✍ زایش اندیشهی سیاسی (۱۶)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ در نخستین دههی سده ششم پیش از میلاد، مایانْدریوس، با مرگ پولوکراتوس، فرمانروایی ساموس را به دست گرفت. هرودت، در کتاب سوم تاریخ، گزارشی از این انتقال قدرت را آورده است و ما در اینجا تنها فقرهای از آن را میآوریم که با توجه به آنچه پیش از این گذشت و نیز از این پس دربارهی اندیشه سیاسی افلاطون و ارسطو خواهد آمد، متنی پراهمیت است.
مایاندریوس، خطاب به مردم ساموس گفت:
«شما خود میدانید که عصا و قدرت پولوکراتوس به من سپرده شده و امروز، وضعی پیش آمده است تا من بر شما فرمانروایی کنم، اما من تا جاییکه بتوانم، کوشش خواهم کرد از انجام آنچه خود بر دیگران خرده میگرفتم، خودداری کنم، زیرا من با پولوکراتئوس، آن زمان که بهعنوان فرمانروایی خودکامه بر مردمانی که با او برابر بودند، فرمان میراند، موافق نبودم و هیچ شخص دیگری، اگر چنین کند، رضایت مرا با خود نخواهد داشت، اما من قدرت را در میان میگذارم و میان شما برابری برقرار میکنم.»
❃ گزارش هرودت از زبان ماياندریوس، با توصیف تاریخنویسان از دگرگونیهای نهادها و نظام حکومتی شهرهای یونانی مطابقت دارد. سرشت قدرت خودکامه که همان چیرگی خدایگان بر بنده است، از بنیاد با سرشت قدرت سیاسی، به معنای مناسبات میان شهروندان آزاد و برابر متفاوت است. قدرت سیاسی، بنابر آنچه هرودت در این جا میگوید، مستلزم برابری شهروندان در برابر قانون است و این امر، جز از مجرای پذیرفتن حاکمیت مردم، یعنی قدرتی که در وسط قرار دارد، امکانپذیر نیست. با توجه به چنین دریافتی از واقعیت سیاسی، اندیشهی یونانی، نخستین بحث پراهمیت و پردامنه اندیشهی سیاسی را درباره شیوههای سهگانهی فرمانروایی آغاز کرد. از این نظر، این بحث نیز یونانی است و جز با تکیه بر تمایز بنیادینی که یونانیان، در عمل و نظر، میان حاکمیت مردمی با همهی الزامات آن و رابطهی خدایگان و بنده وارد کردند، نمیتوانست مطرح شود.
❃ تفصیل این بحث را نخست، هرودت، در همان کتاب سوم از زبان سه تن از بزرگزادگان پارسی آورده که هر یک از آنان در دفاع از یکی از شیوههای فرمانروایی نوعی از نظام حکومتی را بر دیگر انواع آن ترجیح داده است.
هرودت مینویسد:
«آنگاه که پس از قتل بردیای دروغین شورش خوابید و پنج روز گذشت، کسانی که بر مغان شوریده بودند، درباره اوضاع به رایزنی پرداختند و سخنانی گفته شد که برخی از یونانیان باور ندارند. اما آن سخنان بهواقع گفته شده است.»
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ در نخستین دههی سده ششم پیش از میلاد، مایانْدریوس، با مرگ پولوکراتوس، فرمانروایی ساموس را به دست گرفت. هرودت، در کتاب سوم تاریخ، گزارشی از این انتقال قدرت را آورده است و ما در اینجا تنها فقرهای از آن را میآوریم که با توجه به آنچه پیش از این گذشت و نیز از این پس دربارهی اندیشه سیاسی افلاطون و ارسطو خواهد آمد، متنی پراهمیت است.
مایاندریوس، خطاب به مردم ساموس گفت:
«شما خود میدانید که عصا و قدرت پولوکراتوس به من سپرده شده و امروز، وضعی پیش آمده است تا من بر شما فرمانروایی کنم، اما من تا جاییکه بتوانم، کوشش خواهم کرد از انجام آنچه خود بر دیگران خرده میگرفتم، خودداری کنم، زیرا من با پولوکراتئوس، آن زمان که بهعنوان فرمانروایی خودکامه بر مردمانی که با او برابر بودند، فرمان میراند، موافق نبودم و هیچ شخص دیگری، اگر چنین کند، رضایت مرا با خود نخواهد داشت، اما من قدرت را در میان میگذارم و میان شما برابری برقرار میکنم.»
❃ گزارش هرودت از زبان ماياندریوس، با توصیف تاریخنویسان از دگرگونیهای نهادها و نظام حکومتی شهرهای یونانی مطابقت دارد. سرشت قدرت خودکامه که همان چیرگی خدایگان بر بنده است، از بنیاد با سرشت قدرت سیاسی، به معنای مناسبات میان شهروندان آزاد و برابر متفاوت است. قدرت سیاسی، بنابر آنچه هرودت در این جا میگوید، مستلزم برابری شهروندان در برابر قانون است و این امر، جز از مجرای پذیرفتن حاکمیت مردم، یعنی قدرتی که در وسط قرار دارد، امکانپذیر نیست. با توجه به چنین دریافتی از واقعیت سیاسی، اندیشهی یونانی، نخستین بحث پراهمیت و پردامنه اندیشهی سیاسی را درباره شیوههای سهگانهی فرمانروایی آغاز کرد. از این نظر، این بحث نیز یونانی است و جز با تکیه بر تمایز بنیادینی که یونانیان، در عمل و نظر، میان حاکمیت مردمی با همهی الزامات آن و رابطهی خدایگان و بنده وارد کردند، نمیتوانست مطرح شود.
❃ تفصیل این بحث را نخست، هرودت، در همان کتاب سوم از زبان سه تن از بزرگزادگان پارسی آورده که هر یک از آنان در دفاع از یکی از شیوههای فرمانروایی نوعی از نظام حکومتی را بر دیگر انواع آن ترجیح داده است.
هرودت مینویسد:
«آنگاه که پس از قتل بردیای دروغین شورش خوابید و پنج روز گذشت، کسانی که بر مغان شوریده بودند، درباره اوضاع به رایزنی پرداختند و سخنانی گفته شد که برخی از یونانیان باور ندارند. اما آن سخنان بهواقع گفته شده است.»
➣ @Notes_On_Liberty
✍ زایش اندیشهی سیاسی (۱۷)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اوتانِس نخستین بزرگزادهی پارسی بود که سخن گفت و دیدگاههای خود را دربارهی آسیبهایی که از پادشاهیِ یک تن ناشی میشود، بیان کرد. واژهای که در عبارت هرودت برای توصیف پتیارگیهای نظام پادشاهی مطلقه بهکار رفته، اصطلاح hubris یا خودبزرگبینی است که در سخنان اوتانس چهار بار دربارهی نظام پادشاهی مطلقه و آسیبهای آن به کار رفته است. این اصطلاح، در واقع، بیان کنندهی عدم تعادلی است که از بیتوجهی به قانون و سامان توأم با تعادل آن ناشی میشود. زیرا نظام پادشاهی مطلقه، نظام خودکامگی و بیقانونی است و پادشاه هر قانونی را از میان بر میدارد تا آزها و هوسهای خود را جانشین آن کند. او رسمها و آدابی را که پیشینیان برقرار کردهاند، بر هم میزند، در کارها افراط و بیدادگری پیشه میکند. درحالیکه در نظام برابری، فرمانروایی از قدرت مردم ناشی میشود، ادارهی کارهای حکومتی به حكم قرعه به آنان واگذار میشود و هر کسی مسئول کارهای خود است.
❃ اوتانس، بر آن بود که ادارهی امور را به همهی پارسیان واگذار کند. او میگفت:
«من، بر آنام که از این پس، یک تن نمیتواند بهعنوان پادشاه بر شما فرمان براند. زیرا این کار نه نیک است و نه زیبا. شما به واقع دیدید که غرور گستاخانهی کمبوجیه به چه حدی رسید و غرور گستاخانهی آن مغ را نیز تجربه کردید، نظام پادشاهی، چگونه میتواند نظامی بهسامان باشد، درحالیکه بی هیچ پروایی از حساب پس دادن، میتواند آنچه بخواهد انجام دهد؟ حتی اگر بهترین مرد جهان نیز چنین قدرتی داشته باشد، میتواند از راه عادی زندگی خود خارج شود. رفاهی که این مرد از آن بهره میبرد، در او گستاخی مغرورانهای را بهوجود خواهد آورد و حسادت در نزد انسانِ همهیِ زمانها امری فطری است. پادشاهی که این دو عیب را داشته باشد، هرگونه بدجنسی را نیز در خود خواهد داشت: غرور باعث خواهد شد که او پس از پر کردن شکم خود، به اعمال بزهکارانهی دیوانهواری دست زند؛ حسادت نیز چنین خواهد کرد. در حقیقت، فرمانروای خودکامه بیش از دیگران باید از حسادت بری باشد، زیرا او همه چیز را در اختیار دارد. اما رفتار او در برابر شهروندان، به کلی، خلاف این است؛ او بر بهترین مردمان، تا زمانی که در این جهان به سر میبرند و زندهاند، حسد میورزد؛ او با بدترین مردمان به خوبی رفتار میکند و در پذیرفتن تهمتها نیز دستی دارد. هیچ امری نابخردانهتر از این نیست؛ اگر او را در حد اعتدال ستایش کنید، او از شما خواهد خواست که بیشتر تملقگویی کنید، و اگر تملق بگویید، او شما را بهعنوان چاپلوسی پست، مورد سرزنش قرار خواهد داد. من اینکه مطلبی خواهم گفت که پراهمیتتر است: او، آداب پدران را دگرگون میکند، از زنان، هتک حرمت میکند و مردم را بی دادرسی میکشد. بر عکس، حکومت مردم به بهترین نامها نامیده میشود که نظام برابری است. در این شیوهی فرمانروایی، هیچ یک از کارهایی که پادشاه انجام میدهد، انجام داده نمیشود. در این نظام، مناصب دولتی با قرعه به دست میآید، صاحبان قدرت، مسئول کارهای خود هستند و رایزنیها به همگان واگذار میشود. پس، من بر آنام که از پادشاهی چشمپوشی کنیم و مردم را به قدرت برسانیم. زیرا همه چیز از شمار [ ِ بسیارِ مردم] ناشی میشود.»
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اوتانِس نخستین بزرگزادهی پارسی بود که سخن گفت و دیدگاههای خود را دربارهی آسیبهایی که از پادشاهیِ یک تن ناشی میشود، بیان کرد. واژهای که در عبارت هرودت برای توصیف پتیارگیهای نظام پادشاهی مطلقه بهکار رفته، اصطلاح hubris یا خودبزرگبینی است که در سخنان اوتانس چهار بار دربارهی نظام پادشاهی مطلقه و آسیبهای آن به کار رفته است. این اصطلاح، در واقع، بیان کنندهی عدم تعادلی است که از بیتوجهی به قانون و سامان توأم با تعادل آن ناشی میشود. زیرا نظام پادشاهی مطلقه، نظام خودکامگی و بیقانونی است و پادشاه هر قانونی را از میان بر میدارد تا آزها و هوسهای خود را جانشین آن کند. او رسمها و آدابی را که پیشینیان برقرار کردهاند، بر هم میزند، در کارها افراط و بیدادگری پیشه میکند. درحالیکه در نظام برابری، فرمانروایی از قدرت مردم ناشی میشود، ادارهی کارهای حکومتی به حكم قرعه به آنان واگذار میشود و هر کسی مسئول کارهای خود است.
