On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.9K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
مارکس: «دین ناله‌ی مخلوقات سیه‌روز، روح جهانی بی‌روح و زمانه‌ای خفته است. دین، افیون توده‌هاست.»

سیمون وِی: «مارکسیسم حقیقتاً یک دین است و از این نظر شبیه صور ابتدایی حیات دینی است که پیوسته از آن، همان‌گونه که مارکس به‌درستی گفته، همچون افیونی برای توده‌ها استفاده شده است.»
➣ @Notes_On_Liberty
📃 از وطن به هر حال باید دفاع کرد، چه از راه افتخارآمیز و چه با وسایل ننگ‌آور | ✍🏻 نیکولو ماکیاولی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ چنان‌که گفتم لشکر سامنیوم، کنسول‌ها و سپاهیان روم را محاصره، و بدترین شرایط را به آنان تحمیل کرد، بدین معنی که آنان را خلع سلاح کرد و مجبور ساخت از زیر یوغ بگذرند و به روم بازگردند. این اهانت، کنسول‌ها را گیج و مبهوت کرد و سپاهیان را دچار دل شکستگی و ناامیدی ساخت. لوسیوس لنتولوس، عضو مجلس سنا، که همراه سپاه بود گفت «به عقیده‌ی من از هیچ اقدامی برای نجات وطن نباید مضایقه کرد، حیات روم بسته به زندگی این سپاه است و به هر وسیله ممکن باید نجاتش داد و از وطن به هر حال باید دفاع کرد، چه از راه افتخارآمیز و چه به وسایل ننگ‌آور. اگر این سپاه رهایی یابد روم وقت کافی برای انتقام‌گیری خواهد داشت ولی اگر این سپاه نابود گردد جمهوری روم و آزادیش نابود خواهد شد.» کنسول‌ها این توصیه را پذیرفتند.

❃ هر شهروندی که وظیفه‌اش رایزنی در مورد نجات وطن است باید از توصیه لنتولوس پیروی کند. آنجاکه زندگی وطن در خطر است نباید اندیشید که کاری که برای نجات آن باید انجام داد عادلانه است یا ظالمانه، پسندیده است یا ناپسند. در این مورد هر ملاحظه‌ای را باید به یک سو نهاد و هر اقدامی را که برای رهایی وطن ضروری است باید انجام داد. فرانسویان در دفاع از شاه و قدرت کشورشان از این قاعده پیروی می‌کنند و هر کس بگوید «این کار برای شاه مایه ننگ است» خشمگین می‌شوند و می‌گویند هیچ تصمیمی چه در روز خوشی و چه در زمان سختی برای شاه مایه ننگ نیست، و پیروزی و شکست تنها به خود شاه مربوط است.

#میهن #منافع_ملی #نجات_میهن
#وطن #دفاع_از_وطن #آزادی #ماکیاولی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 استدلالی اخلاقی در دفاع از آزادی: فرهنگ اعتماد و همکاری | ✍🏻 ایمون باتلر ➣ @Notes_On_Liberty ❃ جامعه آزاد نه براساس قدرت و سلطه دولتی، بلکه بر اساس اعتماد و همکاری عمل می‌کند. ثروت در یک جامعه آزاد به‌واسطه مبادله داوطلبانه و توسط مردمی حاصل می‌شود که…
📃 استدلالی اخلاقی در دفاع از آزادی: نفع شخصی و قواعد (۱) | ✍🏻 ایمون باتلر

➣ @Notes_On_Liberty

❃ جامعه آزاد نیازی به دستورات از بالا ندارد. کارکرد جامعه آزاد به این صورت است که افراد عادی کنش‌ها و برنامه‌های خودشان را (داوطلبانه) با کنش‌ها و برنامه‌های دیگران هماهنگ می‌کنند. آن‌چه به افراد امکان این هماهنگی را می‌دهد مجموعه ساده‌ای از قواعد و ارزش‌های مشترک است (مانند قاعده صداقت یا عدم خشونت) که مانع از بروز درگیری بین افراد با منافع شخصی متفاوت می‌شود.

❃ این قبیل قواعد ساده و ارزش‌های مشترک، علاوه‌بر فراهم‌آوردن فضایی برای پرهیز از درگیری و زیستن در صلح و آرامش، به مردم مجالی می‌دهند تا آزادانه برای پیشبرد منافع متقابل خودشان با یکدیگر به همکاری بپردازند. به‌طور مثال، جامعه آزاد مردم را به حال خود می‌گذارد تا آزادانه با یکدیگر معامله کنند و (بدون دخالت هیچ مقام و مقرراتی) برای رسیدن به نرخی که متضمن منافع طرفین باشد با هم به چانه‌زنی بپردازند. به هیچ مقام دولتی ربطی ندارد که بخواهد تصمیم بگیرد که در معامله بین افراد چه چیزی ممکن است به نفع طرفین باشد یا اینکه چگونه می‌شود بین منافع متفاوت طرفین نوعی موازنه برقرار کرد، یا اینکه برای تأمین منافع طرفین چه باید کرد، و سپس بخواهد مردم را مجبور کند که از طرح و تصمیم او تبعیت کنند. در یک جامعه آزاد مردم خودشان تصمیم می‌گیرند که چه چیزی به نفع آن‌ها است و خودشان انتخاب می‌کنند که چگونه به بهترین وجه ممکن از طریق همکاری با دیگران به پیشبرد منافع خود بپردازند. مردم در ورود به هر معامله‌ای و توافق بر سر هر نرخی که دلخواه‌شان باشد آزادند، به شرطی که در روند این معامله و چانه‌زنی به هیچ کس آسیبی نرسد.

❃ عده‌ای از منتقدین راهی برای کارکرد و کامیابی جامعه به صورت آزاد متصوّر نیستند و معتقدند که جامعه برای پیشرفتش باید الزاماً اهداف مشترکی را انتخاب کرده و همه شهروندان را به تبعیت از آن اهداف وادار سازد. ترس این عده از آن است که جامعه آزاد تصادم گوشخراش و بی‌حاصل و بی‌پایانی گردد از منافع و جاه‌طلبی‌های شخصی؛ منافعی که باید سرکوب شوند تا «منفعت عمومی» امکانی برای بروز و غلبه بیابد.

❃ چنین نگرشی اشتباه است. البته جامعه آزاد پذیرای این واقعیت است که همه مردم دنبال منافع شخصی خودشان هستند، اما در عین حال این را نیز می‌پذیرد که «نفع شخصی» انگیزه‌ای آن‌چنان نیرومند است که نمی‌توان آن را به‌سادگی سرکوب کرد. مردم «منفعت عمومی» را (با آن تعریفی که مقامات دولتی و سیاستمداران از این مفهوم دارند) به اندازه منافع شخصی خودشان خطير و با اهمیت تلقی نمی‌کنند. در ضمن، ما نباید فراموش کنیم که «نفع شخصی» به‌واقع مفید و مهم است، زیرا اگر افراد از منافع و نیازهای ابتدایی خودشان (مانند خوراک و پوشاک و آب و سرپناه) چشم‌پوشی کنند، هراندازه هم که جامعه پیرامون آن‌ها خیرخواه و مهربان باشد، باز هم مدت زیادی زنده نخواهند ماند.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 استدلالی اخلاقی در دفاع از آزادی: نفع شخصی و قواعد (۲) | ✍🏻 ایمون باتلر

➣ @Notes_On_Liberty

❃ جامعه آزاد نفع شخصی افراد را در مسیرهایی سودمند هدایت می‌کند، نه این‌که به امید واهی ایجاد یک آرمان‌شهر خیالی آن‌ها را سرکوب کند. مجموعه قواعد یک جامعه آزاد فقط مردم را ملزم می‌دارد که خواسته‌ها و جاه‌طلبی‌های خودشان را بر دیگران «تحمیل» نکنند. مردم آزادند تا، به‌تنهایی یا در مشارکت با دیگران، پیگیر منافع شخصی خودشان باشند، به شرط آنکه متقابلاً به آزادی دیگران در پیگیری منافعشان احترام بگذارند. در جامعه آزاد مردم مجاز نیستند دیگران را به‌زور وادار به پذیرش اهداف خاص خود کنند یا آن‌ها را در تحقق اهداف خود به‌زور به خدمت بگیرند.

❃ این واقعیت که جوامع نسبتاً آزاد پیشرفت می‌کنند (و تقریباً همیشه بهتر و بیشتر از جوامع تحت کنترل پیشرفت می‌کنند) خود دلیل محکمی بر بی‌اساس بودن ترس منتقدینی است که جامعه آزاد را صحنه‌ی نبرد دائمی بین منافع رقابت‌کننده افراد تصور می‌کنند. جوامع آزاد با بهره‌گیری از مجموعه ساده‌ای از قواعد مبتنی بر محترم‌شمردن آزادی دیگران، منافع شخصی افراد را در مسیر سودمند تعاون و همکاری هدایت می‌کنند.

❃ به همین منوال، ترس و نگرانی از اینکه افراد در جامعه آزاد صرفاً به‌دنبال پیشبرد منافع شخصی خودشان هستند نیز ترسی اشتباه و بی‌اساس است. انسان‌ها موجوداتی اجتماعی هستند که نسبت به خانواده، دوستان، و همسایگان خود نوعی وابستگی و دلبستگی طبیعی دارند و در رفتار و کارهای خود همیشه خواسته‌ها و منافع آن‌ها را مدنظر قرار می‌دهند. انسان‌ها آرزومند احترام و حسن‌نیت دوستان خود هستند. همه‌ی آدم‌ها آرزو دارند که در محله خود به همسایه‌ای خوب شهرت داشته باشند. بنابراین، مشتاقانه سعی دارند تا منافع و خواسته‌های خودشان را به‌گونه‌ای تعدیل نمایند که بتوانند روابط حسنه با دیگران را حفظ کنند. رفتار کسی که مراعات حال دیگران را می‌کند متقابلاً از سوی اطرافیان مورد توجه قرار گرفته و به آن پاداش داده می‌شود، به این معنا که دیگران نیز تمایل بیشتری برای توجه با کمک به او دارند.

❃ ما کارکرد چنین مکانیسمی را در جوامع آزادتر به‌روشنی مشاهده می کنیم. کمک و بخشش به دیگران، حتی به غریبه‌ها، از طریق نهادهای خصوصی بشردوستانه در جوامع آزادتر خیلی بیشتر است تا در جوامعی که از آزادی کمتری برخوردارند. این امر صرفاً به این دلیل نیست که مردم در چنین جوامعی ثروتمندترند، بلکه به این خاطر است که در جوامع آزاد بر داوطلبانه‌بودن وظایف اجتماعی تأكید بیشتری می‌شود تا بر تحمیلی‌بودن این وظایف.

