On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.9K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
📃 نظریه‌های ساختاری انقلاب (۷) | ✍🏻 جَک گلدستون

➣ @Notes_On_Liberty

❃ آسیب‌پذیری زمین‌داران نیز یک عامل تعیین‌کننده به‌شمار می‌رود. زمین‌دارانی که از ابزار اجبار و نهادهای اداره محلی خاص خود برخوردارند و قادرند با کمبودهای غذایی و آشفتگی‌های محلی مقابله کنند، عموماً می‌توانند بدون اتکا به کمک دولت، با صلابت در برابر مراحل اولیه شورش‌های دهقانی ایستادگی کنند. چنین زمین‌دارانی می‌توانند حتی در صورت ناتوانی حکومت مرکزی اقتدار خود را حفظ کنند. این زمین‌داران حتی ممکن است اعتراض‌های دهقانان علیه مالیات‌های بالاتر یا سایر نهادهای حکومت مرکزی را تحمل یا تشویق کنند. اما زمین‌دارانی که برای حفظ نظم محلی باید تقریباً به‌طور کامل به سربازهای حکومت مرکزی تکیه کنند، هنگامی‌که جنگ یا گرفتاری اقتصادی دولت را ناتوان می‌سازد به‌شدت آسیب‌پذیر می‌شوند. زمین‌داران روسیه در طی جنگ جهانی اول و زمین‌داران فرانسه در طی ورشکستگی پادشاه در ۱۷۸۸-۱۷۸۹ مجبور بودند بدون حمایت دولت با شورش‌های دهقانی مواجه شوند و هیچ ابزار دیگری برای دفاع از خودشان نداشتند. در این موارد، شورش‌های دهقانی به‌سرعت به نواحی روستایی گسترش می‌یابد.

❃ با این وجود، تبدیل شورش‌های دهقانی به انقلاب‌های دهقانی نیازمند اقدام گروه‌هایی خارج از دهقانان است. دیدگاه‌ها و اهداف دهقانان معمولاً بسیار محلی و محدود هستند. بدون رهبری ملّی یا اقدامات دیگر گروه‌ها، شورش‌های دهقانی معمولاً درحد تعدادی شورش محلی پراکنده باقی می‌مانند. اما اگر تلاش‌های دیگر به اعتراض دهقانان بپیوندد، گروه‌های روستایی می‌توانند به دو شیوه به انقلاب ملّی کمک کنند. در بعضی از موارد، یک گروه نخبه شهری با ترک شهرها در میان روستاییان فعالیت می‌کند و پیوندهایی را میان گروه‌های دهقانی برقرار می‌نماید. این نخبه‌ها با ایجاد ارتش‌های چریکی دهقانی و سازمان‌های دهقانی، می‌توانند هم ظرفیت سازمانی و هم اهداف ملّی را برای توجیه انقلاب فراهم کنند. چنین اقداماتی به‌ویژه در جایی اهمیت دارد که دهقانان از خودگردانی فارغ از کنترل زمین‌داران برخوردار نباشند. این الگو به درجات متفاوت در انقلاب‌های چین، کوبا، ویتنام، و نیکاراگوئه رخ داد.

❃ الگوی دوم، که در انقلاب‌های فرانسه و روسیه مشاهده شد، تقارن انقلاب‌های دهقانی با انقلاب‌های شهری است. شورش‌های شهری غالب «نیروهای ضربت» انقلاب را از طریق همنوایی با اعتراضات نخبگان برای فلج‌کردن دولت فراهم می‌کنند. پس از آن‌که شرایط مناسب، نظير همبستگی روستاییان و آسیب‌پذیری زمین‌داران بر نواحی روستایی حاکم شد، آنگاه فلج‌شدن دولت امکان گسترش شورش‌های دهقانی و تضعیف زمین‌داران روستایی را فراهم می‌کند.

❃ البته نارضایتی‌های دهقانان در جنبش‌های دهقانی نقش دارند، اما معمولاً دهقانانی که بیشتر از همه رنج کشیده‌اند، همانهایی نیستند که شورش‌های مهم را صورت می‌دهند. در عوض، دهقانانی که علاوه بر نارضایتی‌های قابل ملاحظه، از همبستگی قوی و ظرفیت سازمانی نیز بهره‌مندند، و با زمین‌داران آسیب‌پذیر مواجه‌اند، بازیگران مهمی در انقلاب‌های اجتماعی بوده‌اند.

#انقلاب #انقلاب_مدرن #عصر_آزادی
#نوسازی_سیاسی #انقلاب_آزادی
#آزادی‌خواهی #قیام‌های_مردمی
#نظریه‌های_ساختاری_انقلاب
➣ @Notes_On_Liberty
📃 اگر بخواهیم در ایران معادلی برای اتفاق «سکولاریزاسیون» داشته باشیم، همان اتفاق «مشروطه» است... | ✍🏻 جواد طباطبایی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اتفاقاً جالب توجه این است که روشنفکران دینی روی این تجربه مهم بحث نمی‌کنند. ما مدام درباره سکولاریزاسیون صحبت می‌کنیم، اما اتفاقاً مهم برای ما باید مشروطه باشد و در خصوص آن باید صحبت کنیم نه سکولاریزاسیون.

❃ وقتی شما مدام از مفاهیم مسیحیت صحبت کنید و آن مباحث را وارد کنید، بدان معنی است که نمی‌خواهید از تجربه‌ی مشخص اسلام صحبت کنید. تجربه‌ی تدوین قوانین جدید بر مبنای حقوق شرع در ایران، چیزی است که مشابه با آن در اروپا، سکولاریزاسیون بوده است. آن‌ها هم دولت عرفی جدید درست کردند بر مبنای حقوق شرع ولی به صورت حقوق جدید.

❃ این یعنی تحوّل در جهت تجدد. ولی عمده روشنفکری ما و به‌خصوص روشنفکری دینی ما، بر سر مهم‌ترین تجربه خودمان صحبت نمی کند. اینکه از «لوتر» مدام صحبت کنیم، درحالی‌که نه شما و نه من نمی‌دانیم که لوتر چیست و کیست، نتیجه‌اش سخن مبهم گفتن و سخن مبهم شنیدن است. به فرض که فهمیدیم سکولاریزاسیون و لوتر چه بودند، این چه ربطی به مسئله من دارد؟ من باید چه کنم؟ من باید تجربه خودم را روشن کنم و بگویم که مشروطه در کجا شکست خورد و اشکالات یا نقطه قوت‌های آن کجا بود؟

❃ مثلاً یکی از نقطه قوت‌های مشروطه در آن بود که توانست مجموعه قوانینی بنویسد که یک مجموعه جدید با نهادهای مدرن بتواند به آن عمل کند. روشنفکری دینی اول باید بتواند توضیح بدهد که آن تجربه جدید را که بر مبنای حقوق شرع هم بود، چرا تعطیل کردند؟

❃ همه می‌گویند که ما طرفدار آزادی و حقوق برابر و مانند آن هستیم. اما چرا آن‌جایی که این حقوق جدید و این حقوق برابر را بر‌هم‌زدند، هیچ‌کس حرفی نزد؟ چرا آن‌جایی که به زبان شما‌، این حقوق سکولار را غیرسکولار می‌کردند،‌ شما حرفی نزدید و حالا می‌گویید که مسئله ما سکولارکردن است؟

#سکولاریسم #سکولاریزاسیون #مشروطه
#حکومت_قانون #قانون #حقوق #شهروند
➣ @Notes_On_Liberty
📃 چرا روشنفکران لیبرالیسم را دوست ندارند؟ | ✍🏻 رمون بودن

➣ @Notes_On_Liberty

❃ نکته‌ی اول اینکه جماعت روشنفکران جماعتی ناهمسان است. بخشی کسانی‌‌اند که روشنفکران تولیدگرند؛ گروهی دیگر بیشتر مصرف‌کننده‌ی این عقایدند: همچون آموزگاران دبیرستان‌ها، و دسته‌ی سومی که در کار پخش این عقایدند و نقش واسطه دارند: مانند خبرنگاران رسانه‌ها. انواع ترکیبی این اقسام هم موجود است، مثلاً روشنفکر توزیع‌گر می‌تواند از اعتبار خود استفاده کند تا نیم‌رخ یک متفکر را از خود نشان دهد؛ روشنفکر مولّد و متفکر هم می‌تواند ظاهر یک عنصر رسانه‌‌ای را به خود بگیرد تا بتواند بدون متهم‌شدن به از خود تعریف‌کردن، عقایدش را تبلیغ کند. این یک پلیتیک است خصوصاً در دوره‌ی «تورم فرهنگی» که عرصه‌ی تولیدات فرهنگی خیلی زیاد است و نمی‌توان نشست و امید برد که چشم مردم، همین‌طور خودبه‌خود، به این کتاب یا اثر بیفتد.

❃ نکته‌ی دوم که باید به آن توجه کرد این است که کلمه‌های «لیبرال» و «لیبرالیسم» هم وضوح کافی ندارند… عقایدی که ما «لیبرال» می‌نامیم، امروزه در امریکا و در اروپا عقایدی راست محسوب می‌شود، درحالی‌که در قرن نوزدهم، همه‌جا چپ محسوب می‌شد.