❃ اوتانس، بر آن بود که ادارهی امور را به همهی پارسیان واگذار کند. او میگفت:
«من، بر آنام که از این پس، یک تن نمیتواند بهعنوان پادشاه بر شما فرمان براند. زیرا این کار نه نیک است و نه زیبا. شما به واقع دیدید که غرور گستاخانهی کمبوجیه به چه حدی رسید و غرور گستاخانهی آن مغ را نیز تجربه کردید، نظام پادشاهی، چگونه میتواند نظامی بهسامان باشد، درحالیکه بی هیچ پروایی از حساب پس دادن، میتواند آنچه بخواهد انجام دهد؟ حتی اگر بهترین مرد جهان نیز چنین قدرتی داشته باشد، میتواند از راه عادی زندگی خود خارج شود. رفاهی که این مرد از آن بهره میبرد، در او گستاخی مغرورانهای را بهوجود خواهد آورد و حسادت در نزد انسانِ همهیِ زمانها امری فطری است. پادشاهی که این دو عیب را داشته باشد، هرگونه بدجنسی را نیز در خود خواهد داشت: غرور باعث خواهد شد که او پس از پر کردن شکم خود، به اعمال بزهکارانهی دیوانهواری دست زند؛ حسادت نیز چنین خواهد کرد. در حقیقت، فرمانروای خودکامه بیش از دیگران باید از حسادت بری باشد، زیرا او همه چیز را در اختیار دارد. اما رفتار او در برابر شهروندان، به کلی، خلاف این است؛ او بر بهترین مردمان، تا زمانی که در این جهان به سر میبرند و زندهاند، حسد میورزد؛ او با بدترین مردمان به خوبی رفتار میکند و در پذیرفتن تهمتها نیز دستی دارد. هیچ امری نابخردانهتر از این نیست؛ اگر او را در حد اعتدال ستایش کنید، او از شما خواهد خواست که بیشتر تملقگویی کنید، و اگر تملق بگویید، او شما را بهعنوان چاپلوسی پست، مورد سرزنش قرار خواهد داد. من اینکه مطلبی خواهم گفت که پراهمیتتر است: او، آداب پدران را دگرگون میکند، از زنان، هتک حرمت میکند و مردم را بی دادرسی میکشد. بر عکس، حکومت مردم به بهترین نامها نامیده میشود که نظام برابری است. در این شیوهی فرمانروایی، هیچ یک از کارهایی که پادشاه انجام میدهد، انجام داده نمیشود. در این نظام، مناصب دولتی با قرعه به دست میآید، صاحبان قدرت، مسئول کارهای خود هستند و رایزنیها به همگان واگذار میشود. پس، من بر آنام که از پادشاهی چشمپوشی کنیم و مردم را به قدرت برسانیم. زیرا همه چیز از شمار [ ِ بسیارِ مردم] ناشی میشود.»
➣ @Notes_On_Liberty
✍ زایش اندیشهی سیاسی (۱۸)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ مگابیز، از هواداران الیگارشی، در مخالفت با نظر اوتانس که فرمانروایی را ناشی از مردم میدانست، بر این باور بود که انبوه مردم از هرگونه فضیلتی عاری است و از آنجا که ادارهی کارهای حکومتی به دست مردم افتد، جز آشوب، نابهسامانی و خرابی از آن برنخواهد خاست. بهترین شیوهی فرمانروایی نظامی است که شمار اندکی از مردمِ دارا و باخواسته سهمی در آن داشته باشند.
مگابیز این «شمار اندک مردان باخواسته» -oligoi- را «بهترین مردمان» -aristo- میداند و بر آن است که بهترین رایزنیها برای اداره و پیشرفت کارها جز با این شمار اندک ممکن نیست:
"مگابیز بر آن بود که امور، در اختیار گروهی از ثروتمندان گذاشته شود. او میگفت: «آنچه اوتانس دربارهی خودکامگی گفت با رأی من نیز هماهنگ است، اما آنجا که او خواست قدرت را به مردم واگذار کند، از بهترین باور دور شد. زیرا گستاختر از انبوه مردمِ بیمصرف وجود ندارد. بهدرستی که به هیچ وجه سزاوار نیست تا از گستاخی خودکامهای فرار کنیم و در دام مردمی لگامگسیخته بیفتیم. خودکامه، اگر کاری انجام دهد. با دانش به آن، انجام میدهد، اما انبوه مردم، حتی از این دانش نیز بری است. در واقع، این امر، چگونه میتواند امکانپذیر باشد، درحالیکه انبوه مردم، نه آموزشی دیده و نه به امر خیری پی بردهاند، آنان، همچون رودخانهای در طغیان، بی هیچ اندیشهای، از هر جایی میگذرد و همه چیز را دگرگون میکنند. پس، آنان که بدخواه پارسیاناند حکومت مردم را به آنان هدیه کنند، اما ما گروهی از میان بهترین مردمان انتخاب میکنیم و قدرت را در اختیار آنان میگذاریم، زیرا به يقين ما خود در شمار آنان خواهیم بود و درست بهنظر میآید که بهترین مردمان، بهترین تصمیمها را خواهند گرفت.» رای مگابیز چنین بود."
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ مگابیز، از هواداران الیگارشی، در مخالفت با نظر اوتانس که فرمانروایی را ناشی از مردم میدانست، بر این باور بود که انبوه مردم از هرگونه فضیلتی عاری است و از آنجا که ادارهی کارهای حکومتی به دست مردم افتد، جز آشوب، نابهسامانی و خرابی از آن برنخواهد خاست. بهترین شیوهی فرمانروایی نظامی است که شمار اندکی از مردمِ دارا و باخواسته سهمی در آن داشته باشند.
مگابیز این «شمار اندک مردان باخواسته» -oligoi- را «بهترین مردمان» -aristo- میداند و بر آن است که بهترین رایزنیها برای اداره و پیشرفت کارها جز با این شمار اندک ممکن نیست:
"مگابیز بر آن بود که امور، در اختیار گروهی از ثروتمندان گذاشته شود. او میگفت: «آنچه اوتانس دربارهی خودکامگی گفت با رأی من نیز هماهنگ است، اما آنجا که او خواست قدرت را به مردم واگذار کند، از بهترین باور دور شد. زیرا گستاختر از انبوه مردمِ بیمصرف وجود ندارد. بهدرستی که به هیچ وجه سزاوار نیست تا از گستاخی خودکامهای فرار کنیم و در دام مردمی لگامگسیخته بیفتیم. خودکامه، اگر کاری انجام دهد. با دانش به آن، انجام میدهد، اما انبوه مردم، حتی از این دانش نیز بری است. در واقع، این امر، چگونه میتواند امکانپذیر باشد، درحالیکه انبوه مردم، نه آموزشی دیده و نه به امر خیری پی بردهاند، آنان، همچون رودخانهای در طغیان، بی هیچ اندیشهای، از هر جایی میگذرد و همه چیز را دگرگون میکنند. پس، آنان که بدخواه پارسیاناند حکومت مردم را به آنان هدیه کنند، اما ما گروهی از میان بهترین مردمان انتخاب میکنیم و قدرت را در اختیار آنان میگذاریم، زیرا به يقين ما خود در شمار آنان خواهیم بود و درست بهنظر میآید که بهترین مردمان، بهترین تصمیمها را خواهند گرفت.» رای مگابیز چنین بود."
➣ @Notes_On_Liberty
✍ زایش اندیشهی سیاسی (۱۹)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ داریوش، از هواداران نظام پادشاهی، با تأیید ایرادهایی که مگابیز بر فرمانروایی انبوه مردم گرفته بود، توضیح داد که با نظر مگابیز دربارهی اینکه فرمانروایی «شمار اندکی از مردم باخواسته» را از نابهسامانیهای فرمانروایی انبوه مردم عاری میداند، موافق نیست. داریوش با مگابیز در اینکه فرمانروایی بهترین مردمان، در واقع، بهترین نظام فرمانروایی است، همرای بود، ولی اعتقاد داشت که hybris یا خودبزرگبینی از پیامدهای ضروری نظام پادشاهی نیست، زیرا اگر پادشاه بهترین مردم باشد، پادشاهی نیز بهترین نظام فرمانروایی خواهد بود. داریوش هوادار نوعی از پادشاهی است که در آن فرمانروا به قانونهایی که پیشینیان برقرار کردهاند، گردن میگذارد و از این رو، در واپسین عبارت سخنان خود که هرودت گزارش کرده است، از پارسیان میخواهد که اگرچه آزادی خود را به دست یک تن بازیافتهاند، اما قانونهایی را که از پیشینیان به آنان به ارث رسیده است، دگرگون نکنند و تابع آنها باشند.
"سومين آنان، داریوش، نظر خود را چنین بیان کرد: «به نظر من، آن چه مگابیز دربارهی فرمانروایی مردم گفت، درست است، اما آنچه دربارهی نظام حکومتی ثروتمندان گفت، صحیح نیست. از سه شیوهی فرمانروایی که در برابر ما قرار دارد، به فرض اینکه آن سه بهترین نظام ممکن باشند، [یعنی] دموکراسی، بهترین دموکراسی؛ الیگارشی، بهترین الیگارشی و پادشاهی نیز همینطور، رای من بر آن است که از بسیاری جهات، نظام پادشاهی برتری دارد. اگر یک تن بهترین مردمان باشد، هیچ حکومتی نمیتواند از حکومت او برتر باشد. پادشاهی که اندیشههایی شاهانه دارد، میتواند بر مردم، ولایتی به دور از سرزنش داشته باشد. با وجود پادشاه، تصمیمهای مربوط به دشمنان به بهترین وجهی پوشیده میماند. در الیگارشی، در میان مردان بسیاری که هنرهای شهروندی خود را در راه مصلحت همگان بهکار میگیرند، برحسب عادت، دشمنیهای پرخاشجویانهی شخصی ظاهر میشود، زیرا هر کس میخواهد بر دیگری برتری جوید و رای خود را بر کرسی بنشاند، و بنابراین آنان، از یکدیگر بیزاری میجویند: از دشمنیها اختلاف زاده میشود، از اختلاف، آدمکشیها و آدمکشیها به حکومت پادشاهی منجر میشود و این امر نشان میدهد که این شیوهی فرمانروایی تا چه حد بهترین نظامهاست. بر عکس، آنگاه که قدرت در دست مردم است، پلیدی و بیهنری، ناچار، گسترش مییابد و آنگاه که پلیدی و بیهنری در قلمروِ امور همگانی گسترش یابد، میان مردمان پلید و بیهنر، نه دشمنی، که دوستیهای پرخاشجویانه بهوجود میآید، زیرا آنانکه به کارهای پلید دست میزنند، این کار را با توطئهیِ میان خود انجام میدهند. این وضع تا زمانی ادامه دارد که مردی به حمایت از مردم به این شورشها پایان بخشد. بنابراین مردم این مرد را ستایش میکنند و او که مورد ستایش قرار گرفته است، به پادشاهی برگزیده م شود. بدینسان، همین مورد او نیز ثابت میکند که نظام پادشاهی، بهترین نظامی است که میتواند وجود داشته باشد. اگر بخواهيم همهی سخن را در یک کلمه خلاصه کنیم، [میپرسیم] آزادی برای ما از کجا میآید؟ چه کسی به ما آزادی داده است؟ مردم، الیگارشی یا پادشاهی؟ پس، من بر آنام که چون به لطف یک مرد، آزادی خود را باز یافتهایم، حکومت یک تن را حفظ کنیم و افزون بر این، قانونهای بازمانده از پدرانمان را که پایدار نیز هستند، دگرگون نکنیم...»"
