On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.89K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
📃 برداشتن حجاب آزادی: آزادی مدنی | ✍🏻لئونارد هابهوس

➣ @Notes_On_Liberty

❃ این‌جا توجه خواننده را به نقاط مهمی از پیشرفت تاریخی نهضت رهایی‌بخش که به نظم کهنه تاخت و به اندیشه‌های بنیادینی که سمت‌وسوی پیشروی‌اش را تعیین کرده‌اند، جلب می‌کنم.

❃ نخستین چیزی که لیبرالیسم به آن حمله برد، هم منطقاً و هم نظر به آنچه در تاریخ روی داد، دولت خودسر بود و نخستین آزادی‌ای که باید به دست می‌آمد، این حق فرد بود که با او طبق قانون رفتار شود. انسانی که هیچ حق قانونی در برابر فردی دیگر ندارد، بلکه سراپا در خدمت او است و مطابق هوس وی با او رفتار می‌شود، برده‌ای در مقابل آن فرد است. «بی‌حق» است؛ از حق تهی است. در برخی پادشاهی‌های مردمان بربر، نظام بی‌حقی گهگاه به شکلی سازگار در روابط شهروندان با شاه تحقق یافته است. در این نظام، مردان و زنان هرچند از حقوق مرسوم شخص و مالکیت در برابر یکدیگر برخوردارند، اما در مقابل خواست شاه هیچ حقی ندارند. شکی نیست که هیچ یک از پادشاهان یا اربابان اروپایی، هرگز قدرتی از این نوع نداشتند، اما دولت‌های این قاره در زمان‌های گوناگون و در جهت‌های مختلف، اختیاراتی را به‌کار بسته‌اند یا مطالبه کرده‌اند که اساساً کمتر خودسرانه نبوده‌اند. از این‌رو در کنار دادگاه‌های قانونمند که مجازات‌های خاصی را برای جرایمی تعریف شده که انجام آن‌ها از سوی یک فرد به‌واسطه شکلی قانونمند از محاکمه ثابت شده است معین می‌کنند، دولت‌های خودسر بسته به اراده و میل خود به شکل‌های غیرقانونی گوناگونی از دستگیری، بازداشت و مجازات نیز رو می‌آورند.

❃ مجازات با فرآیند «اداری» در روسیه امروز، زندانی‌کردن فرد با «برگ جلب» در دوره برپایی «رژیم پیشین» در فرانسه، همه اعدام‌ها در دوران شورش به میانجی آنچه حکومت نظامی خوانده می‌شود و تعلیق ضمانت‌های عادی و گوناگون محاکمه فوری و عادلانه در ایرلند؛ همه چنین سرشتی دارند.

❃ دولت خودسر و استبدادی در این شکل، یکی از نخستین اهدافی بود که پارلمان انگلیس در سده هفده به آن حمله برد و این نخستین آزادی شهروندان را «عریضه حق» و بار دیگر، قانون Habeas corpus پشتیبانی می‌کرد. این نکته‌ای بسیار معنادار است که این گام نخست در جاده آزادی، در واقع باید چیزی نه بیش و نه کم از مطالبه قانون باشد. لاک در بیانی خلاصه از یک دوره کامل از مناقشات سده هفده می‌گوید که «آزادی انسان‌ها تحت حاکمیت دولت این است که قانونی جاری داشته باشند که با آن زندگی کنند، برای یکایک اعضای آن جامعه یکسان باشد و قدرت قانون گذارانه ای که در آن پی ریخته شده، این قانون را وضع کند».

❃ به سخن دیگر، نخستین شرط آزادی همگان، وجود معیاری برای محدودیت همگان است. بدون محدودیتی از این دست، ممکن است برخی انسان‌ها آزاد باشند، اما دیگران در بند خواهند بود. شاید فردی بتواند همه خواسته‌هایش را انجام دهد، اما دیگران هیچ قدرت اراده‌ای نخواهند داشت، مگر چیزی که آن فرد مناسب می‌بیند که انجامش را به آن‌ها اجازه دهد. بیانی دیگر از این گفته آن است که نخستین شرط وجود دولت آزاد، حکومت نه از راه تعیین خودسرانه و دل‌به‌خواهی حاکم، بلکه به‌واسطه قواعد ثابت قانونی است که خود حاکم از آن‌ها پیروی می‌کند. از این میان این نتیجه مهم را بیرون می‌کشیم که هیچ تقابل بنیادینی بین آزادی و قانون وجود ندارد. برعکس، قانون برای آزادی لازم است. البته که قانون فرد را به قید می‌کشد و از این‌رو در لحظه‌ای خاص و در جهتی مشخص در مقابل آزادی‌اش می‌نشیند، اما قانون به همین‌سان، دیگران را از رفتار با او آن‌چنان که می‌خواهند، باز می‌دارد. قانون او را از هراس تجاوز یا اجبار خودسرانه و دل‌به‌خواهی می‌رهاند و تنها به این شیوه و به واقع تنها به این معناست که آزادی برای کل یک اجتماع دست‌یافتنی است.

❃ نکته‌ای هست که به‌گونه‌ای ضمنی در این بحث بدیهی گرفته شده و نباید آن را از خاطر برد. در این فرض که حکومت قانون، آزادی را برای کل اجتماع تضمین می‌کند، بدیهی می‌گیریم که حکومت قانون، بی‌طرف است. اگر یک قانون برای دولت و یکی دیگر برای شهروندان آن، یکی برای اشراف‌زاده‌ها و یکی برای افراد عادی، یکی برای ثروتمندان و یکی برای فقرا وجود داشته باشد، قانون آزادی را برای همه تضمین نمی‌کند. آزادی از این لحاظ مستلزم برابری است. مطالبه چنین فرآیندی در لیبرالیسم از اینجا ریشه می‌گیرد، چه اینکه کاربست بی‌طرفانه قانون را تضمین خواهد کرد و نیز مطالبه استقلال نظام قضایی برای تضمین برابری میان دولت و شهروندانش از اینجا سرچشمه می‌گیرد. تقاضا برای فرآیند ارزان و دادگاه‌های در دسترس به این شیوه پدید می‌آید و امتیازهای طبقاتی به این شیوه برچیده می‌شود. تقاضا برای برچیدن قدرت پول جهت خرید توانایی وکیلان کارآزموده نیز به همین شیوه در گذر زمان در می‌رسد.

#آزادی #آزادی_فردی #آزادی_مدنی
#قانون #حکومت_قانون #حقوق_طبیعی
➣ @Notes_On_Libe
«من روز اول که آمدم مثل یک سرباز آمدم و حالا هم که می‌روم، یک سرباز می‌روم...»

❈ یازدهم شهریور، سالروز درگذشت سپهبد فضل‌الله زاهدی است. خدمات سترگ این سرباز میهن به ایران از صفحات تاریخ ایران زدوده نخواهد شد؛ او در نابودی توطئه‌ی انگلیسی شیخ خزعل، در عهد رضا شاه پهلوی، و دفع توطئه‌ی آمریکایی مصدق و سرکوب اسب تروای شوروی، حزب توده، نقش‌آفرینی کرد. در واپسین روزهای سال ۱۳۳۳، دولت زاهدی پیروزی بزرگی به دست آورد، و یکی از هدف‌های اصلی نخست‌وزیر تحقق یافته بود: بودجه سال ۱۳۳۴ در آذرماه ۱۳۳۳ به مجلس تقديم شد و پیش از پایان سال به تصویب رسید. این بودجه دو برابر بودجه سال ۱۳۳۳ بود. افزایش حقوق ارتشیان و کارمندان دولت، ارقام مهمی برای بهبود وضع آبیاری، عمران و راه‌سازی، گسترش بهداشت، ساختمان مدارس، ایجاد موسسات مختلف و خانه‌سازی، در اعتبارات بودجه منظور شده بود. پس از حل معضل نفت و دریافت بستان‌کاری‌های ایران از اتحاد جماهیر شوروی، سرانجام امكان عملی رسیدن به «گشایشی» که ورد زبان سپهد بود، پدیدار شد. پس از آنکه محبوبیت رو به‌فزونی یافت، از صحنه‌ی سیاست ایران رخت بربست؛ یاد و نامش جاوید باد.
➣ @Notes_On_Liberty
❤1👍1👎1
«تاریخ زن داستانی است پر از شداید و ممالک و در ازمنەی قدیمه عامەی مردم زن را حقیر شمرده، به کراهت و تنفّر در وی نظر می‌کردند. سران و بزرگان قوم قفل خاموشی بر دهان زده به حمایت نسوان توجه نمی‌نمودند. شعرا جمال ظاهری زن را ستوده، خصائص فطریەی او را متذکر نمی‌شدند. زن را شیطان قشنگ، چشمەی مضرات زهرآلود و سم قاتل نوع انسانی می‌نامیدند. حکمای یونان با کمال سادگی زن را بلای عالم می‌خواندند... از اقوال مختلفه و عقاید قدیمه بگذریم. نهضت نسوان با پیشرفت سریع در کار امتداد و انبساط است. این جنبش به ما مژده می‌دهد که تمدن مریض بهبود خود را خواهان است. زن متدرجاً به مرکز حقیقی خویش نزدیک می‌شود...»