❃ لیبرالیسم یک «تیپ ایدئال» در معنای وِبری آن است. این تعبیر یک هسته‌ی سخت دارد اما کمی آن‌سوتر این معنای مشترک، چندین لیبرالیسم را می‌شود از همدیگر تفکیک کرد: لیبرالیسم اقتصادی، لیبرالیسم سیاسی، لیبرالیسم فلسفی، کسانی از لیبرالیسم شناخت‌شناسانه هم حرف زده‌اند. آن شناخت‌شناسی که از سوی نمایندگان لیبرال، کم‌وبیش به خودی خود و یا آگاهانه به کار گرفته شده، فرد انسان را موجودی عقلانی می‌داند که طبق یک روانشناسی معمولی عمل می‌کند. این شناخت‌شناسی لیبرال از ما می‌خواهد هرگز از یاد نبریم که دسته‌جات انسانی از قبیل طبقات اجتماعی، ملّت‌ها، دولت، احزاب و غیره همگی از «فرد» ساخته شده‌اند.

❃ ماکس وبر برای تاکید بر اهمیت لیبرالیسم شناخت‌شناسانه تا آن‌جا پیش می‌رود که اعلام می‌کند مقصود اصلی او از جامعه‌شناس شدن این بوده است که جلوی مستقل‌انگاری این امور جمعی، یعنی جداکردن حساب کل آن از احوال تک‌تک اعضای آن، بایستد.

#روشنفکران #چپ #رمون_بودن
#لیبرالیسم #آزادی #آزادی_فردی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 «خلقیات‌نویسی» یا خودشرق‌شناسی ما؟!

➣ @Notes_On_Liberty

❃ ایرانیان تقریباً هر روز با جملاتی از این دست روبه‌رو می‌شوند:
«ما ایرانی‌ها دروغگوییم»؛ «ما ایرانی‌ها کلاهبرداریم»؛ «ما ایرانی‌ها تنبل‌ایم»؛ «ما ایرانی‌ها باید زور بالای سرمان باشد» و...
این‌ها آن‌چنان در گوش ما تکرار شده که از یک‌سو باورمان شده ما ایرانی‌ها چیزی فراتر از این ویژگی‌های منفی نیستیم و از سوی دیگر، خودمان با تکرار همین دست جملات، این باور را بازتولید می‌کنیم. حتی آن‌جاکه به گذشته پر افتخارمان اشاره می‌شود نیز، در راستای کوبیدن بر فرق‌مان است که «مدعیان تمدن دو هزار و پانصدساله را ببینید!».

❃ تا این‌جای کار، مشکل چندان جدی نیست (که البته آن هم نباید به این گستردگی باشد). نگارنده از این دست سخنان در ترکیه هم زیاد شنیده که شهروندان این کشور درباره خودشان می‌گویند (البته نه به‌اندازه ایرانیان).

❃ مشکل آن‌جاست که این منفی‌بافی درباره‌ی ایرانیان، به یک گرایش جدی برخی نویسندگان تبدیل شده که کتاب‌ها درباره‌اش می‌نویسند و به همان‌هایی می‌فروشند که درباره‌شان سیاه‌نمایی کرده‌اند.

❃ نخستین بار، سال ۱۳۴۵ بود که محمدعلی جمالزاده، ویژگی‌های منفی ایرانیان از نگاه سفرنامه‌نویسان غربی را بیرون کشید و در کتاب «خلقیات ما ایرانیان» به چاپ رساند. اما مشکل از آن‌جایی شکل گرفت که از اوایل دهه ۱۳۸۰، موج نگارش کتاب در این زمینه به راه افتاد و بازارشان هم حسابی داغ شد:
جامعه‌شناسی خودمانی (حسن نراقی)، جامعه‌شناسی نخبه‌کشی، جامعه‌شناسی خودکامگی (هر دو از علی رضاقلی)، چرا عقب مانده‌ایم؟ (علی‌محمد ایزدی)، تأملی بر عقب‌ماندگی ما، استبداد در ایران، در ستایش شرم، در پیرامون خودمداری ایرانیان(و چند کتاب دیگر از حسن قاضی‌مرادی) و ده‌ها کتاب دیگر را می‌توان در این دسته برشمرد.

❃ آرمین امیر در کتاب «ره افسانه زدند» بسیاری از این آثار را بررسی کرده و نشان می‌دهد که هیچ‌یک از این کتاب‌ها نه روش علمی داشته و نه استنادهایش درست بوده است. حتی کتاب‌هایی که نام جامعه‌شناسی بر خود نهاده، نه به دست یک جامعه‌شناس نوشته شده و نه کوچک‌ترین نزدیکی‌ای با دانش جامعه‌شناسی دارد. بیشتر آن‌ها دیدگاه‌های منفی غربیان درباره ایرانیان را (که عمدتاً از کتاب «خلقیات ما ایرانیان» جمالزاده برداشته‌اند) با تجربه‌های شخصی‌شان از برخورد با برخی ایرانیان ترکیب کرده و سپس آن رفتار و روحیه منفی را به همه ایرانیان نسبت داده‌اند.

❃ امیر در این راه از کتاب «شرق‌شناسی» ادوارد سعید الگو گرفته است. سعید آثار شرق‌شناسان غربی را بررسی کرده و نشان داده که شرق به این شکلی که در کتاب‌های خاورشناسان آمده، بیشتر ساخته‌ی ذهن خود خاورشناسان است تا دنیای واقعی. همچنین شرق‌شناسان ویژگی‌های عمدتاً منفی را به کل شرقی‌ها، بدون توجه به فرهنگ و تمدن‌های گوناگون‌شان تعمیم داده‌اند.

❃ امیر نشان داده این دسته از نویسندگان ایرانی (که به‌جز نویسندگان یادشده در بالا، برخی کتاب‌های مهدی بازرگان، آل‌احمد، شریعتی و سریع‌القلم را هم بررسی کرده)، رفتاری شرق‌شناسانه یا به عبارت بهتر، «خودشرق‌شناسانه» داشته‌اند. یعنی دیدگاه‌های منفی شرق‌شناسان درباره خود را پذیرفته و با کارهای غیرعلمی، به بازتولید آن‌ها پرداخته‌اند. ویژگی‌هایی هم که برشمرده و به همه ایرانیان تعمیم داده‌اند، بر پایه‌ی اهداف از پیش تعیین شده‌شان بوده است. تنها محمود سریع‌القلم ظاهراً بر پایه کار علمی به نگارش کتاب در زمینه خلقیات ایرانیان پرداخته است. اما امیر نشان می‌دهد که کار او هم چندان علمی نیست؛ چه در بی‌دقتی‌ای که در ارجاع به آثار خاورشناسان داده(صص ۳۴۲-۳۳۸) و چه در اشکالات روش‌شناختی در پرسش‌نامه‌ای که توزیع کرده است(صص: ۳۶۹-۳۵۸).

❃ امیر در کتابش در پی تبرئه‌کردن جامعه‌ی ایرانی از ویژگی‌های منفی نیست؛ بلکه می‌گوید این ویژگی‌هایی که به ایرانیان نسبت داده می‌شود، هرگز بر پایه یافته‌های علمی نیست. پرسش دیگری که نویسنده در پایان کتاب(ص: ۵۷۰) می‌پرسد و آن را به پژوهش‌های آینده وامی‌گذارد، این است که «آیا ما بیشتر تمایل به خلق و نشر تصاویر منفی درباره خودمان داشته‌ایم؟». پرسش مهمی که این روزها که بازار خود کم‌بینی ایرانیان در شبکه‌های اجتماعی داغ شده، باید درباره‌اش جدی اندیشید.

❃ همچنین بد نیست کسانی هم روش امیر را درباره برخی روشنفکران (همچون زیباکلام) که در شبکه‌های اجتماعی، به گستردگی درباره ویژگی‌های منفی ایرانیان می‌نویسند، به‌کار گیرد تا میزان علمی‌بودن این ادعاها روشن شود. همچنان‌که بررسی دقیق ویژگی‌های منفی ایرانیان با کاربرد روش‌های علمی می‌‌تواند به شناخت درست (و نه ژورنالیستی) ایرانیان از خود و اصلاح خویش بینجامد.

📎 برگرفته از کانال مقدمه، امیر هاشمی‌مقدم

#جامعه‌شناسی #خلقیات‌نویسی
#روشنفکران #روشنفکرنمایی
#عوام‌گونگی #عوام‌فریبی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📖 رساله‌ی دوم درباره‌ی حکومت (۵) ➣ @Notes_On_Liberty ۶- گرچه وضعیت طبیعی وضعیت آزادی است، اما این آزادی جواز بی‌بندوباری نیست. گرچه در این وضعیت انسان برای بهره‌مند شدن از خود و اموال خود آزادی نامحدودی دارد، اما آزادی تباه‌کردن خود و یا آفریده دیگری را…
📖 رساله‌ی دوم درباره‌ی حکومت (۶)

➣ @Notes_On_Liberty

۷- برای محدودکردن انسان‌ها از تجاوز به حقوق دیگران و یا صدمه‌زدن به آن‌ها، و برای رعایت قانون طبیعت که غایت‌اش صلح و بقای نوع بشر است، اجرای این قانون در چنین وضعیتی در دست همه‌ی انسان‌ها قرار می‌گیرد و هر کسی می‌تواند شکننده‌ی قانون طبیعت را، تاحدی که مانع قانون‌شکنی او شود، مجازات کند. قانون طبیعت نیز مانند هر قانون دیگری، که با زندگی این جهانی بشر ارتباط دارد، نیازمند مجری است. اگر قانون طبیعت، برای حفظ بی‌گناه و مهارکردن متجاوز، مجری نداشته باشد بی‌اثر و بیهوده خواهد ماند.