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ داریوش، از هواداران نظام پادشاهی، با تأیید ایرادهایی که مگابیز بر فرمانروایی انبوه مردم گرفته بود، توضیح داد که با نظر مگابیز دربارهی اینکه فرمانروایی «شمار اندکی از مردم باخواسته» را از نابهسامانیهای فرمانروایی انبوه مردم عاری میداند، موافق نیست. داریوش با مگابیز در اینکه فرمانروایی بهترین مردمان، در واقع، بهترین نظام فرمانروایی است، همرای بود، ولی اعتقاد داشت که hybris یا خودبزرگبینی از پیامدهای ضروری نظام پادشاهی نیست، زیرا اگر پادشاه بهترین مردم باشد، پادشاهی نیز بهترین نظام فرمانروایی خواهد بود. داریوش هوادار نوعی از پادشاهی است که در آن فرمانروا به قانونهایی که پیشینیان برقرار کردهاند، گردن میگذارد و از این رو، در واپسین عبارت سخنان خود که هرودت گزارش کرده است، از پارسیان میخواهد که اگرچه آزادی خود را به دست یک تن بازیافتهاند، اما قانونهایی را که از پیشینیان به آنان به ارث رسیده است، دگرگون نکنند و تابع آنها باشند.
"سومين آنان، داریوش، نظر خود را چنین بیان کرد: «به نظر من، آن چه مگابیز دربارهی فرمانروایی مردم گفت، درست است، اما آنچه دربارهی نظام حکومتی ثروتمندان گفت، صحیح نیست. از سه شیوهی فرمانروایی که در برابر ما قرار دارد، به فرض اینکه آن سه بهترین نظام ممکن باشند، [یعنی] دموکراسی، بهترین دموکراسی؛ الیگارشی، بهترین الیگارشی و پادشاهی نیز همینطور، رای من بر آن است که از بسیاری جهات، نظام پادشاهی برتری دارد. اگر یک تن بهترین مردمان باشد، هیچ حکومتی نمیتواند از حکومت او برتر باشد. پادشاهی که اندیشههایی شاهانه دارد، میتواند بر مردم، ولایتی به دور از سرزنش داشته باشد. با وجود پادشاه، تصمیمهای مربوط به دشمنان به بهترین وجهی پوشیده میماند. در الیگارشی، در میان مردان بسیاری که هنرهای شهروندی خود را در راه مصلحت همگان بهکار میگیرند، برحسب عادت، دشمنیهای پرخاشجویانهی شخصی ظاهر میشود، زیرا هر کس میخواهد بر دیگری برتری جوید و رای خود را بر کرسی بنشاند، و بنابراین آنان، از یکدیگر بیزاری میجویند: از دشمنیها اختلاف زاده میشود، از اختلاف، آدمکشیها و آدمکشیها به حکومت پادشاهی منجر میشود و این امر نشان میدهد که این شیوهی فرمانروایی تا چه حد بهترین نظامهاست. بر عکس، آنگاه که قدرت در دست مردم است، پلیدی و بیهنری، ناچار، گسترش مییابد و آنگاه که پلیدی و بیهنری در قلمروِ امور همگانی گسترش یابد، میان مردمان پلید و بیهنر، نه دشمنی، که دوستیهای پرخاشجویانه بهوجود میآید، زیرا آنانکه به کارهای پلید دست میزنند، این کار را با توطئهیِ میان خود انجام میدهند. این وضع تا زمانی ادامه دارد که مردی به حمایت از مردم به این شورشها پایان بخشد. بنابراین مردم این مرد را ستایش میکنند و او که مورد ستایش قرار گرفته است، به پادشاهی برگزیده م شود. بدینسان، همین مورد او نیز ثابت میکند که نظام پادشاهی، بهترین نظامی است که میتواند وجود داشته باشد. اگر بخواهيم همهی سخن را در یک کلمه خلاصه کنیم، [میپرسیم] آزادی برای ما از کجا میآید؟ چه کسی به ما آزادی داده است؟ مردم، الیگارشی یا پادشاهی؟ پس، من بر آنام که چون به لطف یک مرد، آزادی خود را باز یافتهایم، حکومت یک تن را حفظ کنیم و افزون بر این، قانونهای بازمانده از پدرانمان را که پایدار نیز هستند، دگرگون نکنیم...»"
➣ @Notes_On_Liberty
👍1
✍ زایش اندیشهی سیاسی (۲۰)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ تردیدی نیست که این گفتار، در جزئیات آن ساختهی اندیشه یونانی است، هرچند که در درستی دریافت یونانیان از سرشت قدرت سیاسی ایران باستان تردیدهای جدی میتوان کرد. برابری مردم و اینکه قدرت از آنان ناشی میشود، بهگونهای که در گفتار اوتانس آمده، از مفاهیم بنیادین اندیشهی یونانی است، همچنان که دفاع از نوعی شاهی آرمانی نیز شالودهی اندیشه پارسیان باستان را تشکیل میداده است و نیازی به گفتن نیست که هر دوی این دریافتها با نظام حکومتی خودکامه نسبتی نداشته است.
❃ اندیشهی خودکامگیستیزی در میان یونانیان چنان رواج داشت که هرگونه گرایش به قدرت فردی -حتی از نوع شاهی آرمانی پارسیان باستان که به اندازهی نظام شورایی یونانی در اندیشهی تأمین مصلحت عمومی بود- ناپسند و نکوهیده بهشمار میرفته است و از این رو، اندیشهی حکومت قانون و برتری آن بر هر شیوهی فرمانروایی، بهویژه خودکامگی، از باورهای همگانی آنان بوده است.
❃ نزد یونانیان، «خانه»، در تقابل آن با «شهر» که مکان عمومی مناسبات شهروندی بود، محل «تدبیر منزل» بهشمار میآمد و پدر خانواده هم چون کدخدایی بر زن و فرزندان فرمان میراند. تدبير منزل مستلزم خودکامگی یعنی کدخدایی یا -despotés- بود و همچنانکه «در وسط» بودن قدرت در میدان عمومی نشانهی وجود مناسبات شهروندی بود، بازگشت از میدان شهر به خانه نیز به معنای برقرار شدن چیرگی و خودکامگی بود. ارسطو، در اصول حکومت آتن، از فرمانروای خودکامه آتنی، پیزیستراتوس، نقل میکند که پس از به دست گرفتن قدرت سیاسی خطاب به مردم شهر گفت:
«... همگان باید به خانههای خود برگردند و به کارهای خود مشغول شوند و او ادارهی شهر و همه کارهای عمومی را بر عهده خواهد گرفت...»
❃ چنانکه مشاهده میشود، اشارههای به کار رفته در این عبارت در تعارض با آن تحولی است که در شهرهای یونانی و بهویژه در آتن صورت گرفته و مردم را از خانه به میدان عمومی، محل رایزنی و تصمیمگیریهای عمومی باز آورده بود.
به گزارش ارسطو، مرد اصلاحطلب آتنی، کلایستنس، در مخالفت با نظام خودکامگی و برای بهبود وضع مردم و جلب اعتماد آنان، دگرگونیهای بنیادینی در اصول حکومتی آتن ایجاد و اصلاحاتی در نظام شورایی آتن وارد کرد.
"بهدنبال این دگرگونیها، شیوهی فرمانروایی [آتن] بیشتر از نظامی که سلن برقرار کرده بود. به نفع مردم بود. بهراستی که بر اثر خودکامگی، قانونهای سلن بهکلی متروک شده بود و کلایستنس قانونهایی نو برقرار کرد تا اعتماد مردم را جلب کند."
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ تردیدی نیست که این گفتار، در جزئیات آن ساختهی اندیشه یونانی است، هرچند که در درستی دریافت یونانیان از سرشت قدرت سیاسی ایران باستان تردیدهای جدی میتوان کرد. برابری مردم و اینکه قدرت از آنان ناشی میشود، بهگونهای که در گفتار اوتانس آمده، از مفاهیم بنیادین اندیشهی یونانی است، همچنان که دفاع از نوعی شاهی آرمانی نیز شالودهی اندیشه پارسیان باستان را تشکیل میداده است و نیازی به گفتن نیست که هر دوی این دریافتها با نظام حکومتی خودکامه نسبتی نداشته است.
❃ اندیشهی خودکامگیستیزی در میان یونانیان چنان رواج داشت که هرگونه گرایش به قدرت فردی -حتی از نوع شاهی آرمانی پارسیان باستان که به اندازهی نظام شورایی یونانی در اندیشهی تأمین مصلحت عمومی بود- ناپسند و نکوهیده بهشمار میرفته است و از این رو، اندیشهی حکومت قانون و برتری آن بر هر شیوهی فرمانروایی، بهویژه خودکامگی، از باورهای همگانی آنان بوده است.
❃ نزد یونانیان، «خانه»، در تقابل آن با «شهر» که مکان عمومی مناسبات شهروندی بود، محل «تدبیر منزل» بهشمار میآمد و پدر خانواده هم چون کدخدایی بر زن و فرزندان فرمان میراند. تدبير منزل مستلزم خودکامگی یعنی کدخدایی یا -despotés- بود و همچنانکه «در وسط» بودن قدرت در میدان عمومی نشانهی وجود مناسبات شهروندی بود، بازگشت از میدان شهر به خانه نیز به معنای برقرار شدن چیرگی و خودکامگی بود. ارسطو، در اصول حکومت آتن، از فرمانروای خودکامه آتنی، پیزیستراتوس، نقل میکند که پس از به دست گرفتن قدرت سیاسی خطاب به مردم شهر گفت:
«... همگان باید به خانههای خود برگردند و به کارهای خود مشغول شوند و او ادارهی شهر و همه کارهای عمومی را بر عهده خواهد گرفت...»
❃ چنانکه مشاهده میشود، اشارههای به کار رفته در این عبارت در تعارض با آن تحولی است که در شهرهای یونانی و بهویژه در آتن صورت گرفته و مردم را از خانه به میدان عمومی، محل رایزنی و تصمیمگیریهای عمومی باز آورده بود.
به گزارش ارسطو، مرد اصلاحطلب آتنی، کلایستنس، در مخالفت با نظام خودکامگی و برای بهبود وضع مردم و جلب اعتماد آنان، دگرگونیهای بنیادینی در اصول حکومتی آتن ایجاد و اصلاحاتی در نظام شورایی آتن وارد کرد.
"بهدنبال این دگرگونیها، شیوهی فرمانروایی [آتن] بیشتر از نظامی که سلن برقرار کرده بود. به نفع مردم بود. بهراستی که بر اثر خودکامگی، قانونهای سلن بهکلی متروک شده بود و کلایستنس قانونهایی نو برقرار کرد تا اعتماد مردم را جلب کند."