❈ مجله جهان زنان، مقاله زن در قرن بیستم، ۳-۴

با غم مرگ کس نباشد خوش
آبیان را چه عیش در آتش؟!


➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 تبدیل دیانت از امر فرهنگی به امر سیاسی | ✍🏻 جواد طباطبایی ➣ @Notes_On_Liberty ❃ در تاریخ معاصر ایران که جنبش مشروطه‌خواهی پیروزمندی را تجربه کرده بود، کوشش‌ها برای ایدئولوژیکی کردن دیانت اهمیت چندانی پیدا نکردند. سبب این امر آن است که نظریه‌ی مشروطه‌خواهی…
📃 وحدت ملّی ایرانشهر بر پایه فرهنگ فراگیر | ✍🏻 جواد طباطبایی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در نیم‌سده اخیر، با چیرگی ايدئولوژی‌های سیاسی، به‌ويژه با ديانتی که ايدئولوژيکی فهمیده شد، نه‌تنها ترديدهايی در آن وحدت پیدا شده، بلکه با رسوخ اين دريافت ايدئولوژيکی از ديانت در فهم ايرانیان از ملّیت خود، موجب شده است که آسیب‌هايی بر بنیاد آن وارد شود. با تکیه بر آنچه پیشتر از باب مقدمه آوردم، می‌توان گفت در تاريخ ايران، پیوسته، فرهنگ امری فراگیر بوده و در همه‌ی دوره‌های تاريخی، ديانت ايرانیان مندرج در فرهنگ آنان و بخشی از آن بوده است. همین امر موجب شده است که وحدت ملّی ايرانشهر بر پايه آن فرهنگ فراگیر ممکن شود که همه‌ی شئون همه‌ی گروه‌های ملّت واحد را در بر می‌گیرد و بر آن‌ها اشراف دارد.

❃ به همان اندازه که فرهنگ، به‌ويژه فرهنگ ايرانشهری، ناظر بر وصل‌کردن اقوام، گروه‌ها و باورمندان آیین‌های گوناگون بوده است، ديانت‌های متنوع، اگر دريافتی فرهنگی از آن‌ها عرضه نشود، به‌ويژه اگر عصبیت‌های قومی و ايدئولوژی‌های سیاسی در آن آمیخته شده باشد، به کار فصل‌کردن می‌آيد.

❃ پیوسته، خاستگاه بخش مهمی از تنش‌های میان کشورها و جنگ‌ها اختلاف‌های دينی مشوبِ به ايدئولوژی‌های سیاسی و عصبیت‌های قومی بوده و در دوران جديد که عصر ايدئولوژی‌هاست، اين استفاده از ديانت بیشتر شده است. يکی از مهم‌ترين پیامدهای دريافت ايدئولوژيکی دين، در دهه‌های اخیر، تلقّی نادرستی است که از جايگاه فرهنگ ايرانشهری در ايجاد وحدت ملّی و تداوم آن پیدا شده است.

📚 | دل ایرانشهر، فصلنامه سیاست‌نامه، شماره دهم. پاییز ۱۳۹۷، صفحه ۱۶ (در پست پیشین سال انتشار به‌اشتباه ۱۳۹۶ یاد شده بود.)

#ایران #ایرانشهر #ایران‌زمین
#ملیت_ایرانی #فرهنگ_ملی
#دین_سیاسی #ایدئولوژی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 روشنفکران و سوسیالیسم (۳-۲) | ✍🏻 فردریش فون هایک ➣ @Notes_On_Liberty ❃ عبور آراء و اندیشه ها از صافی باورهای طبقه‌ای که برحسب ساخت فکری متمایل به بعضی نظریات است آثاری برجای می‌گذارد که به هیچ‌وجه محدود به توده مردم نیست. متخصصان نیز خارج از دایره تخصص…
📃 روشنفکران و سوسیالیسم (۴-۱) | ✍🏻 فردریش فون هایک

➣ @Notes_On_Liberty

❃ پس فهم درست دلایل گرایش این‌همه افراد روشنفکر به سوسیالیسم دارای بالاترین اهمیت است. کسانی‌که خود چنین گرایشی ندارند نخست باید این نکته را صريحاً بپذیرند که تعیین‌کننده‌ی نظریات روشنفکران بیش از هر چیز معتقدات صمیمانه و نیّات خیر است، نه منافع خودپسندانه یا نیّات سوء. باید قبول کرد که روی‌هم‌رفته امروز هرچه یک روشنفکر نوعی، از هوش و درایت و خیرخواهی بیشتری بهره ببرد، بیشتر احتمال دارد سوسیالیست باشد و در مباحثات عقلی محض عموماً بهتر می‌تواند بر اکثر مخالفان در طبقه خویش چیره شود. اگر ما، با وجود این، باز هم فکر کنیم که او اشتباه می‌کند، باید توجه داشته باشیم که آنچه سبب می‌شود عده‌ای مردم خیرخواه و هوشمند و مصدر مقامات حساس در جامعه به پخش نظریاتی به عقیده‌ی ما موذی و مخرب دست بزنند، ممکن است حقیقتاً خطایی از جانب ایشان باشد. (بنابراین، برخلاف نظر پروفسور شومپتر در نقد و بررسی کتاب من، راه بندگی، آنچه موجب می‌شد که به گفته ایشان، «من هرگز به مخالفان چیزی بالاتر از خطای فکری نسبت [ندهم]»، اعتقاد عمیق به نکته‌ای بوده که ذکر کردم، نه «زیاده‌روی در رعایت ادب».)

❃ برای مقابله با این خطا، هیچ‌چیز مهم‌تر از این نیست که به ریشه‌های آن پی ببریم. با این حال، کسانی‌که عموماً نمایندگان نظم موجود تلقی می‌شوند و معتقدند که خطر سوسیالیسم را درک می‌کنند، معمولاً به آنچه گفتیم پی نبرده‌اند و روشنفکران سوسیالیست را مشتی افراطیون مخرب مدعی دانش و آگاهی می‌دانند. چنین کسان بی‌آنکه به نفوذ و تأثیر روشنفکران واقف باشند، برخوردی از خویش نشان می‌دهند که روشنفکر سوسیالیست را حتی شدیدتر به مخالفت با نظم موجود بر میانگیزد.

❃ اگر بخواهیم این گرایش خاض بخش بزرگی از روشنفکران را درک کنیم، به دو نکته باید به‌وضوح توجه داشته باشیم. نخست اینکه روشنفکران عموماً درباره همه مسائل خاص بر پایه برخی اندیشه‌های کلّی داوری می‌کنند. دوم اینکه خطاهای هر عصر اغلب از پاره‌ای حقایق نویافته در آن عصر سرچشمه می‌گیرد و حاصل کاربرد غلط بعضی احکام عام است که در سایر زمینه‌ها ارزشمند از کار درآمده است. اگر این دو حقیقت را درست بسنجیم، به‌ناچار نتیجه می‌گیریم که ابطال مؤثر اینگونه خطاها غالباً نیازمند پیشرفت فکری بیشتر است، یعنی پیشرفت در مورد نکاتی بسیار کلی و انتزاعی که ممکن است از مسائل عملی زندگی بسیار دور به نظر برسد.

❃ شاید خصوصیتی که بیش از هرکس نزد روشنفکران پیدا می‌شود این است که روشنفکر درباره‌ی هر اندیشه جدیدی نه بر مبنای حسن و عیب آن، بلکه بر این اساس داوری می‌کند که آیا آن فکر تازه به‌آسانی با برداشت‌های عمومی او سازگاری دارد و با تصویر (به زعم او) امروزی و پیشرفته جهان منطبق است یا نه. خوب یا بد، از طریق تأثیر اینگونه اندیشه‌ها در او و در عقاید او راجع به مسائل خاص است که می‌بینیم آراء و افکار، هرچه کلی‌تر و انتزاعی‌تر و حتی مبهم‌تر باشند بر او بیشتر تسلّط پیدا می‌کنند. از آنجا که او چندان اطلاعی از مسائل خاص ندارد، ناگزیر ملاکی که به‌کار می‌برد سازگاری اندیشه‌ها با دیگر نظریات اوست و قابلیت آن‌ها برای ارائه تصویری همساز و منسجم از جهان.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 روشنفکران و سوسیالیسم (۴-۲) | ✍🏻 فردریش فون هایک

➣ @Notes_On_Liberty

❃ گزینش بعضی از اندیشه‌ها از میان انبوه افکاری که در هر لحظه به‌خاطر می‌رسند، پدیدآورنده‌ی جوّ عقیدتی خاص یا جهان‌بینی مسلّط هر دوره است. این جوّ عقیدتی یا جهان‌بینی برای پذیرش پاره‌ای عقاید مساعد است و برای قبول برخی عقاید دیگر نامساعد، و روشنفکر را بر آن می‌دارد که به‌آسانی و بدون درک واقعی مسائل، فلان نتیجه‌گیری را بپذیرد و نتیجه دیگر را رد کند.