اگر فردی بتواند فرد دیگری را به‌دلیل شرارتی که انجام داده است مجازات کند، همه می‌توانند چنین کنند؛ زیرا در وضعیت برابری کامل، جایی‌که هیچ‌کس نسبت به دیگری برتری و اختیاری ندارد، اگر فردی حق اجرای قانون طبیعت را داشته باشد، همه نیازمند آن حق هستند.

۸- و بدین ترتیب، در وضعیت طبیعی، انسانی بر انسان دیگر مسلّط می‌شود. اما هنگامی‌که او مجرمی را در اختیار خود می‌گیرد قدرت مطلق و خودسرانه‌ای ندارد تا بر اساس امیال و خواست‌های شخصی او را کیفر دهد، بلکه کيفر او باید کیفری باشد که عقل و وجدان سلیم حکم می‌کند.

آن کیفر باید متناسب با قانون‌شکنی و در راه ترمیم و مهارکردن مجرم اعمال شود. این دو اصل، یعنی ترمیم و مهارکردن مجرم، تنها دلایل موجه برای صدمه‌رساندن به دیگران، یعنی مجازات مجرم، است.

قانون‌شکن، با زیر پا گذاشتن قانون طبیعت، اعلام می‌دارد که تابع قانونی است به‌جز قانون عقل و انصاف -همان قوانینی که خداوند برای راهنمایی اعمال آدمیان بر سر راه‌شان قرار داده است.

از این‌رو، چنین انسانی برای بشریت خطرناک است. این بدان معناست که صلح و امنیت نوع بشر، که توسط قانون طبیعت به دست آمده، پایمال شده است. هر انسانی به‌دلیل حقی که برای حفاظت و مراقبت از بشریت دارد می‌تواند، بر اساس محاسبه خود، جلوی هر چیزی را که برایش زهرآگین و فسادآور است بگیرد و آن را نابود کند. او می‌تواند به هرکسی که قانون طبیعت را پایمال می‌کند به‌حدی آسیب رساند که او را از کرده‌ی خود پشیمان کند و از تکرار آن باز دارد. این امر همچنین می‌تواند مثالی شود تا دیگران دست به چنین شرارتی نزنند. بر مبنای همین دلایل است که هر انسانی حق دارد مجری قانون طبیعت باشد و مجرم را کیفر دهد.

#رساله_دوم_درباره‌ی_حکومت #جان_لاک
#لیبرالیسم #حکومت_قانون #آزادی_فردی
#مالکیت_خصوصی #قانون_اساسی #آزادی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 فاشیسم؛ گونه‌ای از سرمایه‌داری یا سوسیالیسم؟ (۱) | ✍🏻 استیون هورویتز

➣ @Notes_On_Liberty

❃ مبحث فاشیسم به‌قدری گسترده است که به سختی می‌توان در چنین مقاله‌‌ی کوتاهی حق مطلب را ادا کرد. برای اینکه بتوانم نسبت به کوتاهی مقاله منسجم سخن بگویم فقط روی اقتصاد فاشیسم بحث خواهم کرد. به این معنی که در رژیم‌های فاشیست نظیر موسیلینی در ایتالیا و هیتلر در آلمان چه نهادها و اقدامات اقتصادی به‌کار گرفته شد؟ در کنکاش این سوال، امیدوارم بتوانم دو مسأله را روشن سازم. اول اینکه، برخلاف آنچه بیشتر چپ‌ها می‌گویند فاشیسم اصلاً حالتی افراطی از سرمایه‌داری نیست.

❃ من امیدوارم بتوانم نشان دهم که اگر فاشیسم حالتی از چیزی است، بیشتر حالتی از سوسیالیسم به‌نظر می‌رسد تا سرمایه‌داری. دوم اینکه نشان خواهم داد بین اقدامات اقتصادی دولت‌های فاشیست و اقدامات اقتصادی که در این اواخر در اقتصاد آمریکا و دیگر دولت‌های جهان غرب انجام می‌شوند -مخصوصاً بعد از بحران اقتصادی اخیر- شباهت‌هایی وجود دارد.

❃ نقطه‌ اشتراک فاشیسم آلمان و ایتالیا رد نظم لیبرال قرن ۱۹ میلادی بود. متفکران تاثیرگذار هر دو کشور، سرمایه‌داری و دموکراسی را به‌عنوان «فردگرایانه» و «جهان‌گرا» (اینترناسیونالیست) به استهزا می‌گرفتند. مشکل هر دو سیستم این بود که هر دو توجه ناکافی به نیازهای جمعی ملّت خود داشتند. سرمایه‌داری به افراد این اجازه را می‌داد که به‌اندازه‌ فعالیت، ابتکار و تلاش خود سود برند. همچنین با تجارت آزاد مرزهای بین کشورها کم‌رنگ بود. معماران انواع جنبش‌های فاشیستی فکر می‌کردند که اهداف جمعی، مخصوصاً اهداف نظامی یک ملّت ارزش بسیار بیشتری نسبت به سوداگری احمقانه‌ سرمایه‌داری دارد. در نتیجه آن‌ها بازارهای آزاد و دیگر دستاورد‌های سرمایه‌داری (و دموکراسی) را رد می‌کردند.

❃ در عین حال این دولت‌ها سوسیالیسم کلاسیک را نیز رد می‌کردند. یکی از باورهای سوسیالیسم مارکس این بود که طبقه‌ هر فرد مهم‌ترین مشخصه‌ی هویت وی است. برای فاشیست‌ها، طبقه‌ کسی را بالاتر از ملیت وی قرار دادن یک اشتباه تلقی می‌شد، برای آن‌ها این ملیت (یا نژاد) فرد بود که مهم‌ترین مشخصه‌ هویت وی را تشکیل می‌داد. بنا به عقیده‌ آن‌ها، یک کارگر ایتالیایی نقاط مشترک بیشتری با یک سرمایه‌دار ایتالیایی دارد تا یک کارگر روسی یا آلمانی. ملیت فراتر از طبقه قرار گرفته بود.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 فاشیسم؛ گونه‌ای از سرمایه‌داری یا سوسیالیسم؟ (۲) | ✍🏻 استیون هورویتز

➣ @Notes_On_Liberty

❃ بنابراین، سیستم اقتصادی که در حکومت‌های فاشیستی به‌وجود آمد تلفیقی بود از رد سرمایه‌داری از منظر سوسیالیستی و رد سوسیالیسم اینترناسیونالیستی از منظر ناسیونالیستی. این یک تصادف نبود که «نازی» کوتاه شده‌ عبارت «حزب ناسیونال‌سوسیالیست کارگران آلمانی» بود. این نام نشانگر این امر است که فاشیست‌ها از یک بنیان سوسیالیستی فعالیت‌های خود را آغاز کردند (با توجه به تاکید آن‌ها بر یک حزب «کارگری» بودن)، ولی با بدعت اضافه کردن «ناسیونال» (و مخصوصاً «آلمانی»).

❃ فاشیست‌ها به‌جای پیاده ساختن کامل سوسیالیسم -همانطور که در سال‌های اول تشکیل اتحاد جماهیر شوروی دیده شد- بیشتر فرم‌های دوگانه را ترجیح می‌دادند که معمولاً ظاهر سرمایه‌داری داشتند ولی در عین حال دولت اختیارات بسیار وسیعی را برای تخصیص منابع داشت. در نگاهی به مرامنامه‌ حزب نازی در سال ۱۹۲۰ می‌توان تاثیر انکارناپذیر سوسیالیسم بر رویکردهای اقتصادی را مشاهده کرد (مانند مخالفت با درآمد از راه بهره، ملّی‌کردن صنایع، توقیف سود‌ها و اصلاحات ارضی). البته همه‌ این اهداف با به قدرت رسیدن هیتلر دنبال نشد، ولی با این حال مخالفت نازی‌ها با سرمایه‌داری مشخص است. ظواهر مالکیت خصوصی حفظ شده بود، ولی نازی‌ها از قدرت دولت برای هدایت این مالکیت‌ها برای رسیدن به اهداف ملّی که آن‌ها تعریف می‌کردند، استفاده می‌کردند.

