قلمرو آزادی اندیشه گسترش یافت و عقل رو به کمال نهاد. خواهیم دید که استیلای مدعیان دین بر عقول متفکرین و کنترل شدید نحوه ی تفکر توسط داعیه داران دین، حرکت عقل را فلج کرده، یا این که قدرت استنتاج و استدلال عقل را به حداقل رسانده بود. از تاریخ علم و دین این گونه بر می آید که مدعیان ستمگر دین مسیحیت و نیز متعصبین مسلمان که گویی قصدی جز حکومت بر تفکر و اندیشه ی دیگران نداشته اند و خود را متصرف مایشای عقل مردم می پنداشته اند، هم در حق دین و تعالیم ساده و آسان آن، و هم در حق فلسفه و علم، ستم های بسیار روا داشته اند
#درخواستی
https://telegram.me/Library_Telegram
📗#سخن_ابن_سینا_و_بهمنیار
✍#غلامحسین_ابراهیمی_دینانی

سخن ابن سینا و بهمنیار / ابراهیمی دینانی


در مقدمه این کتاب، مؤلف ضمن بیان ارزش والای ابن سینا در فلسفه، به تفاوت او با ارسطو اشاره کرده و بیان نموده که به شمار آوردن وی به عنوان یکی از شارحان ارسطو به دور از انصاف است و کتاب الانصاف را که در حمله ی مسعود غزنوی از بین رفته اما به مفاد آن در کتب دیگر ابن سینا مثل المباحثات اشاره شده، نمونه این ادعا دانسته است. این کتاب را به همراه آثاری مثل مقدمه حکمت المشرقیین دلیل بر رویکرد شرقی وی به حساب آورده است.

شیخ الرئیس نه تنها فیلسوف ارسطویی به شمار نرفته و دارای سیستم فکری مستقل است بلکه تفکر او شرقی دانسته شده و چون دلیلی مبنی بر آشنایی وی با مکاتب فکری شرقی غیر ایرانی وجود ندارد، تفکر شرقی او، خسروانی است. در ادامه، به صورت خلاصه به بیان اهم مطالب فلسه ابن سینا پرداخته و سپس کتب و شاگردان او را معرفی کرده؛ در نهایت، بهمنیار به عنوان برجسته ترین شاگرد وی شناخته شده که مؤلف، البته اثر او یعنی التحصیل را بیان اندیشه های استادش می‌داند. دکتر دینانی درباره این کتاب چنین نگاشته: «کتاب التحصیل از جهت مضمون و محتوا به کتاب المباحثات بسیار نزدیک است تا جایی که می توان گفت سخن ابن سینا در بیان بهمنیار واضح و آشکار می‌شود و البته این چیزی نیست که دور از انتظار باشد زیرا اندیشه های یک شاگرد همیشه نشان دهنده افکار و ایده های استاد او به شمار می آید. یک شاگرد اگرچه ممکن است گاهی برخلاف اندیشه های استاد خود موضع بگیرد ولی حتی زمانی که یک شاگرد برخلاف اندیشه های استاد خود سخن می گوید به آسانی می توان به میزان اثرپذیری از اندیشه های استاد پی برد. بهمنیار چنان شیفته استاد خود بود که به آثار فلاسفه پیش از او التفات چندانی نداشت ولی این شیفتگی به استقلال فکری او لطمه وارد نساخته است. او فیلسوفی آزاداندیش است که همواره از روی تأمل سخن می گوید. بهمنیار با همه احترامی که برای ابن سینا قائل است در برخی موارد با اندیشه های وی همراهی ندارد و نظر ویژه خویش را ابراز می دارد. او در عین اینکه به آثار ابن سینا احاطه کامل دارد و با عبارات و جمله های این آثار سخت مأنوس است، طرز تفکر و بیان ویژه خود را دارد. تردیدی نمی توان داشت که بهمنیار شاگرد ابن سینا بوده و از استاد خود سخت اثر پذیرفته است ولی همان گونه که یادآور شدیم در مقام یک فیلسوف، بیان خاص دارد و بیان او غیر از سخن ابن سیناست.»

این کتاب هفده عنوان دار که عبارتند از: جایگاه ادراک و شناخت در اندیشه ابن سینا، صرف حقیقت یا حقیقت صرف، چشم همه دیدنی ها را می بیند اما خودش را نمی بیند، آیا می توانیم بدون تخیل تعقل کنیم؟، آیا ادراک زمان در خود زمان انجام می پذیرد؟، عقل جز ادراک عقلی چیز دیگری نیست، معقول حق تعالی موجود است یا موجود معقول اوست؟، علم به شیء از طریق اسباب آن کلی است، در نظر ابن سینا جسم فقط شرط وجود نفس به شمار می رود، غیر از حق یگانه هیچ واحدی نیست مگر اینکه در آن وجهی از کثرت هست، قوی ترین و ضعیف ترین موجود، اثبات مبدأمشترک در علوم طبیعی امکان پذیر نیست، تفاوت میان مشاهده و یقین، آیا شوق همان ادراک است؟، تفاوت میان کل و کلی، لوازم یا صفات؟، جز ماده چیز دیگری مانع تعقل نیست.
#درخواستی
https://telegram.me/Library_Telegram
آس و پاس های پاریس و لندن
جورج اورول
@Library_Telegram⬇️
مادموازل فی فی
گی دو موپاسان
@Library_Telegram⬇️
Forwarded from Deleted Account
قصه های هزار و یک شب.👆