Forwarded from نتایج و نظرات ویرایشآموزان متنوک
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔺مهدیه کوهیکار، نویسنده و منتقد ادبی، از ویراستاران مؤسسه
🎞ویدئو سایر شرکتکنندگان:
@Matnook_01
🔰کانال مؤسسه در تلگرام:
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
🎞ویدئو سایر شرکتکنندگان:
@Matnook_01
🔰کانال مؤسسه در تلگرام:
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
👌2
Forwarded from متنوک | کانال رسمی
واژههای «بی»دار، ۴۵۶ واژه.pdf
352.4 KB
فاصلهگذاری ۴۵۶ واژۀ «بی»دار (رایگان)
با امکان جستوجو + ۱ قاعدۀ فاصلهگذاری
۳ صفحه، پیدیاف
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
با امکان جستوجو + ۱ قاعدۀ فاصلهگذاری
۳ صفحه، پیدیاف
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
👏8❤6🙏6👌5👍3
Forwarded from متنوک | کانال رسمی
واژههای «پر»دار، 257.pdf
317.2 KB
فاصلهگذاری ۲۵۷ واژۀ «پُر»دار (رایگان)
با امکان جستوجو + ۱ قاعدۀ فاصلهگذاری
۲ صفحه، پیدیاف
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
با امکان جستوجو + ۱ قاعدۀ فاصلهگذاری
۲ صفحه، پیدیاف
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
👏8❤4🙏4👌3
Forwarded from متنوک | کانال رسمی
واژههای «هم»دار، 265.pdf
320.2 KB
فاصلهگذاری ۲۶۵ واژۀ «هم»دار (رایگان)
با امکان جستوجو + ۱ قاعدۀ فاصلهگذاری
۲ صفحه، پیدیاف
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
با امکان جستوجو + ۱ قاعدۀ فاصلهگذاری
۲ صفحه، پیدیاف
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
❤4👏4🙏4👌3
Forwarded from متنوک | کانال رسمی (سید محمد بصام)
واژههای «یک»دار.pdf
334.4 KB
فاصلهگذاری ۳۳۵ واژه و عبارت «یک»دار (رایگان)
با امکان جستوجو + ۲ قاعدۀ فاصلهگذاری
۳ صفحه، پیدیاف
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
با امکان جستوجو + ۲ قاعدۀ فاصلهگذاری
۳ صفحه، پیدیاف
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
❤6👌6👏3🙏3
«اِتباع» چیست؟
«اِتباع» در لغت به معنای «پیروی کردن» است و در دستورزبان فرایندی است که از رهگذر آن نوعی واژۀ مرکب ساخته میشود. این واژهها معمولاً از دو بخش معنادار و بیمعنی تشکیل شدهاند، مانند «شلوغپلوغ» و «پکوپهلو». این ترکیبها را «ترکیب اتباعی» هم مینامند، چون بخش بیمعنیِ آنها بهتنهایی به کار نمیرود و از بخش معنادار تبعیت میکند. بخش بیمعنی را «تابع» و بخش معنادار را «متبوع» مینامند. بخش بیمعنی (مانند «پلوغ» در «شلوغپلوغ» یا «پک» در «پکوپهلو») برای تأکید بر بخش معنادار یا تقویت معنای آن میآید.
ترکیبات اتباعی دو دستهاند؛ آنهایی که واژگانیاند و در فرهنگها میآیند، مانند «ساختوپاخت» و «چالهچوله» و آنها که بهعنوان واژه در فرهنگها نیامدهاند و موردی به کار میروند، مانند «قاشقماشق» و «ماشینپاشین». در دستهٔ اخیر معمولاً اگر واژۀ معنادار با «م» آغاز نشود، واژهٔ بیمعنی با «م» آغاز میشود و اگر واژهٔ معنادار با «م» آغاز شود، واژۀ بیمعنی با «پ» آغاز میشود. البته روشن است که همیشه چنین نیست و واژه به واژه فرق میکند.