❃ ایتالیایی‌ها نسبت به آلمانی‌ها از مخرّب بودن رقابت بازار برای اهداف ملّی بسیار روشن‌تر فکر می‌کردند. آن‌ها سوسیالیسم شوروی را به دلایلی که در بالا ذکر شد راه‌حلی برای مشکل نمی‌دانستند. در عوض، آن‌ها از همکاری میان کار، سرمایه و طبقه‌ سیاسی در سطح صنعت دفاع می‌کردند. ایده این بود که با کار کردن به صورت جمعی، این سازمان‌های کارتل گونه می‌توانند به این سوال‌ها پاسخ دهند که چه چیزی، به چه مقدار، به چه قیمتی و با چه دستمزدی باید تولید شود. با اولویت دادن به منافع ملّی، این جمع‌ها می‌توانستند صنایع را یک‌یک راه‌اندازند و یک صلح همکارانه را بین ایتالیایی‌ها به‌وجود آورند. بنابراین باز هم سیستم مقداری از ظاهر سرمایه‌داری مانند مالکیت اسماً خصوصی را حفظ می‌کرد، ولی باز هم در باطن این مالکیت‌ها تحت سلطه‌ مدیریت جمعی تحدید‌کننده و ناسیونالیست قرار داشتند.

❃ هر دوی این سیستم‌ها به‌درستی باید «اتحادیه‌گرا» نامیده شوند. در چنین سیستمی است که این‌گونه تلفیق‌های خصوصی-دولتی به‌وجود می‌آیند که مالکیت خصوصی با کنترل‌ها و محدودیت‌هایی روبه‌رو شده و از همه انتظار می‌رود تا برای نیل به اهداف ملّی تلاش کنند. به نظر می‌رسد با وجود مالکیت خصوصی در این نوع حکومت‌ها (که منشا این ادعا است که فاشیسم نوعی از سرمایه‌داری است) ولی به‌هم‌زدن نظم غیربرنامه‌ریزی شده‌ بازار، آن هم در چنین مقیاس بزرگی و همچنین به دست گرفتن قدرت غیر رسمی کنترل نهادهای خصوصی از طریق تعیین اهداف ملّی و موظف نمودن به تلاش برای رسیدن به آن‌ها، هر دو نشان‌دهنده‌ی این امر هستند که این نوع از حکومت بیشتر شبیه به سوسیالیسم است.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 فاشیسم؛ گونه‌ای از سرمایه‌داری یا سوسیالیسم؟ (۳) | ✍🏻 استیون هورویتز

➣ @Notes_On_Liberty

❃ حال با این مقدمه باید برای ما روشن شده باشد که مردم آمریکا از تشبیه دخالت‌های اخیر دولت در امور اقتصادی به فاشیسم چه منظوری دارند. مطمئناً منظور اکثر آن‌ها وجود کمپ‌های شکنجه یا به آتش کشیدن کتب نیست. افراد متفکر انگشت به سمت کمک‌های دولتی، تملّک شرکت‌های خودروسازی و بانک‌ها توسط دولت و تلفیق‌های خصوصی دولتی گرفته‌اند که از اواخر دوره‌ بوش شروع شده و اقتصاد آمریکا را با دور شدن از سرمایه‌داری بازار نه به سوی سوسیالیسم، بلکه اقتصاد فاشیسم حرکت می‌دهد.

❃ همان‌طور که قبلاً نیز اشاره کرده‌ام هرگونه دور شدن از بازار نتیجه‌ای جز گستردن فقر در میان مردم ندارد و همان‌طور که‌ هایک در «راهی به سوی بردگی» بحث می‌کند، اعطای قدرت اقتصادی به افراد دقیقاً معادل با اعطای قدرت کنترل زندگی‌مان به ایشان است، چراکه هیچ‌کس قادر به تفکیک اهداف اقتصادی از اهداف غیراقتصادی نیست.

❃ متأسفانه، بی‌اعتنایی به اقتصاد دولت‌های فاشیست باعث ایجاد کج‌فهمی‌های بسیاری در مورد این نکات شده است. اکثر کسانی که مشخصه‌های اقتصاد فاشیستی را در اقتصاد امروز آمریکا برای مقابله با کسادی بزرگ اخیر مشاهده می‌کنند نگران گسترش همکاری‌های خصوصی-دولتی و افزایش نقش دولت در بخش خصوصی برای برطرف نمودن نیازهای «ملّی» هستند. این تغییرات به‌وجود آمده خطر بزرگی را برای اقتصاد و مهم‌تر از آن برای آزادی‌های فردی نه تنها در بازار، بلکه در کل ابعاد زندگی‌مان به‌وجود آورده است. تشخیص این خطر بزرگ اولین گام برای تضمین آزادی بیشتر در آینده است.

#فاشیسم #سوسیالیسم #سرمایه‌داری
#اقتصاد #آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی
#ملی‌کردن #دولتی‌کردن #لغو_مالکیت
#برنامه‌ریزی_متمرکز #اصلاحات_سوسیالیستی
➣ @Notes_On_Liberty
چهارده آذر ۱۳۳۰ چه گذشت؟

➣ @Notes_On_Liberty

❈ آشتیانی‌زاده؛ ۱۷ آذر ۱۳۳۰ مجلس شورای ملّی:

«حوادث ۱۴ آذر دومین لکه‌ی بدنامی را بر دامان دکتر مصدق زد و دست‌های این پیرمرد را شاید بدون رضای خودش در خون بی‌گناهان فرو برد.
اولین حادثه‌ی جنایت‌بار تیرباران‌کردن بی‌گناهان در فاجعه بیست‌وسوم تیر ماه بود کمیسیونی که برای تحقیق در علّت اساسی فاجعه‌ی ۲۳ تیر تشکیل شد نتوانست مسئولیت و مداخله‌ی عمدی پلیس در دستگاه‌ها و احزاب دولتی را در فاجعه کتمان کند.

دکتر مصدق قتل‌عام بیست‌وسوم تیر را به گردن وزیر کشور و رئیس شهربانی وقت انداخت و گفت سرلشگر بقایی را شاه منصوب کرده و توطئه به‌وسیله‌ی شهربانی تنظیم شده و خود از جریان فاجعه بی‌اطلاع بوده است. بعد از چندی وزیر کشور یعنی سرلشگر زاهدی را به جرم شرکت در توطئه‌ی بیست‌وسوم تیر از کار برکنار نمود و دستور محاکمه‌ی سرلشگر بقایی را داد هنوز شش ماه از فاجعه و قتل هفتصد نفر مردم بی‌گناه تهران را که پلیس و سرباز چاقوکش‌های دولتی کشتند نمی‌گذرد که روز چهاردهم آذر جنایت دیگری به وقوع پیوست که افتضاح ننگ آن سراسر عالم را فرا گرفت. (صحیح است).

این بار دیگر آقای دکتر مصدق نمی‌توانند بگویند از ماجرا بی‌خبر بوده‌اند روزنامه‌ی نیمه رسمی کیهان در شب فاجعه اطلاع داد که تصمیم به تیراندازی با حضور نخست‌وزیر گرفته شده است.

ما تصوّر می‌کردیم تحریکات عمدی شهربانی در سرتاسر شهر، عصبانی‌کردن جوان‌ها، و ریختن چاقوکش‌ها به دبیرستان‌های دختران و پسران، و هجوم اوباش هر روز به جوان‌های بی‌گناه مردم تهران بر اثر سیاست جنایت‌آلود سرلشگر مزینی است، ولی معلوم شد که سیاست تحریک مردم، و هجوم اجامر و اوباش، تجهیز چاقوکش و غارت منازل و مغازه‌های کسبه و پیشه‌وران بی‌گناه و مصدوم‌کردن مخالفین دولت ریشه‌ی عمیق‌تری دارد و مربوط به ریاست شهربانی نیست. نقشه‌ی ترور کردن، خفه کردن، ترساندن، تهمت‌زدن و فحش‌دادن به نام توده و نفتی هرکس که مخالف دولت است و به‌طور کلی نابود کردن هر کس که نفس بکشد در واقع شعار این حکومت است. (صحیح است).

جلوگیری از میتینگ و تظاهرات مسالمت‌آمیز مردم از ابتکارات دولت آقای دکتر مصدق است (دکتر طبا- از دور و بری‌های دولت است) (آزاد- خود دولت کرده است آقای دکتر این حرف‌ها چیست می‌زنید) (دکتر طبا- من تصدیق می‌کنم که دور و برش را باید تصفیه کند) (آزاد- خودش است دور و برش چیست).

❈ پیراسته؛ ۱۹ آذر ۱۳۳۰، مجلس شورای ملّی:

«در کشوری که سی میلیون بودجه دوایر تأمینیه‌اش است ریخته‌اند و ادارات و جراید را غارت کرده‌اند (زنگ ممتد رئیس- دعوت به سکوت) (نایب رئیس- در صورت مجلس اگر اعتراضی دارید بفرمایید)

آقایان من سند زنده دارم این آقای معاون بسیار محترم نخست‌وزیر با آقای شعبان بی‌مخ هرچه داشته است این عنصر شریف همه را به غارت داده است ما نخواهیم گذاشت که این اشخاص مملکت را به خون بکشند (همهمه شدید نمایندگان - زنگ رئیس)

نایب رئیس- آقای پیراسته بیایید پایین باز من تذکر می‌دهم (همهمه نمایندگان)

پیراسته- باید امروز اعلام کنیم تا دنیا بداند که در حکومت دکتر مصدق امنیت نیست آیین‌نامه در این مملکت رعایت نشده قانون رعایت نشده آزادی رعایت نشده حقوق بشری رعایت نشده و اکنون می‌خواهند ما را بفروشند (زنگ ممتد رئیس)

آقای رئیس شما که آیین‌نامه را رعایت نمی‌کنید بفرستید مرا پایین بیاورند با سرباز.

