🧠 دربارهٔ «شستوشوی مغزی»
✍️ ۱) در دانش زبانشناسی و فن ویرایش زبانی، «گردهبرداری» (یا، به یک اعتبار، «ترجمۀ قرضی») یکی از فرایندهای رایج واژهسازی در زبان برای بیان مفاهیم جدید است که از رهگذر آن، هریک از بخشهای یک واژه یا عبارت از زبان مبدأ به زبان مقصد ترجمه میشود. گردهبرداری لزوماً ناپسند و نادرست نیست و معمولاً موجب غنای واژگانی زبان میشود.
✍️ ۲) در فارسی، صدها واژۀ گردهبرداریشده وجود دارد که یکی از آنها «شستوشوی مغزی» (brainwashing) است. این اصطلاح ـ که به معنای «کوشش سازمانیافته برای از میان بردن باورهای شخص و جایگزینی باورهای دیگر از راه جدا کردن او از محیط فکریاش و ایجاد محیطی متفاوت با آن» است ـ در زبان گفتار و نوشتار رواج دارد و کاربردش بیاشکال است:
📌 «امروزه شستشوی مغزی بهسادگی صورت میگیرد و [...] تجربه اثبات کردهاست کسانی که شستشوی مغزی میشوند از عقاید خود تا پای جان دفاع میکنند.» (جلالالدین قیاسی، مبانی سیاست جنایی حکومت اسلامی، ص ۳۰۴)
📌 «باید شما را شستوشوی مغزی داد. باید این افکار منجمدِ مبتذل را از مغزتان بیرون کرد.» (امیرحسن چهلتن، دخیل بر پنجرۀ فولاد، ص ۱۲۲، به نقل از فرهنگ بزرگ سخن، ذیل سرواژۀ «شُست»)
📌 «مردم رو شستشوی مغزی میده و نمیذاره حرفهام رو باور کنن.» (مهناز کریمی، سنج و صنوبر، ص ۱۱۱)
✍️ ۳) سخن پایانی (the last word): اگر ترجمۀ آزاد (free translation) کردیم یا برای مثال (for example) کتابی بازچاپ (reprint) شد، با آغوش باز (with open arms) به پیشواز هرگونه ترجمۀ قرضیِ (loan translation) مفید برویم و البته غلطهای املایی (spelling mistake) را هم بگیریم، زیرا کسانی که تحصیلات دانشگاهی (university education) دارند، در کشورهای جهان سوم (the Third World) و درحال توسعه (developing country)، با آسایش خاطر (peace of mind) گردهبرداریها را بهکار میبرند و آنها را بیشتر موجب آزادی بیان (freedom of speech) میدانند تا تهدیدی (threat) برای زبان. این فرسته (post) صرفاً جهت شستوشوی مغزی (brainwashing) شماست! 😊 (این بخش بهطنز و با برخی از واژههای گردهبرداریشده در فارسی برای نمایش رواج آنها ساخته شدهاست.)
#زبانشناسی #گردهبرداری
سید محمد بصام
@Matnook_com
✍️ ۱) در دانش زبانشناسی و فن ویرایش زبانی، «گردهبرداری» (یا، به یک اعتبار، «ترجمۀ قرضی») یکی از فرایندهای رایج واژهسازی در زبان برای بیان مفاهیم جدید است که از رهگذر آن، هریک از بخشهای یک واژه یا عبارت از زبان مبدأ به زبان مقصد ترجمه میشود. گردهبرداری لزوماً ناپسند و نادرست نیست و معمولاً موجب غنای واژگانی زبان میشود.
✍️ ۲) در فارسی، صدها واژۀ گردهبرداریشده وجود دارد که یکی از آنها «شستوشوی مغزی» (brainwashing) است. این اصطلاح ـ که به معنای «کوشش سازمانیافته برای از میان بردن باورهای شخص و جایگزینی باورهای دیگر از راه جدا کردن او از محیط فکریاش و ایجاد محیطی متفاوت با آن» است ـ در زبان گفتار و نوشتار رواج دارد و کاربردش بیاشکال است:
📌 «امروزه شستشوی مغزی بهسادگی صورت میگیرد و [...] تجربه اثبات کردهاست کسانی که شستشوی مغزی میشوند از عقاید خود تا پای جان دفاع میکنند.» (جلالالدین قیاسی، مبانی سیاست جنایی حکومت اسلامی، ص ۳۰۴)
📌 «باید شما را شستوشوی مغزی داد. باید این افکار منجمدِ مبتذل را از مغزتان بیرون کرد.» (امیرحسن چهلتن، دخیل بر پنجرۀ فولاد، ص ۱۲۲، به نقل از فرهنگ بزرگ سخن، ذیل سرواژۀ «شُست»)
📌 «مردم رو شستشوی مغزی میده و نمیذاره حرفهام رو باور کنن.» (مهناز کریمی، سنج و صنوبر، ص ۱۱۱)
✍️ ۳) سخن پایانی (the last word): اگر ترجمۀ آزاد (free translation) کردیم یا برای مثال (for example) کتابی بازچاپ (reprint) شد، با آغوش باز (with open arms) به پیشواز هرگونه ترجمۀ قرضیِ (loan translation) مفید برویم و البته غلطهای املایی (spelling mistake) را هم بگیریم، زیرا کسانی که تحصیلات دانشگاهی (university education) دارند، در کشورهای جهان سوم (the Third World) و درحال توسعه (developing country)، با آسایش خاطر (peace of mind) گردهبرداریها را بهکار میبرند و آنها را بیشتر موجب آزادی بیان (freedom of speech) میدانند تا تهدیدی (threat) برای زبان. این فرسته (post) صرفاً جهت شستوشوی مغزی (brainwashing) شماست! 😊 (این بخش بهطنز و با برخی از واژههای گردهبرداریشده در فارسی برای نمایش رواج آنها ساخته شدهاست.)
#زبانشناسی #گردهبرداری
سید محمد بصام
@Matnook_com
❤14🤩7👌4🔥1
✍️ وقتی مینویسیم «ویراستار: مصطفی ملکیان»، یعنی مصطفی ملکیان ویراستار است یا ویراستار مصطفی ملکیان است. ولی وقتی مینویسیم «ویراسته: مصطفی ملکیان»، یعنی مصطفی ملکیان ویراسته است یا ویراسته مصطفی ملکیان است! بنابراین اینجا دونقطه اضافی و نادرست است و تنها در صورتی درست است که بهجای «ویراسته» بنویسیم «ویراستار». در نتیجه:
🗝 یا ویراستۀ مصطفی ملکیان (بی دونقطه)؛
🗝 یا ویراستار: مصطفی ملکیان (با دونقطه).