❃ در حقیقت، روشنفکر از برخی جهات به فیلسوف نزدیک‌تر است تا به هرگونه متخصص، و فیلسوف به بیش از یک معنا شهریار روشنفکران است. تأثیر و نفوذ فیلسوف از حوزه مسائل عملی زندگی بیشتر فاصله دارد و به همین نسبت از تأثیر روشنفکر کندتر و پیدا کردن آثار آن دشوارتر است، ولی نوع فرقی با آن ندارد و در درازمدت نیرومندتر از تأثیری است که روشنفکر می‌گذارد. اساس رد و قبول آراء و اندیشه‌ها نزد روشنفکر و فیلسوف همان کوشش هر دو ایشان برای ترکیب و تألیف نظریات (منتها به طرزی روشمندتر) و همانگونه قضاوت درباره نظریات خاص نه بر پایه حسن و عیب، بلکه بر اساس انطباق آن‌ها با فلان نظام فکری کلّی، و همان تلاش برای دست‌یافتن به نوعی جهان‌بینی منسجم و همساز است. به این جهت، فيلسوف احياناً از هر محقق و دانشمندی بیشتر در روشنفکر تأثیر می‌گذارد و بیش از هرکس تعیین می‌کند که روشنفکر چگونه عمل سانسوری خویش را انجام می‌دهد. دانشمند متخصص تنها هنگامی ممکن است نفوذی همپایه فیلسوف در میان مردم بهم برساند که دیگر به زبان تخصص سخن نگوید و شروع به تفکر فلسفی درباره‌ی پیشرفت رشته خود کند، آن هم تازه پس از اینکه روشنفکران به دلایلی که کمتر ربطی به شأن و مقام علمی او دارد، اندیشه‌ها و آثار وی را مطرح کنند.

❃ بنابراین، «جوّ عقیدتی»، هر عصر در اساس عبارت از تصوراتی پیش‌ساخته و بسیار کلّی است که روشنفکر اهمیت حقایق و عقاید جدید را بر مبنای آن‌ها می‌سنجد. این تصوّرات پیش‌ساخته عمدتاً حاصل کاربرد جنبه‌هایی از دستاوردهای علمی است که به نظر روشنفکر از دیگر جنبه‌ها مهم‌تر می‌نماید یا، به عبارت دیگر، انتقال آنچه در کارهای متخصصان بیش از همه او را تحت تأثیر قرار داده است به سایر حوزه‌ها. از اینگونه «مُد»ها و شعارهای روشنفکری که طوطی‌وار تکرار شده و در طول دو یا سه نسل بر افکار روشنفکران استیلا پیدا کرده است، فهرستی دراز می‌توان تهیه کرد. این قبیل تصوّرات کلّی ممکن بوده به «رهیافت تاریخی»، مربوط شود یا به نظریه تکامل یا به اعتقاد رایج در قرن نوزدهم در خصوص جبر با موجییت علّی و برتری تأثیر محیط در مقابل وراثت یا به نظریه نسبیت یا به قدرت ضمیر ناخودآگاه؛ ولی به هرحال هریک از آن‌ها معیار سنجش و آزمایش نوآوری‌ها در دیگر رشته‌ها و حوزه‌ها قرار گرفته است.

❃ ظاهراً هرچه این تصوّرات کمتر مشخص و دقیق و مبهم‌تر درک شده باشند، تأثیرشان گسترده‌تر است. گاهی منشأ اینگونه تأثیرات ژرف، گمان محو و مبهمی بیش نیست که به‌ندرت در قالب الفاظ بیان می‌شود و به این جهت حتی مؤثرتر و نافذتر است. اعتقادهایی از قبیل اینکه کنترل مطالعه‌شده و عمدی با سازماندهی آگاهانه در امور اجتماعی همیشه موجد نتایج بهتری از جریان‌های خودانگیخته است، یا هر نظم مبتنی بر برنامه‌های از پیش طراحی شده لزوماً بهتر از نظم ناشی از ایجاد توازن میان قدرت‌های مخالف است، به همان طریق که گفتیم آثار عمیق در تحوّلات سیاسی گذاشته است.

- ادامه دارد...

#روشنفکران #سوسیالیسم #چپ‌زدگی
#تاثیر_رسانه‌ها #خطر_روشنفکران #هایک
#سوسیالیسم_پنهان #مبلغان_سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
📃 مالکیت و اصل عدم خشونت (۱) | ✍🏻 هانس هرمان هوپ

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در آغاز، نظریه کلی مالکیت را به صورت مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها که برای همه جور کالایی قابل اعمال باشد بیان می‌کنم، با این هدف که با کاربست اصول یکدست، از هر جور ناسازگاری ممکن پرهیز کنم.

❃ بعد نشان خواهم داد که چگونه این نظریه کلّی، مدلول اصل عدم خشونت است. بر اساس اصل عدم خشونت(nonaggression principle)، فرد حق دارد با بدن خودش هر کاری که می‌خواهد بکند، تا زمانی‌که با آن کار به بدن یک فرد دیگر اعمال خشونت نکند. بدین‌سان، همین شخص، همان‌گونه که می‌تواند از بدن خودش استفاده کند، از هر منبع محدود دیگری نیز می‌تواند استفاده کند، با این فرض که آن منابع محدود دیگر هنوز توسط فرد دیگری تصاحب نشده باشند و همچنان در یک وضعیت خنثی مانده و تحت مالکیت درنیامده باشند.

❃ به‌محض این‌که منابع محدود در عرصه عمومی به تملّک در بیایند، یعنی -همان‌گونه که جان لاک اشاره کرده- به محض اینکه یک نفر این منابع محدود را با نیروی کارش درآمیزد، دیگر مالکیت (یعنی حق کنترل نامحدود) را فقط می‌توان طی یک قرارداد انتقال عناوین مالکیت به دست آورد و از مالک قبلی به مالک تازه واگذار کرد. هر تلاش یک‌جانبه‌ای برای محدود کردن این حق کنترل نامحدود مالک پیشین یا هرگونه دستکاری در مشخصات فیزیکی منبع محدود مورد نظر که باب میل مالک اصلی نباشد، جداً قابل قیاس با خشونت نسبت به بدن افراد دیگر است و یک رفتار غیرقابل توجیه به حساب می‌آید.

❃ اثبات سازگاری این اصل با اصل عدم خشونت، با توسل به موارد پیش رو انجام‌پذیر است. نخست باید یادآور شد که اگر هیچ‌کس حق به‌دست آوردن و کنترل هیچ‌چیز به جز بدن خودش را نداشت (قانونی که از آزمون کلیت (universalization test) سربلند بیرون می‌آید)، در آن صورت اصولاً هیچ‌یک از ما دیگر نمی‌توانستیم وجود داشته باشیم و مسأله توجیه اظهارات هنجاری نیز به‌سادگی وجود نداشت. وجود این مسأله فقط به‌خاطر این‌که ما زنده‌ایم، ممکن است و وجود ما نیز به این واقعیت وابسته است که هنجار غیرقانونی بودن دیگر منابع محدودی که علاوه بر بدن فیزیکی هر فرد موجود است را نمی‌پذیریم و در واقع نمی‌توانیم، بپذیریم، بنابراین باید فرض شود که حق دستیابی به چنین کالاهایی موجود است.

❃ حالا اگر چنین باشد هم، یعنی اگر فرد این حق را نداشته باشد که اجازه کنترل نامحدود روی منابع استفاده‌نشده طبیعی را از طریق نیروی کار خودش به دست بیاورد (یعنی با انجام‌دادن هر کاری روی چیزی که هیچ فرد دیگری هرگز کاری روی آن انجام نداده باشد) و اگر افراد دیگر حق داشته باشند، ادعای مالکیت یک نفر را روی چیزهایی که خودشان رویش کاری انجام نداده‌اند (یا قبلاً مورد استفاده خاصی قرار نداده‌اند) نادیده بگیرند، باید گفت چنین چیزی فقط وقتی ممکن خواهد بود که آدم بتواند عناوین مالکیت را تنها با صدور یک حکم و اعلام شفاهی و بدون استفاده از نیروی کار خود به دست آورد (و این‌جا استفاده از نیروی کار یعنی پیوندی عینی و قابل مشاهده توسط همگان، بین یک فرد معین و یک منبع محدود معین برقرار کردن).