➣ @Notes_On_Liberty
✍ زایش اندیشهی سیاسی (۲۱)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ در اندیشهی سیاسی یونانی، خودکامگی تنها یکی از انواع شیوههای فرمانروایی به شمار نمیآمد، بلکه مبین نظمی نابههنجار و نمودار بر هم خوردن نظم کیهانی مبتنی بر دادگری و اعتدال میان اجزای آن بود. از این رو، خودکامهستیزی، بیشتر از آنکه موضعی سیاسی باشد، در معنای عام آن، بیزاری از نابهسامانی و دوری از برهمزدن نظم طبیعی بود تا پتیارگی سامان کیهانی و نظام قانونمند شهر را دگرگون نکند.
❃ به گزارش هرودت، سوکلِس در شورایی خطاب به مردم لاكدمونیا استقرار نظام خودکامه را به نوعی رستاخیز بزرگ تشبیه کرد که در آن نظام عالم از بنیاد دگرگون میشود. او گفت:
«بهدرستی که آسمان به زیر زمین فرو خواهد رفت و زمین بر فراز آسمان خواهد ایستاد، مردمان در دریا، خانه خواهند کرد و ماهیان آن جایی که افراد انسانی زندگی میکنند، زیرا شما، اهالی لاکدمونیا! در حال برقرار کردن نظام خودکامه هستید، نادرستترین و خونبارترین چیزی که در دنیا وجود دارد»
❃ نقل فقرهای از گزارش پلوتارخس از شرح حال تسئوس، بنیانگذار آتن، در ادامهی آنچه از سیر تاریخی تحول اجتماعی و سیاسی یونان آورده شد، بیفایده نیست. جالب توجه است که چگونه از همان آغاز بنیادگذاری آتن، مفاهیم اساسی اندیشهی یونانی، راهبرِ تسئوس در اقدام او بوده است و همین مفاهیم تا برقرار شدن دوبارهی نظام پادشاهی در یونان در آغاز یونانیمآبی در فلسفهی سیاسی فیلسوفان بزرگ یونانی تداوم پیدا کرده است:
"پس از مرگ ایگنوس، او به کاری بزرگ و شگفت انگیز دست زد: او، اهالی استان آتن را در یک شهر گرد آورد و از آن، شهری برای قومی واحد ایجاد کرد. در واقع، تا آن زمان، آنان به حالت پراکنده زندگی میکردند و فراخواندن آنان برای امری که با مصلحت همگان پیوند داشت، آسان نبود. گاهی نیز آنان در اختلاف به سر میبردند و با یکدیگر در نبرد بودند. بدینسان، تسئوس، به هر دهکده و خانوادهای سر زد تا آنان را با طرح خود هماهنگ سازد. عامهی مردم و بینوایان به زودی به ندای او پاسخ گفتند. او، به بزرگان قوم، حکومتی بدون شاه وعده داد، حکومت شورایی -یا دموکراسی- که در آن، خود او فقط سردار جنگی و نگهبان قانونها خواهد بود و در دیگر امور، حقوق، به طور برابر، میان همگان تقسيم خواهد شد. برخی از این بزرگان قانع شدند و برخی دیگر که از قدرت زیاد و سرشت با عزم تسئوس در ترس بودند، به او تسلیم شدند تا با زور مجبور نشوند."
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ در اندیشهی سیاسی یونانی، خودکامگی تنها یکی از انواع شیوههای فرمانروایی به شمار نمیآمد، بلکه مبین نظمی نابههنجار و نمودار بر هم خوردن نظم کیهانی مبتنی بر دادگری و اعتدال میان اجزای آن بود. از این رو، خودکامهستیزی، بیشتر از آنکه موضعی سیاسی باشد، در معنای عام آن، بیزاری از نابهسامانی و دوری از برهمزدن نظم طبیعی بود تا پتیارگی سامان کیهانی و نظام قانونمند شهر را دگرگون نکند.
❃ به گزارش هرودت، سوکلِس در شورایی خطاب به مردم لاكدمونیا استقرار نظام خودکامه را به نوعی رستاخیز بزرگ تشبیه کرد که در آن نظام عالم از بنیاد دگرگون میشود. او گفت:
«بهدرستی که آسمان به زیر زمین فرو خواهد رفت و زمین بر فراز آسمان خواهد ایستاد، مردمان در دریا، خانه خواهند کرد و ماهیان آن جایی که افراد انسانی زندگی میکنند، زیرا شما، اهالی لاکدمونیا! در حال برقرار کردن نظام خودکامه هستید، نادرستترین و خونبارترین چیزی که در دنیا وجود دارد»
❃ نقل فقرهای از گزارش پلوتارخس از شرح حال تسئوس، بنیانگذار آتن، در ادامهی آنچه از سیر تاریخی تحول اجتماعی و سیاسی یونان آورده شد، بیفایده نیست. جالب توجه است که چگونه از همان آغاز بنیادگذاری آتن، مفاهیم اساسی اندیشهی یونانی، راهبرِ تسئوس در اقدام او بوده است و همین مفاهیم تا برقرار شدن دوبارهی نظام پادشاهی در یونان در آغاز یونانیمآبی در فلسفهی سیاسی فیلسوفان بزرگ یونانی تداوم پیدا کرده است:
"پس از مرگ ایگنوس، او به کاری بزرگ و شگفت انگیز دست زد: او، اهالی استان آتن را در یک شهر گرد آورد و از آن، شهری برای قومی واحد ایجاد کرد. در واقع، تا آن زمان، آنان به حالت پراکنده زندگی میکردند و فراخواندن آنان برای امری که با مصلحت همگان پیوند داشت، آسان نبود. گاهی نیز آنان در اختلاف به سر میبردند و با یکدیگر در نبرد بودند. بدینسان، تسئوس، به هر دهکده و خانوادهای سر زد تا آنان را با طرح خود هماهنگ سازد. عامهی مردم و بینوایان به زودی به ندای او پاسخ گفتند. او، به بزرگان قوم، حکومتی بدون شاه وعده داد، حکومت شورایی -یا دموکراسی- که در آن، خود او فقط سردار جنگی و نگهبان قانونها خواهد بود و در دیگر امور، حقوق، به طور برابر، میان همگان تقسيم خواهد شد. برخی از این بزرگان قانع شدند و برخی دیگر که از قدرت زیاد و سرشت با عزم تسئوس در ترس بودند، به او تسلیم شدند تا با زور مجبور نشوند."
➣ @Notes_On_Liberty
✍ زایش اندیشهی سیاسی (بخش پایانی)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ آنچه آورده شد، اجمالی از تحول تاریخی نخستین شهرهای یونانی از دیدگاه «تاریخ اندیشهی سیاسی» بود. به دنبال این تحولات نخستین فیلسوفان یونانی برخی از وجوه حیات سیاسی یونانی را مورد تأمل قرار دادند که اگرچه اندیشهی سیاسی این فیلسوفان، شالودهی اندیشه سیاسی در ایران فاقد اهمیت است، ناچار باید از بحث در این باره صرفِنظر کنیم. در آغاز دورهی اسلامی، بهطور عمده، نوشتههای سیاسی افلاطون و اخلاق ارسطویی به زبان عربی ترجمه شده و در دسترس فيلسوف این دوره قرار گرفت و به همین دلیل، در آینده با اندک تفصیلی، از اندیشهی سیاسی افلاطون و ارسطو سخن خواهیم گفت.
#تاریخ_اندیشه_سیاسی
#اندیشهی_سیاسی
#سیاسی #سیاست #دولت
#امر_سیاسی #ایران
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ آنچه آورده شد، اجمالی از تحول تاریخی نخستین شهرهای یونانی از دیدگاه «تاریخ اندیشهی سیاسی» بود. به دنبال این تحولات نخستین فیلسوفان یونانی برخی از وجوه حیات سیاسی یونانی را مورد تأمل قرار دادند که اگرچه اندیشهی سیاسی این فیلسوفان، شالودهی اندیشه سیاسی در ایران فاقد اهمیت است، ناچار باید از بحث در این باره صرفِنظر کنیم. در آغاز دورهی اسلامی، بهطور عمده، نوشتههای سیاسی افلاطون و اخلاق ارسطویی به زبان عربی ترجمه شده و در دسترس فيلسوف این دوره قرار گرفت و به همین دلیل، در آینده با اندک تفصیلی، از اندیشهی سیاسی افلاطون و ارسطو سخن خواهیم گفت.
#تاریخ_اندیشه_سیاسی
#اندیشهی_سیاسی
#سیاسی #سیاست #دولت
#امر_سیاسی #ایران
➣ @Notes_On_Liberty
✬ آشنایی با مکاتب اقتصادی (بخش ششم)
➣ @Notes_On_Liberty
📃 مکتب کینز | Keynesian Economics
❃ منظور از مکتب کینز، مجموع باورهایی است که به پیروی از اندیشهی کینز به پا خاست. از آنجا که باورهای کینز، جهان را از بحران اقتصادی نجات داد و هیچ کتابی به اندازهی کتاب «نظریه عمومی» کینز متناسب با نیازهای زمان خود نبود، کینز بهعنوان بنیانگذار «علم اقتصاد جدید» معروف شد و باورهای وی به «انقلاب کینزی» معروف شده و پایههای اقتصادی و اجتماعی مکتب جدیدی با نام «مکتب کینزی» شد، مکاتب اقتصادی مرتبط با کینز را در قالب سه مکتب مورد بحث قرار میدهند که معمولاً مرز بین این سه مکتب خیلی شفاف نیست.
❃ جان مینارد كينز در ۵ ژوئن سال ۱۸۸۳ در کمبریج زاده شد. او در دورهی لیسانس، رشتهی تحصیلی خود را از ریاضیات به اخلاق تغییر داد و بهعنوان معلم اخلاق شناخته شد. میلیارد کینز در خانوادهای از طبقهی متوسط و در محیطی روشنفکرانه پرورش یافت. کینز بهخاطر مهارتی که در ریاضیات داشت، دهمین رتبه را میان تمامی کسانیکه در آن سالها به دانشگاه راه یافتند تصاحب کرد. او همچنین در ادبیات کلاسیک، آمار و اقتصاد، صاحب نظر بود. الگوی اخلاقی وی، ادوارد مور نویسنده کتاب «اصول اخلاق» و الگوی سیاسیاش، ادموند بورک، فیلسوف، نویسنده و عضو حزب محافظهکار انگلستان بود. کینز از معروفترین اقتصاددانان سدهی بیستم است. جالب است که خود کینز در آغاز در دنیای نئوکلاسیک میزیست و در قالب سنّت مارشال فکر میکرد. همچنین مکتب وی از درون نهاییگرایان استخراج شد، ولی در ادامه، از منتقدان نئوکلاسیک گردید.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
📃 مکتب کینز | Keynesian Economics
❃ منظور از مکتب کینز، مجموع باورهایی است که به پیروی از اندیشهی کینز به پا خاست. از آنجا که باورهای کینز، جهان را از بحران اقتصادی نجات داد و هیچ کتابی به اندازهی کتاب «نظریه عمومی» کینز متناسب با نیازهای زمان خود نبود، کینز بهعنوان بنیانگذار «علم اقتصاد جدید» معروف شد و باورهای وی به «انقلاب کینزی» معروف شده و پایههای اقتصادی و اجتماعی مکتب جدیدی با نام «مکتب کینزی» شد، مکاتب اقتصادی مرتبط با کینز را در قالب سه مکتب مورد بحث قرار میدهند که معمولاً مرز بین این سه مکتب خیلی شفاف نیست.
