متنوک | کانال رسمی
10K subscribers
344 photos
229 videos
56 files
797 links
کانال رسمی گروه آموزشی متنوک
مؤسسهٔ تخصصی نگارش و ویرایش کتاب

تلفن: ۰۲۵۳۷۸۳۸۸۹۵

ثبت‌نام دورهٔ جامع ویرایش
یا سفارش ویرایش کتاب:
@MatnookAdmin3

اینستاگرام:
instagram.com/matnook_com

وبگاه (در حال بروزرسانی):
www.matnook.com
Download Telegram
Forwarded from اشارات
نیم‌گیومه، جای خالی یک نشانه در خط فارسی

در فارسی معمولاً برای نقل‌قول از « » استفاده می‌کنیم؛ اما وقتی نقل‌قولی درون نقل‌قول دیگری قرار می‌گیرد، تکرار همین نشانه‌ها می‌تواند خواندن متن را دشوار کند. حتی در شیوه‌نامه‌های معتبری مانند شیوه‌نامهٔ شیکاگو هم برای نقل‌قول‌های تودرتو از گیومهٔ تکی (‘ ’) استفاده می‌شود. در کارگاه‌های آموزش ویرایش هم همین نشانه را به ویرایش‌آموزان می‌آموزند، اما ظاهراً به دلیل بی‌تناسب بودنشان با خط فارسی این نشانه‌ها در نوشتار فارسی چندان جا نیفتاده‌اند.

آیا راه بهتری هست؟

آقای بصام (مدرس ویرایش) در شیوه‌نامهٔ خود استفاده از ‹ › در نقل‌قول‌های تو‌در‌تو را بهترین روش دانسته‌اند و این نشانه را «نیم‌گیومه» نامیده‌اند.
به نظر می‌رسد پیشنهاد ایشان راه‌حلی ساده برای روشن‌تر کردن مرز این دو نقل‌قول است. نویسه‌های ‹ › از نظر ظاهری به گیومه‌های رایج فارسی نزدیک‌ترند و در عین حال به‌روشنی از « » متمایزند؛ بنابراین می‌توانند راه‌حلی متناسب با نیاز نوشتار فارسی باشند.
برای مثال:
«هنگامه گفت: «دیروز به مدیر شرکت گفتم: ‹تصمیمتان انگیزهٔ کارمندها را از بین می‌برد.› اما انگار برایش مهم نبود.»

نام نیم‌گیومه هم به نظرم انتخاب مناسبی است. حدس می‌زنم این نام با الهام از واژهٔ «نیم‌فاصله» ساخته شده باشد. «تک‌گیومه» ممکن بود با گیومهٔ تکی یا آپاستروف (') اشتباه گرفته شود؛ اما نیم‌گیومه نامی متمایزتر است که ارتباط این نشانه‌ها را با خانوادهٔ گیومه‌ها حفظ می‌کند.

اما هنوز یک مشکل باقی می‌ماند!
نشانه‌های ‹ › در شکل متداولشان نوک‌های تیزی دارند؛ حال آنکه خط فارسی دست‌کم در بسیاری از قلم‌های خوش‌ساخت از خطوط نرم و منحنی بهره می‌گیرد. به نظرم اگر قرار است نیم‌گیومه به نشانه‌ای برای نوشتار فارسی تبدیل شود، بهتر است به شکل ظاهری آن هم فکر کنیم. بهتر است گونه‌ای با نوک‌های گردتر و نرم‌تر طراحی کرد که در کنار حروف فارسی هماهنگ‌تر بنشیند، بی‌آنکه تمایز آن با گیومهٔ معمولی از بین برود.
شاید این تغییر ظاهراً کوچک، گامی در جهت سازگارتر کردن نشانه‌گذاری با ویژگی‌های بصری خط فارسی باشد.


افشین فلاطونی، ۱۴۰۵/۸/۵
👍9❤8
فاصله‌گذاری «هر»: یک قاعده و یک استثنا (ویراست جدید)

قاعده: واژهٔ «هر» همواره با کلمۀ بعد از خود بافاصله نوشته می‌شود:

○ زمان، هنگام، لحظه:
هر آن، هر زمان، هر وقت، هر گاه، هر لحظه، هر دقیقه، هر ساعت، و...

○ تکرار و تناوب:
هر بار، هر دفعه، هر چند وقت یک بار، هر از چند گاه، هر از چندی، هر از گاهی، هر روز، هر هفته، هر ماه، هر سال، و...

○ گونه، شیوه، حالت:
هر گونه، هر طور، هر جور، هر نوع، و...