➣ @Notes_On_Liberty
📃 مالکیت و اصل عدم خشونت (۲) | ✍🏻 هانس هرمان هوپ

➣ @Notes_On_Liberty

❃ به‌هرحال، این موقعیت که بتوان عناوین مالکیت را به صرف اعلام شفاهی به چنگ آورد با اصل عدم خشونت در مورد بدن‌ها که پیشتر پذیرفته شده ناسازگار است. این‌که کسی بتواند مالکیت هرچیزی را با اعلام شفاهی به دست آورد، دلالت دارد به این که فرد می‌تواند به‌سادگی اعلام کند بدن یک فرد دیگر نیز مال خودش است. به‌وضوح تا همین جا کافی است، چراکه این گزاره با برقراری اصل عدم خشونت که مرزی محکم میان بدن هر فرد با بدن دیگری می‌کشد، تناقض دارد.

❃ گذشته از این، چنین تمایزی فقط با یک مرزبندی شفاف و روشی خالی از ابهام ممکن می‌شود، چراکه جدایی میان «مال من و مال تو» در مورد بدن‌ها نیز مثل هر چیز دیگر، استوار بر اعلام شفاهی نیست، بلکه بر کنش بنا شده است. این مشاهده روی منابع محدود خاصی که در واقع بیانگر خواسته‌های فرد یا بسته به مورد بیانگر خواسته‌های دیگری، باشد بنیان یافته است. به این ترتیب با در نظر داشتن اندیکاتورهای عینی و قابل مشاهده‌ای که در این باره در دسترس است، هر کسی می‌تواند خود ببیند و خود تشخیص بدهد.

❃ مهم‌تر از آن، گفتن این‌که مالکیت می‌تواند نه از طریق کنش، بلکه از طریق اعلام شفاهی صرف حاصل شود، به خودی خود دچار یک تناقض عملی بدیهی خواهد شد: اصلاً کسی نخواهد توانست چنین ادعایی را بگوید و اعلام کند، چراکه در واقع به‌رغم همین ادعا، گفتن این موضوع، خود نیازمند آن است که حق کنترل نامحدود فرد روی بدن خودش به‌عنوان ابزار گفتن هر چیزی، پیش‌فرض گرفته شود.

❃ البته همان‌طور که پیشتر گفتم، این دفاع از مالکیت خصوصی نیز اساساً از آن «موری روتبارد» است. روتبارد، به‌رغم گرایش رسمی‌اش به سنّت حقوق طبیعی، در آن‌چه من قاطع‌ترین بحث‌اش در دفاع از مکتب مالکیت خصوصی می‌خوانم، نه‌تنها ضرورتاً همین نقطه آغاز را انتخاب می‌کند، بلکه اثباتی تقریباً همسان با آنچه همین جا در پیش گرفته شد ارائه می‌دهد. برای اثبات این نکته کاری بهتر از این از من بر نمی‌آید که عیناً نقل‌قولی از خود او بیاورم:

«اکنون هر فردی که در هر جور بحثی، از جمله بحث بر سر ارزش‌ها شرکت می‌کند، به استناد همین شرکت داشتنش در این بحث، زنده است و گواهی بر زندگی است. چراکه اگر او در مقابل زندگی جبهه گرفته بود، اصولاً نباید هیچ کاری به کار ادامه زندگی می‌داشت. بنابراین آن به اصطلاح حریف زندگی، در فرآیند گفت‌وگو خود تصدیق زندگی است و بنابر این پیشبرد زندگی آدم‌ها، خود در قامت یک اصل بی‌چون‌وچرا و بحث‌ناپذیر پیش روی ما است.»

- ادامه دارد...

#مالکیت_خصوصی #حقوق_طبیعی
#اصل_عدم_خشونت #آزادی_فردی
#منابع_طبیعی #مالکیت_بر_بدن
➣ @Notes_On_Liberty
📃 داستان عجیب دانلد! (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

آنچه در زیر می‌آید، بخشی از کتابِ «The New Jerusalem Zionisa Power in America» است که در سال ۲۰۰۴ در ایالات متحده به چاپ رسیده، و بی‌طرفانه در راستای گردش آزاد اطلاعات در کانال درباره‌ی آزادی قرار داده می‌شود.

❃ پژوهش در سابقه‌ی این کارآفرین پرزرق‌وبرق آمریکایی فهم شگفت‌انگیز روش ترامپ برای دستیابی به قدرت و نفوذ را ممکن می‌سازد؛ در حقیقت ستاره‌شدن ترامپ نتیجه مستقیم عملکردش به‌عنوان ماموری رنگین برای حامیان بسیار ثروتمند پشت صحنه بود. داستان این تاجر رنگین (و ستاره تلویزیونی کنونی) که «دانلد» نام دارد، نشان می‌دهد که چگونه افراد و منافع مالی غیریهودی می‌توانند از طریق پشتیبانی منافع یهودی به اوج برسند.

❃ البته همگان درباره‌ی فعالیت‌های ترامپ در قمار و پیوندهای گسترده‌ی صنعت قمار با جرایم سازمان‌یافته، آگاهی دارند. ولی داستان بسیار بزرگ‌تر از آن است. ترامپ در کتاب خاطرات خود «هنر معامله»، مغرورانه بازمی‌نماید که چگونه در ۱۹۸۷ با خرید ۹۳ درصد سهم آرا در شرکت قمار ریزورتز اینترنشنال نخستین بار به کار کازینو وارد شد.

❃ آنچه ترامپ به خوانندگان خود نمی‌گوید، چیزی است که «اندرو جُرج» (Andrew St. George) در مجله اسپت‌لایت (The Spotlight) ۳۰ اکتبر ۱۹۷۸ (و در شماره پیش از آن، ۲۵ سپتامبر ۱۹۷۸) گزارش داد: ریزورتز اینترنشنال توسط عوامل خانواده‌های راکفلر و روچیلد و مجریان، آن‌ها در سیا و سازمان اطلاعاتی وابسته به آن (یعنی موساد اسرائیل) تأسیس شده و کنترل می‌شد.

❃ گزارش اسپت‌لایت بر فعالیت‌های ریزورتز اینترنشنال تمرکز داشت و مروری جامع بود بر برنامه‌های مشخص قمارخانه‌ها که توسط عناصر قمارباز تبهکار اجرا می‌شد.

❃ آنچه گزارش را حساس می‌کرد، طرح این نکته بود که کازینوهای غیرقانونی از راه زدوبند با سیاستمداران «محترم»، مقام‌های مجری قانون، سرمایه‌داران وال‌استریت که به قمارخانه‌ها وام می‌دادند و خود متصدیان مشهور قمارخانه‌ها اداره می‌شد.

❃ افزون بر این، جرج می‌گوید بسیاری از این کازینوها که توسط عوامل خلافکاران اداره می‌شد، در شراکتی غیررسمی با جنایت‌کاران پشت صحنه بودند که برای پولشویی منافع عظیم مواد مخدر و قماربازی (که به عملیات‌های مخفیانه سیا و موساد تزریق می‌شد) به این دو سازمان اطلاعاتی متحد کمک کرده بودند. در مقابل، سیا و موساد با استفاده از نفوذ خود از فعالیت‌های غیرقانونی قمارخانه‌ها حمایت می‌کردند و مانع از برخورد جدی مقامات با این فساد می‌شدند.

❃ دانلد ترامپ (رئیس‌جمهور آینده)* کجای این تصویر است؟ برای یافتن پاسخ باید ریشه‌های مشکوک ریزورتز اینترنشنال را بررسی کنیم.

❃ در حقیقت ریزورتز یک شرکت عامل سیا بود که در اوایل دهه ۱۹۵۰ توسط آلن دالس رئیس وقت سیا و توماس دیویی (Thomas E. Dewey) دوست نزدیک او و (سه دوره) فرماندار نیویورک (که عامل سیاسی جناح به‌اصطلاح «جمهوری‌خواه راکفلر» در حزب جمهوری‌خواه بود) تأسیس شد.

* این نوشتار مربوط به سال ۲۰۰۴ است.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 داستان عجیب دانلد! (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ این شرکت عامل نامی بی‌آزار داشت: شرکت نقاشی ماری کارتر، ولی در واقع فروشگاه‌های زنجیره‌ای نقاشی در سراسر کشور بود که برای فعالیت‌های پولشویی مخفیانه سیا طراحی شده بود.

❃ در ۵۹-۱۹۵۸ دیویی و شماری از دوستانش به‌ظاهر دو میلیون دلار از بودجه سيا برداشتند تا بیشتر سهام شرکت کراسبی-میلر (به ریاست کراسبی، دوست دیویی، که با ماری کارتر ادغام شده بود) را بخرند.