💡 یادآوری:
بهتر بود بر روی جلد نوشته میشد «ویراستار فارسی: مصطفی ملکیان». همچنین، درست بود که مینوشت «مترجم و محقق: انشاءالله رحمتی»، نه ترجمه و تحقیق: انشاءالله رحمتی.
📌 حتماً این را ببینید: یک دونقطهٔ غلط!
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
🗝 یا ویراستۀ مصطفی ملکیان (بی دونقطه)؛
🗝 یا ویراستار: مصطفی ملکیان (با دونقطه).
💡 یادآوری:
بهتر بود بر روی جلد نوشته میشد «ویراستار فارسی: مصطفی ملکیان». همچنین، درست بود که مینوشت «مترجم و محقق: انشاءالله رحمتی»، نه ترجمه و تحقیق: انشاءالله رحمتی.
📌 حتماً این را ببینید: یک دونقطهٔ غلط!
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
👌31👍16❤12🙏2👏1
متنوک | کانال رسمی
اینها همیشه بافاصله: مگر آنکه، مگر اینکه، مگر نه آنکه، مگر نه اینکه، مگر نه. این همیشه بیفاصله: وگرنه (= «در غیر این صورت»). #فاصلهگذاری سید محمد بصام @Matnook_com
چهار واژۀ زیر همیشه پیوسته (سرهم):
اینجا، آنجا، آنچه، آنگاه.
چهار واژۀ زیر همیشه با نیمفاصله:
اینکه، آنکه، اینها، آنها.
#املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
اینجا، آنجا، آنچه، آنگاه.
چهار واژۀ زیر همیشه با نیمفاصله:
اینکه، آنکه، اینها، آنها.
#املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
🙏30👌9❤6👏2
The_method_of_teaching_semicolon_usage_to_third_and_fourth_grade.pdf
205.2 KB
شیوۀ آموزش کاربرد نشانۀ نقطهویرگول
به دانشآموزان پایۀ سوم و چهارم ابتدایی
در ۵ گام همراه با کاربرگ (برگۀ تمرین)
این شیوهنامۀ مختصر را به درخواست یکی از دانشجویانم، که آموزگار مقطع ابتدایی است، نوشتهام. امیدوارم برای شما و دیگر آموزگاران نیز مفید باشد.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
به دانشآموزان پایۀ سوم و چهارم ابتدایی
در ۵ گام همراه با کاربرگ (برگۀ تمرین)
این شیوهنامۀ مختصر را به درخواست یکی از دانشجویانم، که آموزگار مقطع ابتدایی است، نوشتهام. امیدوارم برای شما و دیگر آموزگاران نیز مفید باشد.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
❤23👍8🙏8👌3🤩2
دربارۀ «بلکفرایدی» و معادل آن در فارسی
📜 پیشینۀ تاریخی:
«بلکفرایدی» به رسوایی بازار طلا در جمعه، ۲۴ سپتامبر ۱۸۶۹، در آمریکا برمیگردد که زمیندارانی پس از جنگهای داخلی آمریکا با احتکار طلا به سودهای کلانی رسیدند، اما با مداخلۀ دولت و عرضۀ گستردۀ طلا قیمتها سقوط کرد و زندگی بسیاری نابود شد. از آن پس، این روز «جمعۀ سیاه» نام گرفت. این نام سپس به روز خریدهای ارزان تبدیل شد و امروزه به معنای «حراج بزرگ در آخرین جمعۀ نوامبر» در بسیاری از کشورهای جهان رواج دارد.
🌐 بلکفرایدی در ایران:
گسترش فضای مجازی و کمرنگ شدن مرزهای فرهنگی موجب ورود این سنت غربی به ایران شدهاست (مانند ولنتاین و هالووین). اگرچه زمان آن با تقویم ایرانی همخوانی ندارد و آخرین جمعۀ اسفند مناسبتر است، اما فروشگاههای آنلاین و مراکز خرید ایرانی با ارائۀ تخفیفهای ویژه از این فرصت برای جذب مشتری و افزایش فروش استفاده میکنند.
📚 معادل «بلکفرایدی» در فارسی:
ترجمۀ لفظبهلفظ Black Friday «جمعۀ سیاه» است. این عبارت پیشتر در ایران یادآور کشتار ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ در میدان ژاله بود، اما بهتدریج بار معنایی اقتصادی آن غالب شد و آن رویداد تاریخی از ذهنها رنگ باخت. از آنجا که «جمعۀ سیاه» بهاصطلاح تیره بود، یعنی برای فارسیزبانان بیانگر مفهوم اصلی نبود، برخی عبارت «حراج جمعه» را به کار بردند و سپس، طبق فرایند «آمیزهسازی»، بهطور طبیعی واژۀ «حراجمعه» را ساختند («آمیزهسازی» (blending) به معنای «ادغام بخشهایی از دو یا چند واژه و ساختن یک واژهٔ جدید از آنها» است).
🇮🇷 امروز، در شرایط هجوم سیلآسای واژههای بیگانه، بهتر است برای پاسداشت زبان فارسی «حراجمعه» یا دیگر تعابیر فارسی (مانند «جمعۀ شگفتانگیز») را به کار ببریم و به سهم خود از رواج واژههای بیگانه جلوگیری کنیم.
#واژهشناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
📜 پیشینۀ تاریخی:
«بلکفرایدی» به رسوایی بازار طلا در جمعه، ۲۴ سپتامبر ۱۸۶۹، در آمریکا برمیگردد که زمیندارانی پس از جنگهای داخلی آمریکا با احتکار طلا به سودهای کلانی رسیدند، اما با مداخلۀ دولت و عرضۀ گستردۀ طلا قیمتها سقوط کرد و زندگی بسیاری نابود شد. از آن پس، این روز «جمعۀ سیاه» نام گرفت. این نام سپس به روز خریدهای ارزان تبدیل شد و امروزه به معنای «حراج بزرگ در آخرین جمعۀ نوامبر» در بسیاری از کشورهای جهان رواج دارد.
🌐 بلکفرایدی در ایران:
گسترش فضای مجازی و کمرنگ شدن مرزهای فرهنگی موجب ورود این سنت غربی به ایران شدهاست (مانند ولنتاین و هالووین). اگرچه زمان آن با تقویم ایرانی همخوانی ندارد و آخرین جمعۀ اسفند مناسبتر است، اما فروشگاههای آنلاین و مراکز خرید ایرانی با ارائۀ تخفیفهای ویژه از این فرصت برای جذب مشتری و افزایش فروش استفاده میکنند.