ترکیبات اتباعی بیشتر در متنهای غیررسمی به کار میروند تا رسمی و همیشه با نیمفاصله نوشته میشوند.
در زبان عربی هم ترکیبات اتباعی به کار میرود، مانند «حسن بسن»، «شیطان لیطان»، و «حارّ یارّ».
برای آگاهی بیشتر از ترکیبات اتباعی، این کتاب را بخوانید: اتباع و مهملات در زبان فارسی، مصطفی ذاکری، مرکز نشر دانشگاهی.
#دستورزبان #فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
«اِتباع» در لغت به معنای «پیروی کردن» است و در دستورزبان فرایندی است که از رهگذر آن نوعی واژۀ مرکب ساخته میشود. این واژهها معمولاً از دو بخش معنادار و بیمعنی تشکیل شدهاند، مانند «شلوغپلوغ» و «پکوپهلو». این ترکیبها را «ترکیب اتباعی» هم مینامند، چون بخش بیمعنیِ آنها بهتنهایی به کار نمیرود و از بخش معنادار تبعیت میکند. بخش بیمعنی را «تابع» و بخش معنادار را «متبوع» مینامند. بخش بیمعنی (مانند «پلوغ» در «شلوغپلوغ» یا «پک» در «پکوپهلو») برای تأکید بر بخش معنادار یا تقویت معنای آن میآید.
ترکیبات اتباعی دو دستهاند؛ آنهایی که واژگانیاند و در فرهنگها میآیند، مانند «ساختوپاخت» و «چالهچوله» و آنها که بهعنوان واژه در فرهنگها نیامدهاند و موردی به کار میروند، مانند «قاشقماشق» و «ماشینپاشین». در دستهٔ اخیر معمولاً اگر واژۀ معنادار با «م» آغاز نشود، واژهٔ بیمعنی با «م» آغاز میشود و اگر واژهٔ معنادار با «م» آغاز شود، واژۀ بیمعنی با «پ» آغاز میشود. البته روشن است که همیشه چنین نیست و واژه به واژه فرق میکند.
ترکیبات اتباعی بیشتر در متنهای غیررسمی به کار میروند تا رسمی و همیشه با نیمفاصله نوشته میشوند.
در زبان عربی هم ترکیبات اتباعی به کار میرود، مانند «حسن بسن»، «شیطان لیطان»، و «حارّ یارّ».
برای آگاهی بیشتر از ترکیبات اتباعی، این کتاب را بخوانید: اتباع و مهملات در زبان فارسی، مصطفی ذاکری، مرکز نشر دانشگاهی.
#دستورزبان #فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
👍16👏4❤3
Forwarded from نتایج و نظرات ویرایشآموزان متنوک
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔺نرگس بیگدلی، کارشناس مهندسی ICT، از کرج
🎞ویدئو سایر شرکتکنندگان:
@Matnook_01
🔰کانال مؤسسه در تلگرام:
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
🎞ویدئو سایر شرکتکنندگان:
@Matnook_01
🔰کانال مؤسسه در تلگرام:
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
👍2
«دستباف» یا «دستبافت»؟
۱) «اسم + بن مضارع» یکی از الگوهای ساختواژی است که گاهی واژههایی با معنای مفعولی از آن ساخته میشود (اسم، در این ساختار، ابزاری است که فعل با آن انجام میشود و به آن «کُنشابزار» میگویند):
بخارپز: پختهشده با بخار؛
دستباف: بافتهشده با دست؛
لگدکوب: کوبیدهشده با لگد.
۲) «اسم + بن ماضی» یکی دیگر از الگوهای ساختواژی است که از آن نیز واژههایی با معنای مفعولی ساخته میشود (اسم در این مثالها نیز کنشابزار است):
دستبافت: بافتهشده با دست؛
زربافت: بافتهشده با زر؛
مردمنهاد: نهادهشده بهدست مردم.