#آزادی #آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی
#رقابت_آزاد #اقتصاد #مالکیت_خصوصی
#منافع_شخصی #عدم‌تعارض #منافع_عمومی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 روشنفکران و سوسیالیسم (۱) | ✍🏻 فردریش فون هایک ➣ @Notes_On_Liberty ❃ عقیده‌ی غالب در همه کشورهای دموکراتیک -و در ایالات متحد آمریکا بیش از هر کشور دیگر- این است که تأثیر روشنفکران در سیاست، ناچیز و چشم‌پوشیدنی است. البته بدون شک این حکم در مورد قدرت ایشان…
📃 روشنفکران و سوسیالیسم (۲-۱) | ✍🏻 فردریش فون هایک

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اشکال در این است که اصطلاح «روشنفکر»، بداهتاً تصویری حقیقی از طبقه‌ی بزرگی که منظور ماست به دست نمی‌دهد. یکی از دلایل مهمی که قدرت روشنفکران بهتر درک نشده است این است که نام مناسب‌تری برای اطلاق به کسانی‌که ایشان را معامله‌گران دست‌دوم (یا کهنه‌فروشان یا سمسارانِ) آراء و اندیشه‌های نامیده‌ایم، در دست نداریم. حتی کسانی‌که واژه‌ی «روشنفکر» را بیشتر در معنای تحقیرآمیز به‌کار می‌برند، از اطلاق آن به بسیاری افرادی که کارشان کار اختصاصی روشنفکری است اِبا دارند. غرض از این کار نه کار نوآوران عالم اندیشه است و نه کار پژوهندگان و متخصصان هیچ‌یک از جنبه‌های فکری. روشنفکرِ نوعی لازم نیست هیچ‌یک از این اشخاص باشد: نه لزومی دارد که درباره‌ی چیز خاصی تخصصی داشته باشد و نه حتی ضروری است که از هوش استثنایی بهره ببرد تا بتواند نقشی به‌عنوان واسطه و دلال در پخش آراء و اندیشه‌ها بر عهده بگیرد. آنچه به او صلاحیت این کار را می‌دهد دامنه‌ی وسیع موضوع‌هایی است که وی می‌تواند درباره‌ی آن‌ها به‌آسانی بگوید و بنویسد و نیز وضع یا عادت‌هایی که موجب می‌شود روشنفکر زودتر از مخاطبان خویش با اندیشه‌های تازه آشنایی پیدا کند.

❃ تا همه‌ی شغل‌ها و فعالیت‌های افراد این طبقه را فهرست نکنیم، پی نمی‌بریم که شمارشان چقدر کثیر است و چقدر دامنه‌ی فعالیت‌هایشان در جامعه امروز پیوسته رو به افزایش می‌رود و چقدر همگی ما به ایشان بستگی پیدا کرده‌ایم. افراد این طبقه تنها روزنامه‌نگاران و معلمان و روحانیان و سخنرانان و تبلیغگران و مفسران رادیو و داستان‌نویسان و کاریکاتوریست‌ها و هنرمندان نیستند. البته بعید نیست که این کسان، همگی استاد فن انتقال آراء و اندیشه‌ها باشند، اما معمولاً در محتوای چیزهایی که انتقال می‌دهند تنها به تفنّن دستی دارند و صاحب تخصص نیستند. از جمله دیگر افراد این طبقه باید از بسیاری متخصصان و ارباب فنون و صناعات، مانند دانشمندان علوم طبیعی و پزشکان، نام برد که عادتاً با مطالب چاپ‌شده سروکار دارند و ناقل اندیشه‌های جدید به خارج از حوزه‌ی خود می‌شوند و به‌سبب تخصص و دانشی که در آن حوزه‌ها دارند، وقتی چیزی می‌گویند بیشتر مردم با احترام به سخنانشان گوش می‌دهند. امروزه فرد عادی کمتر ممکن است جز از طریق این طبقه اطلاعی درباره‌ی رویدادها و اندیشه‌های تازه کسب کند، و فراموش نکنیم که در حال حاضر تقریباً همه‌ی ما خارج از حوزه کار خویش افرادی عادی هستیم که چاره نداریم مگر اینکه از کسانی‌که کارشان آگاهی از جدیدترین آراء و اندیشه‌هاست، کسب آموزش و اطلاع کنیم.

❃ روشنفکری که تعیین می‌کند چه نظرها و آرایی باید به اطلاع ما برسد و چه حقایقی به‌قدر کافی اهمیت دارد که به ما گفته شود و به چه شکلی و از کدام جهت و زاویه درخور بیان است، روشنفکر به‌معنایی است که گفتیم. اوست که معیّن می‌کند آیا هرگز لازم است از نتایج کارهای متخصصان و نوآوران عالم اندیشه باخبر شویم یا نه.

❃ شخصی که خود اهل رای و تخصص نیست کاملاً توجه ندارد که آوازه‌ی دانشمندان و محققان در نزد مردم تا چه حد ساخته و پرداخته این طبقه است، و عقاید افراد این طبقه درباره‌ی چیزهایی که ربطی به دستاوردهای علمی ندارد چقدر در حسن شهرت مردان علم تأثیر می‌گذارد. چیزی‌که به‌ویژه از جهت مسأله‌ی مورد بحث ما درخور توجه است اینکه هر محققی احیاناً می‌تواند چندین نفر را از حوزه کار خویش مثال بزند که شایستگی علمی کافی نداشته‌اند و فقط به‌دلیل اینکه دیدگاه‌های سیاسی‌ای، که نزد روشنفکران «پیشرو» (یا مترقی) قلمداد می‌شود، داشته‌اند، نزد عوام، دانشمندانی گران‌قدر معرفی شده‌اند. 

➣ @Notes_On_Liberty
📃 روشنفکران و سوسیالیسم (۲-۲) | ✍🏻 فردریش فون هایک

➣ @Notes_On_Liberty

❃ ولی من هنوز حتی به یک مورد برنخورده‌ام که چنین شهرتِ علمیِ کاذبی به‌دلایل سیاسی به محققی محافظه‌کار تعلّق گرفته باشد. این‌گونه شهرت‌هایِ مخلوقِ روشنفکران، به‌خصوص در رشته‌هایی دارای اهمیت است که حاصل مطالعات کارشناسانه در آن‌ها مورد استفاده سایر متخصصان قرار نمی‌گیرد بلکه به تصمیم‌های سیاسی عامه مردم بستگی دارد. بهترین نمونه در این مورد طرز برخورد اقتصاددانان حرفه‌ای در رابطه با اشاعه دکترین‌هایی مثل سوسیالیسم یا حمایت‌گرایی است. احتمالاً هیچ‌گاه اکثریت اقتصاددانان حرفه‌ای طرفدار سوسیالیسم و یا حمایت‌گرایی نبوده‌اند. این امر درباره‌ی دانشجویان نیز احتمالاً صدق می‌کند. اهمیت این نکته به‌ویژه از این نظر است که در دوران اخير، افراد بیشتر به این جهت وارد رشته اقتصاد می‌شده‌اند که از پیش به طرح‌های سوسیالیستی اصلاحگرانه علاقه داشته‌اند. با این‌همه، آرایی که در این زمینه موردپسند روشنفکران قرار می‌گیرد و از طریق آنان پخش می‌شود، آراء بیشتر متخصصان نیست، بلکه عقاید اقلیتی است که اغلب در رشته خویش اعتبار و مقامشان محل تردید است.

❃ آنچه تأثیر و نفوذ همه‌گیر روشنفکران را در جامعه معاصر حتى استوارتر و قوی‌تر می‌کند، اهمیت روزافزون «سازماندهی» است. عقیده رایج و احياناً نادرست این است که هرچه سازماندهی، بیشتر شود، تأثیر و نفوذ کارشناسان با متخصصان نیز فزونی می‌گیرد. این حکم ممکن است در مورد مدیران با سازماندهان متخصص صادق باشد (البته اگر چنین کسانی وجود داشته باشند)، ولی در مورد کارشناسان در هیچ یک از رشته‌های دانش مصداق ندارد. کسی که قدرت او افزایش پیدا می‌کند آن‌چنان شخصی است که گمان می‌رود به برکت دانش عمومی، قدر نظریات تخصصی را می‌داند و برای داوری میان کارشناسان زمینه‌های مختلف، صاحب صلاحیت است. به هر تقدیر، آنچه از نظر ما اهمیت دارد این است که محققی که به ریاست دانشگاه می‌رسد با دانشمندی که مسئولیت گرداندن بنیاد یا مؤسسه‌ای را بر عهده می گیرد با دانشوری که سردبیر نشریه‌ای می‌شود یا برای توسعه و تقویت فلان سازمان و به‌منظور پیشبرد فلان آرمان و هدف خاص دست به فعالیت می‌زند، از آن پس دیگر از حالت محقق با متخصص بیرون میآید و به‌معنایی که گفتیم روشنفکر می‌شود، یعنی کسی می‌شود که درباره همه مسائل نه بر پایه حسن و عیب قضیه، بلکه به شیوه روشنفکران فقط براساس برخی آراء و اندیشه‌های باب روز داوری می‌کند. شمار این‌گونه موسساتی که روشنفکر می‌پرورند و عده و قدرت روشنفکران را افزایش می‌دهند، روزبه‌روز رو به‌فزونی است. تقریباً همه متخصصان، فن انتقال دانش و معلومات، از جهت موضوع علمی که با آن سروکار دارند روشنفکرند، نه متخصص.

❃ روشنفکر، به‌معنایی که ما اصطلاح «روشنفکر» را به‌کار می‌بریم، درواقع در تاریخ پدیده‌ای نسبتاً جدید است. بدون شک، کسی از این بابت که آموزش و تحصیلات، دیگر یکی از مزایای منحصر به طبقه صاحب مال و ملک نیست تأسف نمی‌خورد، ولی از جهت فهم نقش روشنفکران، توجه به این حقیقت مهم است که اولاً افراد طبقه‌ی متمول نیز دیگر تحصیلکرده‌ترین مردم نیستند، و ثانياً عده کثیری از کسانی‌که موقعیتشان را به معلومات و تحصیلات عمومی خویش مرهون‌اند، از تجربه‌ای که در سایه‌ی اداره‌کردن ملک و مال نسبت به کارکرد نظام اقتصادی حاصل می‌شود، بی‌بهره‌اند.