نایب رئیس- من به شما اخطار می‌کنم‏.

پیراسته- ما اولاد کسی هستیم که در راه وطن شهید شد من از این حرف‌ها باکی ندارم (زنگ ممتد رئیس)

در هر صورت آقایان محترم در مملکتی که کارمندان مجلس را بیاورند به‌عنوان تماشاچی و در مملکتی که قانون اساسی رعایت نمی‌شود در مملکتی که وکیل (زنگ ممتد رئیس) آقای رئیس بگذارید حرف‌هایم را بزنم. ‏

نایب رئیس - من به شما دو مرتبه اخطار کردم. ‏

پیراسته - آقایان من شرم دارم که بگویم با دخترهای مردم چه کردند پسر ۱۲ ساله‌ی یک نفر را از پنجره آوردند می‌خواستد از عمارت دو طبقه پرت کنند پایین دلایلی دارم که خود دولت کرده (یکی از نمایندگان - بیا پایین) (حسین مکی - آقای پیراسته متشنج نکنید اگر حرفی دارید به موقع بفرمایید)

نایب رئیس- من خیلی متأسفم...

پیراسته- ساکت باش من هم متأسفم روز اعلامیه‌ی حقوق بشر در ایران امنیت نیست‏.

نایب رئیس- ساکت باشید من خیلی متأسفم که بعضی از آقایان...

پیراسته- خودت بنشین ساکت باش (همهمه‌ی نمایندگان) (زنگ رئیس)

#بنیان‌گذاران_تروریسم_در_ایران
#تروریسم #مصدق #جبهه_ملی #فاطمی
➣ @Notes_On_Liberty
👍1
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 استدلالی اقتصادی در دفاع از آزادی: ایجاد سرمایه | ✍🏻 ایمون باتلر ➣ @Notes_On_Liberty ❃ اقتصادهای آزاد، علاوه بر تشویق نوآوری و خدمت به مشتری، از راه ایجاد و انباشت تدریجی «سرمایه مولد» ثروتمند می‌شوند. ماهی را با تور ماهیگیری بسیار ساده‌تر می توان صید…
📃 استدلالی اقتصادی در دفاع از آزادی: مالکیت و پیشرفت (۱) | ✍🏻 ایمون باتلر

➣ @Notes_On_Liberty

❃ محفوظ‌بودن حق مالکیت شما بر اموال‌تان باعث می‌شود که خودتان را در آینده خود و خانوادتان سهیم و موثر بدانید. به‌طور مثال، اگر شما امکان برخورداری از حق مالکیت بر منزل خود را داشته باشید (که البته تعداد زیادی از مردم در بسیاری از کشورهای دنیا چنین امکانی را ندارند) خیال‌تان راحت است که جای امنی متعلّق به خودتان برای زندگی کردن دارید. در ضمن، همین منزل مانند یک سرمایه است که می‌توانید آن را به‌عنوان وثیقه نزد بانک بگذارید و برای شروع یک کسب‌وکار جدید وام بگیرید تا به این ترتیب، به‌جای آن‌که تا آخر عمر وابسته به لطف و مرحمت عده‌ای از نخبگان ثروتمند باشید، خودتان رفته‌رفته سرمایه مولدی به دست آورید و صاحب ثروت شوید.

❃ همین حق مالکیت یک حاشیه امن مالی برای شما فراهم می‌آورد تا در پناه آن بتوانید دست به ابتکارات تازه بزنید: مثلاً کار فعلی خود را رها کنید و کار مناسب‌تری پیدا کنید یا تأمین سرمایه یک کسب‌وکار جدید را بر عهده بگیرید.

❃ مالكيت محفوظ و مطمئن بر اموال موجب ترویج تخصص‌گرایی و تجارت می‌شود که هر دو بهره‌وری انسان را بیشتر کرده و بر ثروت او می‌افزایند. زندگی ما بسیار فقیرانه می‌بود اگر تخصص‌گرایی، تقسیم کار، و مبادله و تجارت وجود نمی‌داشت و تک‌تک ما مجبور می‌بودیم تمام کارهایمان را خودمان انجام داده و همه نیازهایمان را خودمان تأمین کنیم. تصوّر کنید چه وضعی پیش می‌آمد اگر هر کس که نان می‌خواست ناچار بود خودش گندم بکارد و زراعت کند، یا برای تأمین لباس خود و خانواده‌اش شخصاً پارچه ببافد و رنگ کند و بدوزد، یا نفت را خودش از زمین استخراج و سپس پالایش کند، یا خانه‌اش را خودش بسازد، یا برای دفاع از زندگی و خانواده‌اش شخصاً سلاح به دست بگیرد و کار نیروی پلیس را انجام دهد!

❃ در خوشبینانه‌ترین حالت نیز فقط تعداد انگشت‌شماری از آدم‌ها ممکن است مهارت‌های لازم برای انجام تمام این کارها را دارا باشند، و تازه برای این‌که کسی بتواند هر یک از این کارها را حتی با حداقلی از کارآمدی و سهولت انجام دهد، نیاز به انواع ابزارهای مختلف دارد. اما اگر مالکیت مردم بر اموالشان محترم شمرده شود، دیگر نیازی نیست که بخواهیم همه کارها را خودمان انجام دهیم. در آن صورت، عده‌ای از ما می‌توانند همه‌وقت و تلاش خود را صرف ساخت ابزارهای تخصصی لازم برای یک کار خاص کنند و سپس آن ابزارها را به دیگران بفروشند.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 استدلالی اقتصادی در دفاع از آزادی: مالکیت و پیشرفت (۲) | ✍🏻 ایمون باتلر

➣ @Notes_On_Liberty

❃ کشاورزان می‌توانند وقت و سرمایه خود را به خیش و کمباین و تراکتور اختصاص دهند، و آن‌ها که خانه می‌سازند وقت و پول خود را صرف وسایل ساختمان‌سازی کنند، و پارچه‌بافان نیز تمام توجه و سرمایه خود را وقف خرید نخ و ماشین‌آلات بافندگی کنند. واضح است که در چنین وضعیتی (که به آن «تخصص‌گرایی» یا تقسیم کار می‌گویند) هر یک از این افراد می‌توانند در حرفه خاص خود به چنان درجه‌ای از مهارت و تخصص برسند که یک آدم خودکفای آماتور(که به واقع همه‌کاره و هیچ‌کاره است) حتی تصورش را هم نمی‌تواند بکند. به واسطه‌ی همین «تقسیم کار» است که ما امروزه از کالاهایی با کیفیت بهتر و قیمت ارزان‌تر و از زندگی‌هایی به مراتب راحت‌تر و پربارتر بهره‌مند هستیم.

❃ اما باز هم باید یادآور شد که تقسیم کار و پیشرفت فقط در صورتی امکان‌پذیر است که مردم برای ساختن سرمایه مولد و پرداختن به تجارت از حقوق مالکیت محفوظ و مطمئن برخوردار باشند و اطمینان داشته باشند که هیچ‌کس سرمایه و اموال آنان را با توسل به زور یا با تقلب به تاراج نخواهد برد. احترام به حقوق مالکیت تنها راه رسیدن به پیشرفت و سعادت است و هر گزینه‌ای غیر از آن ترسناک و نامطلوب خواهد بود، زیرا همان‌گونه که «ابن خلدون» بیش از ۶۰۰ سال پیش در رساله ارزشمند «مقدمه» اشاره کرده:

«وقتی مردم از ترس محفوظ نبودن اموال خود دیگر انگیزه‌ای برای تلاش جهت جمع مال و ارتقای وضع زندگی خود نداشته باشند، و وقتی مردم دیگر به فعالیت‌های پر منفعت نپردازند، تمدّن بشری یکسره دچار اُفت و رکود شده و همه چیز رو به فساد و تباهی خواهد گذاشت. مردم به دنبال تأمین حداقلی از معاش به اطراف و به بیرون از قلمرو قانونی دولت و کشورشان پراکنده می‌شوند.»

❃ درستی این سخن خردمندانه «ابن خلدون» امروزه بیش از هر زمان دیگری نمود پیدا کرده است، زیرا ما به‌وضوح مشاهده می‌کنیم که مردم چگونه از مناطقی که آزادی و حقوق مالکیت در آن کمتر است به کشورهای آزادتر مهاجرت می‌کنند.