📚 معادل «بلکفرایدی» در فارسی:
ترجمۀ لفظبهلفظ Black Friday «جمعۀ سیاه» است. این عبارت پیشتر در ایران یادآور کشتار ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ در میدان ژاله بود، اما بهتدریج بار معنایی اقتصادی آن غالب شد و آن رویداد تاریخی از ذهنها رنگ باخت. از آنجا که «جمعۀ سیاه» بهاصطلاح تیره بود، یعنی برای فارسیزبانان بیانگر مفهوم اصلی نبود، برخی عبارت «حراج جمعه» را به کار بردند و سپس، طبق فرایند «آمیزهسازی»، بهطور طبیعی واژۀ «حراجمعه» را ساختند («آمیزهسازی» (blending) به معنای «ادغام بخشهایی از دو یا چند واژه و ساختن یک واژهٔ جدید از آنها» است).
🇮🇷 امروز، در شرایط هجوم سیلآسای واژههای بیگانه، بهتر است برای پاسداشت زبان فارسی «حراجمعه» یا دیگر تعابیر فارسی (مانند «جمعۀ شگفتانگیز») را به کار ببریم و به سهم خود از رواج واژههای بیگانه جلوگیری کنیم.
#واژهشناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
👍25🙏16❤12👏4🤩2
✍️ هنگامى جملههای معترضه یا عبارتهای تأکیدى را میان دو تیره مىگذاریم که دور از ذهن و نامرتبط با جملهٔ اصلى باشند یا بخواهیم آنها را برجسته کنیم. بنابراین جملهٔ تصویر باید اینگونه نشانهگذارى شود:
درست است که قاتل ـ و نمیدانم هر کوفتی ـ هستی، ولی آدم خیلی خوبی هستی. (رِی لوریگا، تفنگ برادرم، مترجم: اسدالله امرایی، از اینستاگرام نشر چشمه)
💡 یادآوری:
🗝 ۱) شمارۀ نویسۀ «ـ» در ورد ۰۶۴۰ است.
🗝 ۲) در این کاربرد، قبل و بعد از آن فقط یک فاصلۀ معمولی میآید.
📌 ببینید: تفاوت ویرگول با تیره در جملههای معترضه یا تأکیدی چیست؟.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
درست است که قاتل ـ و نمیدانم هر کوفتی ـ هستی، ولی آدم خیلی خوبی هستی. (رِی لوریگا، تفنگ برادرم، مترجم: اسدالله امرایی، از اینستاگرام نشر چشمه)
💡 یادآوری:
🗝 ۱) شمارۀ نویسۀ «ـ» در ورد ۰۶۴۰ است.
🗝 ۲) در این کاربرد، قبل و بعد از آن فقط یک فاصلۀ معمولی میآید.
📌 ببینید: تفاوت ویرگول با تیره در جملههای معترضه یا تأکیدی چیست؟.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
🙏11❤4👍4
Forwarded from نتایج و نظرات ویرایشآموزان متنوک
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔺شیلا هاشمی، از تهران، عضو بازنشستۀ هیئتعلمی دانشگاه علوم پزشکی ایران
👉 01:59
👉 03:35
🎞ویدئو سایر شرکتکنندگان:
@Matnook_01
🔰کانال مؤسسه در تلگرام:
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
👉 01:59
👉 03:35
🎞ویدئو سایر شرکتکنندگان:
@Matnook_01
🔰کانال مؤسسه در تلگرام:
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
❤5
متنوک | کانال رسمی
✍️ هنگامى جملههای معترضه یا عبارتهای تأکیدى را میان دو تیره مىگذاریم که دور از ذهن و نامرتبط با جملهٔ اصلى باشند یا بخواهیم آنها را برجسته کنیم. بنابراین جملهٔ تصویر باید اینگونه نشانهگذارى شود: درست است که قاتل ـ و نمیدانم هر کوفتی ـ هستی، ولی آدم…
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔍 تفاوت ویرگول با تیره در جملههای معترضه یا تأکیدی چیست؟
✍️ این ویدیو بخشی از قسمت ۴۸ دورهٔ جامع ویرایش است که به کاربردهای ویرگول در نشانهگذاری میپردازد.
📌 اینجا را هم ببینید.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
✍️ این ویدیو بخشی از قسمت ۴۸ دورهٔ جامع ویرایش است که به کاربردهای ویرگول در نشانهگذاری میپردازد.
📌 اینجا را هم ببینید.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
❤12👏4
📚 فرهنگوارۀ واژگان اداری (۵۰۱ واژه)
🎯 هدف: شناسایی و جایگزینی واژهها و عبارتهای بیگانه و متکلفانه در نامههای اداری و متون رسمی برای افزایش روانی و شفافیت.
👥 مخاطبان: همۀ فعالان حوزۀ متون رسمی: کارمندان، مدیران، نویسندگان، ویراستاران، مترجمان.
💡 نکتۀ کلیدی: معادلهای پیشنهادی صرفاً ترجمۀ تحتاللفظی نیستند، بلکه کاربردی و براساس جملههای واقعی انتخاب شدهاند. مثال: «فیالجمله» ⟵ «بهاجمال؛ بهطور کلی؛ در مجموع».
✍️ یادآوری: این فرهنگواره بخشی از «دورۀ جامع نامهنگاری» است.
📥 از اینجا دانلود کنید.
#ویرایش_زبانی
سید محمد بصام
@Matnook_com
🎯 هدف: شناسایی و جایگزینی واژهها و عبارتهای بیگانه و متکلفانه در نامههای اداری و متون رسمی برای افزایش روانی و شفافیت.
👥 مخاطبان: همۀ فعالان حوزۀ متون رسمی: کارمندان، مدیران، نویسندگان، ویراستاران، مترجمان.
💡 نکتۀ کلیدی: معادلهای پیشنهادی صرفاً ترجمۀ تحتاللفظی نیستند، بلکه کاربردی و براساس جملههای واقعی انتخاب شدهاند. مثال: «فیالجمله» ⟵ «بهاجمال؛ بهطور کلی؛ در مجموع».
✍️ یادآوری: این فرهنگواره بخشی از «دورۀ جامع نامهنگاری» است.
📥 از اینجا دانلود کنید.
#ویرایش_زبانی
سید محمد بصام
@Matnook_com
Telegram
متنوک | کانال رسمی
فرهنگوارۀ واژگان اداری (رایگان)
۵۰۱ واژه و عبارت بیگانه یا متکلفانه همراه با جایگزینهای مناسب و کاربردی برای نامههای اداری و متنهای رسمی
✍️ این فایل بخشی از «دورۀ جامع نامهنگاری» است.