❃ جان مینارد كينز در ۵ ژوئن سال ۱۸۸۳ در کمبریج زاده شد. او در دورهی لیسانس، رشتهی تحصیلی خود را از ریاضیات به اخلاق تغییر داد و بهعنوان معلم اخلاق شناخته شد. میلیارد کینز در خانوادهای از طبقهی متوسط و در محیطی روشنفکرانه پرورش یافت. کینز بهخاطر مهارتی که در ریاضیات داشت، دهمین رتبه را میان تمامی کسانیکه در آن سالها به دانشگاه راه یافتند تصاحب کرد. او همچنین در ادبیات کلاسیک، آمار و اقتصاد، صاحب نظر بود. الگوی اخلاقی وی، ادوارد مور نویسنده کتاب «اصول اخلاق» و الگوی سیاسیاش، ادموند بورک، فیلسوف، نویسنده و عضو حزب محافظهکار انگلستان بود. کینز از معروفترین اقتصاددانان سدهی بیستم است. جالب است که خود کینز در آغاز در دنیای نئوکلاسیک میزیست و در قالب سنّت مارشال فکر میکرد. همچنین مکتب وی از درون نهاییگرایان استخراج شد، ولی در ادامه، از منتقدان نئوکلاسیک گردید.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
← آثار کینز:
❃ وی پیش از احراز مقام استادی، کارمند خزانهداری کل انگلیس در هندوستان بود و در سال ۱۹۱۳ نخستین کتاب خود را در شیوهی کار سیستم پایه طلا، با عنوان «پول و مالیهی هندوستان» نوشت. در سال ۱۹۲۱ در پی استعفای پرغوغای خود از عضویت کنفرانس صلح، کتاب دیگر خود را با نام «پیامدهای اقتصادی صلح» به رشتهی تحریر در آورد و در آن به توجیه مخالفت خود با شرایط سنگین غراماتی که متفقین به آلمان تحميل میکردند پرداخت و در مجامع اقتصادی بینالمللی مشهور شد. کینز با انتشار کتاب «احتمالات»، در سال ۱۹۲۱ و انتقاد شدید خود عليه وينستون چرچیل، نخستوزیر معروف انگلیس در سال ۱۹۲۳ با نام «پیامدهای اقتصادی سیاست چرچيل» و همچنین با انتشار کتاب «رسالهای در باب پول»، در سال ۱۹۳۰ و ارائهی نظرات انقلابی در مسئلهی پول و توصیه تقلیل نرخ بهره، شهرتی بهسزا یافت.
❃ واپسین و مشهورترین کتاب کینز با نام «نظریه عمومی اشتغال پول و بهره» در سال ۱۹۳۶ منتشر شد و کینز به نهایت شهرت جهانی خود رسید. از آن تاریخ، کینز بهعنوان یک اقتصاددان انقلابی و نوآور در علم اقتصاد نامآور شد. سالی که نظریه عمومی کینز منتشر شد، سالی بود که فرانسه، بحران عجیب سالهای ۱۹۳۰ را تازه پشت سر گذاشته بود. کینز کمی پس از انتشار نظریهی عمومی، به ریاست بانک انگلیس انتخاب شد و به دریافت لقب لُرد مفتخر گردید. لُرد کینز از سال ۱۹۳۷ از بیماری شدید قلبی رنج میبرد و در ۲۰ آوریل ۱۹۴۶ درگذشت.
➣ @Notes_On_Liberty
← آثار کینز:
❃ وی پیش از احراز مقام استادی، کارمند خزانهداری کل انگلیس در هندوستان بود و در سال ۱۹۱۳ نخستین کتاب خود را در شیوهی کار سیستم پایه طلا، با عنوان «پول و مالیهی هندوستان» نوشت. در سال ۱۹۲۱ در پی استعفای پرغوغای خود از عضویت کنفرانس صلح، کتاب دیگر خود را با نام «پیامدهای اقتصادی صلح» به رشتهی تحریر در آورد و در آن به توجیه مخالفت خود با شرایط سنگین غراماتی که متفقین به آلمان تحميل میکردند پرداخت و در مجامع اقتصادی بینالمللی مشهور شد. کینز با انتشار کتاب «احتمالات»، در سال ۱۹۲۱ و انتقاد شدید خود عليه وينستون چرچیل، نخستوزیر معروف انگلیس در سال ۱۹۲۳ با نام «پیامدهای اقتصادی سیاست چرچيل» و همچنین با انتشار کتاب «رسالهای در باب پول»، در سال ۱۹۳۰ و ارائهی نظرات انقلابی در مسئلهی پول و توصیه تقلیل نرخ بهره، شهرتی بهسزا یافت.
❃ واپسین و مشهورترین کتاب کینز با نام «نظریه عمومی اشتغال پول و بهره» در سال ۱۹۳۶ منتشر شد و کینز به نهایت شهرت جهانی خود رسید. از آن تاریخ، کینز بهعنوان یک اقتصاددان انقلابی و نوآور در علم اقتصاد نامآور شد. سالی که نظریه عمومی کینز منتشر شد، سالی بود که فرانسه، بحران عجیب سالهای ۱۹۳۰ را تازه پشت سر گذاشته بود. کینز کمی پس از انتشار نظریهی عمومی، به ریاست بانک انگلیس انتخاب شد و به دریافت لقب لُرد مفتخر گردید. لُرد کینز از سال ۱۹۳۷ از بیماری شدید قلبی رنج میبرد و در ۲۰ آوریل ۱۹۴۶ درگذشت.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
← زمینههای پیدایش مکتب کینز:
۱- بحران بزرگ بین سالهای ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۳؛
۲- نظریهی نئوکلاسیک، توانایی توضیح وضعیت بیکاری، سقوط سهام و سقوط حجم پول در وضعیت زمانی یادشده را نداشت؛
۳- آزمونهای بسیار موفق نظریات کوتاهمدت کینز و پاسخگویی آن به شرایط بحرانی، مزید بر علت شد.
← مهمترین اصول و عقاید مکتب کینزی:
✓ تأکید بر اقتصاد کلان:
کینز و طرفداران او بر روی مشخصههای کل؛ مانند مصرف کل، پسانداز كل، درآمد کل، محصول کل و بالاخره اشتغال کل، تمرکز کردند و در این رابطه، بیشتر با نگرش عملگرایانه، به حل مشکلات واقعی اقتصاد فکر میکردند.
✓ تعیین جهت به وسیله تقاضا:
بدین معنی کینز خلاف قانون «سه» اظهار داشت که این تقاضاست که عرضه را بهوجود میآورد. اقتصاددانان کینزی بر اهمیت تقاضای کل به عنوان مشخصکنندهی اصلی و اولیه درآمد ملّی محصول اشتغال، تکیه میکنند. از دیدگاه این اقتصاددانان تقاضای مؤثر، شامل حاصل
جمع مصرف، سرمایهگذاری، بخش دولت و مخارج خالص صادرات است. تقاضای موثر، سطح تعادلی محصول واقعی اقتصاد را برقرار کرده که در بسیاری از موارد کمتر از سطح محصولی است که در شرایط اشتغال کامل میتواند وجود داشته باشد.
➣ @Notes_On_Liberty
← زمینههای پیدایش مکتب کینز:
۱- بحران بزرگ بین سالهای ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۳؛
۲- نظریهی نئوکلاسیک، توانایی توضیح وضعیت بیکاری، سقوط سهام و سقوط حجم پول در وضعیت زمانی یادشده را نداشت؛
۳- آزمونهای بسیار موفق نظریات کوتاهمدت کینز و پاسخگویی آن به شرایط بحرانی، مزید بر علت شد.
← مهمترین اصول و عقاید مکتب کینزی:
✓ تأکید بر اقتصاد کلان:
کینز و طرفداران او بر روی مشخصههای کل؛ مانند مصرف کل، پسانداز كل، درآمد کل، محصول کل و بالاخره اشتغال کل، تمرکز کردند و در این رابطه، بیشتر با نگرش عملگرایانه، به حل مشکلات واقعی اقتصاد فکر میکردند.
✓ تعیین جهت به وسیله تقاضا:
بدین معنی کینز خلاف قانون «سه» اظهار داشت که این تقاضاست که عرضه را بهوجود میآورد. اقتصاددانان کینزی بر اهمیت تقاضای کل به عنوان مشخصکنندهی اصلی و اولیه درآمد ملّی محصول اشتغال، تکیه میکنند. از دیدگاه این اقتصاددانان تقاضای مؤثر، شامل حاصل
جمع مصرف، سرمایهگذاری، بخش دولت و مخارج خالص صادرات است. تقاضای موثر، سطح تعادلی محصول واقعی اقتصاد را برقرار کرده که در بسیاری از موارد کمتر از سطح محصولی است که در شرایط اشتغال کامل میتواند وجود داشته باشد.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
✓ وجود عدم ثبات در اقتصاد:
از دیدگاه کینز، اعتقاد اقتصاددانان کلاسیک مبنی بر این که اقتصاد به خودیِ خود و بهوسیلهی مکانیسم بازار به تعادل میرسد، درست نیست. او تصریح میکند که اگر بخواهیم به امید ایجاد تعادل، بهوسیلهی سازوکار بازار باشیم، بحران جهانی ممکن است، پنجاه سال طول بکشد و تا آن زمان، همهی ما از دنیا رفتهایم. از دیدگاه کینز، اقتصاد، با رونق و رکود همراه است، چون سطح سرمایهگذاری برنامهریزی شده خیلی نامنظم و جابهجا شونده است. به نظر کینز، برخلاف نظریه ارتدکسها، پسانداز و سرمایهگذاری بهطور خودکار برابر نمیشوند و باید بانک مرکزی و دولت، زمینه هماهنگی آن را فراهم کنند.
✓ چسبندگی قیمت و دستمزد:
کینزینها معتقدند که دستمزدها به طرف پایین چسبیدهاند و این بهخاطر عوامل ساختاری مانند قرادادهای اتحادیههای کارگری، قوانین حداقل دستمزدها و... است. در دورانی که تقاضای کل برای کالاها و خدمات کاهش مییابد، واکنش واحدهای تولیدی به کاهش در فروش، کاهش تولید و اخراج کارگران است؛ نه در کاهش دستمزدها، از دیدگاه کینزینها قيمتها نیز به سمت پایین چسبندگی دارند.
✓ سیاست پولی و مالی فعّال:
اقتصادانان کینزی معتقدند که دولت باید از راه سیاستهای پولی و مالی مناسب در راستای رسیدن به اشتغال کامل، ثبات قیمتها و رشد اقتصادی، فعالانه دخالت کند و برای رویارویی با رکود و بحران، یا باید مخارج خود را افزایش دهد یا مالیاتها را کاهش دهد. این کاهش، مایهی افزایش مخارج مصرفی خصوصی میشود. دولت همچنین باید عرضهی پول را زیاد کرده تا بتواند نرخ بهره را کاهش دهد؛ به امید این که بتواند مخارج سرمایهگذاری را افزایش دهد.