❃ پروفسور شومپیتر در کتاب «سرمایه‌داری، سوسیالیسم و دموکراسی» فصلی سودمند به برخی از جوانب مسأله‌ی مورد بحث ما اختصاص داده است و در ضمن آن، به‌حق تأکید می‌کند که فرق روشنفکر نوعی با سایر کسانی‌که در گفتن و نوشتن دست دارند در این است که روشنفکر مسئول مستقیم گردانیدن امور در صحنه عمل نبوده است و بنابراین، سررشته و اطلاعی از آن امور ندارد. در اینجا مجال این نیست که ببینیم طبقه‌ی روشنفکر چگونه به‌وجود آمد و تحقیق کنیم که این ادعای یکی از نظریه‌پردازان روشنفکر تا چه حد صحیح است که می‌گوید هیچ طبقه‌ای غیر از طبقه روشنفکر نیست که منافع اقتصادی آن، تأثیری در نظریاتش نگذارد. اگر فرصت چنین بحثی وجود داشت، یکی از نکات مهمی که می‌بایست در آن تحقیق شود این می‌بود که قانون حفظ حقوق پدیدآورنده (قانون حق مؤلف) چقدر به‌طور مصنوعی به رشد این طبقه کمک کرده است.

(این مقاله از سوی دکتر موسی غنی‌نژاد نیز ترجمه و منتشر شده است)

#روشنفکران #سوسیالیسم #چپ‌زدگی
#تاثیر_رسانه‌ها #خطر_روشنفکران #هایک
➣ @Notes_On_Liberty
📃 آزادی و قانون در اندیشه‌ی میرزاعبدالرحیم طالبوف تبریزی (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ میرزا عبدالرحیم طالبوف تبریزی یکی از مهم‏ترین روشنفکران عصر قاجار است. اهمیت اندیشه‏‌های میرزا عبدالرحیم، در مفاهیمی است که در نوشته‏‌هایش به کار می‏‌برد. آزادی، قانون و ناسیونالیسم، مهم‏ترین مفاهیمی هستند که اساس اندیشه او را تشکیل می‏‌دهند. این سه مفهوم هنوز هم از اصلی‏‌ترین مفاهیمی هستند که در جامعه ایرانی بر سرشان توافق وجود ندارد. همه از آن دم می‏‌زنند ولی به‌راستی تعریفی از آن برای زمانه خود ارائه نشده است اما می‏‌توان گفت نخستین تلاش‏‌های درخور توجه برای تعریف مفاهیمی اساسی چون «آزادی» و «قانون» را باید در نوشته‏‌های میرزا عبدالرحیم طالبوف یافت که با روشن‏‌بینی و تلاش عمیقی سعی در ارائه درک درستی از این مفاهیم دارد، اگرچه ممکن است در برخی موارد به خطا رفته باشد باید توجه داشت که در روزگاری که کمتر تجربه‏‌ای در تعریف مفاهیم نوینی چون آزادی و قانون وجود داشت، تلاش کسانی چون طالبوف بسیار ارزشمند و درخور توجه بود.

❃ همچنین شناخت اندیشه قانون‌گرایی و آزادی‌خواهی در ایران معاصر بدون توجه به سرچشمه‌های آن و نمایندگان اولیه‌شان امکان‌پذیر نخواهد بود، از این‌رو در این مقاله سعی شده با بررسی موردی و دقیق اندیشه‌های میرزا عبدالرحیم طالبوف، با مراجعه به آثارش به شناختی دقیق از این مفاهیم در اندیشه او رسید چراکه درک آثار طالبوف مقدمه مهمی برای شناخت مفاهیم آزادی و قانون و نیز ناسیونالیسم در عصر قاجار و البته پس از آن خواهد بود.

❃ طالبوف، به سه مفهوم بسیار اساسی در اندیشه سیاسی توجه دارد، «آزادی»، «قانون» و «ناسیونالیسم». این سه مفهوم، از اصلی‌ترین مفاهیمی بودند که تجددخواهان ایرانی عصر قاجار، هرکدام به نحوی درگیر آن بودند. طالبوف این سه مفهوم را به‌نوعی، روشن‌تر از بقیه‌ی متجددین عصر قاجار بیان می‌کند و سخنش در این باره، در عین سادگی، شفاف‌تر و عینی‌تر است. البته این را می‌توان این‌گونه مورد نظر قرار داد که طالبوف به‌نوعی بر شانه‌های دیگر متجددین عصر قاجار ایستاده و نوشته‌های ایشان و گستردگی‌ای که به این مفاهیم در آن دوران دادند، کار میرزا عبدالرحیم را هم ساده کرده و هم در راهی دیگر انداخته است. از این‌رو، اگر به قیاس نوشته‌های طالبوف با دیگر متجددین دوران پرداخته شود، این نتیجه حاصل خواهد شد که نوشته‌های او پخته‌تر، ساده‌تر، روشن‌تر و البته منسجم‌تر است.

- آزادی
❃ یکی از مهم‌ترین زمینه‌های فکری در اندیشه میرزا عبدالرحیم طالبوف، نگرش وی به مقوله و مفهوم آزادی است. او در نوشته‌های خود به‌صورت بارزی به آزادی در شکل مفهومی آن توجه داشت و سعی می‌کرد با ارائه تعریف منسجمی از آزادی به جنبه‌های مختلف آن توجه کند. طالبوف از نظر لغوی آزادی را «مختاری بی‌قید و حر» معنی می‌کند و آن را با «مساوات» که آن را «برابری» بی‌تفاوتی و بی‌امتیازی می‌داند، همراه می‌داند. (طالبوف،۱۳۵۶ج، ص۱۸۴) به اعتقاد او، معنی حقیقی آزادی و مساوات چیزی جز «تعظیم شرف نفس، احساس علویت وجدان خود، و همان قدر از دیگران» نیست، از این‌رو، وجود یکی را بدون دیگری بی‌معنی می‌داند، چراکه «آزادی شخصی و خصوصی مستلزم قید سایرین بوده و آزادی که متحد با مساوات نیست مطلق‌العنان است و تجاوز کردن به حقوق دیگران است.» (طالبوف،۱۳۵۶ج، صص۱۸۴۱۸۵) میرزا عبدالرحیم، آزادی را امری طبیعی می‌داند که براساس آن عموم ابنای بشر «بالطبع و الخلقه»، «در جمیع افعال و اقوال خود آزاد و مختار است» و «کسی به جز آفریدگار او نمی‌تواند این آزادی را از او بگیرد.» (طالبوف،۱۳۵۷الف، ص۸۸)

➣ @Notes_On_Liberty
📃 آزادی و قانون در اندیشه‌ی میرزاعبدالرحیم طالبوف تبریزی (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ این طبیعی‌بودن آزادی، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مبانی آزادی از دیدگاه طالبوف، به این اشاره دارد که در طبیعت هر انسانی، چیزی که باید وجود داشته باشد و مورد نظر قرار گیرد همانا آزادی است از این‌رو، میرزا عبدالرحیم منشا آزادی را «حقوق طبیعی» می‌داند نه «حقوق موضوعه».(آدمیت، ۱۳۶۳، ص۳۳) چراکه از دیدگاه تجددخواهی، این حقوق نه از آن حکومت، که از آن ملّت است.

به‌وضوح مشخص است که طالبوف در این زمینه تحت تاثیر اندیشه‌های رایج در انقلاب فرانسه بوده است، او از قول ارنست رنان به این مساله اشاره می‌دارد که نظام طبیعی بشریت بر مبنای برابری، برادری و آزادی (سه شعار انقلاب کبیر فرانسه) است. برادری به این لحاظ که ما چون همه اولاد یک آدمیم، با هم برابریم چون در تولد و مرگ امتیازی بر هم نداریم و به این خاطر آزادیم به این جهت که اقتضای طبیعت مانعی برای ما نیافریده و شخصیت انسان آزاد و از ریاست خود و دیگران بیرون است. (طالبوف،۱۳۴۷، ص ۱۸۵)

❃ وی چندین مفهوم از آزادی را به هم آمیخته است، ولی تصوّر می‌شود که اندیشه آزادی اخلاقی را از کانت گرفته باشد. (آدمیت، ۱۳۶۳، ص ۳۴) او آزادی را به سه بخش تقسیم کرد. «آزادی هویت»، «آزادی عقاید» و «آزادی قول» که البته از این سه چند حوزه فرعی دیگر نیز مشتق می‌شد که عبارت بودند از: «آزادی انتخاب»، «آزادی مطبوعات»، «آزادی اجتماع». (طالبوف، ۱۳۵۶ ج، ص ۱۸۷) طالبوف همچنین، حوزه‌های اصلی آزادی را همانند دیگر «اقوال و افعال» انسان صرفاً مقدمه‌ای برای تولید یک نتیجه نمی‌دانست، او آزادی را «فقط آزادی و برای آزادی» می‌دانست. به این معنا که «آزادی نتیجه بی‌بقدمه یا مقدمه بی‌نتیجه است که منطق ما به وجود اولی و دومی قائل نیست، حال آنکه می‌بینیم که هست و او را لفظ مجرد می‌گوییم.» ولی حوزه‌های فرعی آزادی را مقدمه می‌دانست که دارای نتایجی هستند. (طالبوف، ۱۳۵۶ج، صص۱۸۶۱۸۷) او به تعریف این حوزه‌ها از آزادی می‌پردازد و دست‌کم در اینجا در حوزه اندیشه‌های جدید ایران او تلاش می‌کند تعریفی روشن از مفهوم آزادی ارائه دهد.

آزادی هویت: «آن است که هیچ کس نمی‌تواند هیچ‌کس را محبوس کند یا به خانه او داخل شود مگر به حکم مسئولیت قانون.»

آزادی عقاید: «آن است که هرکس به هرچه معتقد است و به هرچه رای او قرار گرفته مختار و آزاد است و هیچ‌کس حق ندارد به سهو یا سوءعقیده او را توبیخ و تنبیه کرده و مجبور به تبعیت اوامر دایر عقیده خود کند؛ زیرا عقاید و آرا، نقود منقولات و معقولات انسان است... این آزادی وقتی محدود می‌شود که از او فسادی به عقاید سایرین برسد یا خود صاحب عقیده مورث آشوب و شورش و سلب آسودگی مرام شود.»