#اقتصاد #آزادی #اقتصاد_آزاد
#آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی
#تقسیم_کار #مالکیت_خصوصی
#تخصص‌گرایی #بازار_آزاد #پیشرفت
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 نظریه‌های ساختاری انقلاب (۷) | ✍🏻 جَک گلدستون ➣ @Notes_On_Liberty ❃ آسیب‌پذیری زمین‌داران نیز یک عامل تعیین‌کننده به‌شمار می‌رود. زمین‌دارانی که از ابزار اجبار و نهادهای اداره محلی خاص خود برخوردارند و قادرند با کمبودهای غذایی و آشفتگی‌های محلی مقابله…
📃 نظریه‌های ساختاری انقلاب (۸) | ✍🏻 جَک گلدستون

➣ @Notes_On_Liberty

✦ شورش‌های شهری:

❃ در نواحی روستایی، شورش‌های بزرگ به روابط کلیدی میان دهقانان، زمین‌داران و دولت بستگی دارد. در مناطق شهری، چنین عوامل ارتباطی از اهمیت کمتری برخوردارند. تمرکز توده‌های عظیم کارگران و وجود اهداف آشکاری برای تخریب، نظير ساختمان‌های دولتی و بعضی از اماکن در شهرهای اصلی، به تجمعات انقلابی امکان می‌دهد هم به‌راحتی به حامیان بالقوه‌ی خود دسترسی داشته باشند و هم اهداف بالقوه‌ای برای حمله پیدا کنند. عوامل اصلی در شورش‌های شهری عبارت‌اند از: سطح نارضایتی‌های کارگران و عوامل فیزیکی نظیر وسعت و بافت شهرها و تعداد و کارآمدی نیروهای پلیس شهری.

❃ در جست‌وجوی ریشه‌های شورش‌های شهری، ابتدا باید بعضی از افسانه‌های قدیمی را بی‌اعتبار کنیم. در این‌جا، خواه به ساکنان شهرهای روبه‌گسترش در فرانسه قرن هجدهم نگاه کنیم و خواه به مکزیک قرن بیستم، در می‌یابیم که آن‌ها توده‌های منزوی، جاهل، و سردرگم نیستند. در عوض، مهاجران شهری معمولاً تحصیل‌کرده‌تر و ماهرتر از هم‌ولایتی‌های خود که در نواحی روستایی زندگی می‌کنند، هستند. این مهاجران معمولاً دوستان یا خویشاوندانی در شهر دارند و تماس دائم خود را، از طریق مهاجرت ادواری، با خویشاوندان روستایی‌شان حفظ می‌کنند.

❃ به‌علاوه، وقتی ما پیشینه‌ی شرکت‌کنندگان در شورش‌ها و ناآرامی‌های انقلابی را، چه در شهرهای اروپایی قرن هجدهم و چه در زاغه‌های شهری آمریکای قرن بیستم بررسی کنیم، در می‌یابیم که شورشیان معمولاً از میان ساکنان تحصیل‌کرده در جوامع‌شان هستند و احتمالاً سکونت طولانی‌تری در شهرها داشته‌اند.این شورشیان شهری معمولاً نه فقیرترین و بیکارترین افراد جامعه، بلکه کارگرانی هستند که نوسان قیمت‌ها و اشتغال تأثیر شدیدی بر آن‌ها دارد. به‌طور خلاصه، شورشیان افرادی هستند که به ظلم‌های جاری واکنش نشان می‌دهند؛ آن‌ها مشتی مجرم و اراذل و اوباش نیستند.

❃ دو نارضایتی به‌عنوان دلایلی اصلی شورش‌های انقلابی شهری برجسته هستند: قیمت مواد غذایی و آسیب‌پذیری اشتغال.

❃ شورش‌های نان(۱) در انگلستان قرن شانزدهم و لهستان قرن بیستم رخ داده‌اند و شورش‌های شهری از انقلاب فرانسه تا بریتانیا و ایالات متحده قرن بیستم توأم با سطوح بسیار بالای بیکاری بوده‌اند. در انقلاب‌های بزرگ فرانسه، انگلستان، روسیه و چین، و در سراسر اروپا در ۱۸۴۸، بیکاری بالا و افزایش شدید قیمت مواد غذایی باهم ترکیب شدند و کارگران فقیر را به اعتراضات گسترده علیه حکومت سوق دادند.

(۱- منظور شورش‌هایی است که به دلیل کمبود با قیمت‌های بالای مواد غذایی رخ می‌دهند.)

➣ @Notes_On_Liberty
📃 نظریه‌های ساختاری انقلاب (۹) | ✍🏻 جَک گلدستون

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در شرایط فقدان چنین نارضایتی‌هایی، صرف رشد سریع شهرها با افزایش مهاجرت از روستا به شهر لزوماً باعث بی‌ثباتی سیاسی نمی‌شود. در حقیقت، اگر اقتصاد شهر رو به توسعه است و مشاغل و شرایط بهتری برای ساکنانِ روستاییِ بیکار فراهم می‌کند، توسعه شهری می‌تواند ثبات سیاسی را افزایش دهد. تنها اگر رشد شهری با کمبود مواد غذایی توأم شود و دسترس‌پذیری مشاغل را کاهش دهد، شکایات و نارضایتی‌ها افزایش می‌یابند، که این موضوع می‌تواند به خشونت سیاسی بینجامد.

❃ البته، شورش‌ها همواره موفقیت‌آمیز نیستند. نتیجه‌ی شورش‌های شهری به این بستگی دارد که تا چه حد بحران‌ها و مخالفت نخبگان، دولت را تضعیف نموده است. تعداد و انضباط نیروهای پلیس و بافت شهرها (خیابان‌های باریک و محله‌های بسیار منسجم، مبناهای خوبی برای شورش‌ها فراهم می کنند) نیز بر احتمال موفقیت تأثیر می‌گذارد.

❃ نکته دیگری را که باید در مورد تعامل شورش شهری و روستایی ذکر کرد این است که شورش‌های شهری به‌تنهایی انقلاب ایجاد نمی‌کند. هرچند اغتشاش‌های شهری غالباً لبه‌ی تیز و پیشگام انقلاب‌ها بوده اند (در پاریس در ۱۷۸۹، در پترزبورگ در ۱۹۱۷، و در تهران ۱۹۸۰)، لیکن هیچ انقلابی صرفاً بر مبنای شورش و تصرف پایتخت سیاسی به‌وسیله‌ی توده مردم پیروز نشده است. اگر انقلابیون پایتخت از حمایت شهرستان‌ها و نواحی روستایی برخوردار نشوند دولت می‌تواند آن‌ها را منزوی و سرکوب نماید، آن‌چنان‌که این وضعیت برای اعضای کمون پاریس در ۱۷۹۳ و کمونیست‌های چینی در دهه ۱۹۲۰ اتفاق افتاد. حتی در جاهایی که شورش‌های شهری در پایتخت نقش مسلطی ایفا کردند (نظير انقلاب‌های ایران و فیلیپین، و انقلاب‌های ضدکمونیستی) انقلابیون به‌وسیله‌ی اقدامات ضد رژیم در سراسر کشور، که غالباً به شکل اعتصابات، یا مخالفت گروه‌های مهمی نظیر معدنچیان یا کارگران صنایع نفت صورت می‌گرفت، مورد حمایت واقع شدند.

❃ با این وجود، رشد شدید جمعیت شهری در کشورهای جهان سوم از جنگ جهانی دوم به این سو، وضعیتی را خلق کرده که نارضایتی و مخالفت شهری می‌تواند نقش اصلی را در ایجاد انقلاب‌های اجتماعی ایفا کند؛ شورش‌های روستایی در این جوامع ممکن است نقش کمتری داشته باشند.

❃ به‌طور خلاصه، شورش‌های مردمی از نارضایتی‌های خاصی ناشی می‌شوند که حیات دهقانان و کارگران را تهدید می‌کنند. در نواحی روستایی این نارضایتی‌ها در سطح گسترده‌ای بین دهقانان مشترک‌اند و زمین‌داران یا دولت را هدف می‌گیرند؛ در شهر، نارضایتی‌ها مربوط به قیمت‌های بالای مواد غذایی و بیکاری هستند. وقتی چنین نارضایتی‌هایی با شرایط ساختاری مساعد (استقلال دهقانان و آسیب‌پذیری زمین‌داران در نواحی روستایی و مناطق منزوی و خارج از نظارت موثر پلیس در شهرها) ترکیب شوند، شرایط برای شورش‌های مردمی وجود دارد. وقتی چنین شورش‌های عمومی با منازعات میان دولت‌ها و نخبگان مستقل و قدرتمند توأم شوند، همه‌ی اجزای یک انقلاب تمام‌عیار فراهم است.

#انقلاب #انقلاب_مدرن #عصر_آزادی
#نوسازی_سیاسی #انقلاب_آزادی
#آزادی‌خواهی #قیام‌های_مردمی
#نظریه‌های_ساختاری_انقلاب
➣ @Notes_On_Liberty
این درست است که هر گردی گردو نیست، به همین خاطر و به استناد به همین جمله، هر حرکتی نامش انقلاب نیست که نویسنده همه‌ی رویدادها را انقلاب نامیده! از این هم که در سال ۱۹۸۸! در انگلیس انقلابی رخ نداده می‌گذریم، از این هم که «انقلاب برای دموکراسی» نداریم و دو نوع انقلاب برای «آزادی» و «عدالت» در گذر تاریخ داشته‌ایم می‌گذریم، ولی گفته‌ی ایشان درباره‌ی «دولت ملّی» از عجایب روزگار ماست -خود به‌تنهایی می‌تواند جانشین عجایب هفت‌گانه شود.