۳) «دستباف» و «دستبافت» هردو صفت مفعولیاند و میتوانند با ارزش یکسان به کار روند. اما بسامد «دستباف»، با استناد به پیکرههای زبانی، بیش از دهبرابرِ «دستبافت» است و از قدیمترین زمانها در معنای مفعولی به کار میرفتهاست: حُلّۀ دستباف نیسان را / بُسَّدین پود و زمْردین تار است (مسعود سعد سلمان). بنابراین «دستباف» بر «دستبافت» ترجیح دارد.
۴) در لغتنامۀ دهخدا و فرهنگ بزرگ سخن (انوری)، «دستبافت» را بهدرستی به «دستباف» ارجاع دادهاند؛ درصورتیکه در فرهنگ فارسی (صدری افشار)، «دستباف» را به «دستبافت» ارجاع دادهاند. در فرهنگ آوایی فارسی (گیتی دیهیم) نیز تنها «دستباف» و تلفظهای آن آمدهاست.
۵) این دو واژه را میتوان با نیمفاصله هم نوشت: دستباف؛ دستبافت.
#واژهشناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
۱) «اسم + بن مضارع» یکی از الگوهای ساختواژی است که گاهی واژههایی با معنای مفعولی از آن ساخته میشود (اسم، در این ساختار، ابزاری است که فعل با آن انجام میشود و به آن «کُنشابزار» میگویند):
بخارپز: پختهشده با بخار؛
دستباف: بافتهشده با دست؛
لگدکوب: کوبیدهشده با لگد.
۲) «اسم + بن ماضی» یکی دیگر از الگوهای ساختواژی است که از آن نیز واژههایی با معنای مفعولی ساخته میشود (اسم در این مثالها نیز کنشابزار است):
دستبافت: بافتهشده با دست؛
زربافت: بافتهشده با زر؛
مردمنهاد: نهادهشده بهدست مردم.
۳) «دستباف» و «دستبافت» هردو صفت مفعولیاند و میتوانند با ارزش یکسان به کار روند. اما بسامد «دستباف»، با استناد به پیکرههای زبانی، بیش از دهبرابرِ «دستبافت» است و از قدیمترین زمانها در معنای مفعولی به کار میرفتهاست: حُلّۀ دستباف نیسان را / بُسَّدین پود و زمْردین تار است (مسعود سعد سلمان). بنابراین «دستباف» بر «دستبافت» ترجیح دارد.
۴) در لغتنامۀ دهخدا و فرهنگ بزرگ سخن (انوری)، «دستبافت» را بهدرستی به «دستباف» ارجاع دادهاند؛ درصورتیکه در فرهنگ فارسی (صدری افشار)، «دستباف» را به «دستبافت» ارجاع دادهاند. در فرهنگ آوایی فارسی (گیتی دیهیم) نیز تنها «دستباف» و تلفظهای آن آمدهاست.
۵) این دو واژه را میتوان با نیمفاصله هم نوشت: دستباف؛ دستبافت.
#واژهشناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
👍21👌5❤3
دربارۀ واژۀ «بربری»
«بربر» نام گروهی از هَزارههای مهاجر افغانستانی است که حدود ۱۳۰ سال پیش، از ناحیهای به نام بربرستان یا هزارهجات، به ایران کوچ کردند و به «بربری» و «خاوری» معروف شدند («خاوری» یعنی «آنکه از ناحیۀ شرق یا خراسان است»). آنها نانی به نام «پنجهکَِش» میپختند که در ایران به «بربری» شهرت یافت. امروز نیز در برخی از شهرهای ایران به نان «بربری» «پنجهکش» میگویند.
#واژهشناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
«بربر» نام گروهی از هَزارههای مهاجر افغانستانی است که حدود ۱۳۰ سال پیش، از ناحیهای به نام بربرستان یا هزارهجات، به ایران کوچ کردند و به «بربری» و «خاوری» معروف شدند («خاوری» یعنی «آنکه از ناحیۀ شرق یا خراسان است»). آنها نانی به نام «پنجهکَِش» میپختند که در ایران به «بربری» شهرت یافت. امروز نیز در برخی از شهرهای ایران به نان «بربری» «پنجهکش» میگویند.
#واژهشناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
👍31❤7👌6
فاصلهگذاری ۲۴ واژهٔ «یک»دار
و پرکاربرد در داستان و رمان
یکجور / یهجور
یکجورهایی / یهجورایی
یکجوری / یهجوری
یکخُرده / یهخُرده
یکراست / یهراست
یکروند / یهروند
یکریزه / یهریزه
یکسِری / یهسِری
یکطور / یهطور
یکطوری / یهطوری
یکعالَم / یهعالَم
یکعالَمه / یهعالَمه
یکقدری / یهقدری
یککم / یهکم
یککمی / یهکمی
یککوچولو / یهکوچولو
یکمقدار / یهمقدار
یکنَموره / یهنَموره
یکنمه / یهنمه
یکوقت / یهوقت
یکوقتها / یهوقتا
یکوقتهایی / یهوقتایی
یکوقتی / یهوقتی
یکهو / یههو
یادآوری:
واژههای قبل از کجخط صورت غیرشکسته است و واژههای بعد از کجخط صورت شکستۀ آنها.
ببینید: فاصلهگذاری ۳۳۵ واژه و عبارت «یک»دار.
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
و پرکاربرد در داستان و رمان
یکجور / یهجور
یکجورهایی / یهجورایی
یکجوری / یهجوری
یکخُرده / یهخُرده
یکراست / یهراست
یکروند / یهروند
یکریزه / یهریزه
یکسِری / یهسِری
یکطور / یهطور
یکطوری / یهطوری
یکعالَم / یهعالَم
یکعالَمه / یهعالَمه
یکقدری / یهقدری
یککم / یهکم
یککمی / یهکمی
یککوچولو / یهکوچولو
یکمقدار / یهمقدار
یکنَموره / یهنَموره
یکنمه / یهنمه
یکوقت / یهوقت
یکوقتها / یهوقتا
یکوقتهایی / یهوقتایی
یکوقتی / یهوقتی
یکهو / یههو
یادآوری:
واژههای قبل از کجخط صورت غیرشکسته است و واژههای بعد از کجخط صورت شکستۀ آنها.
ببینید: فاصلهگذاری ۳۳۵ واژه و عبارت «یک»دار.
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
👍25👏2❤1🤩1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎵 Une Femme Amoureuse
🎼 ترانهای زیبا و خاطرهانگیز از میرِی مَتیو (زادهٔ ۲۲ ژوئیهٔ ۱۹۴۶)، خوانندهٔ فرانسوی سبک پاپ، که آن را در سال ۱۹۸۰ اجرا کردهاست.
#منهای_ویرایش
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
🎼 ترانهای زیبا و خاطرهانگیز از میرِی مَتیو (زادهٔ ۲۲ ژوئیهٔ ۱۹۴۶)، خوانندهٔ فرانسوی سبک پاپ، که آن را در سال ۱۹۸۰ اجرا کردهاست.