آزادی قول: «یعنی هرکس مختار است هرچه می‌داند بگوید و بنویسد، تشریح کند، مردم را به استماع اقوال خود دعوت و ترغیب کند، اگر از قول او آشوبی برخیزد، یا در حق کسی تهمت و افترا بوده، بعد از تحقیق به جزایش می‌رسانند.»

- ادامه دارد...

#آزادی #اندیشه_سیاسی #طالبوف
#قانون #حکومت_قانون #حقوق_طبیعی
#آزادی_فردی #آزادی_بیان #آزادی_عقیده
➣ @Notes_On_Liberty
📃 سیاست‌گذاری اقتصادی به سبک نازی‌ها (۱) | ✍🏻 دیوید گوردن

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اغراق نیست اگر بگوییم تقریباً همه روزه، راجع به فروپاشی موسسات مالی بزرگ و یا قریب‌الوقوع بودن ورشکستگی یکی از کمپانی‌های معظم اخباری به گوش می‌رسد. تقریباً همه، برای ارائه طرحی به منظور نجات کسب و کارهای خصوصی در تکاپو هستند. حتی به نظر می‌رسد که کسانی که همیشه به بازار آزاد وفادار بوده‌اند نیز اکنون متزلزل شده‌اند. اما آیا واقعا برای «نجات‌دادن» کاپیتالیسم اقدامی اورژانسی باید در دستور کار قرار گیرد؟

❃ نکته‌ای که من می‌خواهم مورد تاکید قرار دهم، این است که در شرایط فعلی، همه ما باید برای دفاع از بازار آزاد بیش از پیش ثابت قدم باشیم. با جرات می‌گویم که اگر در این مهم تعلل شود، با خطر مهیبی رو‌به‌رو خواهیم شد. تجربه آلمان دهه سی (زمانی‌که این کشور تحت کنترل ناسیونال سوسیالیست‌ها قرار گرفته بود)، به ما نشان می‌دهد که مداخلات دولت با چه سرعتی می‌تواند یک سوسیالیسم تمام‌عیار را به بار آورد. از سویی دیگر نیز لودویگ فون میزس سال‌ها پیش در این زمینه هشدار داده بود.

❃ هنگامی‌که رییس‌جمهور پاول فون هیندنبرگ، در تاریخ سی ژانویه سال ۱۹۳۳ آدولف هیتلر را به‌عنوان صدراعظم آلمان منصوب کرد، مردم نمی‌دانستند که سیاست‌های اقتصادی رژیم جدید چگونه خواهد بود. البته در آن زمان نشانه‌های آشفته‌ای از این‌که ناسیونال سوسیالیست‌ها اجرای اصلاحات رادیکال را در سر دارند، قابل ردیابی بود. یکی از این نشانه‌ها، ۲۵ هدفی بود که در طرح سال ۱۹۲۰ از طرف حزب ارائه شده بود. در این طرح آمده بود: «کسب درآمد بادآورده و کسب درآمد از راهی به غیر از کار کردن، منسوخ خواهد شد»، «تمام تراست‌ها ملّی خواهند شد»، «در تمام صنایع بزرگ سود تقسیم خواهد شد» و «اصلاحات ارضی مطابق با نیازهای ملّی، تصویب قانونی برای سلب مالکیت از ملاکان بدون پرداخت خسارت به آن‌ها در جهت اهداف عمومی، منسوخ کردن پرداخت اجاره زمین و ممانعت از زمین‌خواری در دستور کار قرار خواهد گرفت.»

❃ در شرایط کنونی که حتی افرادی که صفت لیبرتارین را یدک می‌کشند، وال‌مارت و فروشگاه‌های زنجیره‌ای مشابه را محکوم می‌کنند، به‌خصوص هدف ۱۶ این طرح ارزش مطرح شدن را دارد: «ما خواستار آنیم که فروشگاه‌های بزرگ به سرعت اشتراکی شده و با قیمت پایین در اختیار فروشندگان کوچک قرار بگیرند.»

❃ نشانه‌های دیگری نیز از این که یک طرح رادیکال در دستور کار بود، وجود داشت. فردیناند زیمرمان، که یکی از برنامه‌ریزان اقتصادی مهم نازی‌ها به‌شمار می‌رفت، پیش از به قدرت رسیدن نازی‌ها با نام مستعار فردیناند فرید، برای مجله دای تات به سردبیری هانس زهرر و هیات تحریریه‌ای متشکل از روشنفکران ناسیونالیست مشهور به تاتکریس به‌طور مرتب مطلب می‌نوشت.

❃ فرید به‌شدت با کاپیتالیسم مخالف بود و مسائل را با استفاده از ادبیات مارکسیستی تحلیل می‌کرد. آیزایا برلین بر کتاب فرید به نام «پایان کاپیتالیسم» نقدی نوشت و در آن به این نکته اشاره کرد که «در این کتاب فروض مارکسیستی- زومبارتی چون مرگ فردگرایی، رشد تولید انبوه، جمع‌گرایی و فروضی از این رده بدون هیچ شرطی پذیرفته شده است. با توجه به این فروض نتیجه‌ای که گرفته می‌شود، چیزی جز این نیست که از آن‌جایی که جمع‌گرایی به هر حال قریب‌الوقوع است، بهتر است کارآیی حفظ شده و جمع‌گرایی متشکل از تراست‌ها به مالکیت دولتی بر عوامل تولید سوق داده شود. مارکسیسم سوسیال دموکرات آلمانی از چنین تحلیل‌هایی تشکیل می‌شود...»

➣ @Notes_On_Liberty
📃 سیاست‌گذاری اقتصادی به سبک نازی‌ها (۲) | ✍🏻 دیوید گوردن

➣ @Notes_On_Liberty

❃ ویلهلم روپکه نیز نقدی بر نوشته‌های فرید نوشته که هم‌اکنون ترجمه آن در کتاب برخلاف مَد(Against the Tide) موجود است. یکی از بهترین تحلیل‌ها راجع به دیدگاه فرید، که فعالیت‌های او تحت رژیم نازی‌ها را نیز در بر می‌گیرد، در کتاب والتر استروو به نام نخبگان علیه دموکراسی: ایده‌آل‌های رهبری در تفکر سیاسی بورژوازی در آلمان از سال ۱۸۹۰ تا سال ۱۹۳۳ آمده است.

❃ نکته شایان توجه در این است که در آغاز به قدرت رسیدن حزب، بسیاری فکر می‌کردند که این اهداف رادیکال در سطح پروپاگاندا باقی خواهد ماند. همه می‌دانستند که حزب دو جناح چپ و راست دارد و تصور بر آن بود که تفکرات ضدکاپیتالیستی به جناح چپ حزب منحصر می‌شود. احتمالا مهمترین عضو جناح چپ جورج استراسر و بردارش اوتو بودند. دکتر جوزف گوبلز که بعد‌ها وزیر تبلیغات بدنام رژیم نازی‌ها شد نیز در آن زمان یک چپ‌گرای تندوتیز بود. گاتفرید فدر، نویسنده اصلی طرح شامل بیست هدف یاد شده، نیز به خاطر محکوم کردن «استبداد نفع شخصی» بعد‌ها به یکی از برنامه‌ریزان اقتصادی دولت هیتلر تبدیل شد.

❃ اما چرا تصور بر آن بود که جناح چپ حزب امور را در دست نخواهد گرفت؟ باید به این نکته توجه داشته باشیم که هیتلر قبل از رسیدن به قدرت در ملاقات‌هایی که با صاحبان صنایع ترتیب داده بود به آن‌ها اطمینان داد که با کسب‌وکار خصوصی هیچ خصومتی ندارد (برخلاف نظر مارکسیست‌ها در مورد نازی‌ها، هیتلر را به هیچ عنوان نمی‌توان آلت دست صنایع بزرگ به حساب آورد. همان‌طور که هنری اشبی ترنر در کتاب «صنایع بزرگ آلمان و ظهور هیتلر» نشان داده است، تا قبل از سال ۱۹۳۳ بخش اعظم کمک‌های صنایع به احزاب سیاسی رقیب تعلق می‌گرفت). یالمار هوراس گریلی شاخت، وزیر اقتصاد هیتلر نیز فردی رادیکال نبود. خود هیتلر نیز با کاهش ارزش پول ملّی آلمان مخالف بود. احتمالاً در آن زمان نمی‌شد هیتلر را در جناح چپ حزب دسته‌بندی کرد. به‌علاوه هیتلر تمام قدرت را یک مرتبه در دست نگرفت. دقیقاً برعکس، او رییس یک کابینه ائتلافی به‌شمار می‌رفت. در واقع آن زمان ناسیونالیست‌های محافظه‌کار از جمله معاون صدراعظم فرانز فون پاپن، تصور می‌کردند که هیتلر قابل کنترل است.

❃ شرایط زمانی تغییر کرد که آتش سوزی ساختمان رایشستاگ باعث شد که هیتلر با استفاده از شرایط بحرانی بتواند لایحه افزایش حدود اختیاراتش (Enabling Bill) را تصویب کند و به‌طور تمام و کمال قدرت را در دست بگیرد. بر خلاف باور عموم، نازی‌ها این آتش سوزی را به راه نیانداختند (رجوع کنید به کتاب آتش‌سوزی رایشستاگ). این رویداد باعث شد که نازی‌ها بتوانند همان‌گونه که در سر می‌پروراندند، قدرت را در دست بگیرند، اما این اتفاق به نفع جناح چپ حزب تمام نشد. هیتلر بالاخره در طی دوره‌ای که بعدها به شب دشنه‌های بلند (Night of Long Knives) مشهور شد، عناصر رادیکال SA را تصفیه کرد. جورج استراسر نیز از قربانیان این تصفیه بود. همان‌طور که می‌دانیم گوبلز در قدرت باقی ماند و درحالی‌که دیدگاه‌های اقتصادی چپ خود را حفظ کرد، تحت فرمان هیتلر بود. گاتفرید فدر نیز از قدرت کناره گرفت و در یک دانشگاه مشغول به کار شد.

- ادامه دارد...