❃ از جمله فعالیت‌های این شرکت جدید، پول‌شویی (برای سیا) برای مسلّح‌کردن کوبایی‌هایی تبعیدی ضد کاسترو بود. شرکت همچنین کازینو و قمارخانه‌های پرمنفعتی در دریای کارائیب (که محل فعالیت جدی سیا در آن دوره بود) تأسیس کرده بود و در نقشه‌های بسیار روشن و مستند براندازی فیدل کاسترو (که با تعطیل‌کردن قمارخانه‌های کوبا جنایتکاران را خشمگین کرده بود) با باند تبهکار لانسکی همکاری می‌کرد.

❃ بنابراین جای شگفتی نبود که در ۱۹۶۳ آشکار شد آلوین مالنیک (Alvin Malnik) دستیار ارشد میرلانسکی رئیس باند تبهکاران با فعالیت‌های شرکت نقاشی ماری کارتر، ارتباط نزدیک داشته است.

❃ تصور کنید چند آمریکایی قانون‌مدار که تولیدات نقاشی ماری کارتر را می‌خریده‌اند، شگفت‌زده شده‌اند وقتی فهمیدند به تأمین مالی عملیات مشترک سیا و تبهکارانی کمک کرده‌اند که در پس چهره خندان نمادین یک «زن خانه‌دار آمریکایی» قرار داشت! یعنی چهره تخیلی ماری کارتر که تولیدات آن را زینت می‌داد.

❃ در ۱۹۶۳ ماری کارتر بخش نقاشی خود را تأسیس کرد و در چندین سال بعد قمارخانه‌های خود را به‌ویژه در باهاما، گسترش داد. در ۶۸-۱۹۶۷ ماری کارتر رسماً به ریزورتز اینترنشنال تغییر نام داد و توسعه گسترده‌ی بین‌المللی خود را آغاز کرد. اسپت‌لایت گزارش داد چند سرمایه‌گذار اصلی بودجه و دارایی شرکت را فراهم کردند:

- میرلانسکی، رئیس هیئت مدیره، و حامی مالی اصلی باند قماربازان تبهکار است. او روابط شخصی بسیاری با اسرائیل و موساد و نیز سیا و جامعه اطلاعاتی آمریکا داشت.
- دیوید راکفلر، سرپرست امپراتوری مالی راکفلر، که از ارتباط‌های بانکی جهانی و سیا و همچنین نفوذ خانوادگی خود برای کمک به فعالیت‌هایش استفاده می کرد.
- سرویس سرمایه‌گذاران فرامرزی (OS بزرگترین مجتمع با سرمایه شناور وقت جهان: که ۲٫۵ میلیارد دلار دارایی داشت. رئیس اسمی IOS برنارد کورنفلد رنگین بود. با این حال، خود کورنفلد فقط عامل دو مدیر پشت صحنه بود:

۱- تیبور روزنباوم (Tibor Rosenbaum)، که نه‌تنها حامی مالی اصلی (مستقر در سوئیس) معامله‌های مخفی سلاح موساد بود، بلکه رئیس بانک اعتباری بین‌المللی ژنو (مرکز اصلی پولشویی باند الانسکی در اروپا نیز بود.

۲- بارون ادموند دو روچیلد (Baron Edmond de Rothschild) از خانواده بانکدار اروپایی و شریک تجاری شخصی روزنباوم در فعالیت‌های گسترده روزنباوم که با همکاری موساد انجام می‌گرفت.

❃ یکی دیگر از سرمایه‌گذاران، ویلیام ملون هیچکاک، از وارثان دارایی خانواده ملون بود از بزرگترین خانواده‌های سرمایه‌دار آمریکا که روابط نزدیک خود با سیا را سال‌ها حفظ کرده بودند).

➣ @Notes_On_Liberty
📃 داستان عجیب دانلد! (۳)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ این گروه بودند که ریزورتز اینترنشنال را تأمین کردند و از طریق یک برنامه گسترده‌ی روابط عمومی با کمک رسانه‌های آمریکا این افسانه را تبلیغ کردند که شرکت «جدید» کاملاً از قمار مبّراست. شرکت جدید برای تبلیغ این افسانه، مأموران سابق متعددی از اف‌بی‌آی و سیا و وکلای وزارت دادگستری را (با حقوق بالا) استخدام کرد تا این تصوّر (خلاف واقعیت) را جا بیندازند که قمارخانه‌های ریزورتز اینترنشنال مستقل از باندها، و «خانوادگی» بودند.

❃ ریزورتز اینترنشنال به‌سرعت گسترش یافت و به یکی از پرسودترین مؤسسه‌های قماربازی تبدیل شد و تا ۱۹۷۰ تبهکاران گرداننده‌ی کازینوها (هماهنگ با شرکای پشت صحنه خود) گسترش قمارخانه‌هایشان به ایالات متحده را آغاز کردند.

❃ ميرلانسکی (رئیس تبهکاران) درخواست کرد جلسه‌ای سطح بالا با حضور شخصیت های باند قمارباز در آکاپولکوی نیومکزیکو تشکیل شود. این تبهکاران تفریحگاه بی‌رونق آتلانتیک سیتی را اولین هدف خود قرار دادند. (البته تبهکاران قبل از این نوادا را به‌عنوان اولین محل قمارخانه‌های قانونی در خاک آمریکا انتخاب کرده بودند).

❃ پس از این جلسه، منابع ریزورتز اینترنشنال (به‌شکل آشکار و نهان) برای لابی مورد استفاده قرار گرفت و قماربازی در آتلانتیک سیتی قانونی شد. همین که مجلس نیوجرسی گاردن‌استیت را گشود، ریزورتز به آنجا نیز وارد شد!

❃ در ۱۹۸۷ به دنبال مرگ جیمز کراسبی مأمور قدیمی سیا (رئیس صوری ریزورتز اینترنشنال)، دانلد ترامپ، جوان مستعد (غول املاک و مستغلات نیویورک) وارد بازی شد و سهم کراسبی در امپراتوری قمار را خرید.

❃ ترامپ با شخصیت رنگارنگ خود و اصراری که بر نام‌گذاری هتل‌های مجلّل، آپارتمان‌ها و دیگر شرکت‌های تجاری به اسم خود داشت، به‌سرعت به مارکی معروف تبدیل شد. ولی هرچند نام «ترامپ» در عنوان‌ها دیده می‌شد، نام شخصیت‌های اصلی پشت ریزورتز اینترنشنال از دید عموم پنهان ماند. با توجه به سوابق ریزورتز اینترنشنال، اگر ترامپ حمایت مخفیانه کسانی‌که او را خلق کردند را نداشت، بدون تردید نمی‌توانست ریاست این شرکت را به دست آورد. سرانجام ترامپ در دوران معروف به «ورشکستگی» خویش نقش خود در ریزورتز اینترنشنال را از دست داد ولی همچنان بازیگری مهم در عرصه مالی و صنعت قمار است.

➣ @Notes_On_Liberty
«مثل این است که در طبیعت من دشمنیِ غریبی بر ضد ناامنی ایجاد گردیده و من برای قلع‌وقمع اختلال‌کنندگان و سرکشان خلق شده‌ام؛ زیراکه بر من مسلّم شده که اساس هر اصلاح و اقدامی در اين مملكت علی‌العجاله بسط دامنه‌ی امنیت و آرامش است؛ مادام‌که مردم فراغت نداشته و از نعمت امن و راحت برخوردار نباشند، مجال آنكه به خود آیند و احتیاجات زندگانی خویش را درک کنند و درصدد چاره‌جویی برآيند، نخواهند داشت.

در حال حاضر خادم‌ترين مردم نسبت به ایران و قوم ایرانی کسی است که به عمر ناامنی شومی که در این یک قرن و نیم استیلای قاجاریه همه‌چیز ایران را ضعیف و سست و بی‌اعتبار کرده، خاتمه دهد و اگر با حرام‌کردن خواب و خوراک و تنعّم و راحت هم باشد، بكوشد تا سر این مملکت ستمدیده را بر بالین استراحت نهد.» (سفرنامه خوزستان، صفحه ۸)

❈ ۲۵ شهریور، سالروز استعفای رضا شاه پهلوی از پادشاهی ایران است. در سوم شهریور ۱۳۲۰، متفقین، باوجود بی‌طرفی ایران، به اشغال ایران دست یازیدند. رضا شاه استعفا داد و از ایران خارج شد، و سه سال بعد، دور از وطن درگذشت؛ نام و یادش جاوید باد!