#منهای_ویرایش
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
👍14❤5
متنوک | کانال رسمی
«هکسره» چیست؟ اگر در خط بهجای کسره «ـه/ ه» بنویسیم یا بهجای «ـه/ ه» کسره بگذاریم، غلط است. به این غلطکاری «هکسره» میگوییم. برای نمونه، «ویژهنامۀ *نوجوانانه اربعین» غلط است، چون «نوجوانان» به «اربعین» اضافه شدهاست و «ـه» نمیخواهد. پس هرگاه واژهای را…
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❤16👍8👌7🤩3🔥2
متنوک | کانال رسمی
بهمناسبت سالروز درگذشت ژیلبر لازار (۴ آوریل ۱۹۲۰ - ۶ سپتامبر ۲۰۱۸)، مترجم، زبانشناس، و استاد فقید زبان فارسی دانشگاه پاریس و مؤسسۀ ملی زبانها و تمدنهای شرقی دستور زبان فارسی معاصر ژیلبر لازار، مترجم: مهستی بحرینی، با توضیحات هرمز میلانیان (چاپ چهارم:…
۱۰ کتاب مفید در دستورزبان فارسی
به مناسبت ۱۴ بهمن، زادروز ژیلبر لازار
استاد فقید زبانشناسی و زبان فارسی
(ویراست دوم)
۱) فرهنگ توصیفی دستور زبان فارسی، علاءالدین طباطبایی، فرهنگ معاصر؛
۲) دستور زبان فارسی، علیاشرف صادقی و غلامرضا ارژنگ، بهزودی ویراست جدید از انتشارات کتاب بهار؛
۳) دستور زبان فارسی معاصر، ژیلبر لازار، ترجمۀ مهستی بحرینی، با توضیحات هرمز میلانیان، نشر هرمس؛
۴) دستور زبان فارسی: واژگان و پیوندهای ساختی، مهدی مشکوةالدینی، انتشارات سمت؛
۵) دستور زبان فارسی ۱، تقی وحیدیان کامیار (با همکاری غلامرضا عمرانی)، انتشارات سمت؛
۶) دستور زبان فارسی ۱، حسن انوری و حسن احمدی گیوی، انتشارات فاطمی، ویرایش چهارم (همراه با تمرین، پرسشهای چهارپاسخی، و نمونهسؤالات آزمونهای سراسری)؛
۷) صرف در زبان فارسی، حسین سامعی، انتشارات کتاب بهار؛
۸) ساختمان واژه و مقولۀ دستوری: تشخیص مقولۀ دستوری واژهها براساس ملاکهای صرفی، علاءالدین طباطبایی، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات؛
۹) تاریخ زبان فارسی*، محسن ابوالقاسمی، انتشارات سمت؛
۱۰) دستور تاریخی زبان فارسی، محسن ابوالقاسمی، انتشارات سمت.
★ تاریخ زبان فارسی پیشنیاز دستور تاریخی زبان فارسی است.
یادآوری:
۱) کتاب اول برای کسانی که نمیخواهند همۀ کتابها را بخرند و بخوانند بهتنهایی کافی است.
۲) این کتابها کمابیش خودخواناند و بیشتر برای اهل قلم، بهویژه ویراستاران، مناسباند.
۳) این ۱۰ کتاب، به نظر من، شما را از شرکت در کارگاههای دستورزبان بینیاز میکنند و بهترتیب بهتریناند (چهبسا دیگران کتابهای دیگری معرفی کنند).
۴) کسانی که در دورۀ جامع ویرایش گروه متنوک، با تدریس من، شرکت میکنند از خریدن و خواندن این کتابها هم بینیاز میشوند، زیرا ویرایش را با سبک ابداعی خودم بر پایۀ دستورزبان زبانشناختی آموزش میدهم و سرفصلهای اصلی و لازم دستورزبان را هم کاملاً میگویم.
#کتاب_خوب_بخوانیم #دستورزبان
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
به مناسبت ۱۴ بهمن، زادروز ژیلبر لازار
استاد فقید زبانشناسی و زبان فارسی
(ویراست دوم)
۱) فرهنگ توصیفی دستور زبان فارسی، علاءالدین طباطبایی، فرهنگ معاصر؛
۲) دستور زبان فارسی، علیاشرف صادقی و غلامرضا ارژنگ، بهزودی ویراست جدید از انتشارات کتاب بهار؛
۳) دستور زبان فارسی معاصر، ژیلبر لازار، ترجمۀ مهستی بحرینی، با توضیحات هرمز میلانیان، نشر هرمس؛
۴) دستور زبان فارسی: واژگان و پیوندهای ساختی، مهدی مشکوةالدینی، انتشارات سمت؛
۵) دستور زبان فارسی ۱، تقی وحیدیان کامیار (با همکاری غلامرضا عمرانی)، انتشارات سمت؛
۶) دستور زبان فارسی ۱، حسن انوری و حسن احمدی گیوی، انتشارات فاطمی، ویرایش چهارم (همراه با تمرین، پرسشهای چهارپاسخی، و نمونهسؤالات آزمونهای سراسری)؛
۷) صرف در زبان فارسی، حسین سامعی، انتشارات کتاب بهار؛
۸) ساختمان واژه و مقولۀ دستوری: تشخیص مقولۀ دستوری واژهها براساس ملاکهای صرفی، علاءالدین طباطبایی، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات؛
۹) تاریخ زبان فارسی*، محسن ابوالقاسمی، انتشارات سمت؛
۱۰) دستور تاریخی زبان فارسی، محسن ابوالقاسمی، انتشارات سمت.