#اقتصاد #نازیسم #ناسیونال‌سوسیالیسم
#سوسیالیسم #هیتلر #آلمان #مداخله‌گرایی
#الغای_مالکیت #اشتراکی‌سازی #کمونیسم
#اصلاحات_ارضی #تقسیم_سود #دولت‌گرایی
➣ @Notes_On_Liberty
«هیچ فرمانروایی -هر عنوانی که داشته باشد- چه بر حق الهی تکیه کند چه بر حق فتح و پیروزی و یا رضایت مردم، باز هم دارای قدرتی بی‌حدومرز نیست. پروردگار هرآینه در امور انسانی دخالت ورزد جز به اجرای عدالت نمی‌پردازد؛ حق فتح و پیروزی نیز چیزی جز زور نیست و زور ازاین‌رو حق شمرده نمی‌شود که در چنگ کسی که آن را به‌دست می‌آورد می‌ماند، و سرانجام موافقت مردم نیز نمی‌تواند نامشروع را مشروع گرداند زیرا مردم نمی‌توانند اقتداری را که خود ندارند به کسی واگذارند»

❈ بنژامن کنستان، شور آزادی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📖 رساله‌ی دوم درباره‌ی حکومت (۷) ➣ @Notes_On_Liberty ۹- شک ندارم که این دکترین در نزد بسیاری عجیب‌وغریب به‌نظر می‌رسد. اما پیش از آنکه آن را محکوم کنند، از آن‌ها می خواهم به این پرسش من پاسخ دهند که یک شهریار یا یک دولت بر اساس چه حقی می‌تواند بیگانه‌ای…
📖 رساله‌ی دوم درباره‌ی حکومت (٨)

➣ @Notes_On_Liberty

۱۲- به همین دلیل، در وضعیت طبیعی، فرد می‌تواند جرایم کوچکتری را نیز که خلاف قانون طبیعت صورت می‌گیرد کیفر دهد. آیا او می‌تواند درخواست کیفر مرگ برای این جرایم کند؟ پاسخ من این است: کیفر هر تجاوزی باید به‌حدی باشد که به متجاوز بفهماند از عمل خود بهره‌ای نبرده است، او را از کرده خود پشیمان کند، و دیگران را از انجام چنان کاری بترساند. کیفر هر تجاوزی، در وضعیت طبیعی، باید متناسب با همان تجاوز باشد. این امر در مورد جامعه نیز صادق است.

گرچه هدف کنونی من صحبت‌کردن درباره‌ی ویژگی‌های قانون طبیعت و معیارهای کیفر آن نیست، اما یقین دارم که چنین قانونی وجود دارد و چه‌بسا این قانون، در نزد یک موجود عقلانی، آشکارتر و قابل درک‌تر از قوانین ایجابی جامعه باشد. درک قوانین طبیعت، مانند درک عقل، بسیار ساده‌تر از درک خیال‌بافی‌ها و تمهیدات پیچیده‌ی انسان‌هاست که در لباس کلمات آراسته شده‌اند و اغلب، برخلاف قوانین طبیعت، از خواسته‌های پنهان آن‌ها پیروی می‌کنند. در حقیقت، فقط آن بخش از قوانین کشورها واقعی و راستین به شمار میآیند که بر قوانین طبیعت استوارند، و قوانین دیگر باید بر اساس آن‌ها تنظیم و تفسیر شوند.

۱۳- شک ندارم که برخی با این دکترین، که در وضعیت طبیعی همه‌کس قدرت اجرایی قانون طبیعت را داراست، مخالفت می‌کنند. در نزد مخالفين، اینکه انسان داور اعمال خود باشد عقلانی نیست؛ چراکه از یک‌سو، خودخواهی انسان را بر آن می‌دارد که جانب خود و دوستانش را بگیرد، و از سوی دیگر، سرشت بد، عواطف، هیجانات، و کین‌خواهی انسان را وادار می‌کند تا در کیفردادن دیگران پا را از حد فراتر گذارد. چنین وضعی آشفتگی و بی‌نظمی در پی دارد، و به همین دلیل خداوند حکومت را برای مهارکردن خودخواهی و خشونت انسان برپا کرده است. من به‌سادگی می‌پذیرم که حکومت مدنی داروی مناسبی برای ناسازگاری‌های وضعیت طبیعی است. يقيناً، در جایی‌که ممکن است انسان داور اعمال خود باشد، چنین حکومتی باید قدرتمند باشد، زیرا به‌راحتی می‌توان تصور کرد که کسی که ناعادلانه به برادر خود ستم می‌کند نمی‌تواند عادلانه خود را برای چنین عملی محکوم کند. اما می‌خواهم به کسانی‌که این دکترین را محکوم می‌کنند خاطرنشان شوم که پادشاهان خودکامه چیزی جز انسان نیستند. اگر این را بپذیریم که حکومت داروی درمان شرارت‌هایی است که به‌دنبال داوری‌های انسان از اعمال خود میآید، و از این‌رو است که وضعیت طبیعی نمی‌تواند پایدار بماند، آن‌وقت می‌خواهم بدانم حکومتی که در آن یک‌نفر بر تعداد بی‌شماری فرمان می‌راند، آزادی آن را دارد که داور اعمال خود باشد، با رعایای خود هرچه می‌خواهد بکند. بدون آن‌که مورد پرسش یا کنترل کسانی قرار گیرد که به خواسته‌های لذت‌طلبانه او عمل می‌کنند، و همه باید به هر آنچه او می‌کند گردن نهند -خواه عمل او تحت رهبری عقل، اشتباه، یا هوا و هوس باشد- [این حکومت] چگونه حکومتی است و تا چه حد بهتر از وضعیت طبیعی است؟ [حال آن‌که] در وضعیت طبیعی هیچ انسانی ملزم به اطاعت از انسان دیگر نیست، و آن‌کس که داوری می‌کند، اگر داوری‌اش در مورد خود یا دیگران نادرست و خطا باشد، در برابر بشریت مسئول است.

۱۴- در مخالفت سرسختانه با این دکترین، اغلب پرسیده می‌شود که: آیا هرگز افرادی در وضعیت طبیعی بوده و یا هنوز هستند؟ پاسخی را که اکنون برای این پرسش کافی می‌بینم این است: از آنجاکه همه‌ی شاهان و فرمانروایان دولت‌های «مستقل»، در سراسر جهان، در وضعیت طبیعی هستند، روشن و آشکار است که جهان هرگز بدون انسان‌هایی که در وضعیت طبیعی زندگی می‌کردند نبوده و هرگز نخواهد بود. من به همه فرمانروایان کشورهای «مستقل» اشاره کردم، خواه میان آن‌ها پیمانی بسته شده باشد یا نه؛ چراکه هر پیمانی به وضعیت طبیعی خاتمه نمی‌دهد. تنها پیمانی که به وضعیت طبیعی خاتمه می‌دهد موافقتی است که مردم برای ورود به جامعه و ایجاد یک ملّت می‌کنند. مردم ممکن است عهد و پیمان‌های دیگری با یکدیگر ببندند و هنوز در وضعیت طبیعی باشند. مثلاً، پیمانی را که دو نفر در سولدانیا برای خرید و فروش یک ارابه می‌بندند، و یا پیمانی که میان یک سوئیسی و یک هندی در جنگل‌های آمریکا بسته می‌شود، گرچه برای آن‌ها الزام‌آور است، اما، در ارتباط با پیمانشان، آن‌ها هنوز کاملاً در وضعیت طبیعی زندگی می‌کنند. زیرا صداقت و وفای به عهد متعلق به انسان است، نه به این دلیل که عضوی از جامعه است، بلکه به این دلیل که انسان است.

#رساله_دوم_درباره‌ی_حکومت #جان_لاک
#لیبرالیسم #حکومت_قانون #آزادی_فردی
#مالکیت_خصوصی #قانون_اساسی #آزادی
#رضایت #توافق #دولت #جامعه_مدنی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📄 جنگ با چپاول قانونی: بیایید با سوسیالیسم بجنگیم! ➣ @Notes_On_Liberty ❃ آقای دُ مونتالمبرت (سیاستمدار و نویسنده) درحالی‌که تفکری را در یک اعلان مشهور از سوی آقای کارلیه می‌پذيرد، می‌گوید: «ما باید با سوسیالیسم بجنگیم». براساس معنای سوسیالیسم که توسط آقای…
📃 قربانیان چپاول قانونی!

➣ @Notes_On_Liberty

❃ به‌طور طبیعی مردم نسبت به بی‌عدالتی‌ای که قربانی آن هستند اعتراض می‌کنند. بنابراین هنگامی‌که چپاول به‌وسیله‌ی قانون برای تأمینِ منافعِ واضعانِ قانون سازماندهی شود، کلیه‌ی گروه‌های موردِ ظلم و چپاول واقع‌شده تلاش می‌کنند که تا حد ممکن -چه به‌طور صلح‌آمیز و چه از طرق انقلابی- وارد دستگاه قانون‌گذاری شوند. این گروه‌های مورد تعدی، هنگام تلاش برای دستیابی به قدرت سیاسی ممکن است -بسته به میزان آگاهی‌شان- یکی از دو ایده‌ی کاملاً متفاوت را هدف ورود خود قرار دهند: ممکن است قصد پایان بخشیدن به چپاول قانونی را داشته باشند و یا قصد سهیم‌شدن در آن. وای به حال ملّتی که هدف اخیر، میان اکثر قربانیان چپاول قانونی، هنگامی‌که قدرت قانون‌گذاری را به‌دست میآورند حاکم گردد.

❃ تا چنین امری رخ دهد، اقلیت، اکثریت را مورد چپاول قرار می‌دهند؛ رویه‌ی مشابه جایی‌که حق مشارکت در وضع قانون محدود به اشخاص معدودی می‌شود. اما پس از آن، شرکت در قانون‌گذاری عمومی می‌شود، و آنگاه افراد، از طریق چپاول عمومی، سعی می‌کنند میان منافع متضاد خود تعادلی برقرار کنند. آن‌ها به‌جای ریشه‌کن کردن بی‌عدالتی‌هایی که در جامعه وجود دارد به آن دامن می‌زنند و آن را عمومی می‌سازند.

❃ به‌محض این‌که گروه‌هایی که مورد چپاول قرار گرفته‌اند، قدرت سیاسی را به‌دست آورند، سیستمی را برای انتقام از سایر گروه‌ها ایجاد می‌کنند. آن‌ها به چپاول قانونی پایان نمی‌دهند (این نتیجه به آگاهی بیشتری از آنچه آن‌ها دارند نیاز دارد.) در عوض، آن‌ها به تقلید از اسلاف بد خود در این چپاول قانونی شرکت می‌کنند، هرچند که این امر معارض با منافع خود آن‌ها است.

❃ گویی قبل از این‌که دوره‌ی سلطنت عدالت فرابرسد، برای همه ضروری بوده است که از عقوبتی ظالمانه رنج برند -عده‌ای به‌دلیل کمبود درک‌شان و عده‌ای به‌خاطر شرارتشان!