○ اشخاص و افراد:
هر آن‌که، هر آن کس که، هر آن کسی که، هر که، هر کس، هر کسی، هر کس که، هر کسی که، و...

○ گزینش و فردیت:
هر کدام، هر یک، هر یکی، هر دو، و...

○ ادات و مصداق‌های عام:
هر آنچه، هر چه، هر چند، هر آینه، هر کتابی، هر سه نفر، هر سه چهار کیلومتر، و...

استثنا: ساخت «هر + واژه + -ه / -ی» بی‌فاصله نوشته می‌شود:
○ هرباره، هرروزه، هرماهه، هرساله، هرجایی (= بی‌بندوبار)، و...

✎ سید محمد بصام | مبتکر سبک LGET در آموزش ویرایش
@Matnook_com
#فاصله‌گذاری
❤29👌6🙏3👍1
چرا می‌گوییم «اذیتش نکن، گناه داره»؟

چرا عبارتی که در اصل مربوط به مفهوم گناه و معصیت است، گاهی به معنای مظلومیت و بی‌دفاعی یک فرد به کار می‌رود؟
○ در زبان‌شناسی، فرایندی به نام «ذهنی‌شدگی» (subjectification) وجود دارد که از رهگذر آن، معنا به مرور زمان از «توصیف عینی واقعیت‌های جهان خارج» به سمت «بازنمایی جایگاه و نگرش ذهنی گوینده» حرکت می‌کند و دگرگون می‌شود. طبق این فرایند، جملهٔ «گناه داره» از توصیف یک واقعیت اخلاقی بیرونی (یعنی «این کار گناهه») به اِبراز موضع عاطفی و مظلومیت فرد (یعنی «او شایستهٔ رحم و شفقته») تغییر یافته‌است. سپس گوینده، با برجسته‌ کردنِ آسیب‌پذیریِ شخص، حس وجدان و همدلی مخاطب را برمی‌انگیزد تا او را بدون تقابل مستقیم، از ادامهٔ رفتار ناپسندش بازدارد (پدیده‌ای که در زبان‌شناسی، ذیل «نظریهٔ ادب» (politeness theory) و با هدف کاهش تنش و حفظ حرمت (وجهه) شناخته می‌شود).
○ در تحلیل نهایی و به عنوان یادآوری باید گفت که هیچ تغییر و پدیده‌ای در زبان بی‌دلیل نیست. ذهن هوشمند انسان گاهی با تغییر دلالت‌های زبانی می‌کوشد اثرگذاری ارتباطی خود را بهینه‌ کند تا رفتار دیگران را با کمترین هزینهٔ روانی ـ اجتماعی تغییر دهد.

✎ سید محمد بصام | مبتکر سبک LGET در آموزش ویرایش
@Matnook_com
#زبان‌شناسی
❤16👍7👏4🙏1
آ.چهار، A4، یا…؟

این عبارت، یک کد فنی بین‌المللی (مطابق با استاندارد ISO 216) برای ابعاد کاغذ است. بنابراین در رسم‌الخط فارسی باید همه‌جا به صورت «A4» نوشته شود.

نکته: نگارش شناسۀ استاندارد A4 به‌ صورت «آ.چهار» (چنانکه در فرهنگ روز سخن می‌بینیم) نادرست است، زیرا «آ» در این ترکیب نشانۀ اختصاری نیست تا نیازمند نقطه باشد و عدد نیز باید برای خوانایی و دقت ارجاع، به‌ صورت رقمی درج شود. موجه‌ترین صورت برای فارسی‌نویسیِ A4، چه در فرهنگ‌های لغت (به‌ عنوان سرواژه) و چه در متون غیررسمی (مانند داستان، برای حفظ یکدستی بصری)، املای «آ۴» است.

✎ سید محمد بصام | مبتکر سبک LGET در آموزش ویرایش
@Matnook_com
#املا_رسم‌الخط
❤12
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
یک مهارت حیاتی برای تمام مترجم‌ها!📚✨

مترجمِ خوب بودن یعنی متنی روان و بی‌نقص تحویل دادن. بهناز وحدتی، دانشجوی مترجمی زبان انگلیسی از مشهد، توانست با شرکت در دورهٔ متنوک، خودش اولین کتابش را به سلیقۀ‌ خودش، رایگان، و در کمترین زمان ترجمه و ویرایش کند. پس شما هم می‌توانید!

👀 داستان موفقیت سایر دانشجویان ما:
@Matnook_01
🔰 عضویت در کانال آموزشی متنوک:
@Matnook_com
📸 ما را در اینستاگرام دنبال کنید:
instagram.com/matnook_com
👍1