❃ از جلد نخست تأملی درباره‌ی ایران:
«تداوم ایران، فرهنگی است، و وحدتِ فرهنگیِ ایران در مقایسه با کشورهای اروپایی که سده‌های طولانی پیش از پیدایش دولت‌های ملّی جزئی از «جمهوری مسیحی» یا امپراتوری مقدّس و فَرامِلّی به‌شمار می‌آمدند، پیشتر از آن ایجاد شده‌بود که بتواند موضوعِ علومِ اجتماعیِ جدید قرار بگیرد. از این‌رو تکوینِ «ملّیت» ایرانی پیش از آغاز دورانِ جدیدِ آن امکان‌پذیر شد، اما جای شگفتی است که «حسّ ملّی» نتوانست دولتِ ملّی خود را ایجاد کند و آن حسّ ملّی تنها در سده‌ی اخیر توانست به صورتی از «دولت ملّی» تبدیل شود».
📄 در باب انقلاب (۱) | ✍🏻 ساموئل هانتینگتون

➣ @Notes_On_Liberty

❃ انقلاب یک دگرگونیِ شتابان، بنیادی و خشونت‌آمیز داخلی در ارزش‌ها و اسطوره‌های مسلط بر یک جامعه، نهادهای سیاسی، ساختار اجتماعی، رهبری، فعالیت و سیاست‌های حکومتی است. بنابراین تعریف، انقلاب را باید از خیزش‌ها، شورش‌ها، نافرمانی‌ها، کودتاها و جنگ‌های استقلال جدا دانست.

❃ یک کودتا تنها رهبری و شاید سیاست‌های یک حکومت را دگرگون می‌سازد؛ یک خیزش یا شورش می‌تواند سیاست‌ها، رهبری و نهادهای سیاسی را دگرگون سازد، ولی ساختار و ارزش‌های اجتماعی را دست نخورده برجای می‌گذارد؛ یک جنگ استقلال، نبرد یک اجتماع بر ضد فرمانروایی یک اجتماع بیگانه است و لزوم ساختار اجتماعی هر یک از این دو اجتماع را دگرگون نمی‌سازد. آنچه را که در این‌جا صرفاً «انقلاب» می‌خوانیم، دیگران آن را انقلاب‌های بزرگ یا انقلاب‌های اجتماعی نامیده‌اند. نمونه‌های چشمگیر این رویداد، انقلاب‌های فرانسه، چین، مکزیک، روسیه و کوبا هستند.

❃ انقلاب‌ها پدیده‌هایی کمیاب‌اند. بیشتر جوامع هرگز انقلابی را تجربه نکرده‌اند و تا دوران جدید، بیشتر اعصار گذشته انقلابی را به خود ندیده بودند. به گفته‌ی کارل فریدریش، انقلاب‌ها به معنای وسیع آن، «ویژگی فرهنگ غربی» به‌شمار می‌آیند. تمدن‌های بزرگ گذشته مانند مصر، بابل، ایران، اینکا، یونان، رم، چین، هند و جهان عرب، خیزش‌ها، شورش‌ها و دگرگونی‌های دودمان سلطنتی را تجربه کرده‌اند، ولی هیچ‌یک از این رویدادها «شباهتی به انقلاب‌های بزرگ غرب نداشتند.»

❃ ظهور و سقوط دودمان‌های حاکم در امپراطوری‌های باستانی و جابه‌جایی الیگارشی و دموکراسی در دولت‌شهرهای یونان باستان، نمونه‌هایی از خشونت سیاسی را به دست می‌دهند، ولی نمی‌توان عنوان انقلاب اجتماعی را به آن‌ها اطلاق کرد. به‌گونه‌ای دقیق‌تر، باید گفت که انقلاب ویژگی نوسازی و یکی از شیوه‌های نوسازی یک جامعه سنّتی است و چه در جامعه سنتی غرب و چه در جوامع سنّتی جاهای دیگر، پدیده‌ای ناشناخته بوده است.

↓ ادامه:
➣ @Notes_On_Liberty
📄 در باب انقلاب (۲) | ✍🏻 ساموئل هانتینگتون

➣ @Notes_On_Liberty

❃ انقلاب تجلّی غایی دیدگاه نوگرا و مبتنی بر این باور است که انسان قدرت نظارت بر محیط‌اش و دگرگونی آن را دارد و نه‌تنها این توانایی را دارا است، بلکه حق دارد که این چنین عمل کند. به همین دلیل، همچنان که هانا آرنت می‌گوید، «دگرگونی و خشونت محض هیچ‌کدام نمی‌توانند پدیده انقلاب را به شایستگی توصیف کنند؛ هرگاه دگرگونی به معنای یک آغاز نو رخ دهد و خشونت برای ایجاد یک نوع حکومت یک‌سره متفاوت و به منظور تشکیل یک هیئت سیاسی نوین به‌کار بسته شود، آنگاه می‌توان از انقلاب سخن گفت.»

❃ پیشگام انقلاب نوین، انقلاب سده‌ی هفدهم انگلیس بود که رهبرانش باور داشتند که «کارهای بزرگی برای انجام دادن دارند و باید بهشت تازه‌ای را روی زمین و در میان انسان ها پدید آورند و کارهای بزرگ، دشمنان بزرگی را نیز به بار می‌آورد.» معانی بیان آن‌ها جنبه‌ای مذهبی داشت، ولی ماهیت منظور و عملکردشان نوین بود. آنان معتقد بودند که انسان‌ها با کنش قانونگذارانه می‌توانند جامعه‌شان را بازسازی کنند. تصویر انقلاب در سده‌ی هجدهم دنیوی شده بود. آگاهی به انقلاب را انقلاب فرانسه پدید آورد.

❃ این انقلاب «آگاهی نوین را اعلام کرد و انسان را واداشت که انقلاب را به‌عنوان یک واقعیت بازشناسد و ثابت کرد که یک انقلاب بزرگ می‌تواند در یک جامعه نوین و پیشرو رخ دهد... پس از انقلاب فرانسه، ما تحول آگاهانه‌ی آیین‌های انقلابی را می‌یابیم، همان آیین‌هایی که پیش از انقلاب‌های فرا رسنده مطرح می‌شوند، و بر اثر این انقلاب، رویکرد عموماً فعالانه‌تری نسبت به نظارت آگاهانه‌ی انسان بر نهادها، گسترش یافته است».

↓ ادامه:
➣ @Notes_On_Liberty
📄 در باب انقلاب (۳) | ✍🏻 ساموئل هانتینگتون

➣ @Notes_On_Liberty

❃ بدین‌سان، انقلاب یک جنبه از نوسازی به‌شمار می‌آید. انقلاب پدیده‌ای نیست که در هر جامعه و در هر دوره‌ای از تاریخ آن، رخ دهد. انقلاب یک مقوله‌ی کلی نیست، بلکه یک پدیده تاریخی محدود است. انقلاب در یک جامعه بسیار سنّتی و در سطح پایینی از پیچیدگی اجتماعی و اقتصادی روی نمی‌دهد و در جوامع بسیار نوین نیز پیش نمی‌آید. انقلاب نیز مانند صورت‌های دیگر خشونت و نااستواری، بیشتر در جوامعی رخ می‌دهد که نوعی تحول اجتماعی و اقتصادی را تجربه کرده باشند و فراگردهای نوسازی و تحول سیاسی آن‌ها از فراگردهای دگرگونی اجتماعی و اقتصادی‌شان واپس مانده باشند.

❃ نوسازی سیاسی، مستلزم بسط آگاهی سیاسی به گروه‌های اجتماعی تازه و تحرک این گروه‌ها به صحنه‌ی سیاست است. تحول سیاسی به ايجاد نهادهای سیاسی نیاز دارد که به‌اندازه‌ی کافی تطبیق‌پذیر، پیچیده، مستقل و منسجم باشند تا بتوانند گروه‌های تازه را به درون خود جذب کنند و اشتراک سیاسی آن‌ها را سازمان دهند و دگرگونی‌های اجتماعی و اقتصادی را به پیش برند.

جوهر سیاسی انقلاب، گسترش شتابان آگاهی سیاسی و تحرک سریع گروه‌های تازه، به صحنه‌ی سیاست است، چندان که برای نهادهای سیاسی موجود جذب این گروه‌ها به درون نظام امکان ناپذیر گردد. انقلاب، نمونه‌ی شدید انفجار اشتراک سیاسی است. بدون این انفجار، انقلابی نیز رخ نمی‌دهد.

❃ اما یک انقلاب کامل مرحله دومی نیز دارد که همان آفرینش و نهادمندی یک سامان سیاسی نوین است. یک انقلاب پیروزمند، تحرک سیاسی سریع را با تحرک شتابان نهادمندی ترکیب می‌کند. همه‌ی انقلاب‌ها نمی‌توانند سامان سیاسی نوینی را ایجاد کنند. معیار درجه‌ی انقلابی‌بودن یک انقلاب، شتاب پهنه‌ی گسترش اشتراک سیاسی است و معیار موفقیت یک انقلاب، اقتدار و استواری نهادهایی است که خود انقلاب پدیدشان می‌آورد.

↓ ادامه:
➣ @Notes_On_Liberty
📄 در باب انقلاب (۴) | ✍🏻 ساموئل هانتینگتون

➣ @Notes_On_Liberty

❃ یک انقلاب تمام‌عیار مستلزم نابودی سریع و خشونت‌آمیز نهادهای سیاسی موجود، تحرک گروه‌های تازه به صحنه‌ی سیاست و آفرینش نهادهای سیاسی نوین است. توالی و ارتباط‌های میان این سه جنبه، ممکن است که از یک انقلاب به انقلابی دیگر تفاوت پذیرند. دو الگوی کلی را می‌توان در این میان باز شناخت: الگوی غربی و الگوی شرقی.