➣ @Notes_On_Liberty
❤1
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 فرآیندهای انقلابی | ✍🏻 جک گلدستون ➣ @Notes_On_Liberty ❃ دولت می‌تواند به نیاز متصوّر نخبگان و مردم برای تغییر از طریق اصلاحات، سرکوب، یا هر دو، پاسخ دهد. اینکه آیا نخبگان و مردم چنین اصلاحاتی را راه‌حل‌هایی شایسته برای مشکلات فعلی تلقی می‌کنند یا صرفاً…
📃 پیامدهای انقلاب | ✍🏻 جک گلدستون

➣ @Notes_On_Liberty

❃ سقوط رژیم پیشین و تسخیر قدرت به‌وسيله‌ی انقلابیون به‌ندرت نشانه‌ی پایان انقلاب است، بلکه نشانه‌ی مرحله جدیدی در انقلاب به‌شمار می‌آید، یعنی مبارزه برای تعیین پیامدهای انقلاب. این مبارزه ممکن است سال‌ها، و بلکه دهه‌ها به طول انجامد؛ چراکه رهبران انقلابی تلاش دارند نهادهای سیاسی و اقتصادی پایداری ایجاد کنند.

❃ اگر نیروهای ضدانقلاب قوی باشند، و به‌ویژه اگر از حمایت خارجی بهره‌مند شوند، احتمال دارد رژیم انقلابی جدید با آزمون سخت جنگ داخلی مواجه شود؛ چنین منازعاتی می‌تواند به منازعات نظامی بین‌المللی نیز کشیده شود. ترس رژیم انقلابی از ضد انقلاب می‌تواند به اقدامات «مرعوب‌کننده» علیه دشمنان مورد سوء ظن انقلاب دامن بزند، و این احتمال وجود دارد که به‌ویژه اقلیت‌های مذهبی، منطقه‌ای، یا قومی هدف این اقدامات خشونت‌آمیز قرار گیرند.

❃ درون خود ائتلاف انقلابی، غالباً پس از سقوط رژیم منازعات دیگری بر سر قدرت در می‌گیرد. همان‌طورکه کرین برینتون اشاره می‌کند، مخالفان تندرو و میانه‌رو رژیم ممکن است برای تعیین خط سیر انقلاب با یکدیگر مبارزه کنند. اگر گروه‌های میانه‌رو حاکم شوند، پیامد انقلاب می‌تواند دموکراتیک باشد؛ نظیر انقلاب آمریکا و انقلاب «قدرت مردم» فیلیپین. اما اگر گروه‌های تندروتر مسلّط شوند، به‌ویژه اگر بدون توجه به هزینه‌ها درصدد دگرگون ساختن جامعه برآیند، می‌تواند به پیامدی اقتدارگرایانه و بسیار خونین منجر شود، نظير آنچه در انقلاب بلشویکی روسیه، انقلاب کمونیستی چین، و انقلاب خمرهای سرخ کامبوج اتفاق افتاد.

❃ اعتقادات ایدئولوژیک رهبران انقلاب نیز در تعیین پیامدهای انقلاب نقش دارد، از اعتقاد مائو به انقلاب مداوم گرفته، تا پافشاری نلسون ماندلا بر ایجاد آفریقای جنوبی چند نژادی، و اعتقادات سنّتی رهبران انقلاب‌های فرانسه و ایران در مورد نقش زنان. اما چنین ایدئولوژی‌هایی غالباً در طی مبارزات انقلابی بر روی دشمنان داخلی و خارجی آزمون می‌شوند؛ بنابراین، ایدئولوژی‌هایی که در آغاز یک انقلاب ظاهراً مسلّط هستند، و به‌ویژه ائتلاف‌هایی که معرف ائتلاف گسترده ضد رژیم هستند، ممکن است با ایدئولوژی‌هایی که با ظهور رهبران خاص یا گروه‌های مسلّط بعدی در سیر انقلاب حاکم می‌گردند، تفاوت قابل ملاحظه‌ای داشته باشند. هیچ ایدئولوژی را در یک زمان خاص نمی‌توان به‌عنوان نقشه مشخص راه برای تحولات انقلابی آینده در نظر گرفت.

❃ در حقیقت، از آن‌جاکه رهبران و گروه‌های خاص به‌دنبال تغییر پیامد انقلاب هستند، نوآوری‌های ایدئولوژیک و نهادی جدیدی ظهور می‌کند. در انقلاب فرانسه تصرف زمین‌های کلیسا برای پرداخت دیون رژیم انقلابی، در انقلاب چین تغییر به سمت «سوسیالیسم بازار»، و در انقلاب روسیه کیش استالینیسم، همگی به‌گونه‌ای نسبتاً غیرمنتظره در همان حال که رهبران انقلابی درصدد تثبیت موقعیت خود یا دستیابی به اهداف مشخص در مواجهه با موانع غیرمنتظره بودند، ظهور کردند. بنابراین، مجموعه‌ای از اقدامات، تصمیمات، و پاسخ‌ها به‌وسيله‌ی تعداد زیادی از بازیگران انقلابی، مخالف، و خارجی با هم ترکیب می‌شوند تا خط سیری را از ریشه‌های انقلاب تا پیامدهای انقلاب تعیین کنند، که غالباً پیش‌بینی آن مشکل و حتی غیرممکن است.

❃ بنابراین، خط سیر یک انقلاب خاص به شیوه‌های گوناگون به‌وسیله‌ی چند عامل شکل می گیرد: ۱- بحران دولت، شکاف نخبگان، و نارضایتی‌های مردمی که ریشه‌های انقلاب را تشکیل می‌دهند؛ ۲- ایدئولوژی‌ها، ائتلاف‌ها، و منازعاتی که در طی پدیدار شدن فرایند انقلابی توسعه می‌یابند؛ و ۳- مبارزه میان رهبران، گروه‌ها، و قدرت‌های خارجی گوناگون برای تعیین پیامدهای انقلاب.

❃ ولی علی‌رغم تغییر و تحولاتی که می‌تواند در این فرایندهای انقلابی رخ نماید، دو عنصر چنان اهمیت داشته‌اند که شایسته توجه ویژه هستند: نقش ملّی‌گرایی و ایجاد تلاقی‌های انقلابی.

#انقلاب #انقلاب_مدرن #عصر_آزادی
#نوسازی_سیاسی #انقلاب_آزادی
#آزادی‌خواهی #پیامدهای_انقلاب
➣ @Notes_On_Liberty
📃 پاسخ محمدعلی فروغی، به مصدق! (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

مخاطب این نامه، که در مخزن نُسَخ خطّی شماره ۷۳۴-۲ کتابخانه ملّی یافته شده است، مشخص نیست، ولی از لحاظ تاریخی و آشنایی با شخصیت مصدق، دارای اهمیت است.

«...بالاخره اعلی‌حضرت همایونی [رضاشاه] و آقای رییس‌الوزرا طریق دوم را اختیار فرمودند و پس از چند هفته اشتغال به امور وزارت جنگ عازم اروپا شدم و چندی در دهات فرنگستان، به خیال دوری از جاروجنجال و آشوب، خوش بودم، ناگاه روزنامه‌های طهران رسید و معلوم شد آقای مصدق، نماینده محترم در مجلس شورای ملّی، لازم دانسته‌اند بنده را به خیانتکاری منتسب نمایند و این معنی را یکی از دلایل مخالفت خود با کابینه آقای مستوفی‌الممالک قرار دهند. من در دوره پنجم شورای ملّی، که باز ایشان وکالت داشتند، دیده بودم که با اصرار فوق‌العاده مکرر به آقای میرزا حسین خان پیرنیا (موتمن‌الملک)، که رییس مجلس بودند، حمله می‌کردند و آن مرد محترم را مورد تنقید با لحن شدید قرار می‌دادند. تعجب می‌کردم و پیش خود می‌گفتم: فرضاً آقای پیرنیا خبط و خطایی بکند، با آنکه همه‌کس تصدیق دارد که ایشان در وظایف ریاست مجلس کاملاً با متانت و بی‌طرفی رفتار کرده و همیشه وجود ایشان یکی از موجبات وقار و عظمت مجلس بوده، چرا آقای مصدق این اندازه و به این حرارت از ایشان دنبال دارد. در این موقع هم از حملات آقای مصدق نسبت به خودم با اینکه خیانتی نکرده‌ام بر تعجبم افزود. چون بیانات ایشان را تا آخر خواندم دیدم درد شدیدی در دل دارند از اینکه بنده مدت زیادی در کابینه‌های متوالی وزیر و اخیراً رییس‌الوزرا بوده‌ام و اکنون با وجود غیبت، در کابینه عضویت دارم و به‌علاوه، بعضی عناوین دیگر از قبیل ریاست دیوان تمییز و ریاست مدرسه حقوق را دارا هستم. پس مشکلم راجع به آقای مصدق حل شد و دانستم اقتضای طبیعتش این است و به‌علاوه هر کس برای پیشرفت کار خود، بر حسب ذوق و فطرت خویش، راهی را اختیار می‌کند؛ مصدق هم این راه را اختیار کرده است که بی‌جهت یا باجهت به اشخاص حمله کند و در راه وطن اظهار شجاعت نماید.