★ تاریخ زبان فارسی پیشنیاز دستور تاریخی زبان فارسی است.
یادآوری:
۱) کتاب اول برای کسانی که نمیخواهند همۀ کتابها را بخرند و بخوانند بهتنهایی کافی است.
۲) این کتابها کمابیش خودخواناند و بیشتر برای اهل قلم، بهویژه ویراستاران، مناسباند.
۳) این ۱۰ کتاب، به نظر من، شما را از شرکت در کارگاههای دستورزبان بینیاز میکنند و بهترتیب بهتریناند (چهبسا دیگران کتابهای دیگری معرفی کنند).
۴) کسانی که در دورۀ جامع ویرایش گروه متنوک، با تدریس من، شرکت میکنند از خریدن و خواندن این کتابها هم بینیاز میشوند، زیرا ویرایش را با سبک ابداعی خودم بر پایۀ دستورزبان زبانشناختی آموزش میدهم و سرفصلهای اصلی و لازم دستورزبان را هم کاملاً میگویم.
#کتاب_خوب_بخوانیم #دستورزبان
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
🙏14❤7👍5👌4
از رفتار دیگران آزرده نشو، آگاه شو؛ آنها در حال معرفی کردن خودشان هستند.
نکته:
۱) میان دو جملهای که تضاد یا تقابلی را نشان میدهند ویرگول میگذاریم.
۲) میان دو جملهای که دومی با اولی معنا مییابد نقطهویرگول میگذاریم.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
نکته:
۱) میان دو جملهای که تضاد یا تقابلی را نشان میدهند ویرگول میگذاریم.
۲) میان دو جملهای که دومی با اولی معنا مییابد نقطهویرگول میگذاریم.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
👍51❤24👌2
متنوک | کانال رسمی
پاسخ آزمون: 👇 https://t.me/Matnook_com/5010
✍️ آزمون ویرایش: کدام درست است؟
Anonymous Poll
5%
مجموعه روحانیت کارش ادامه کار انبیاء است.
39%
کار مجموعه روحانیت ادامه کار انبیاء است.
15%
هر دو جمله درست است.
41%
هیچکدام درست نیست.