➣ @Notes_On_Liberty
✓ وجود عدم ثبات در اقتصاد:
از دیدگاه کینز، اعتقاد اقتصاددانان کلاسیک مبنی بر این که اقتصاد به خودیِ خود و بهوسیلهی مکانیسم بازار به تعادل میرسد، درست نیست. او تصریح میکند که اگر بخواهیم به امید ایجاد تعادل، بهوسیلهی سازوکار بازار باشیم، بحران جهانی ممکن است، پنجاه سال طول بکشد و تا آن زمان، همهی ما از دنیا رفتهایم. از دیدگاه کینز، اقتصاد، با رونق و رکود همراه است، چون سطح سرمایهگذاری برنامهریزی شده خیلی نامنظم و جابهجا شونده است. به نظر کینز، برخلاف نظریه ارتدکسها، پسانداز و سرمایهگذاری بهطور خودکار برابر نمیشوند و باید بانک مرکزی و دولت، زمینه هماهنگی آن را فراهم کنند.
✓ چسبندگی قیمت و دستمزد:
کینزینها معتقدند که دستمزدها به طرف پایین چسبیدهاند و این بهخاطر عوامل ساختاری مانند قرادادهای اتحادیههای کارگری، قوانین حداقل دستمزدها و... است. در دورانی که تقاضای کل برای کالاها و خدمات کاهش مییابد، واکنش واحدهای تولیدی به کاهش در فروش، کاهش تولید و اخراج کارگران است؛ نه در کاهش دستمزدها، از دیدگاه کینزینها قيمتها نیز به سمت پایین چسبندگی دارند.
✓ سیاست پولی و مالی فعّال:
اقتصادانان کینزی معتقدند که دولت باید از راه سیاستهای پولی و مالی مناسب در راستای رسیدن به اشتغال کامل، ثبات قیمتها و رشد اقتصادی، فعالانه دخالت کند و برای رویارویی با رکود و بحران، یا باید مخارج خود را افزایش دهد یا مالیاتها را کاهش دهد. این کاهش، مایهی افزایش مخارج مصرفی خصوصی میشود. دولت همچنین باید عرضهی پول را زیاد کرده تا بتواند نرخ بهره را کاهش دهد؛ به امید این که بتواند مخارج سرمایهگذاری را افزایش دهد.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
← کینز برای جلوگیری از تورم نیز که بهوسیلهی مازاد تقاضای کل به وجود می آید، سه نوع راه کار در پیش روی دولت قرار میدهد:
᠅ مخارج خود را کاهش دهد.
᠅ مالیاتها را افزایش دهد، تا مخارج مصرفی خصوصی را کم کند.
᠅ عرضهی پول را کم کند، تا نرخ بهره افزایش یابد، که این خود، مایهی کاهش مخارج سرمایهای اضافی خواهد شد.
← سیاست پولی از دید کینز:
یک) عملیات بازار باز: با کمک این ابزار، میتوان قدرت خرید مردم را در بخش خصوصی تنظیم کرد. اگر اقتصاد، در رکود و بیکاری باشد، برای از بین بردن آن، باید از سیاست انبساطی استفاده کرد. هدف، آن است که امکانات اعتباری بالا برود تا مردم بتوانند از بانکهای تجاری پول قرض کرده و مخارج خود را بالا ببرند. این هدف، زمانی انجام میشود که بانکهای تجاری در بازار آزاد، اوراق قرضهیِ در دست مردم را با قیمت بیشتری خریداری کنند. با این عمل، قدرت خرید بالا و حجم تولید و اشتغال افزایش مییابد.
دو) تغییر در نرخ ذخایر قانونی: در زمان تورم، درصد «ذخایر قانونی» افزایش مییابد. با این عمل، حجم «ذخایر اضافی» کاهش و در نتیجه حجم پول، پایین میآید. به همین جهت، نرخ بهره افزایش یافته، حجم سرمایهگذاری پایین میآید و سطح تولید به اشتغال کامل میرسد. این مسئله در شرایط رکودی، وارونه رخ میدهد.
سه) تغییر در نرخ تنزیل: نرخ تنزیل، نرخی است که بانکهای تجاری باید به بانک مرکزی بپردازند تا
بتوانند اعتبار دریافت کنند. لذا در زمان رکود، بانک مرکزی تصمیم میگیرد که نرخ تنزیل را کاهش دهد و در زمان رونق (تورم) وارونه.
➣ @Notes_On_Liberty
← کینز برای جلوگیری از تورم نیز که بهوسیلهی مازاد تقاضای کل به وجود می آید، سه نوع راه کار در پیش روی دولت قرار میدهد:
᠅ مخارج خود را کاهش دهد.
᠅ مالیاتها را افزایش دهد، تا مخارج مصرفی خصوصی را کم کند.
᠅ عرضهی پول را کم کند، تا نرخ بهره افزایش یابد، که این خود، مایهی کاهش مخارج سرمایهای اضافی خواهد شد.
← سیاست پولی از دید کینز:
یک) عملیات بازار باز: با کمک این ابزار، میتوان قدرت خرید مردم را در بخش خصوصی تنظیم کرد. اگر اقتصاد، در رکود و بیکاری باشد، برای از بین بردن آن، باید از سیاست انبساطی استفاده کرد. هدف، آن است که امکانات اعتباری بالا برود تا مردم بتوانند از بانکهای تجاری پول قرض کرده و مخارج خود را بالا ببرند. این هدف، زمانی انجام میشود که بانکهای تجاری در بازار آزاد، اوراق قرضهیِ در دست مردم را با قیمت بیشتری خریداری کنند. با این عمل، قدرت خرید بالا و حجم تولید و اشتغال افزایش مییابد.
دو) تغییر در نرخ ذخایر قانونی: در زمان تورم، درصد «ذخایر قانونی» افزایش مییابد. با این عمل، حجم «ذخایر اضافی» کاهش و در نتیجه حجم پول، پایین میآید. به همین جهت، نرخ بهره افزایش یافته، حجم سرمایهگذاری پایین میآید و سطح تولید به اشتغال کامل میرسد. این مسئله در شرایط رکودی، وارونه رخ میدهد.
سه) تغییر در نرخ تنزیل: نرخ تنزیل، نرخی است که بانکهای تجاری باید به بانک مرکزی بپردازند تا
بتوانند اعتبار دریافت کنند. لذا در زمان رکود، بانک مرکزی تصمیم میگیرد که نرخ تنزیل را کاهش دهد و در زمان رونق (تورم) وارونه.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
← اقتصاددانان مکتب کینز:
❃ برخی از اقتصاددانان معروف مکتب کینز عبارتند از:
- سایمون کوزنتس: اقتصاددان معروف روسی است. وی اهمیت جمعآوری اطلاعات را برای اقتصاد توضیح داد. او در واقع از راه آمار و اقتصادسنجی، به آزمون تجربی نظریات کینز پرداخت. او همچنین رابطهی درآمد و نابرابری در توزیع درآمد را استخراج کرد. البته تأثیر اندیشهی کوزنتس عمدتاً در طراحی حسابداری درآمد ملّی است. به همین روی، وی به پدر حسابداری درآمد ملّی معروف شده است.
- پرفسور میردال: او در قالب مکتب استکهلم، به طراحی پرسشها و مسائل پرداخته و سپس برای آن خط مشیهایی را ترسیم کرده که بسیار مشابه دیدگاههای کینز است.
- مایکل کالسکی: اقتصاددانی لهستانی است. معروف است که وی در سال ۱۹۳۰ بهطور مستقل نظریهی سرمایهگذاری، پسانداز و اشتغال را بسیار مشابه کینز تدوین کرد. کالسکی شاید نخستین کسی است که نظریهی تقاضای مؤثر را صورتبندی کرد و آن را به گونهای بسیار واقعبینانهتر از نظریه کینز درآورد. کالسکی برخلاف کینز، اصل تقاضای موثر را در داخل نظریهی سطح تولید به کار نبرده بلکه آن را در درون نظریهی دور کسبوکار مورد استفاده قرار داد. در ادبیات اقتصاد کلان، بسیاری از اقتصاددانان پساکینز را پساکالسکی نیز مینامند.
#تاریخ_اندیشههای_اقتصادی
#مکاتب_اقتصادی #مکتب_کینز #اقتصاد
#کالسکی #اقتصاد_کینزی #انقلاب_کینزی
➣ @Notes_On_Liberty
← اقتصاددانان مکتب کینز:
❃ برخی از اقتصاددانان معروف مکتب کینز عبارتند از:
- سایمون کوزنتس: اقتصاددان معروف روسی است. وی اهمیت جمعآوری اطلاعات را برای اقتصاد توضیح داد. او در واقع از راه آمار و اقتصادسنجی، به آزمون تجربی نظریات کینز پرداخت. او همچنین رابطهی درآمد و نابرابری در توزیع درآمد را استخراج کرد. البته تأثیر اندیشهی کوزنتس عمدتاً در طراحی حسابداری درآمد ملّی است. به همین روی، وی به پدر حسابداری درآمد ملّی معروف شده است.
- پرفسور میردال: او در قالب مکتب استکهلم، به طراحی پرسشها و مسائل پرداخته و سپس برای آن خط مشیهایی را ترسیم کرده که بسیار مشابه دیدگاههای کینز است.
- مایکل کالسکی: اقتصاددانی لهستانی است. معروف است که وی در سال ۱۹۳۰ بهطور مستقل نظریهی سرمایهگذاری، پسانداز و اشتغال را بسیار مشابه کینز تدوین کرد. کالسکی شاید نخستین کسی است که نظریهی تقاضای مؤثر را صورتبندی کرد و آن را به گونهای بسیار واقعبینانهتر از نظریه کینز درآورد. کالسکی برخلاف کینز، اصل تقاضای موثر را در داخل نظریهی سطح تولید به کار نبرده بلکه آن را در درون نظریهی دور کسبوکار مورد استفاده قرار داد. در ادبیات اقتصاد کلان، بسیاری از اقتصاددانان پساکینز را پساکالسکی نیز مینامند.
#تاریخ_اندیشههای_اقتصادی
#مکاتب_اقتصادی #مکتب_کینز #اقتصاد
#کالسکی #اقتصاد_کینزی #انقلاب_کینزی
➣ @Notes_On_Liberty
✍ | اندیشه سیاسی و فلسفه سیاسی (۱)
➣ @Notes_On_Liberty
← تعریف اندیشه سیاسی:
❃ اندیشهی سیاسی عبارت است از هر تأملی دربارهی مسائل اساسی سیاسی. اندیشهی سیاسی لزوماً در پی آن نیست که با بهرهگیری از شیوههای ویژهای به معرفت درست برسد و معرفت حقیقی دربارهی سیاست را جانشین «گمان سیاسی» کند. ولی فلسفهی سیاسی چنین داعیهای را دارد؛ یعنی در پی آن است که از گمان سیاسی به سوی معرفت درست حرکت کند. اندیشهی سیاسی ممکن است دفاع از یک باور جزمی باشد، ممکن است دفاع از یک ایمان و اعتقاد دینی باشد یا حتٰی در یک اسطوره نمود یابد. اندیشهی سیاسی تاریخ بلندی دارد و پیشینهی آن به پیشینهی تاریخ بشر میرسد.
← تعریف فلسفه سیاسی:
❃ فلسفهی سیاسی کوششی روشمند و پیگیرانه برای رسیدن به معرفت سیاسی با حل معماهای سیاسی است. بزرگترین فیلسوفان سیاسی کوشیدهاند با حرکت از مبادی وجودشناسی، روششناسی و کیهانشناسی معین به چنین معرفتی برسند و دربارهی معماهای سیاسی راهحلهای فلسفی ارائه دهند. به بیان دیگر این فیلسوفان از مطالعه در مبادی وجودی انسان و کنکاش در سرشت انسان و هستی به کشف احکام مستدل دربارهی زندگانی سیاسی میپردازند. بنابراین فلسفهی سیاسی کوششی است نظامند برای فهم ماهیت امور سیاسی.