مختصر، جوان است و جویای نام آمده است. اظهار مسلمانی هم که مایه ندارد. در مجلس شورای ملّی قرآن از جیب یا شمایل از بغل درمی‌آوریم و زَهره‌ی همه کس را آب می‌کنیم. با این تفصیل، کار به کام است و کیست که بتواند در مسلمانی و وطن‌دوستی مصدق شک نماید. اما رویه‌ی من غیر از این است و تو می‌دانی که از اول عمر خود تاکنون نه شارلاتانی کرده‌ام، نه خودستایی، نه هوچی بوده‌ام، نه آنتریک‌باز؛ برای رسیدن به مناصب و امتیازات و تحصیل شهرت و نام، اسباب‌چینی و دسیسه‌کاری نکرده و تاکنون هر مقامی را دارا شده‌ام، اعم از وکالت و ریاست و وزارت، بدون استثنا آن مقام دنبال من آمده است و من از پی آن نرفته‌ام.

شاه و روسای وزرا و دوستان من همه بر این امر شاهدند و هیچ‌کس نمی‌تواند از روی حقیقت مدعی شود که من برای رسیدن به مقامی از او تقاضایی کرده باشم و اینکه می‌گویم محض رجزخوانی نیست و نمی‌خواهم اجر اشخاصی را که در مورد من احسان کرده‌اند ضایع کنم و نیز ادعا ندارم که شخصی فوق‌العاده هنرمندم؛ تنها ادعای من این است که به قدر قوه در خدمت به مملکت کوشیده‌ام و با اشخاصی که هم‌قدم شده‌ام صمیمیت داشته‌ام و مخصوصا در دنیا راست راه رفته‌ام، نیت سوء نداشته‌ام، از خیانتکاری احتراز کرده‌ام، از روی اختیار به کسی ضرر و آزاری نرسانده‌ام، درصدد تضییع مردمان آبرومند برنیامده‌ام و اگر در این مشروحه از خودم و مصدق حرفی می‌زنم برای خودستایی یا تضییع او نیست؛ حقیقت حال را بیان می‌کنم و باقی را به خدا بازمی‌گذارم. زیرا هرچند هیچ وقت قرآن و شمایل از جیب و بغل درنیاورده‌ام، کاملاً معتقدم که در عالم حقیقتی هست و به او اتکا و اتکال دارم و هو نعم‌الوکیل.

حال یقین منتظری که وارد مطلب شوم یعنی نسبت‌هایی را که مصدق به من داده نقل و رد کنم صبر کن دو کلمه دیگر که از آن موضوع خارج ولی به اصل مطلب مربوط است بگویم و درددل مصدق را تخفیف دهم که ضمناً ثوابی کرده باشم.

اولاً در باب ریاست من در دیوان تمییز، بر مصدق فی‌الجمله اشتباهی دست داده است به این معنی که من ریاست دیوان تمییز را نه بالفعل دارم نه آن را زیر سرگذاشته‌ام؛ ولیکن چون چندین سال این شغل را داشته‌ام، اکنون به موجب قانون استخدام مقام ریاست دیوان تمییز را دارم؛ یعنی هر وقت بیکار باشم و ریاست دیوان تمییز شاغلی نداشته باشد من می‌توانم آن را شاغل شوم و اگر شاغلی باشد من با این رتبه منتظر خدمت وزارت عدلیه خواهم بود و این حقی است که قانون به من داده و هیچ‌کس تفضلی به من ننموده. راست است که همکاران محترم من در دیوان تمییز غالباً می‌گویند ریاست تمییز متعلق به توست، ولیکن این تعارفی است که از راه محبت به من می‌کنند و من از احساسات مودت‌آمیز ایشان ممنونم، اما هیچ وقت به ریش نگرفته‌ام.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 پاسخ محمدعلی فروغی، به مصدق! (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

اما ریاست مدرسه حقوق! تفصیل آن این است که ریاست مدرسه مزبور با مستشار فرانسوی عدلیه بود. کنترات مستشار سرآمد و رفت. مدرسه بی‌رییس شد وزارت معارف در باب ریاست آن گرفتار محذورات گردید. بالاخره معلمین و محصلین مدرسه و وزارت معارف حل مشکل را در این دیدند که ریاست افتخاری مدرسه را به من تکلیف کنند. من، با آنکه به بعضی ملاحظات میل نداشتم، برای رفع محذورات وزارت معارف موقتاً قبول کردم. پس این ریاست برای من اولاً افتخاری است یعنی نفع مالی ندارد، ثانیاً موقتی است و باید این وظیفه را هرچه زودتر ادا کنند و مدرسه حقوق را از بی‌تکلیفی بیرون آورند.

اینک می‌رویم بر سر نسبت‌هایی که مصدق به من داده است. خیانتکاری مرا به دو فقره عنوان کرده است؛ یکی اینکه مراسله به سفارت روس نوشته و اعاده کاپیتولاسیون را قبول کرده‌ام. دیگر اینکه مطالباتی را که دولت انگلیس از دولت ایران داشت تصدیق نموده‌ام. فقره اول، اگر حقیقت داشت، البته خیانت بود. اما از سعادت من و مملکت و بی‌توفیقی مصدق به‌کلی دروغ است و در واقع نمی‌دانم این تخیل در چه عالمی به او دست داده است. نه‌تنها من کتباً و شفاهاً اعاده کاپیتولاسیون را نسبت به روس‌ها قبول نکرده‌ام، نه وعده داده‌ام، بلکه در عالم حقیقت گویی اطمینان می‌دهم که اولیای دولت سویت، در مدتی که من دخیل در امور بوده‌ام، هیچ وقت چنین تقاضایی نکرده‌اند بلکه هرگاه بین ما و آن‌ها در این باب گفت‌وگویی به میان آمده عنوان آن‌ها این بوده است که چون کاپیتولاسیون نسبت به ما لغو شده میل داریم و شما باید سعی کنید نسبت به دیگران هم ملغی شود و از جمله مسائلی که من در آن کار کرده‌ام، همین الغای کاپیتولاسیون است. چنان‌که در موقع امضای عهدنامه اخیر با دولت ترکیه و تهیه عهدنامه با لهستان این فقره را تصریح کرده‌ام و نسبت به سایر دول هم با مقامات رسمی و غیررسمی آن‌ها مذاکرات کرده‌ام و علناً می‌گویم که آن‌ها هم اصراری به ابقای کاپیتولاسیون ندارند ولیکن منتظرند که جریان امور عدلیه‌ی ما اطمینان‌بخش شود و یکی از وسایل حصول این مقصود، اصلاح و تکمیل قوانین است و من با آنکه رسم ندارم خودنمایی کنم اینک به ناچار می‌گویم که در ترتیب اکثر قوانینی که تاکنون برای عدلیه تهیه شده، چه آن‌ها که رسمیت یافته و چه نیافته، شرکت و مدخلیت تامه داشته‌ام و اگر عیب و نقصی در آن‌ها باشد، از آن است که قوانین بشری از عیب و نقص ناگزیر است؛ خاصه برای مردمی که به کار تازه شروع می‌کنند. مع‌ذالک همین قوانین موجوده را اگر حسن جریان بدهند و محاکم عدلیه را محترم بدارند، دارای مقامی خواهد شد که دولت ایران بتواند کاپیتولاسیون را القا کند و به دول خارجه هم بقبولاند.

اما قضیه مطالبات انگلیس، شرح مطلب اجمالاً این است که بعد از ختم جنگ عمومی، یعنی از هفت سال قبل به بعد، دولت انگلیس از دولت ایران مطالباتی داشت و از بابت وجوهی که دستی داده یا قیمت اسلحه یا کارهایی که انجام داده بودند خود را طلبکار می‌دانست. جمیع کابینه‌های ما گرفتار مذاکره این کار بوده‌اند. قسمتی از آن مطالبات را هیچ‌کس رد نمی‌کرد، فقط در کم و کیف آن گفت‌و‌گو بود از قبیل بعضی مساعده‌ها که قبل از جنگ به دولت ایران داده شده و محل حرف نیست و ربح آن را تاکنون دولت هر سال مرتباً پرداخته و جزو اقساط دیون دولتی در بودجه‌ها منظور و به تصویب مجلس رسیده است و فقط کیفیت پرداخت اصل آن معین نشده بود و همچنین وجوهی که به‌عنوان موراتوریم به دولت رسیده و قس علی‌ذالک را هم زیر بار نمی‌رفتیم و حقا دین خود نمی‌دانستیم و اشکال عمده در این قسمت بود. بالاخره سه سال قبل در کابینه اعلی‌حضرت پهلوی [به زمان ریاست وزرایی سردار سپه] قضیه جدا مطرح شد و آن کابینه با قدرت و قوت قلبی که داشت مذاکرات به عمل آورد.