👌9🤩4🔥2👏2❤1
مبتداسازی در جمله؛ چیستی و چرایی
در دستورزبان زبانشناختی، به فرایند انتقال یکی از بخشهای جمله به آغاز جمله «مبتداسازی» میگویند. مبتداسازی برای برجسته کردن بخشی از جمله به کار میرود که موضوع اصلی گوینده یا نویسنده است و در نظر او اهمیت بسزایی دارد. مثال (زیرخطدارها مبتداسازی شدهاند):
قرن ۴: «شبیب کارش (= کار شبیب) چنان بزرگ شد که همۀ خوارج، که بر حَجاج بیرون شدند، از وی بتر نبود.» (بلعمی، تاریخ طبری، ج ۵، ص ۱۵۶۹)
قرن ۵: «پدر ابراهیم کارش (= کار پدر ابراهیم) بتگری بود.» (نیشابوری، قصصالانبیا، ص ۴۳)
قرن ۹: کار امروز را مباش اسیر (= اسیر کار امروز مباش) / بهر فردا ذخیرهای برگیر (جامی، هفت اورنگ، ج ۱، ص ۳۲۲)
قرن ۱۱: «امروز را فردا در پی است (= فردا در پی امروز است).» (حبلهرودی، جامعالتمثیل، ص ۲۹)
قرن ۱۳: «درخت آلوزرد ثمرش (= ثمر درخت آلوزرد) خوب و درشت و آبدار و بیکِرم میشود.» (تحویلدار، جغرافیای اصفهان، ص ۴۴)
قرن ۱۴: «سالارالدوله کارش (= کار سالارالدوله) بالا گرفتهاست.» (معیّرالممالک، وقایعالزمان، ص ۳۷)
معاصر: «جنبش کارگری وظیفهاش (= وظیفۀ جنبش کارگری) بیرون کشیدن رهبری از دست استثمارگران است.» (بهآذین، از هر دری، ج ۱، ص ۱۲۵)
معاصر: «خدا علمش (= علم خدا) فعلی است، نه انفعالی.» (الهی قمشهای، حکمت الهی، ج ۲، ص ۲۵۸)
معاصر: «کیف رضا را قفلش را (= قفل کیف رضا را) بریدند.» (پرویز دوایی، باغ، ص ۱۰۷)
معاصر: «شریفه چادرش (= چادر شریفه) میلغزد رو شانهاش.» (احمد محمود، داستان یک شهر، ص ۲۵)
معاصر: «عشق منطقش (= منطق عشق) دیوانگی است.» (از اینترنت)
یادآوری:
۱) جملهای که در تصویر پیوست آمدهاست نمونهای از همین فرایند مبتداسازی است و درست است: مجموعۀ روحانیت کارش ادامۀ کار انبیاست. تفاوت این جمله با جملۀ «کار مجموعۀ روحانیت ...» در این است که عبارت «مجموعۀ روحانیت» موضوع اصلی گوینده بوده و بر آن تأکید داشتهاست. بنابراین، برای برجستهسازی، آن را در آغاز سخن خود آوردهاست.
۲) برخی از ویراستاران (بخوانید «ویرگولاستاران»)، از سر ناآشنایی با دستور زبانشناختی و ناآگاهی از ویژگیهای ساختاری زبان، مبتداسازی را ـ به گمانهای واهی (از جمله اینکه نوعی گردهبرداری است) ـ نادرست میدانند و با ویرایش و تغییر جمله، نادانسته، برجستهسازی و تأکید نویسنده را از میان میبرند. أعاذنا الله و ایّاکم من شرور أعمالهم و خرابکاریهای أنفسهم!
#دستورزبان #زبانشناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
https://t.me/Matnook_com/5006
در دستورزبان زبانشناختی، به فرایند انتقال یکی از بخشهای جمله به آغاز جمله «مبتداسازی» میگویند. مبتداسازی برای برجسته کردن بخشی از جمله به کار میرود که موضوع اصلی گوینده یا نویسنده است و در نظر او اهمیت بسزایی دارد. مثال (زیرخطدارها مبتداسازی شدهاند):
قرن ۴: «شبیب کارش (= کار شبیب) چنان بزرگ شد که همۀ خوارج، که بر حَجاج بیرون شدند، از وی بتر نبود.» (بلعمی، تاریخ طبری، ج ۵، ص ۱۵۶۹)
قرن ۵: «پدر ابراهیم کارش (= کار پدر ابراهیم) بتگری بود.» (نیشابوری، قصصالانبیا، ص ۴۳)