#ویرایش_زبانی
سید محمد بصام
@Matnook_com
۵۰۱ واژه و عبارت بیگانه یا متکلفانه همراه با جایگزینهای مناسب و کاربردی برای نامههای اداری و متنهای رسمی
✍️ این فایل بخشی از «دورۀ جامع نامهنگاری» است.
#ویرایش_زبانی
سید محمد بصام
@Matnook_com
❤7🙏1👌1
متنوک | کانال رسمی
Photo
❌ ناویراسته (تصویر پیوست):
کدوم رمان ایرنیه
که بیشتر از یهبار خوندهیش؟
(از اینستاگرام نشر چشمه)
✅ ویراسته:
کدوم رمانِ ایرانیه
که بیشتر از یه بار خوندیش؟
📚 نکتهها:
✍️ چون جمله را در دو خط نوشتهاند، زیر «رمان» باید کسره گذاشت که «کدوم رمان، ایرانیه» خوانده نشود. اگر در یک خط مینوشتند، نیازی به کسره نبود.
✍️ سنت املایی و رسمالخطی فارسی بر پیوستهنویسی است و سه واژۀ «بیشتر» و «کمتر» و «بهتر» نیز همیشه پیوسته (سرهم) نوشته میشوند. رسمالخط «بیشتر» غلط نیست، ولی زیادهروی در جدانویسی است.
✍️ عبارت «یه بار»، گذشته از اینکه چه نقشی در جمله دارد، عدد و معدود (گروه اسمی) است و باید بافاصله نوشته شود: یه بار، دو بار، ده بار، هزار بار، یه دفعه، دو دفعه، ده مرتبه، هزار مرتبه، و ... .
🗝 ببینید: فاصلهگذاری ۳۳۵ واژه و عبارت «یک»دار.
✍️ صورت گفتاری «خواندهایاش» میشود «خوندیش»، نه *خوندهیش.
🔍 توضیح مختصر اما کمی فنی اینکه: ماضی ساده و نقلی کاملاً متفاوت تلفظ میشوند؛ تکیه در ماضی ساده بر روی هجای ماقبل پایانی است (xundiš') و در ماضی نقلی بر روی هجای آخر (xun'di:š). همچنین به جبرانِ حذفِ صامتِ میانجیِ همزه و ادغام مصوتِ پایانیِ صفتِ مفعولی و مصوتِ آغازینِ شناسۀ فعل، مصوت جدید کشیدهتر تلفظ میشود. اما این تفاوتها و تغییرات را بهدلیل کاستیهای ذاتیِ خطِ فارسی نمیتوان به تمامی و دقت نشان داد. بنابراین، در خط، «خواندهای» بهصورت «خوندی» (و نه *خوندهی) نوشته میشود و خواننده هم با توجه به بافت میتواند درست بخواند و ماضی ساده و نقلی را بهآسانی تشخیص دهد. وانگهی، صورت نوشتاری «خوندهی» یادآور واژههای مختوم به e است که در حالت اضافه y میانجی میگیرند (مانند «گفتهی») و این ممکن است موجب گمراهی، تردید، یا درنگ نابجای خواننده شود. در ضمن، با استناد به پیکرههای زبانی و بررسی منابع داستانی، نویسندگانْ فعلهایی مانند «خواندهای» را بهصورت *خوندهی نمینویسند یا «رفتهای» را بهصورت *رفتهی، بلکه آن را بهصورت ماضی ساده مینویسند. برای نمونه، احمد محمود، در درخت انجیر معابد، ج ۱، ص ۲۴۳، «رفتهای» را «رفتی» نوشتهاست: «نکند همه را از آنجا کش رفتی؟»
#تمرین_ویرایش #زبانشناسی #املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
کدوم رمان ایرنیه
که بیشتر از یهبار خوندهیش؟
(از اینستاگرام نشر چشمه)
✅ ویراسته:
کدوم رمانِ ایرانیه
که بیشتر از یه بار خوندیش؟
📚 نکتهها:
✍️ چون جمله را در دو خط نوشتهاند، زیر «رمان» باید کسره گذاشت که «کدوم رمان، ایرانیه» خوانده نشود. اگر در یک خط مینوشتند، نیازی به کسره نبود.
✍️ سنت املایی و رسمالخطی فارسی بر پیوستهنویسی است و سه واژۀ «بیشتر» و «کمتر» و «بهتر» نیز همیشه پیوسته (سرهم) نوشته میشوند. رسمالخط «بیشتر» غلط نیست، ولی زیادهروی در جدانویسی است.
✍️ عبارت «یه بار»، گذشته از اینکه چه نقشی در جمله دارد، عدد و معدود (گروه اسمی) است و باید بافاصله نوشته شود: یه بار، دو بار، ده بار، هزار بار، یه دفعه، دو دفعه، ده مرتبه، هزار مرتبه، و ... .
🗝 ببینید: فاصلهگذاری ۳۳۵ واژه و عبارت «یک»دار.
✍️ صورت گفتاری «خواندهایاش» میشود «خوندیش»، نه *خوندهیش.
🔍 توضیح مختصر اما کمی فنی اینکه: ماضی ساده و نقلی کاملاً متفاوت تلفظ میشوند؛ تکیه در ماضی ساده بر روی هجای ماقبل پایانی است (xundiš') و در ماضی نقلی بر روی هجای آخر (xun'di:š). همچنین به جبرانِ حذفِ صامتِ میانجیِ همزه و ادغام مصوتِ پایانیِ صفتِ مفعولی و مصوتِ آغازینِ شناسۀ فعل، مصوت جدید کشیدهتر تلفظ میشود. اما این تفاوتها و تغییرات را بهدلیل کاستیهای ذاتیِ خطِ فارسی نمیتوان به تمامی و دقت نشان داد. بنابراین، در خط، «خواندهای» بهصورت «خوندی» (و نه *خوندهی) نوشته میشود و خواننده هم با توجه به بافت میتواند درست بخواند و ماضی ساده و نقلی را بهآسانی تشخیص دهد. وانگهی، صورت نوشتاری «خوندهی» یادآور واژههای مختوم به e است که در حالت اضافه y میانجی میگیرند (مانند «گفتهی») و این ممکن است موجب گمراهی، تردید، یا درنگ نابجای خواننده شود. در ضمن، با استناد به پیکرههای زبانی و بررسی منابع داستانی، نویسندگانْ فعلهایی مانند «خواندهای» را بهصورت *خوندهی نمینویسند یا «رفتهای» را بهصورت *رفتهی، بلکه آن را بهصورت ماضی ساده مینویسند. برای نمونه، احمد محمود، در درخت انجیر معابد، ج ۱، ص ۲۴۳، «رفتهای» را «رفتی» نوشتهاست: «نکند همه را از آنجا کش رفتی؟»
#تمرین_ویرایش #زبانشناسی #املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
Telegram
متنوک | کانال رسمی
❤15🙏6👍4
🔍 فرمول جمع ترکیبهای اضافی
✍️ بسیاری از نویسندگان هنگام جمع بستن ترکیبهایی مانند «بند رخت» تردید میکنند که آیا «بندهای رخت» درست است یا «بند رختها». قاعدۀ ساده و کاربردی این است:
🗝 در زبان فارسی، وقتی دو واژه با نشانهٔ اضافه (= کسره) به هم وصل میشوند، معمولاً نشانۀ جمع در پایان واژهٔ اول میآید:
✅ کتابهای کودک
❌ کتاب کودکها
✅ لباسهای مدرسه
❌ لباس مدرسهها
✅ بندهای رخت (چندین بند که مخصوص رخت است.)