📚 | رساله قانون، فردریک باستیا

#اقتصاد #قانون #مالکیت_خصوصی
#آزادی_اقتصادی #آزادی #آزادی_فردی
#سوسیالیسم #چپاول #دموکراسی
#اپوزیسیون #چپاول_قانونی #مالیات
➣ @Notes_On_Liberty
«جناب اشرف، صدراعظم؛ از آن‌جاکه حضرت باری‌تعالی جل‌شأنه سررشته ترقی و سعادت ممالک محروسه ایران را بکف کفایت ما سپرده و شخص همایون ما را حافظ حقوق قاطبه اهالی و رعایای صدیق خودمان قرار داده لهذا در این موقع که اراده همایون ما براین تعلّق گرفت که برای رفاهیت و امنیت قاطبه اهالی ایران و تشیید مبانی دولت، اصلاحات مقننه به مرور در دوائر دولتی و مملکتی به موقع اجرا گذارده شود چنان مصمم شدیم که مجلس شورای ملّی از منتخبین شاهزادگان قاجاریه، علماء، اعیان، اشراف، ملاکین و تجار و اصناف به انتخاب طبقات مرقومه در دارالخلافه تهران تشکیل و تنظیم شود که در مهام امور دولتی و مملکتی و مصالح عامه مشاوره و مداقه لازمه را به عمل آورده به هیئت وزرای دولت‌خواه ما در اصلاحاتی که برای سعادت و خوشبختی ایران خواهد شد اعانت و کمک لازم را بنماید...»

گشت صادر دستخط شه در اصلاح امور
از قضا «عدل مظفر» گشت تاریخ صدور

❈ ۱۴ امرداد، یک‌صد و سیزدهمین سالروز امضای فرمان مشروطیت، بر همه‌ی آزادی‌خواهان ایران گرامی باد.

➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 سیاست‌گذاری اقتصادی به سبک نازی‌ها (۲) | ✍🏻 دیوید گوردن ➣ @Notes_On_Liberty ❃ ویلهلم روپکه نیز نقدی بر نوشته‌های فرید نوشته که هم‌اکنون ترجمه آن در کتاب برخلاف مَد(Against the Tide) موجود است. یکی از بهترین تحلیل‌ها راجع به دیدگاه فرید، که فعالیت‌های او…
📃 سیاست‌گذاری اقتصادی به سبک نازی‌ها (۳) | ✍🏻 دیوید گوردن

➣ @Notes_On_Liberty

❃ سوالی که ایجاد می‌شود، این است که از آن پس سیاست‌های اقتصادی هیتلر چه بود. آیا او طرح «غیر قابل تغییر» را که قبلاً از آن یاد کردیم اجرا کرد یا یک برنامه اقتصادی دیگر را در دستور کار قرار داد؟ در واقع او هیچ‌کدام از این دو راه را دنبال نکرد. سیاست او با توجه به شرایط فوق‌العاده طرح‌ریزی شد (ای. جی. پی تایلور در کتاب منشا جنگ جهانی دوم ادعا کرده که این مسأله در مورد سیاست خارجی هیتلر نیز صدق می‌کند). هیتلر بدین منظور، اقدامی اساسی انجام داد که میزس بارها به آن اشاره کرده است. میزس معتقد بود که هر مداخله‌ای در بازار آزاد به مداخلات بیشتری منجر می‌شود، زیرا اقدام اولیه به هدف نمی‌رسد. اگر مداخلات ادامه یابد، دولت بازار را کاملاً در کنترل خود می‌گیرد و پیامد این سلسله مداخلات چیزی جز برقرار شدن یک نظام سوسیالیستی نخواهد بود. میزس در کتاب کنش انسانی آورده است: «هرگونه مداخله‌ای در بازار نه تنها محکوم به شکست است بلکه به ایجاد مسائلی منجر می‌شود که -از دید طرح‌ریزان مداخله و حامیان آن- اوضاع را بدتر می‌کند اگر کسی بخواهد مشکلاتی را که در نتیجه مداخله اولیه ایجاد شده‌اند، از طریق به‌کارگیری مداخلات بیشتر برطرف کند، اقتصاد بازار به کلی نابود می‌شود و سوسیالیسم جای آن را می‌گیرد.»

❃ و این دقیقاً آن چیزی بود که بعد از سال ۱۹۳۳ در آلمان به‌وقوع پیوست. همان‌طور که آدام توز می‌گوید، هیتلر در سال ۱۹۳۲ علاقه خود را به برنامه‌های ایجاد شغل آشکار کرد و از آن پس افزایش مخارج دولت ضروری شد. اما زمانی‌که هیتلر به قدرت رسید علاقه‌اش از برنامه‌های ایجاد شغل به تأمین تسلیحات نظامی تغییر کرد. همان‌طورکه واضح است، افزایش تسلیحات به افزایش مخارج دولت منجر شد. بدین ترتیب بود که تسلیحات نظامی آلمان افزایش یافت.

❃ حزب نازی تا بهار سال ۱۹۳۲ ایجاد شغل را به‌عنوان بخشی از برنامه‌هایش در نظر نگرفته بود. پس از آن نیز اقداماتی که جهت ایجاد شغل در دستور کار قرار گرفته بود، بیش از ۱۸ ماه به طول نیانجامید. یعنی این برنامه‌ها تنها تا دسامبر ۱۹۳۳ که خلق مشاغل غیر نظامی از لیست اولویت‌های دولت هیتلر حذف شد، دنبال می‌شد. ایجاد شغل با سه موردی که راستگراهای ناسیونالیست را به هم پیوند می‌داد در تعارض کامل قرار داشت. این سه مورد عبارت بودند از: افزایش تسلیحات، عدم پذیرش و عدم پرداخت تعهدات خارجی آلمان و نجات‌دادن کشاورزی آلمان. اقدامات هیتلر در این سه مورد (و نه ایجاد شغل) بود که رایش سوم را از جمهوری وایمار متمایز می‌کرد. (آدام توز)

❃ برتون کلین اقتصاددان مکتب شیکاگو، در کتاب تمهیدات اقتصادی آلمان برای جنگ به این نکته اشاره کرده بود که آلمان در سال ۱۹۳۹ برای شعله‌ور کردن آتش یک جنگ جهانی از تسلیحات کافی برخوردار نبود.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 سیاست‌گذاری اقتصادی به سبک نازی‌ها (۴) | ✍🏻 دیوید گوردن

➣ @Notes_On_Liberty

❃ درواقع می‌توان گفت که آلمان یک سیاست کینزی را پی گرفته بود. مخارج دولت برای هدایت اقتصاد به کانال‌های نظامی موردنظر دولت روزبه‌روز افزایش می‌یافت. جان تی فلاین به این نکته اشاره می‌کند که فرانکلین روزولت نیز پس از آنکه برنامه‌های داخلی‌اش در خلاص کردن ایالات متحده از دست بحران، بی‌فایده ماند، یک سیاست موازی را دنبال کرد:

«روزولت خود را در وضعیتی می‌دید که به قول خودش، ایجاب می‌کرد دولت سالانه دو تا سه‌میلیارد دلار کسری بودجه داشته باشد و از همه مهم‌تر این‌که، همان‌طور که به جیم فارلی گفته بود، هیچ راهی برای خرج این مبالغ پیدا نمی‌کرد... تا اینکه روزولت شانس آورد و شرایطی ایجاد شد که دولت فدرال بتواند پول‌هایش را برای تدارک تسلیحات نظامی و نیروی دریایی خرج کند.»

❃ کینز نیز از اقدامات نازی‌ها خشنود بود. او در هفت سپتامبر سال ۱۹۳۶ در دیباچه ترجمه آلمانی کتاب تئوری عمومی، عنوان کرد که ایده‌هایی که در کتاب او مطرح شده‌اند در یک رژیم توتالیتر با سرعت بیشتری می‌تواند اجرایی شود. کینز نوشت: «تئوری تولید که در کتاب بعدی‌ام به آن بیشتر خواهم پرداخت، در کل با شرایطی که در یک دولت توتالیتر وجود دارد نسبت به شرایط رقابتی و لسه‌فر همخوانی بیشتری دارد.»

❃ همان‌طور که دونالد ماگریج می‌گوید، در ویرایش آلمانی کتاب (و نه در نسخه کینز) آمده بود: «با وجود آن‌که من تئوری‌ام را با توجه به شرایط موجود کشورهای آنگلوساکسون که در آن‌ها لسه‌فر برقرار است در نظر گرفته‌ام، این تئوری برای کشورهایی که رهبر ملّی اقتدار زیادی داشته باشد نیز قابل به‌کارگیری است.»

❃ زمانی‌که مداخلات هیتلر در اقتصاد شروع شد، آنچه که میزس مورد اشاره قرار داده بود، رخ نشان داد. یک مداخله به مداخلات بیشتر منجر شد تا این که تمام اقتصاد تحت کنترل دولت در آمد. کسب‌وکار‌هایی که تمایلی به دنباله‌رویی از این طرح‌ها نداشتند مجبور به پیگیری دستورات شدند. یکی از قوانین به دولت این اجازه را می‌داد که ایجاد کارتل را اجباری کند. تا سال ۱۹۳۶ برنامه چهارساله‌ای که هرمان گورینگ اجرا می‌کرد، طبیعت اقتصاد آلمان را تغییر داد.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 سیاست‌گذاری اقتصادی به سبک نازی‌ها (۵) | ✍🏻 دیوید گوردن

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در ۱۸ اکتبر(۱۹۳۶) هیتلر رسماً به گورینگ در اجرای برنامه‌های چهارساله اختیار تام داد. در روزهای پس از آن، مسئولیت تقریباً تمام جنبه‌های اقتصاد، شامل کنترل رسانه‌ها‌ی تجاری به گورینگ داده شد.

❃ واضح است که تجارت بین‌المللی تحت یک سیستم برنامه‌ریزی، مشمول کنترل‌های سفت و سخت قرار می‌گیرد. به‌هم‌پیوستگی اقدامات مداخله گرایانه‌ای که میزس مطرح کرده بود در این زمینه نیز قابل مشاهده است: «اقتصاد آلمان مانند هر اقتصاد مدرن دیگری نمی‌تواند بدون واردات غذا و مواد خام دوام بیاورد و در عین حال برای این‌که بتواند از پس وارد کردن این اقلام برآید باید صادرات داشته باشد. اگر به‌خاطر حمایت‌گرایی و کاهش ارزش پول، در جریان کالاها محدودیتی ایجاد می‌شد، تنها راهی که برای آلمان باقی می‌ماند این بود که کنترل‌های بیشتری در مسیر واردات و صادرات ایجاد کند و این مورد نیز مداخلات بیشتری را ضروری می‌کرد.»