❃ در الگوی «غربی» نخست نهادهای سیاسی رژیم پیشین برانداخته می‌شوند و سپس گروه‌های تازه وارد صحنه سیاست می‌شوند و سرانجام، نهادهای سیاسی تازه‌ای آفریده می‌شوند. ولی انقلاب «شرقی» با تحرّک گروه‌های تازه به صحنه سیاست آغاز می‌شود، سپس نهادهای سیاسی جدید ایجاد می‌شوند و در پایان، نهادهای سیاسی سامان پیشین با خشونت سرنگون می‌شوند. انقلاب‌های فرانسه، روسیه، مکزیک و انقلاب چین در نخستین مراحل، به الگوی غربی نزدیک‌اند؛ ولی آخرین مراحل انقلاب چین، انقلاب ویتنام و نبردهای ضد استعماری در برابر قدرت‌های امپریالیست، به الگوی شرقی نزدیک‌اند.

❃ بر روی هم، توالی مراحل پِی‌دَرپِی جنبش انقلابی در انقلاب غربی، از همین توالی در انقلاب شرقی مشخص‌تر است. در انقلاب شرقی، هر سه مرحله انقلاب کم‌وبیش در یک زمان رخ می‌دهند. به هر روی، این دو نوع انقلاب از نظر توالی مراحل انقلاب، یک تفاوت بنیادی با هم دارند. در انقلاب غربی، تحرک سیاسی پیامد سرنگونی رژیم پیشین است اما در انقلاب شرقی، این تحرک، علّت نابودی رژیم پیشین است.

↓ ادامه:
➣ @Notes_On_Liberty
📄 در باب انقلاب (۵) | ✍🏻 ساموئل هانتینگتون

➣ @Notes_On_Liberty

❃ نخستین گام در انقلاب غربی، سرنگونی رژیم پیشین است. در نتیجه، تحلیل علمی علت‌های انقلاب معمولاً بر اوضاع سیاسی، اجتماعی و اقتصام رژیم پیشین تاکید دارند. این تحلیل‌ها فرض را بر این می‌گیرند که به محض فروپاشیدگی اقتدار رژیم پیشین، فراگرد انقلابی به‌گونه‌ی برگشت‌ناپذیری به راه میفتد. اما در واقعیت امر، سقوط بسیاری از رژیم‌های پیشین انقلاب تمام‌عیار را در پی نداشتند. پس، فروریختن رژیم پیشین برای برانگیختن آتش یک انقلاب بزرگ، همیشه کافی نیستند. رویدادهای سال ۱۷۸۹ در فرانسه، به یک خیزش انقلابی بزرگ انجامیدند، اما رویدادهای ۱۸۳۰ و ۱۸۹۸ چنین پیامدی را نداشتند.

❃ سقوط دودمان‌های حاکم منچو و رمانوف، انقلاب‌های بزرگی را به‌دنبال آورد، ولی سقوط خاندان‌های سلطنتی هاپسبورگ، هوهنزلرن و عثمانی و قاجار یک چنین انقلابی را به بار نیاورد. سرنگونی دیکتاتوری‌های سنّتی بولیوی در ۱۹۵۲ و کوبا در ۱۹۵۸، به نیروهای عمده‌ی انقلابی میدان داد، اما براندازی سلطنت‌های سنّتی در مصر به سال ۱۹۵۲ و در عراق به سال ۱۹۵۸، گرچه نخبگان تازه‌ای را به قدرت رسانید ولی ساختار جامعه را کاملاً نابود نکرد.

❃ سقوط حکومت سینگمان ری در کره به سال ۱۹۹۰، می‌توانست سرآغاز یک انقلاب بزرگ باشد، ولی در عمل چنین نشد. در این موارد گوناگون، می‌توان این واقعیت را دید که در اوضاع اقتصادی، سیاسی و اجتماعی یکسان، ای بسا رژیم‌های پیشینی وجود داشتند که سقوط آن‌ها انقلاب بزرگی را به دنبال نیاورد، حال آن‌که در همان اوضاع، سقوط برخی رژیم‌های پیشین، انقلاب‌های عمده‌ای را به بار آورد.

❃ رژیم‌های پیشین، از سلطنت‌های سنّتی گرفته تا دیکتاتوری‌های سنتی مبتنی بر تمرکز ولی قدرت محدود، پیوسته سقوط می‌کنند، ولی کمتر پیش می‌آید که این براندازی‌ها انقلاب بزرگی را در پی داشته باشند. بنابراین، عوامل به‌وجود‌آورنده‌ی انقلاب را هم باید در اوضاع پس از براندازی رژیم پیشین بازجست و هم در شرایط پیش از آن.

- ادامه دارد...

#انقلاب #نوسازی_سیاسی
#انقلاب_مدرن #آزادی‌خواهی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 مولفه‌های توسعه پایدار (۱) | ✍🏻 جیم چاپلو

➣ @Notes_On_Liberty

❃ رشد اقتصادی، افزایش تولید محصولات و خدمات در اقتصاد از یک زمان تا زمان دیگر است که گاه سه ماه یک بار اعلام می‌شود و گاه در بازه زمانی یک سال. رشد اقتصاد را می‌توان به شکل اسمی و واقعی یعنی پس از در نظر گرفتن نرخ تورم محاسبه کرد. به‌طور سنّتی، رشد کلی اقتصاد بر مبنای تولید ناخالص داخلی یا تولید ناخالص ملّی اندازه‌گیری و اعلام می‌شود البته معیارهای دیگری هم برای بیان میزان رشد وجود دارد.

❃ افزایش تولید محصولات و خدمات در اقتصاد عموماً و نه همیشه، با افزایش متوسط بهره‌وری همراه است. این رشد به افزایش درآمدها منجر می‌شود و زمینه را برای افزایش مصرف فراهم می‌کند و این به‌معنای کیفیت بالاتر زندگی یا استاندارد زندگی در اقتصاد است. رشد اقتصاد به‌عنوان تابعی از سرمایه فیزیکی، سرمایه انسانی، نیروی کار و فناوری بیان می‌شود. به طور ساده‌تر، افزایش کمیت و کیفیت جمعیت در سن کار، ابزارهایی که آن‌ها استفاده می‌کنند، ترکیب جمعیت، ثروت و مواد اولیه بر رشد بازدهی اقتصادی اثر می‌گذارند.

❃ راه‌های مختلفی برای افزایش رشد اقتصادی وجود دارد و نخستین روش بالابردن میزان کالاهای سرمایه‌ای در اقتصاد است. افزودن سرمایه به اقتصاد معمولاً به رشد بهره‌وری نیروی کار منجر می‌شود. وجود ابزارهای جدید و کارآتر بدین معناست که کارگران می‌توانند به ازای هر واحد زمان، کالاهای بیشتری تولید کنند. برای مثال یک ماهی‌گیر در یک ساعت با تور بیش از ماهی‌گیری که تنها یک قلّاب دارد ماهی می‌گیرد. اما دو موضوع مهم در این فرآیند وجود دارد: موضوع نخست آن‌که نیروی کار در اقتصاد، ابتدا باید وارد روند اندوخته‌کردن پول خود شود، یعنی مصرف کنونی را کنار گذارد تا منابع لازم برای ایجاد سرمایه جدید را در اختیار داشته باشد. موضوع دوم این است که این سرمایه جدید باید از نوع مناسب باشد، در جای مناسب و در زمان مناسب مورد استفاده قرار گیرد تا نیروی کار بتواند از آن به شکل بهره‌ور استفاده کند. دومین روش افزایش رشد اقتصاد، پیشرفت فناوری است.

❃ یک مثال خوب در این زمینه تولید بنزین است. قبل از دستیابی بشر به این سوخت، ارزش اقتصادی نفت نسبتا پایین بود. استفاده از بنزین فواید بی‌شمار برای اقتصاد به وجود آورده است. در واقع حمل و نقل سریع‌تر کالا از جنبه‌های مختلف به ایجاد بازده اقتصادی، رشد مصرف و تولید بیشتر منجر می‌شود. پیشرفت فناوری به نیروی کار امکان می‌دهد با همان میزان کالای سرمایه‌ای مقدار بالاتر بازدهی ایجاد کند. زیرا بر بهره‌وری افزوده می‌شود. رشد فناوری مانند رشد سرمایه، عموما به نرخ پس‌انداز و سرمایه‌گذاری وابسته است، زیرا پس‌اندازها و سرمایه‌گذاری برای تحقق و توسعه ضروری هستند.

❃ کشورهایی که طی یک دهه آینده سرمایه‌گذاری بیشتری برای تحقیق و توسعه خواهند کرد، مسلماً دارای بهره‌وری بالاتر و بازده بیشتر خواهند بود و این یک عامل رشد اقتصادی است. فناوری شکل‌های بسیار متنوعی پیدا کرده و قدرت‌های بزرگ به دلایل گوناگون تلاش می‌کنند، در این شکل‌ها به قدرت برتر تبدیل شوند.

➣ @Notes_On_Liberty