❌ بند رختها (مگر اینکه منظور یک بند برای چندین رخت باشد.)
🗝 دلیل:
در ترکیبهای اضافی، نقش اصلی برای مضاف یا همان هستهٔ گروه اسمی است که جمع بسته میشود، ولی مضافالیه یا وابستهٔ پسین فقط نقش توضیحی یا توصیفی دارد و معمولاً جمع بسته نمیشود (برای آگاهی بیشتر، رک: Sadeghi, A. A. & Perry, J. R., «EŻĀFA», Encyclopaedia Iranica (مقدمه و شرح ساختار ezāfe، توضیح head / modifier و اشاره به نقش جمع / hā–)).
💎 خلاصهٔ قاعده:
مضاف (هسته) + ـها + «ی» (میانجی) + مضافالیه (وابستهٔ پسین): خانههای مردم.
💡 یادآوری:
اگر کسرهٔ ترکیب حذف یا خفیف شده باشد و ترکیب را تبدیل به واژه کرده باشد، نشانهٔ جمع همیشه در پایان میآید و با نیمفاصله نوشته میشود: پشمشیشهها، تختخوابها، جاروبرقیها، مادرزنها، و ... .
📌 ببینید: ۲ نکته دربارۀ «کسرۀ خفیف» که شاید ندانید!.
#زبانشناسی #دستورزبان
سید محمد بصام
@Matnook_com
✍️ بسیاری از نویسندگان هنگام جمع بستن ترکیبهایی مانند «بند رخت» تردید میکنند که آیا «بندهای رخت» درست است یا «بند رختها». قاعدۀ ساده و کاربردی این است:
🗝 در زبان فارسی، وقتی دو واژه با نشانهٔ اضافه (= کسره) به هم وصل میشوند، معمولاً نشانۀ جمع در پایان واژهٔ اول میآید:
✅ کتابهای کودک
❌ کتاب کودکها
✅ لباسهای مدرسه
❌ لباس مدرسهها
✅ بندهای رخت (چندین بند که مخصوص رخت است.)
❌ بند رختها (مگر اینکه منظور یک بند برای چندین رخت باشد.)
🗝 دلیل:
در ترکیبهای اضافی، نقش اصلی برای مضاف یا همان هستهٔ گروه اسمی است که جمع بسته میشود، ولی مضافالیه یا وابستهٔ پسین فقط نقش توضیحی یا توصیفی دارد و معمولاً جمع بسته نمیشود (برای آگاهی بیشتر، رک: Sadeghi, A. A. & Perry, J. R., «EŻĀFA», Encyclopaedia Iranica (مقدمه و شرح ساختار ezāfe، توضیح head / modifier و اشاره به نقش جمع / hā–)).
💎 خلاصهٔ قاعده:
مضاف (هسته) + ـها + «ی» (میانجی) + مضافالیه (وابستهٔ پسین): خانههای مردم.
💡 یادآوری:
اگر کسرهٔ ترکیب حذف یا خفیف شده باشد و ترکیب را تبدیل به واژه کرده باشد، نشانهٔ جمع همیشه در پایان میآید و با نیمفاصله نوشته میشود: پشمشیشهها، تختخوابها، جاروبرقیها، مادرزنها، و ... .
📌 ببینید: ۲ نکته دربارۀ «کسرۀ خفیف» که شاید ندانید!.
#زبانشناسی #دستورزبان
سید محمد بصام
@Matnook_com
❤30👍10🙏7👏5
📚 گفتارینویسی فعل «خواستن»
✍️ ماضی ساده:
خواسم، خواسی، خواس، خواسیم، خواسید / خواسین، خواسن
✍️ ماضی نقلی:
خواسهم، خواسی، خواسه، خواسیم، خواسید / خواسین، خواسهن
✍️ ماضی نقلی مستمر:
میخواسهم، میخواسی، میخواسه، میخواسیم، میخواسید / میخواسین، میخواسهن
✍️ ماضی استمراری:
میخواسم، میخواسی، میخواس، میخواسیم، میخواسید / میخواسین، میخواسن
✍️ ماضی بعید:
خواسه بودم، خواسه بودی، خواسه بود، خواسه بودیم، خواسه بودید / بودین، خواسه بودن
✍️ ماضی ابعد:
خواسه بودهم، خواسه بودی، خواسه بوده، خواسه بودیم، خواسه بودید / بودین، خواسه بودهن
✍️ ماضی التزامی:
خواسه باشم، خواسه باشی، خواسه باشه، خواسه باشیم، خواسه باشید / باشین، خواسه باشن
✍️ مضارع اِخباری:
میخوام، میخوای، میخواد، میخوایم، میخواید / میخواین، میخوان
✍️ مضارع التزامی:
بخوام، بخوای، بخواد، بخوایم، بخواید / بخواین، بخوان
✍️ فعل امر:
بخواه، بخواید / بخواین
💡 یادآوری:
در فعلهای ماضی، واج /ت/ حذف و واج /س/ مشدد میشود، مانند /خواستم/ > /خواسّم/ (گذاشتن تشدید الزامی نیست). در نوشتار، حذف /ت/ (با رعایت «یکدستی») اختیاری است:
- «میخواستم بگم نمیرم.» (سیامک گلشیری، اوّلین روز تابستان، ص ۷۴)
- «میخواسم بهشون بگم.» (جمال میرصادقی، کلاغها و آدمها، ص ۷۰)
📌 توضیح پایانی این فرسته را هم ببینید.
#گفتارینویسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
✍️ ماضی ساده:
خواسم، خواسی، خواس، خواسیم، خواسید / خواسین، خواسن
✍️ ماضی نقلی:
خواسهم، خواسی، خواسه، خواسیم، خواسید / خواسین، خواسهن
✍️ ماضی نقلی مستمر:
میخواسهم، میخواسی، میخواسه، میخواسیم، میخواسید / میخواسین، میخواسهن
✍️ ماضی استمراری:
میخواسم، میخواسی، میخواس، میخواسیم، میخواسید / میخواسین، میخواسن
✍️ ماضی بعید:
خواسه بودم، خواسه بودی، خواسه بود، خواسه بودیم، خواسه بودید / بودین، خواسه بودن
✍️ ماضی ابعد:
خواسه بودهم، خواسه بودی، خواسه بوده، خواسه بودیم، خواسه بودید / بودین، خواسه بودهن
✍️ ماضی التزامی:
خواسه باشم، خواسه باشی، خواسه باشه، خواسه باشیم، خواسه باشید / باشین، خواسه باشن
✍️ مضارع اِخباری:
میخوام، میخوای، میخواد، میخوایم، میخواید / میخواین، میخوان
✍️ مضارع التزامی:
بخوام، بخوای، بخواد، بخوایم، بخواید / بخواین، بخوان
✍️ فعل امر:
بخواه، بخواید / بخواین
💡 یادآوری:
در فعلهای ماضی، واج /ت/ حذف و واج /س/ مشدد میشود، مانند /خواستم/ > /خواسّم/ (گذاشتن تشدید الزامی نیست). در نوشتار، حذف /ت/ (با رعایت «یکدستی») اختیاری است:
- «میخواستم بگم نمیرم.» (سیامک گلشیری، اوّلین روز تابستان، ص ۷۴)
- «میخواسم بهشون بگم.» (جمال میرصادقی، کلاغها و آدمها، ص ۷۰)
📌 توضیح پایانی این فرسته را هم ببینید.
#گفتارینویسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
❤21🙏5
💎 در گروه «انجمن ویراستاران متنوک»، همیشه به پرسشهای دانشجویانم پاسخ میدهم و تمرین ویرایش هم میدهم. این گروه برای شرکتکنندگان در «دورهٔ جامع ویرایش» دائمی و رایگان است. 🎁
📌 شما هم دوست دارید در این گروه باشید؟ 😊
@Matnook_com
📌 شما هم دوست دارید در این گروه باشید؟ 😊
@Matnook_com
❤13👍7👏1🙏1
📚 ۴ قاعدۀ فاصلهگذاری برای بینهایت واژه!
🔑 قاعدۀ اول: عدد + واژه + «ـه» همیشه با نیمفاصله / بیفاصله: (سفر) یکروزه؛ (شیرآلات) دوکاره؛ (نوزاد) سهماهه؛ (پاککنندۀ) چندمنظوره.
🔑 قاعدۀ دوم: عدد + واژه + «ـی» همیشه با نیمفاصله / بیفاصله: (حرکت) یکبُعدی؛ (اختلال) دوشخصیتی؛ (تختۀ) سهلایی؛ (جهان) چندقطبی.
✍️ یادآوری:
📌 ۱) «چند» عدد مبهم است و برای همین در قاعدۀ ۱ و ۲ بهجای عدد آمدهاست.
📌 ۲) در قاعدۀ ۱ و ۲، گاهی دو عدد میآید و در این صورت نیز کاملاً با نیمفاصله / بیفاصله نوشته میشوند: (دختر) پنجششساله؛ (پرتاب) سیچهلمتری.
📌 ۳) واژههایی مانند «یکروزگی»، «چندماهگی»، یا «سیچهلسالگی» نیز جزو قاعدۀ دوماند و همیشه با نیمفاصله / بیفاصله نوشته میشوند.
🔑 قاعدۀ سوم: «هر» + واژه + «ـه» همیشه بیفاصله: هرروزه؛ هرماهه؛ هرساله.
🔑 قاعدۀ چهارم: «همه» + واژه + «ـه» همیشه با نیمفاصله: همهروزه؛ همهساله؛ همهجانبه.
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
🔑 قاعدۀ اول: عدد + واژه + «ـه» همیشه با نیمفاصله / بیفاصله: (سفر) یکروزه؛ (شیرآلات) دوکاره؛ (نوزاد) سهماهه؛ (پاککنندۀ) چندمنظوره.
🔑 قاعدۀ دوم: عدد + واژه + «ـی» همیشه با نیمفاصله / بیفاصله: (حرکت) یکبُعدی؛ (اختلال) دوشخصیتی؛ (تختۀ) سهلایی؛ (جهان) چندقطبی.
✍️ یادآوری:
📌 ۱) «چند» عدد مبهم است و برای همین در قاعدۀ ۱ و ۲ بهجای عدد آمدهاست.
📌 ۲) در قاعدۀ ۱ و ۲، گاهی دو عدد میآید و در این صورت نیز کاملاً با نیمفاصله / بیفاصله نوشته میشوند: (دختر) پنجششساله؛ (پرتاب) سیچهلمتری.
📌 ۳) واژههایی مانند «یکروزگی»، «چندماهگی»، یا «سیچهلسالگی» نیز جزو قاعدۀ دوماند و همیشه با نیمفاصله / بیفاصله نوشته میشوند.
🔑 قاعدۀ سوم: «هر» + واژه + «ـه» همیشه بیفاصله: هرروزه؛ هرماهه؛ هرساله.
🔑 قاعدۀ چهارم: «همه» + واژه + «ـه» همیشه با نیمفاصله: همهروزه؛ همهساله؛ همهجانبه.
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
❤35👏7👍1
🍉 یلدا؛ از زبان سُریانی تا جشن ایرانی
✍️ شب یلدا از کهنترین جشنهای ایرانی است، شبی که معمولاً آن را با بلندترین شب سال، دورهمی خانوادگی، و پیروزی نور بر تاریکی میشناسیم. اما «یلدا» فقط نام یک شب نیست، واژهای است با پیشینهای زبانی و فرهنگی، که خود روایتی چندلایه از تاریخ، دین، و زبان را در دل دارد.
📚 ریشهشناسی «یلدا»
برخلاف تصور رایج، واژهٔ «یلدا» فارسیِ اصیل نیست. این واژه از ریشهای سامی میآید و در زبان سُریانی (از شاخههای مهم زبان آرامی) به معنای «تولد، زایش، و میلاد» به کار میرفتهاست. این معنا با ریشههای مشابه در سایر زبانهای سامی همخوانی دارد، از جمله:
📕 در عربی: از ریشهٔ «ولد» به معنای «میلاد، ولادت، و تولد»؛
📘 در عبری: yālaḏ به معنای «زاییدن»؛
📗 در سریانی: yaldā به معنای «تولد» و حتی «کودک».