❃ فلسفهی سیاسی تلاش زیادی برای جستجوی یک مبنای استوار برای عدالت و نظام عادلانهی سیاسی داشته است. فلسفهی سیاسی در یونان باستان با جستجوی بهترین نظام سیاسی و شیوهی حکومت آغاز شد. مدارِ مطالعات فلسفه سیاسی اساسیترین اهداف و دلمشغولیهای بشر، مانندِ عدالت، آزادی و سرشت فرمانروایی در جامعهی بشری است.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
← تعریف اندیشه سیاسی:
❃ اندیشهی سیاسی عبارت است از هر تأملی دربارهی مسائل اساسی سیاسی. اندیشهی سیاسی لزوماً در پی آن نیست که با بهرهگیری از شیوههای ویژهای به معرفت درست برسد و معرفت حقیقی دربارهی سیاست را جانشین «گمان سیاسی» کند. ولی فلسفهی سیاسی چنین داعیهای را دارد؛ یعنی در پی آن است که از گمان سیاسی به سوی معرفت درست حرکت کند. اندیشهی سیاسی ممکن است دفاع از یک باور جزمی باشد، ممکن است دفاع از یک ایمان و اعتقاد دینی باشد یا حتٰی در یک اسطوره نمود یابد. اندیشهی سیاسی تاریخ بلندی دارد و پیشینهی آن به پیشینهی تاریخ بشر میرسد.
← تعریف فلسفه سیاسی:
❃ فلسفهی سیاسی کوششی روشمند و پیگیرانه برای رسیدن به معرفت سیاسی با حل معماهای سیاسی است. بزرگترین فیلسوفان سیاسی کوشیدهاند با حرکت از مبادی وجودشناسی، روششناسی و کیهانشناسی معین به چنین معرفتی برسند و دربارهی معماهای سیاسی راهحلهای فلسفی ارائه دهند. به بیان دیگر این فیلسوفان از مطالعه در مبادی وجودی انسان و کنکاش در سرشت انسان و هستی به کشف احکام مستدل دربارهی زندگانی سیاسی میپردازند. بنابراین فلسفهی سیاسی کوششی است نظامند برای فهم ماهیت امور سیاسی.
❃ فلسفهی سیاسی تلاش زیادی برای جستجوی یک مبنای استوار برای عدالت و نظام عادلانهی سیاسی داشته است. فلسفهی سیاسی در یونان باستان با جستجوی بهترین نظام سیاسی و شیوهی حکومت آغاز شد. مدارِ مطالعات فلسفه سیاسی اساسیترین اهداف و دلمشغولیهای بشر، مانندِ عدالت، آزادی و سرشت فرمانروایی در جامعهی بشری است.
➣ @Notes_On_Liberty
✍ | اندیشه سیاسی و فلسفه سیاسی (۲)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ فلسفهی سیاسی شاخهای از فلسفه است و همچون فلسفه جستوجویی ژرف در معرفت نسبت به جهان، انسان و طبیعت زندگانی انسانی است. فلسفهی سیاسی برخلاف اندیشه سیاسی همزاد جامعهی بشری نیست بلکه در مرحلهی خاصی از تکامل فکری بشر، یعنی در یونان باستان و بهقولی با کار سقراط پیدا شد.
❃ به این ترتیب ما میتوانیم به هر فلسفهی سیاسی اصطلاح اندیشهی سیاسی را اطلاق کنیم ولی به هر اندیشهی سیاسی نمیتوانیم عنوان فلسفهی سیاسی بدهیم. این هر دو به مطالعه در مسائل سیاسی مانند سرشت و سرچشمهی دولت، مبانی مشروعیت، عدالت و آزادی، انواع نظامهای موجود و مطلوب سیاسی، جایگاه مردم در ادارهی امور سیاسی میپردازند ولی فلسفه سیاسی مطالعات خود را به شیوهای روشمند و با رجوع به مبادی وجودشناسی و هستیشناسی انجام میدهد، درحالیکه اندیشهی سیاسی این التزام را ندارد. با این حال اندیشهی سیاسی نیز از دغدغهی مطالعه در ماهیت مسایل سیاسی فارغ نیست.
❃ بد نیست به این نکته هم اشاره کنیم که ترتیبی که در بالا دربارهی دگردیسی اندیشهی سیاسی و فلسفهی سیاسی آوردیم مورد پذیرش همهی پژوهشگران نیست. برخی از دانشوران با یادآوری اینکه اندیشه سیاسی اندیشهای عقلانی در موضوع سیاسی است دستهی بزرگی از اندیشههایی را که ما با عنوان اندیشهی سیاسی معرفی کردهایم به سبب همین قید «عقلانی» از شمول در ذیل اندیشه سیاسی خارج میکنند. در تعبیر این دسته از دانشوران اندیشهی سیاسی بسیار به فلسفهی سیاسی نزدیک است. برای نمونه از این دیدگاه آنچه که برخی آن را کلام سیاسی میخوانند و معرفت خود را با حرکت از نقطهی وحی آغاز میکند، بهعنوان اندیشهی سیاسی بهشمار نمیآید. به همین ترتیب ایدههای سیاسی که در اسطورهها آمده است از دید این دانشوران در زمرهی اندیشه سیاسی قرار نمیگیرد.
#امر_سیاسی #معرفت_سیاسی
#فلسفهی_سیاسی #اندیشه_سیاسی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ فلسفهی سیاسی شاخهای از فلسفه است و همچون فلسفه جستوجویی ژرف در معرفت نسبت به جهان، انسان و طبیعت زندگانی انسانی است. فلسفهی سیاسی برخلاف اندیشه سیاسی همزاد جامعهی بشری نیست بلکه در مرحلهی خاصی از تکامل فکری بشر، یعنی در یونان باستان و بهقولی با کار سقراط پیدا شد.
❃ به این ترتیب ما میتوانیم به هر فلسفهی سیاسی اصطلاح اندیشهی سیاسی را اطلاق کنیم ولی به هر اندیشهی سیاسی نمیتوانیم عنوان فلسفهی سیاسی بدهیم. این هر دو به مطالعه در مسائل سیاسی مانند سرشت و سرچشمهی دولت، مبانی مشروعیت، عدالت و آزادی، انواع نظامهای موجود و مطلوب سیاسی، جایگاه مردم در ادارهی امور سیاسی میپردازند ولی فلسفه سیاسی مطالعات خود را به شیوهای روشمند و با رجوع به مبادی وجودشناسی و هستیشناسی انجام میدهد، درحالیکه اندیشهی سیاسی این التزام را ندارد. با این حال اندیشهی سیاسی نیز از دغدغهی مطالعه در ماهیت مسایل سیاسی فارغ نیست.
❃ بد نیست به این نکته هم اشاره کنیم که ترتیبی که در بالا دربارهی دگردیسی اندیشهی سیاسی و فلسفهی سیاسی آوردیم مورد پذیرش همهی پژوهشگران نیست. برخی از دانشوران با یادآوری اینکه اندیشه سیاسی اندیشهای عقلانی در موضوع سیاسی است دستهی بزرگی از اندیشههایی را که ما با عنوان اندیشهی سیاسی معرفی کردهایم به سبب همین قید «عقلانی» از شمول در ذیل اندیشه سیاسی خارج میکنند. در تعبیر این دسته از دانشوران اندیشهی سیاسی بسیار به فلسفهی سیاسی نزدیک است. برای نمونه از این دیدگاه آنچه که برخی آن را کلام سیاسی میخوانند و معرفت خود را با حرکت از نقطهی وحی آغاز میکند، بهعنوان اندیشهی سیاسی بهشمار نمیآید. به همین ترتیب ایدههای سیاسی که در اسطورهها آمده است از دید این دانشوران در زمرهی اندیشه سیاسی قرار نمیگیرد.
#امر_سیاسی #معرفت_سیاسی
#فلسفهی_سیاسی #اندیشه_سیاسی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
➣ @Notes_On_Liberty ← اقتصاددانان مکتب کینز: ❃ برخی از اقتصاددانان معروف مکتب کینز عبارتند از: - سایمون کوزنتس: اقتصاددان معروف روسی است. وی اهمیت جمعآوری اطلاعات را برای اقتصاد توضیح داد. او در واقع از راه آمار و اقتصادسنجی، به آزمون تجربی نظریات کینز…
📄 اقتصاد کینزی به زبان آدمیزاد | ✍ دکتر امیرحسین خالقی
➣ @Notes_On_Liberty
❃ کینز اقتصاددان مشهور زمانی گفته بود در درازای تاریخ همیشه میل بشر به پسانداز، قویتر از میل به سرمایهگذاری بوده است. حرف او این بود که مردم ترجیح میدهند ثروتی را که پس از رفع نیازهای مصرفیشان میماند، پسانداز کنند تا آنکه خطر کنند و پول بیزبان را برای تولید ثروت بیشتر و خِیر جمعی به کار اندازند.
❃ از اینرو مرد اقتصاددان استدلال میکرد اینکه ملّت بهجای مصرف یا سرمایهگذاری سراغ پسانداز میروند، برای اقتصاد خوب نیست. این به معنای کمشدنِ تقاضا در اقتصاد است و باعث میشود که بخشی از منابع اقتصادی جامعه در سمت عرضه و تولید بیکار بمانند.
❃ او معتقد بود که اگر سرمایهگذاری و مصرف به مقدار کافی بود و تقاضا وجود داشت، آن منابع دیگر بیکار نمیماندند. پیشنهادش این بود که دولتها دست بهکار شوند و با تحریک تقاضا، ریشهی این بیکاری را بخشکانند. او میگفت هرچهقدر جامعه ثروتمندتر باشد، از آنجا که میزان پسانداز بالاتر میرود، این مشکل حادتر هم میشود.
❃ اهل دل میگفتند اینکه تقاضا پایین است و باید آن را افزایش داد، خیلی مبهم است، بیشتر توضیح میدهید؟
پاسخ کینز این بود، اگر میبینید تولید به حد کافی نیست و به آن حد "تولید بالقوه" مطلوب نرسیده است و بیکاری هست، بهخاطر کمبود تقاضاست.
❃ منتقدان میگفتند اگر تولید و عرضه به حد کافی نیست، شاید قرار بوده چنین باشد، اینها اگر تولیدکننده بودند با همین شرایط محصولی مناسب که خواهان داشته باشد تولید میکردند، وانگهی اگر خیلی مشکل تقاضا دارند، جنس خوب بیرون از کشور هم خریدار دارد، صادر کنند تا مشکل حل شود. اگر نمیتوانند، شاید عیب از خودشان باشد یا مقرراتی که دستوپایشان را بسته است.
❃ کینز پاسخ میداد: خیر، اگر دولت دست بجنباند و با سیاستهای مناسب تقاضا را بالا ببرد، میبینید که تولید به حد بالقوه و مطلوب میرسد و مسائل حل میشود.
میپرسیدند: آن حد مطلوب را چطور بفهمیم؟
پاسخ میشنیدند: اگر بالا بردید و از جایی به بعد دیدید بهجای افزایش تولید و اشتغال به تورم انجامید، بدانید که ظرفیت خالی پر شده است و به حد مطلوب رسیدید.