❃ یکی از انواع مداخله‌گرایی در تجارت به ویژگی رژیم نازی تبدیل شد. بعد از این‌که تجارت با ایالات متحده به شدت کاهش یافت، شاخت با کشورهای اروپای شرقی مبادلات دوجانبه‌ای را ترتیب داد. این موافقت‌نامه‌ها شامل کالاهای خاصی می‌شد و نرخ مبادله نیز بین پول آلمان و ارزهای خارجی «در سطحی متفاوت از نرخ مبادله واقعی ثابت شد... موافقت‌نامه‌های تهاتری در تجارت با کشورهای اروپای شرقی که پیوندشان با رایش از لحاظ سیاسی قابل انکار نبود، برای آلمان انحصار قابل توجهی ایجاد کرد.»

❃ پس از مدت کوتاهی اقتصاد آزاد از کاپیتالیسم بسیار فاصله گرفت اما مالکیت خصوصی در ظاهر از بین نرفت. برخلاف اتحاد جماهیر شوروی، دولت ابزار تولید را ملّی نکرده بود اما در عین حال مالکان نمی‌توانستند طبق میل خود قیمت‌ها را تعیین کنند. تمام تصمیمات مهم را دولت اتخاذ می‌کرد. همان‌طور که میزس می‌گوید: «در نمونه دوم سوسیالیسم (که می‌توان آن را نوع هندنبرگ یا آلمانی نامید) مالکیت خصوصی عوامل تولید، بازار، قیمت‌ها، دستمزدها و نرخ بهره تنها در ظاهر حفظ شد. طوری که دیگر چیزی به اسم کارآفرین وجود نداشت و تنها مدیران فروشگاه باقی ماندند. این مدیران به ظاهر در چرخاندن کسب‌وکارهایی که به آن‌ها واگذار شده بود نقش اساسی داشتند. امور مربوط به خرید و فروش، استخدام و تعدیل کارکنان و پرداخت پاداش به آنها، وام گیری و پرداخت بهره و اصل وام بر عهده مدیران فروشگاه‌ها بود. اما این مدیران در تمام فعالیت‌هایشان باید بدون قید و شرط از دستورات مقامات مافوق در دفتر مدیریت تولید اطاعت می‌کردند. دفتر مدیریت تولید به مدیران فروشگاه‌ها دستور می‌داد که چه چیزی را چه‌طور تولید کنند، چه چیزی را با چه قیمتی و از چه کسی خریداری کنند، و چه چیز را با چه قیمتی به چه کسی بفروشند. این دفتر وظیفه و دستمزد هر کارگر را تعیین می‌کرد و دستور می‌داد که سرمایه‌داران وجوهشان را به چه کسی واگذار کنند. در چنین شرایطی مبادله بازاری معنای خود را از دست داد.»

#اقتصاد #نازیسم #ناسیونال‌سوسیالیسم
#سوسیالیسم #هیتلر #آلمان #مداخله‌گرایی
#الغای_مالکیت #اشتراکی‌سازی #کمونیسم
➣ @Notes_On_Liberty
👍1
📃 جنبش قانون | ✍🏻 استاد جواد طباطبایی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ تاکنون، در مطالعات درباره‌ی مشروطه‌خواهی در ایران، این توجهِ کمابیش انحصاری به وجه ایدئولوژیکی مشروطیت موجب شده از دیدگاه تاریخ تحول حقوق صورت نگیرد. بی‌توجهی به وجه حقوقی مشروطیت در ایران، افزون بر این‌که خود فی‌نفسه ضایعه‌ای بود، این تالی فاسد را نیز داشت که تحوّلی که مشروطیت به‌دنبال آورد به مناسبات قدرت فروکاسته شود.

❃ خاستگاه بسیاری از سخنان نسنجیده‌ای که در نیم‌سده‌ی گذشته درباره‌ی جنبش مشروطه‌خواهی ایران گفته شده، در غیاب تاریخ‌نویسان اندیشه‌ی مشروطیت ایران، همین فروکاستن مشروطه‌خواهی به مناسبات قدرت است.

❃ یکی از نویسندگانی که در اشاره‌های خود به مشروطیت و شکست آن خلاصه‌ای از همه‌ی دیدگاه‌های مخالفان مشروطیت، از روشنفکری ضد چپ تا موضع حزب توده و تاریخ‌نویسان شوروی را آورده آل‌احمد است که در کتاب خدمت و خیانت روشنفکران نیز نظریه‌ی پیشین خود درباره‌ی مشروطیت و در توضیح «علامت‌های استیلای غرب‌زدگی بر این کشور» را تکرار می‌کند و در عباراتی که هیچ‌یک از جمله‌های آن ربطی به دیگری ندارد، و البته جز بر نظریه‌ی بدیع غرب‌زدگی استوار نیست، می‌نویسد:
«چون اگر بپذیریم که در نهضت مشروطه فکر و اندیشه را روشنفکر غرب‌زده داده بود و حرکت اجتماعی را روحانیت برانگیخت؛ و چون آن حرکت بزرگ‌تر و مفروض اجتماعی، که بایست حاصل مشروطه می‌بود در عمل به دست نیامد -یعنی که طبقه‌ی جدیدی جایگزین طبقه‌ی حاکم وقت نشد- یعنی که بورژوازی تازه‌پای ملّی در عمل دست‌نشانده ماند که خود دست‌نشانده‌ی کودتا شده بود؛ و ناچار مشروطه ابتر ماند، به این مناسبت هر دو عامل ذهنی و اجتماعی نهضت مشروطه با شکست مواجه شد و به ناکامی رسید.» (کذا!)

❃ ‌عبارت نظریه‌پرداز «غربزدگی»، که در واقع هیچ‌یک از مفردات آن نیست که هم‌چون جنگ‌افزاری برای رسیدن به هدف‌های سیاسی به‌کارگرفته‌نشده‌باشد، در ابهام آن، بیان آن چیزی درباره‌ی مشروطیت ایران است که در واقع آن جنبش نبود. اگرچه در خدمت و خیانت روشنفکران در پایان عمرِ آل‌احمد و زمانی نوشته‌شده‌است که یکی دو دهه‌ای پیش از آن، نویسنده در تعلیق میان کسی در حزب توده و خسی در میقات، حزب توده و ایدئولوژی توده‌ای را ترک کرده بود، اما هیچ‌یک از مفردات این فقره‌ی او درباره‌ی مشروطیت ایران و شکست آن نیست که از مارکسیسم مبتذل برگرفته نشده باشد.

❃ اگر آل‌احمد به‌جای تکرار گفته‌های پیشین خود‌، در غربزدگی، صورت مذاکرات مجلس را تورقی کرده بود، ردّ همه‌ی دلایل خود را در سطور آن می‌یافت، اما او به‌عنوان فعال سیاسی دنبال دلیل نبود بلکه برای پیشبرد دیدگاه ایدئولوژیکی خود بیانیه‌ای سیاسی صادر می‌کرد.

❃ اگر مشروطه‌خواهی را جنبش قانون‌خواهی و حکومت قانون بدانیم، که هست، باید گفت این جنبش شکست نخورده است، زیرا در فاصله‌ی صدور دست‌خط مورخ ذیقعده ۱۳۲۳ مظفرالدین‌شاه برای تاسیس «عدالت‌خانه‌ی دولتی» با هدف «اجرای احکام شرع»، دست‌خط چهاردهم جمادی‌الثانی ۱۳۲۴ شاه، که فرمان مشروطیت صادر شد تا فرمان دیگری که سه روز پس از آن صادر شد، و حاکمیت مردم و انتخابات عمومی را به‌رسمیت می‌شناخت، مقدمات تدوین قانون انتخابات فراهم آمد و دو ماه پس از صدور فرمان مشروطیت نیز مجلس شورای ملّی تاسیس و قانون اساسی نوشته شد.

❃ آن‌چه در این تحوّل دارای اهمیت است، «حاصل شدن حرکت بزرگ‌تر و مفروض اجتماعی (؟!)» نبود که درست نمی‌دانیم چیست، و گویا شکست خورده است، بلکه تدوین مجموعه قانون‌ها بود که ایران را در عداد کشورهای مشروطه و دارای نظام حقوقی جدید درآورد.

❃ با گذشت صد و ده سال از صدور فرمان مشروطیت، گام نخست برای فهمیدن جایگاه و اهمیت مشروطیت، تسویه‌حساب با موضع‌گیری‌های اصحاب ایدئولوژی است که نه‌تنها درباره‌ی مشروطیت هیچ نگفته‌اند، بلکه با شعارهای خود مانعی در راه فهم آن ایجاد کرده‌اند. ازین حیث، کوشش برای تدوین تاریخ اندیشه‌ی مشروطه‌خواهی، به‌عنوان تاریخ استقرار حکومت قانون بر مبنای حقوق جدید، گام نخست برای فهم وجهی از مشروطیت ایران است که تاکنون تحقیق مهمی درباره‌ی آن صورت نگرفته است.

📚 | بخشی از مقاله‌ی جنبش قانون، سیاست‌نامه‌ی ۶، سال یکم

#مشروطه #مشروطیت #حکومت_قانون
#حقوق #حقوق_جدید #دادگستری #قانون
#قانون_اساسی #جامعه_مدنی #ایران
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 استدلالی اخلاقی در دفاع از آزادی: نفع شخصی و قواعد (۲) | ✍🏻 ایمون باتلر ➣ @Notes_On_Liberty ❃ جامعه آزاد نفع شخصی افراد را در مسیرهایی سودمند هدایت می‌کند، نه این‌که به امید واهی ایجاد یک آرمان‌شهر خیالی آن‌ها را سرکوب کند. مجموعه قواعد یک جامعه آزاد فقط…
📃 استدلالی اخلاقی در دفاع از آزادی: همکاری از طریق قواعد مورد موافقت | ✍🏻 ایمون باتلر

➣ @Notes_On_Liberty

❃ همکاری موفقیت‌آمیز با دیگران، نیازمند آن است که هر یک از ما رفتار و کنش‌های خودمان را برای دیگران قابل پیش‌بینی و قابل اعتماد کنیم. اگر مردم مدام نظرشان را تغییر می‌دادند یا به‌صورت اتفاقی و پیش‌بینی‌ناپذیر عمل می‌کردند و یا هیچ‌وقت به قولشان عمل نمی‌کردند، همکاری به‌کلی ناممکن می‌شد. جامعه آزاد به مردم امکان می‌دهد تا در مورد زندگی شخصی‌شان هرگونه که خودشان می‌خواهند تصمیم بگیرند، به شرط آن‌که در روند این تصمیم‌گیری به دیگران آسیبی نرسد. اما چنین جامعه‌ای در عین حال تشویق‌گر نوعی انسجام و پیوستگی در رفتار است که برای همکاری اجتماعی از ضروریات اساسی محسوب می‌شود.