به همین دلیل است که فرهنگهای معتبر فارسی «یلدا» را هممعنای «میلاد» دانستهاند.
🛤️ سفر تاریخی «یلدا» به زبان فارسی
ورود واژهٔ «یلدا» به فارسی نه از مسیر عربی و نه پس از اسلام بلکه در دوران ساسانی و از راه مسیحیان سریانیزبان صورت گرفتهاست، مسیحیانی که در نواحی میانرودان، جندیشاپور، و بخشهایی از ایران میزیستند و نقش مهمی در ترجمه و انتقال دانش داشتند.
این واژه در اصل برای اشاره به میلاد حضرت عیسی به کار میرفت، ولی، بهتدریج، در فضای تبادل فرهنگی ـ زبانی، «یلدا»، در کنار نام بومیتر این شب، یعنی «شب چله»، در زبان فارسی رواج یافت و در متون و شعر فارسی تثبیت شد.
☀️ چرا نام «یلدا» بر جشن ایرانی نشست؟
ایرانیان باستان این شب را زمان زایش دوبارهٔ خورشید (مهر / میترا) و آغاز غلبۀ روشنایی بر تاریکی میدانستند. از سوی دیگر، در سنت مسیحیِ مشرقزمین، میلاد مسیح نیز با همین بازهٔ زمانی و با مفهوم «پیروزی نور» پیوند داشت. این همزمانی و هممعنایی سبب شد واژهای که به معنای «میلاد» بود، بهخوبی بر جشنی بنشیند که در بنیان خود، جشن تولد نور است. در نتیجه، «یلدا» پلی شد میان نام غیرایرانی و آیینی کاملاً ایرانی.
🌍 یلدا در آیینهٔ تمدنها
یلدا پدیدهای منفرد و منحصربهفرد نیست؛ زیرا اگر آن را «جشن انقلاب زمستانی» بنامیم، در بسیاری از تمدنهای دیگر نیز نمونهٔ آن دیده میشود، از جمله:
🏛️ در روم باستان: جشن ساتورنالیا و آیین «خورشید شکستناپذیر» (Sol Invictus)؛
✝️ در مسیحیت: تثبیت تدریجی تاریخ ۲۵ دسامبر بهعنوان روز کریسمس؛
👑 در ایران باستان: جشن چله و زایش خورشید.
وجه مشترک همهٔ این آیینها امید به بازگشت نور، گرما، و زندگی در دل تاریکترین نقطۀ سال است. یلدا، در این معنا، حلقهای از زنجیرهٔ کهنِ احترام انسان به چرخهٔ طبیعت است.
🌅 وقتی میگوییم «شب یلدا»، از چه سخن میگوییم؟
«یلدا» فقط نام شبی درازدامن نیست، بلکه:
🔹 واژهای است وامگرفته از سُریانی؛
🔹 با معنای دقیق «تولد»؛
🔹 که بر جشنی ایرانی، با مفهوم زایش نور، نشستهاست.
پس وقتی میگوییم «شب یلدا»، در حقیقت از «شب تولد» سخن میگوییم؛ از تولد خورشید، تولد روشنایی، و تولد امید.
📚 منابع:
۱) ابوریحان بیرونی. (۱۳۸۰). الآثار الباقیة عن القرون الخالیة (به تصحیح پرویز اذکایی). تهران: میراث مکتوب.
۲) حسندوست، م. (۱۳۹۳). فرهنگ ریشهشناختی زبان فارسی (ج ۴، مدخل «یلدا»). تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
۳) دهخدا، ع.ا. لغتنامه (مدخل «یلدا»). بازیابیشده از https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/%DB%8C%D9%84%D8%AF%D8%A7%20
4) Encyclopaedia Britannica. (n.d.). Why Is Christmas in December? Retrieved December 2025, from https://www.britannica.com/story/why-is-christmas-in-december
5) Encyclopaedia Iranica. (2015). SYRIAC LANGUAGE. Encyclopaedia Iranica Online. Retrieved December 2025, from https://www.iranicaonline.org/articles/syriac-language-parent
6) The Comprehensive Aramaic Lexicon (CAL). (n.d.). Entry “yaldā”. Retrieved December 2025, from https://cal.huc.edu
7) UNESCO Intangible Cultural Heritage. (2022). Yaldā/Chella (Representative List No. 01877). Retrieved December 2025, from https://ich.unesco.org/en/RL/yald-chella-01877
#واژهشناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
✍️ شب یلدا از کهنترین جشنهای ایرانی است، شبی که معمولاً آن را با بلندترین شب سال، دورهمی خانوادگی، و پیروزی نور بر تاریکی میشناسیم. اما «یلدا» فقط نام یک شب نیست، واژهای است با پیشینهای زبانی و فرهنگی، که خود روایتی چندلایه از تاریخ، دین، و زبان را در دل دارد.
📚 ریشهشناسی «یلدا»
برخلاف تصور رایج، واژهٔ «یلدا» فارسیِ اصیل نیست. این واژه از ریشهای سامی میآید و در زبان سُریانی (از شاخههای مهم زبان آرامی) به معنای «تولد، زایش، و میلاد» به کار میرفتهاست. این معنا با ریشههای مشابه در سایر زبانهای سامی همخوانی دارد، از جمله:
📕 در عربی: از ریشهٔ «ولد» به معنای «میلاد، ولادت، و تولد»؛
📘 در عبری: yālaḏ به معنای «زاییدن»؛
📗 در سریانی: yaldā به معنای «تولد» و حتی «کودک».
به همین دلیل است که فرهنگهای معتبر فارسی «یلدا» را هممعنای «میلاد» دانستهاند.
🛤️ سفر تاریخی «یلدا» به زبان فارسی
ورود واژهٔ «یلدا» به فارسی نه از مسیر عربی و نه پس از اسلام بلکه در دوران ساسانی و از راه مسیحیان سریانیزبان صورت گرفتهاست، مسیحیانی که در نواحی میانرودان، جندیشاپور، و بخشهایی از ایران میزیستند و نقش مهمی در ترجمه و انتقال دانش داشتند.
این واژه در اصل برای اشاره به میلاد حضرت عیسی به کار میرفت، ولی، بهتدریج، در فضای تبادل فرهنگی ـ زبانی، «یلدا»، در کنار نام بومیتر این شب، یعنی «شب چله»، در زبان فارسی رواج یافت و در متون و شعر فارسی تثبیت شد.