قرن ۹: کار امروز را مباش اسیر (= اسیر کار امروز مباش) / بهر فردا ذخیرهای برگیر (جامی، هفت اورنگ، ج ۱، ص ۳۲۲)
قرن ۱۱: «امروز را فردا در پی است (= فردا در پی امروز است).» (حبلهرودی، جامعالتمثیل، ص ۲۹)
قرن ۱۳: «درخت آلوزرد ثمرش (= ثمر درخت آلوزرد) خوب و درشت و آبدار و بیکِرم میشود.» (تحویلدار، جغرافیای اصفهان، ص ۴۴)
قرن ۱۴: «سالارالدوله کارش (= کار سالارالدوله) بالا گرفتهاست.» (معیّرالممالک، وقایعالزمان، ص ۳۷)
معاصر: «جنبش کارگری وظیفهاش (= وظیفۀ جنبش کارگری) بیرون کشیدن رهبری از دست استثمارگران است.» (بهآذین، از هر دری، ج ۱، ص ۱۲۵)
معاصر: «خدا علمش (= علم خدا) فعلی است، نه انفعالی.» (الهی قمشهای، حکمت الهی، ج ۲، ص ۲۵۸)
معاصر: «کیف رضا را قفلش را (= قفل کیف رضا را) بریدند.» (پرویز دوایی، باغ، ص ۱۰۷)
معاصر: «شریفه چادرش (= چادر شریفه) میلغزد رو شانهاش.» (احمد محمود، داستان یک شهر، ص ۲۵)
معاصر: «عشق منطقش (= منطق عشق) دیوانگی است.» (از اینترنت)
یادآوری:
۱) جملهای که در تصویر پیوست آمدهاست نمونهای از همین فرایند مبتداسازی است و درست است: مجموعۀ روحانیت کارش ادامۀ کار انبیاست. تفاوت این جمله با جملۀ «کار مجموعۀ روحانیت ...» در این است که عبارت «مجموعۀ روحانیت» موضوع اصلی گوینده بوده و بر آن تأکید داشتهاست. بنابراین، برای برجستهسازی، آن را در آغاز سخن خود آوردهاست.
۲) برخی از ویراستاران (بخوانید «ویرگولاستاران»)، از سر ناآشنایی با دستور زبانشناختی و ناآگاهی از ویژگیهای ساختاری زبان، مبتداسازی را ـ به گمانهای واهی (از جمله اینکه نوعی گردهبرداری است) ـ نادرست میدانند و با ویرایش و تغییر جمله، نادانسته، برجستهسازی و تأکید نویسنده را از میان میبرند. أعاذنا الله و ایّاکم من شرور أعمالهم و خرابکاریهای أنفسهم!
#دستورزبان #زبانشناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
https://t.me/Matnook_com/5006
Telegram
Matnook | ﻣﺘﻨﻮک
پاسخ آزمون: 👇
https://t.me/Matnook_com/5010
https://t.me/Matnook_com/5010
👍19❤3🙏2👌2🔥1
سه قاعدۀ املایی
۱) واژۀ پایانیافته به «ء» (مانند «شیء» و «جزء») بهعلاوۀ «-ی» چگونه نوشته میشود؟ اینگونه: شیئی، جزئی.
۲) واژۀ پایانیافته به «أ» (مانند «خلأ» و «مبدأ») بهعلاوۀ «-ی» چگونه نوشته میشود؟ اینگونه: خلئی، مبدئی.
۳) واژۀ پایانیافته به «ی» بهعلاوۀ «-ی» چگونه نوشته میشود؟ اینگونه: قوریای، مانتوییای، قهوهایای، تیزپِیای.
«سعی» چطور؟ «سعیای» یا «سعیی»؟ اینجا را ببینید.
#املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
۱) واژۀ پایانیافته به «ء» (مانند «شیء» و «جزء») بهعلاوۀ «-ی» چگونه نوشته میشود؟ اینگونه: شیئی، جزئی.
۲) واژۀ پایانیافته به «أ» (مانند «خلأ» و «مبدأ») بهعلاوۀ «-ی» چگونه نوشته میشود؟ اینگونه: خلئی، مبدئی.
۳) واژۀ پایانیافته به «ی» بهعلاوۀ «-ی» چگونه نوشته میشود؟ اینگونه: قوریای، مانتوییای، قهوهایای، تیزپِیای.
«سعی» چطور؟ «سعیای» یا «سعیی»؟ اینجا را ببینید.
#املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
👏12👌4👍3