❃ به‌طور مثال، جامعه آزاد یک‌سری قواعد قانونی در مورد مالکیت، کنترل، و انتقال اموال دارد. این قواعد به مردم امکان می‌دهد تا بدون ترس از تهدید به بهره‌کشی یا غارت اموالشان از سوی دیگران یا از سوی مقامات دولتی، به کسب مال بپردازند و در کالاهای سرمایه‌ای (نظیر املاک، کارگاه‌ها، کارخانه‌ها یا تجهیزاتی که زندگی را بهبود بخشیده و تولید را آسان‌تر و به صرفه‌تر می‌کنند) سرمایه‌گذاری کنند. این قواعد، که به «حقوق مالکیت» معروف‌اند، توسط هیچ دولتی طراحی نشده‌اند، بلکه طی صدها سال به تدریج شکل گرفته‌اند. حد و مرز این قواعد در بیشمار دعاوی طرح شده در بیشمار دادگاه‌های مختلف در جوامع بشری سنجیده شده‌اند و در طی این فرایند طبیعی و تدریجی، رفته‌رفته مجموعه‌لی از قوانین و روش‌ها شکل گرفته‌اند که از مردم در معاملاتشان با دیگران محافظت می‌کنند و در ضمن، همکاری بین مردم را آسان‌تر و پربارتر می‌سازند.

❃ جوامع آزادتر همچنین پذیرای بسیاری دیگر از قواعد و هنجارها شده‌اند که وجودشان برای همکاری اجتماعی هماهنگی بین مردم از ضروریات اساسی محسوب می‌گردد. به‌طور مثال، «قواعد اخلاقی» تعیین‌کننده حدومرزهایی
هستند که تعامل اجتماعی را برای تک‌تک افراد آسان‌تر می‌کنند. به‌علاوه، در این جوامع «معیارهای عام رفتار اجتماعی» نیز وجود دارند (نظیر خوش رفتاری، مؤدب بودن، و هنجارهای پذیرفته شده در روشهای مقبول و شایسته در کسب‌وکار) که همگی به تدریج و در طی زمانی بسیار طولانی از بطن تعاملات انسانی به وجود آمده و شکل گرفته‌اند. این هنجارهای سودمند (که در جوامع آزادتر امری عادی و روزمره محسوب می‌شوند) قابلیت بازتولید ندارند، یعنی مثلاً بسیار دشوار و حتی ناممکن است که دولت‌ها در کشورهای ناآزادتر بخواهند آن‌ها را بازتولید کنند.

❃ همچنین، شهروندان یک جامعه آزاد «حقوق مدنی» ابتدایی و مشخصی دارند که شکل ظاهری آن‌ها ممکن است در هر جامعه‌ای متفاوت باشد، اما این حقوق در تمام جوامع آزاد اساساً هنجارهای پذیرفته‌شده‌ای هستند که آزادی‌های مختلفی را شامل می‌شوند، از جمله آزادی از بردگی و کار اجباری و آزادی از شکنجه یا مجازات بی‌تناسب با جرم مجرمين. این هنجارها همچنین آزادی اندیشه و اعتقاد قلبی را نیز شامل می‌شوند، به این معنا که فرد آزاد است تا درباره دین و سیاست نظرات خودش را داشته باشد و آزاد است تا بدون تهدید و ارعاب، به فرایض دینی خود عمل کند یا در سیاست شرکت داشته باشد.

❃ حقوق مدنی همچنین شامل آزادی بیان است، یعنی آزادی شخص در بیان اندیشه‌هایش و آزادی رسانه‌های ارتباط جمعی (مانند رادیو، تلویزیون، روزنامه، و اینترنت) در گزارش و تفسیر به تشخیص و انتخاب خودشان، و همین‌طور آزادی تجمع و انجمن با هر که فرد خود مایل به معاشرت با او باشد. یکی دیگر از این هنجارهای پذیرفته‌شده، حریم شخصی و آزادی در حریم شخصی است، به‌گونه‌ای که هیچ‌کس (به‌ویژه آنان که در مسند قدرت هستند) حق جاسوسی و زیر نظر گرفتن او را نداشته باشد. به‌طور خلاصه، در یک جامعه آزاد از شهروندان انتظار می‌رود که نسبت به دیدگاه‌ها، اعتقادات، اعمال و رفتاری و شیوه زندگی دیگران (به شرط آن‌که در دیدگاه‌ها و اعمال و رفتارشان قاعده عدم آسیب‌رسانی را رعایت کرده باشند) تحمل و سعه صدر داشته باشند و از دخالت در امور دیگران بپرهیزند.

#آزادی #آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی
#رقابت_آزاد #اقتصاد #مالکیت_خصوصی
#حق_مالکیت #حقوق_مالکیت #آزادی_بیان
➣ @Notes_On_Liberty
👍1
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 آزادی و قانون در اندیشه‌ی میرزاعبدالرحیم طالبوف تبریزی (۲) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ این طبیعی‌بودن آزادی، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مبانی آزادی از دیدگاه طالبوف، به این اشاره دارد که در طبیعت هر انسانی، چیزی که باید وجود داشته باشد و مورد نظر قرار گیرد همانا…
📃 آزادی و قانون در اندیشه‌ی میرزاعبدالرحیم طالبوف تبریزی (۳)

➣ @Notes_On_Liberty

آزادی انتخاب: «آن است که هر شخص بالغی هرکسی را که مطابق قانون مسلوب‌الحقوق نباشد، با رای خود لایق بداند مختار است او را به اداره امورات جماعتی منتخب کند و جز اکثریت آرا مانعی در نفی انتخاب و رد منتخب او از شخصی یا ریاستی یا هیاتی نباید بشود.»

آزادی مطبوعات: «یعنی هرکس هرچه می‌نویسد یا تألیف می‌کند در طبع و انتشار آن مختار و آزاد است، کسی را حق ممانعت نیست مگر اینکه بعد از طبع معایب مذکور آزادی اقوال سبب تنبیه مولف و ناشر می‌شود.»

آزادی اجتماع: «آن است که جمعیت متفق‌الرای و متحدالافکار در سر رد یا قبول یکی از مسائل ملکی(اجتماعی) یا سیاسی، هر وقت در هر نقطه خواسته باشند اعضای جماعت خود را به‌واسطه جراید اعلان دعوت می‌کند؛ در وقت معینه جمع می‌شوند، گفت‌وگو می‌نمایند، اقدامات حکومت را تقبیح یا تحسین کرده در ختم گفت‌وگو صورت مجلس را مکتوباً به هر کجا از حکومت محلیه و مرکزی که لازم است می‌فرستند.» (طالبوف، ۱۳۵۶ ج، ص ۱۸۷-۱۸۹)

❃ باید در نظر داشت که میرزا عبدالرحیم، با این تقسیم‌بندی، به‌نوعی عالم نظر را به عالم عمل متصل می‌کند و آزادی طبیعی را که در ابتدا نام می‌برد، در صورت‌های گوناگون و در ساحت‌های مختلف نشان می‌دهد. این نشان‌دهنده عدم کلّی‌گویی در نزد میرزا عبدالرحیم است، کلّی‌گویی‌ای که گریبانگیر بسیاری از متجددین ایرانی و نوخواهان آن دوران بوده است. البته این را هم باید درباره میرزا در نظر داشت که او در اندیشه‌هایش، در زمینه‌های گوناگون دارای روشن‌بینی و واقع‌گرایی خاصی بود و هیچ‌گاه گمان‌های درست یا نادرست خود را به‌جای اندیشه قرار نمی‌داد، از این‌رو هنگامی‌که از انواع آزادی صحبت می‌کند، در ادامه میآورد: «آنچه مایه تأسف است این‌که ایرانی از عوالم بی‌خبر و از نعمت آزادی الهی محروم مانده، حال آنکه بشر هستند و از سایر بنی نوع خود بی‌شبهه استعداد ایشان کمتر نیست، بالطبع بایست این آزادی را داشته باشند؛ اگر سلب شده جلب نمایند، مغضوب است استرداد کنند، و اگر این ثروت افتخار در دفینه [گنجینه] محفوظ است درآورند، متصرف شوند.» (طالبوف، ۱۳۵۶ ج، ص ۱۸۹)

❃ در این‌جا، به روشنی اشاره دارد که باید میان آزادی و آگاهی رابطه‌ای دقیق و مستقیم وجود داشته باشد و «بی‌خبر» بودن از دنیا را بیش از همه‌چیز موجب عدم آزادی در جامعه می‌داند. این تعبیر از آزادی، بیش از هر چیز آزادی را به مفهومی فلسفی نزدیک می‌کند تا مفهومی سیاسی یا اجتماعی، که در آن، رهایی از قیود سیاسی و اجتماعی شرط اصلی آزادی معرفی می‌شود.

❃ با گذار از مفهوم بنیادین آزادی در اندیشه میرزا عبدالرحیم، باید به یکی از مهم‌ترین مفاهیم روزگار و اندیشه او پرداخت، و آن بی‌شک، مفهوم قانون است که میرزا عبدالرحیم یکی از مهم‌ترین کسانی است که به این مفهوم پرداخته و از قضا، تنها روشنفکر برجسته دوران پیش از مشروطیت است که در مجلس شورای ملّی عضویت دارد، گرچه هیچ‌گاه در آن حضور نمی‌یابد. برداشت میرزا از مفهوم قانون و نیز برخوردی که با مساله مشروطیت دارد و اتفاقاتی که حول عضویت او در مجلس شورای ملّی رخ می‌دهد، از مهم‌ترین دیدگاه‌ها پیرامون این دو مفهوم است.

- ادامه دارد...

#آزادی #اندیشه_سیاسی #طالبوف
#قانون #حکومت_قانون #حقوق_طبیعی
#آزادی_فردی #آزادی_بیان #آزادی_عقیده
#آزادی_انتخاب #آزادی_اجتماع #آزادی_رسانه
➣ @Notes_On_Liberty