☀️ چرا نام «یلدا» بر جشن ایرانی نشست؟
ایرانیان باستان این شب را زمان زایش دوبارهٔ خورشید (مهر / میترا) و آغاز غلبۀ روشنایی بر تاریکی میدانستند. از سوی دیگر، در سنت مسیحیِ مشرقزمین، میلاد مسیح نیز با همین بازهٔ زمانی و با مفهوم «پیروزی نور» پیوند داشت. این همزمانی و هممعنایی سبب شد واژهای که به معنای «میلاد» بود، بهخوبی بر جشنی بنشیند که در بنیان خود، جشن تولد نور است. در نتیجه، «یلدا» پلی شد میان نام غیرایرانی و آیینی کاملاً ایرانی.
🌍 یلدا در آیینهٔ تمدنها
یلدا پدیدهای منفرد و منحصربهفرد نیست؛ زیرا اگر آن را «جشن انقلاب زمستانی» بنامیم، در بسیاری از تمدنهای دیگر نیز نمونهٔ آن دیده میشود، از جمله:
🏛️ در روم باستان: جشن ساتورنالیا و آیین «خورشید شکستناپذیر» (Sol Invictus)؛
✝️ در مسیحیت: تثبیت تدریجی تاریخ ۲۵ دسامبر بهعنوان روز کریسمس؛
👑 در ایران باستان: جشن چله و زایش خورشید.
وجه مشترک همهٔ این آیینها امید به بازگشت نور، گرما، و زندگی در دل تاریکترین نقطۀ سال است. یلدا، در این معنا، حلقهای از زنجیرهٔ کهنِ احترام انسان به چرخهٔ طبیعت است.
🌅 وقتی میگوییم «شب یلدا»، از چه سخن میگوییم؟
«یلدا» فقط نام شبی درازدامن نیست، بلکه:
🔹 واژهای است وامگرفته از سُریانی؛
🔹 با معنای دقیق «تولد»؛
🔹 که بر جشنی ایرانی، با مفهوم زایش نور، نشستهاست.
پس وقتی میگوییم «شب یلدا»، در حقیقت از «شب تولد» سخن میگوییم؛ از تولد خورشید، تولد روشنایی، و تولد امید.
📚 منابع:
۱) ابوریحان بیرونی. (۱۳۸۰). الآثار الباقیة عن القرون الخالیة (به تصحیح پرویز اذکایی). تهران: میراث مکتوب.
۲) حسندوست، م. (۱۳۹۳). فرهنگ ریشهشناختی زبان فارسی (ج ۴، مدخل «یلدا»). تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
۳) دهخدا، ع.ا. لغتنامه (مدخل «یلدا»). بازیابیشده از https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/%DB%8C%D9%84%D8%AF%D8%A7%20
4) Encyclopaedia Britannica. (n.d.). Why Is Christmas in December? Retrieved December 2025, from https://www.britannica.com/story/why-is-christmas-in-december
5) Encyclopaedia Iranica. (2015). SYRIAC LANGUAGE. Encyclopaedia Iranica Online. Retrieved December 2025, from https://www.iranicaonline.org/articles/syriac-language-parent
6) The Comprehensive Aramaic Lexicon (CAL). (n.d.). Entry “yaldā”. Retrieved December 2025, from https://cal.huc.edu
7) UNESCO Intangible Cultural Heritage. (2022). Yaldā/Chella (Representative List No. 01877). Retrieved December 2025, from https://ich.unesco.org/en/RL/yald-chella-01877
#واژهشناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
❤32🙏6👌6👍1🔥1
✍️ «از نظرِ»، «از دیدگاهِ»، یا «از جنبۀ»؟
🔍 انتخابِ دقیقِ واژه مرز میان نویسندۀ حرفهای و تازهکار است. برای بیان «زاویۀ دید»، هریک از عبارات زیر کاربرد و جایگاه خاصی در متن دارند.
🟢 ۱) از نظرِ
▫️ توضیح: رایجترین و روانترین گزینه در فارسی
▫️ کاربرد: استفادۀ عمومی در تمامی متون
▫️ مثال: این تصمیم از نظر اقتصادی بهصرفه نیست.
🎓 ۲) از دیدگاهِ / از دیدِ / از منظرِ (پیشنهاد نمیشود.)
▫️ توضیح: نگاه تخصصی و چارچوبمند
▫️ کاربرد: ارجاع به مکاتب فکری و نظریات علمی
▫️ مثال: موضوع باید از دید / از دیدگاه روانشناسی بررسی شود.
📐 ۳) از جنبۀ
▫️ توضیح: تفکیک و جداسازی ابعاد موضوع
▫️ کاربرد: تمرکز بر یک وجه خاص از یک کل
▫️ مثال: این فیلم از جنبۀ بصری کمنظیر است.
⚠️ یادآوری: «از لحاظِ» / «به لحاظِ» پیشنهاد نمیشوند.
▫️ توضیح: صورتی نشاندار و برگرفته از عربی (گردهبرداریاند.)
▫️ کاربرد: متون اداری، حقوقی، و گزارشها
❌ پیشرفت پروژه از لحاظ / به لحاظ زمانی
✅ پیشرفت پروژه از نظر زمانی
#ویرایش_زبانی
سید محمد بصام
@Matnook_com
🔍 انتخابِ دقیقِ واژه مرز میان نویسندۀ حرفهای و تازهکار است. برای بیان «زاویۀ دید»، هریک از عبارات زیر کاربرد و جایگاه خاصی در متن دارند.
🟢 ۱) از نظرِ
▫️ توضیح: رایجترین و روانترین گزینه در فارسی
▫️ کاربرد: استفادۀ عمومی در تمامی متون
▫️ مثال: این تصمیم از نظر اقتصادی بهصرفه نیست.
🎓 ۲) از دیدگاهِ / از دیدِ / از منظرِ (پیشنهاد نمیشود.)
▫️ توضیح: نگاه تخصصی و چارچوبمند
▫️ کاربرد: ارجاع به مکاتب فکری و نظریات علمی
▫️ مثال: موضوع باید از دید / از دیدگاه روانشناسی بررسی شود.
📐 ۳) از جنبۀ
▫️ توضیح: تفکیک و جداسازی ابعاد موضوع
▫️ کاربرد: تمرکز بر یک وجه خاص از یک کل
▫️ مثال: این فیلم از جنبۀ بصری کمنظیر است.
⚠️ یادآوری: «از لحاظِ» / «به لحاظِ» پیشنهاد نمیشوند.
▫️ توضیح: صورتی نشاندار و برگرفته از عربی (گردهبرداریاند.)
▫️ کاربرد: متون اداری، حقوقی، و گزارشها
❌ پیشرفت پروژه از لحاظ / به لحاظ زمانی
✅ پیشرفت پروژه از نظر زمانی
#ویرایش_زبانی
سید محمد بصام
@Matnook_com
❤13👍7🙏4👌1