❃ در عمل چه شد؟ در بسیاری موارد تورم بالا رفت بدون آنکه بیکاری پایین بیاید. در نگاه نخست هم بهنظر میرسید، دولت مداخلهای میکند و بعد از رفع و رجوع شدنِ مشکل میتواند کنار بایستد و اقتصاد کار خودش را میکند، ولی هرچهقدر جلو رفتیم نیاز به مداخلهها بیشتر و بیشتر شد و کسر بودجههای بالا و ناکارآمدی اقتصاد، برایند این سیاستها بود. بهنظر میرسد مداخلهی دولتها در اقتصاد خیلی عاقبت ندارد؛ والله اعلم.
پ.ن: این متن با الهام از کتاب معرفتشناسی اقتصاد دکتر موسی غنینژاد نوشته شده است.
#اقتصاد
#اقتصاد_کینزی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ کینز اقتصاددان مشهور زمانی گفته بود در درازای تاریخ همیشه میل بشر به پسانداز، قویتر از میل به سرمایهگذاری بوده است. حرف او این بود که مردم ترجیح میدهند ثروتی را که پس از رفع نیازهای مصرفیشان میماند، پسانداز کنند تا آنکه خطر کنند و پول بیزبان را برای تولید ثروت بیشتر و خِیر جمعی به کار اندازند.
❃ از اینرو مرد اقتصاددان استدلال میکرد اینکه ملّت بهجای مصرف یا سرمایهگذاری سراغ پسانداز میروند، برای اقتصاد خوب نیست. این به معنای کمشدنِ تقاضا در اقتصاد است و باعث میشود که بخشی از منابع اقتصادی جامعه در سمت عرضه و تولید بیکار بمانند.
❃ او معتقد بود که اگر سرمایهگذاری و مصرف به مقدار کافی بود و تقاضا وجود داشت، آن منابع دیگر بیکار نمیماندند. پیشنهادش این بود که دولتها دست بهکار شوند و با تحریک تقاضا، ریشهی این بیکاری را بخشکانند. او میگفت هرچهقدر جامعه ثروتمندتر باشد، از آنجا که میزان پسانداز بالاتر میرود، این مشکل حادتر هم میشود.
❃ اهل دل میگفتند اینکه تقاضا پایین است و باید آن را افزایش داد، خیلی مبهم است، بیشتر توضیح میدهید؟
پاسخ کینز این بود، اگر میبینید تولید به حد کافی نیست و به آن حد "تولید بالقوه" مطلوب نرسیده است و بیکاری هست، بهخاطر کمبود تقاضاست.
❃ منتقدان میگفتند اگر تولید و عرضه به حد کافی نیست، شاید قرار بوده چنین باشد، اینها اگر تولیدکننده بودند با همین شرایط محصولی مناسب که خواهان داشته باشد تولید میکردند، وانگهی اگر خیلی مشکل تقاضا دارند، جنس خوب بیرون از کشور هم خریدار دارد، صادر کنند تا مشکل حل شود. اگر نمیتوانند، شاید عیب از خودشان باشد یا مقرراتی که دستوپایشان را بسته است.
❃ کینز پاسخ میداد: خیر، اگر دولت دست بجنباند و با سیاستهای مناسب تقاضا را بالا ببرد، میبینید که تولید به حد بالقوه و مطلوب میرسد و مسائل حل میشود.
میپرسیدند: آن حد مطلوب را چطور بفهمیم؟
پاسخ میشنیدند: اگر بالا بردید و از جایی به بعد دیدید بهجای افزایش تولید و اشتغال به تورم انجامید، بدانید که ظرفیت خالی پر شده است و به حد مطلوب رسیدید.
❃ در عمل چه شد؟ در بسیاری موارد تورم بالا رفت بدون آنکه بیکاری پایین بیاید. در نگاه نخست هم بهنظر میرسید، دولت مداخلهای میکند و بعد از رفع و رجوع شدنِ مشکل میتواند کنار بایستد و اقتصاد کار خودش را میکند، ولی هرچهقدر جلو رفتیم نیاز به مداخلهها بیشتر و بیشتر شد و کسر بودجههای بالا و ناکارآمدی اقتصاد، برایند این سیاستها بود. بهنظر میرسد مداخلهی دولتها در اقتصاد خیلی عاقبت ندارد؛ والله اعلم.
پ.ن: این متن با الهام از کتاب معرفتشناسی اقتصاد دکتر موسی غنینژاد نوشته شده است.
#اقتصاد
#اقتصاد_کینزی
➣ @Notes_On_Liberty
✬ آشنایی با مکاتب اقتصادی (بخش هفتم)
➣ @Notes_On_Liberty
📃 مکتب پولی، پولگرایی | Monetarism School
❃ میلتون فريدمن(Milton Friedman) موسس مکتب پولی یا مانیتاریسم و بزرگترین اقتصاددان سدهی بیستم در کنار کینز است. پولیون به رهبری «فریدمن» به پژوهش دربارهی علل ایجاد بحرانهای ادواری در اقتصاد پرداختند بدون آنکه اصول «قانون سه» را زیر سوال ببرند. بر پایهی این دیدگاه، بروز بحران و بیکاری، تنها به دلیل نارسایی نظام سرمایهگرایی نیست بلکه بهخاطر ایجاد موانع و قیدوبندهایی است که ناشی از ابزار درونی نظام است. از نگاه پولیون، اتخاذ سیاستهای پولی «فدرال رزرو» و مدیریت نابخردانهی دولت، عامل بروز بحران دهه ۱۹۳۰ بوده است، نه نارساییهای نظام بازار و بیثباتی اقتصاد خصوصی.
❃ فریدمن با توجه به دفاع از اقتصاد بازار، قانون سه و سیاستهای پولی در نظام سرمایهگرایی، اصول مکتب پولی خود را بنیان نهاد که عبارتند از:
✤ آزادی فعالیتهای اقتصادی
✤ سیاست آزادی کسبوکار
✤ حاکمیت بازار آزاد
✤ دفاع بی قیدوشرط از انگیزشهای سود و سرمایهگذاری
✤ عدم مداخلهی دولت در اقتصاد
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
📃 مکتب پولی، پولگرایی | Monetarism School
❃ میلتون فريدمن(Milton Friedman) موسس مکتب پولی یا مانیتاریسم و بزرگترین اقتصاددان سدهی بیستم در کنار کینز است. پولیون به رهبری «فریدمن» به پژوهش دربارهی علل ایجاد بحرانهای ادواری در اقتصاد پرداختند بدون آنکه اصول «قانون سه» را زیر سوال ببرند. بر پایهی این دیدگاه، بروز بحران و بیکاری، تنها به دلیل نارسایی نظام سرمایهگرایی نیست بلکه بهخاطر ایجاد موانع و قیدوبندهایی است که ناشی از ابزار درونی نظام است. از نگاه پولیون، اتخاذ سیاستهای پولی «فدرال رزرو» و مدیریت نابخردانهی دولت، عامل بروز بحران دهه ۱۹۳۰ بوده است، نه نارساییهای نظام بازار و بیثباتی اقتصاد خصوصی.
❃ فریدمن با توجه به دفاع از اقتصاد بازار، قانون سه و سیاستهای پولی در نظام سرمایهگرایی، اصول مکتب پولی خود را بنیان نهاد که عبارتند از:
✤ آزادی فعالیتهای اقتصادی
✤ سیاست آزادی کسبوکار
✤ حاکمیت بازار آزاد
✤ دفاع بی قیدوشرط از انگیزشهای سود و سرمایهگذاری
✤ عدم مداخلهی دولت در اقتصاد
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
← اندیشههای اقتصادی فريدمن:
- فریدمن یکی از طرفداران نظام بازار آزاد است، از اینرو وی را یک کلاسیک معاصر میدانند.
- فریدمن با توسل به نظریهی مقداری پول، تفسیر تازهای از آن ارائه کرد بههمین خاطر او را یک
نئوکلاسیک میخوانند.
- او با توجه به نوع سیاستهای لازم و مناسب جهت برقراری تعادل اشتغال کامل و تداوم آن، دارای نظریههای پولی مهمی است. از اینرو وی را بهعنوان موسس مکتب پولی یا «مانتاریسم» میشناسند.
❃ فریدمن بزرگترین مدافع آزادیهای فردی برای تصمیمسازیهای اقتصادی است. از نگاه او اقتصاد از سیاست جدا نیست و سرمایهگرایی شرط لازم برای برقراری آزادیهای سیاسی است. بههمین خاطر، «آزادی سیاسی» نمیتواند بدون «آزادی اقتصادی» پابرجا بماند.
❃ او در ارتباط با نقش دولت در اقتصاد معتقد است که این نقش در یک جامعهی آزاد، تجهیز ابزارهای لازم برای تغییر شکل و ایفای نقش میانجی است. از دید فریدمن، هنگامی که در مفهوم قوانین بین افراد جامعه اختلاف نظر پیدا میشود، دولت باید آن عده از افراد را که از قوانین اجتماعی سرباز میزنند، به پذیرش مقررات مجاب کند. او معتقد است دولت باید آن وظایفی را بر دوش بگیرد که از توان بازار خارج است و این وظایف، بیشتر اعمال قوانین گوناگون و ایفای نقش میانجیگری است. از دیدگاه فریدمن، مقررات و ضوابطی چون قانون مالکیت، انعقاد قراردادها، چاپ اسکناس و... قوانینی هستند که نظام سرمایهگرایی به آنها نیاز دارد.
➣ @Notes_On_Liberty
← اندیشههای اقتصادی فريدمن:
- فریدمن یکی از طرفداران نظام بازار آزاد است، از اینرو وی را یک کلاسیک معاصر میدانند.
- فریدمن با توسل به نظریهی مقداری پول، تفسیر تازهای از آن ارائه کرد بههمین خاطر او را یک
نئوکلاسیک میخوانند.
- او با توجه به نوع سیاستهای لازم و مناسب جهت برقراری تعادل اشتغال کامل و تداوم آن، دارای نظریههای پولی مهمی است. از اینرو وی را بهعنوان موسس مکتب پولی یا «مانتاریسم» میشناسند.
❃ فریدمن بزرگترین مدافع آزادیهای فردی برای تصمیمسازیهای اقتصادی است. از نگاه او اقتصاد از سیاست جدا نیست و سرمایهگرایی شرط لازم برای برقراری آزادیهای سیاسی است. بههمین خاطر، «آزادی سیاسی» نمیتواند بدون «آزادی اقتصادی» پابرجا بماند.
❃ او در ارتباط با نقش دولت در اقتصاد معتقد است که این نقش در یک جامعهی آزاد، تجهیز ابزارهای لازم برای تغییر شکل و ایفای نقش میانجی است. از دید فریدمن، هنگامی که در مفهوم قوانین بین افراد جامعه اختلاف نظر پیدا میشود، دولت باید آن عده از افراد را که از قوانین اجتماعی سرباز میزنند، به پذیرش مقررات مجاب کند. او معتقد است دولت باید آن وظایفی را بر دوش بگیرد که از توان بازار خارج است و این وظایف، بیشتر اعمال قوانین گوناگون و ایفای نقش میانجیگری است. از دیدگاه فریدمن، مقررات و ضوابطی چون قانون مالکیت، انعقاد قراردادها، چاپ اسکناس و... قوانینی هستند که نظام سرمایهگرایی به آنها نیاز دارد.
➣ @Notes_On_Liberty