پس از مدتی گفت‌وگو، بالاخره دولت انگلیس که نمی‌خواست از طریق عدالت و حسن روابط با ایران خارج شود، از قسمتی از دعاوی خود که زیاده از نصف آن بود صرف‌نظر نمود و موافقت وصول شد و بنا بود مطلب به مجلس شورای ملّی پیشنهاد شود. قضیه نهضت ملّی و تغییر سلطنت پیش آمد و مجال نشد و به مجلس ششم موکول گردید. در کابینه من، کاری که شده این است که تحت شرایط چند که همه به نفع دولت ایران است، وعده داده شده که به مجلس پیشنهاد و اگر تصویب شد به اقساطی چند پرداخت شود. حال این فقره اگر خدمت نباشد خیانت نیست.

➣ @Notes_On_Liberty
👍1
📃 پاسخ محمدعلی فروغی، به مصدق! (۳)

➣ @Notes_On_Liberty

فرضاً که پرداخت این وجوه بی‌جا باشد، ضرری مالی است که به دولت وارد شده، نه مثل قضیه کاپیتولاسیون که اگر راست بود لطمه به حقوق مملکت می‌زد. این کار را تنها من نکردم، همکاران من از سه سال قبل تا وقتی که ختم شد دخیل یا مسبوق بودند. در صورت مجلس‌های جلسات هیات وزرا ضبط است، وزرای سابق و وزرای کابینه من هم تصویب کرده‌اند و چیزی نبود که کسی تصویب نکند. بالاخره باز هم کار به اختیار مجلس شورای ملّی است؛ یعنی قید و تصریح شده که پرداخت وجوه، مشروط به تصویب مجلس است.

از همه بامزه‌تر اینکه مصدق در بیانات خود می‌گوید: این کارها اگر باید بشود، باید با اجازه مجلس باشد نه اینکه قبلاً بکنند و بعد به مجلس بیاورند. وی با آنکه مدعی دکتری در علم حقوق است و یک دوره هم وکالت کرده، هنوز نفهمیده است که استجازه از مجلس همین است که به مجلس پیشنهاد کنند و معاملاتی را که دولت با هر کس از داخله و خارجه می‌کند، هر کدام که به‌موجب قانون اساسی محتاج به تصویب مجلس است، به‌قول آقای مدرس، معامله فضولی است و تا وقتی‌که مجلس تصویب نکرده تحقق پیدا نمی‌کند. منتها دولت به کسی نمی‌گوید برای اینکه این معامله را با تو بکنم، باید قبلاً از مجلس اجازه بخواهم؛ دولت می‌گوید: این معامله را می‌کنم و شرط صحّت آن تصویب مجلس است. اگر این حرف را هم نزند، باز مطلب به‌جای خود و تصویب مجلس در هر حال شرط صحت معاملات دولتی است.

یک نکته لطیف دیگر هم این است که قرض درست کردن برای دولت اگر کار بدی است، تقصیر کسی است که پول را می‌گیرد نه آن کسی که ادای قرض را قبول می‌کند؛ چه امتناع از ادای قرض بدحسابی است و بدحسابی اگر برای اشخاص قبیح است، برای دول به مراتب قبیح‌تر است؛ زیراکه تأثیرات بی‌اعتباری دولت خیلی بیشتر است و اینکه گفتم این کار به عقیده من خدمت بوده، به این نظر بود که هم دعاوی غیر حق را رد کرده‌ام، هم به‌واسطه‌ی قبول دعاوی حقه، اعتبار دولت را محفوظ داشته‌ام و مقصودم هم این نیست که برای کسی اثبات تقصیر کنم؛ چه آن خود مبحثی دیگر است. در هر حال، دولت‌های گذشته در قبول این پیشنهاد مصالحی و در رد آن مفاسدی دیدند؛ دولت‌های آینده ممکن است نظر دیگری داشته باشند؛ در آن صورت به مجلس پیشنهاد نخواهند کرد. اگر هم بکنند ممکن است مجلس موافق نباشد و رد کند و این هر دو وجه، تازگی ندارد و نظیر آن در ممالکت خارجه و در مملکت خود ما بسیار است. یک رییس‌الوزرای انگلیس با دولت سویت [شوروی] عهدنامه بست. رییس‌الوزرای دیگر، از بردن آن عهدنامه به مجلس امتناع نمود. مستر ویلسن، رییس‌جمهور آمریکا، به اتفاق چندین دولت عهدنامه معظمی مثل معاهده ورسای را امضا کرده، بلکه سلسله‌جنبان عقد آن معاهده بود، مع‌ذلک مجلس آمریکا آن را تصویب ننمود. چند ماه پیش قرارداد بین ایران و روس در باب شیلات به مجلس شورای ملّی پیشنهاد شد و به تصویب نرسید و اگر بگویند مجلس به محذور خواهد افتاد، مطمئن باش که حرف است؛ برای مجلس و حتی برای دولت هیچ محذوری نیست و امروز بحمدالله استقلال دولت کامل و محکم است.

مسأله فقط تابع مصالح و مفاسدی است که دولت سابق تشخیص داده، اگر تشخیص صحیح بود، دولت‌های لاحق و مجلس هم البته باید تصدیق و تصویب کنند، وگرنه رد خواهند کرد و هیچ‌طور نمی‌شود. دوست عزیز، خاطرات را فرسودم، معذور دار ما را و اجازه بده یک کلمه دیگر بگویم. کسی که فکرش عمیق نباشد، اگر از داستان من آگاه شود، ممکن است بگوید فروغی پنجاه سال زحمت و ریاضت کشید. دنبال جمع مال و زخارف نرفت. از جاده درستی و راستی خارج نشد هر خدمتی از دستش برمی‌آمد کرد. برای حفظ مقام عفت اخلاقی و عزت نفس از همه تمتعات و لذایذی که دیگران بر آن دین و وطن و ناموس به باد می‌دهند صرف‌نظر نمود؛ مع‌هذا با بی‌تقصیری و بی‌گناهی در مجلس شورای ملّی نسبت خیانت و وطن فروشی به او دادند، در این صورت آیا بهتر نبود که به کلی برعکس رفتار کند و آن‌ها که می‌کنند آیا حق ندارند؟

اگر چنین سخنی شنیدی، زنهار فریب مخور، ظاهربین مباش، حقیقت پنهان نمی‌ماند.

درست که جمع و خرج کنی، باز صرفه در درستی و راستی است و من نباخته‌ام. تحقیق مطلب طولانی است و فعلاً مجال بحث آن نیست.»

#فروغی #ذکاءالملک #سیاستنامه
#مصدق #بنیانگذار_چاقوکشی_سیاسی
➣ @Notes_On_Liberty
👎1
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 مالکیت و اصل عدم خشونت (۲) | ✍🏻 هانس هرمان هوپ ➣ @Notes_On_Liberty ❃ به‌هرحال، این موقعیت که بتوان عناوین مالکیت را به صرف اعلام شفاهی به چنگ آورد با اصل عدم خشونت در مورد بدن‌ها که پیشتر پذیرفته شده ناسازگار است. این‌که کسی بتواند مالکیت هرچیزی را با…
📃 مالکیت و اصل عدم خشونت (۳) | ✍🏻 هانس هرمان هوپ

➣ @Notes_On_Liberty

❃ تا این جای کار نشان داده شد که حق مالکیت آغازین از طریق انجام کنش، با اصل عدم خشونت به‌عنوان پیش‌فرض منطقی و بایسته، سازگار است. البته به‌طور غیرمستقیم، این هم نشان داده شد که هر قانونی که حقوق نابرابر تعیین کند توجیه‌ناپذیر است، اما پیش از وارد شدن به جزئیات بیشتر تحلیل این‌که چرا هیچ مکتب جایگزینی قابل دفاع نیست، یک بحث دیگر پیش روی‌مان است که در آن باید اهمیت مفاد نظریه آزادی‌خواهانه‌ی مالکیت را کمی بیشتر روشن کنیم. چند ملاحظه، درباره‌ی این‌که وقتی این گزاره‌های اخیر را اثبات‌شده می‌گیریم، چه دلالت‌های ضمنی از آن بیرون می‌آید و چه دلالت‌هایی از آن به دست نمی‌آید؟

❃ در برساختن چنین استدلالی، آدم نباید ادعا کند که یک «باید» را از یک «است» نتیجه گرفته است. در واقع، آدم می‌تواند از قبل این نگاه را که تقریباً همه پذیرفته‌اند، قبول کند که به‌لحاظ منطقی نمی‌توان روی خلیج بین «است» و «باید» پل زد. طبقه‌بندی و بررسی دستورالعمل‌های نظریه‌ی مالکیت لیبرتارین‌ها با این روش، بیشتر یک امر شناختی ناب است. این موضوع دیگر از دسته‌بندی‌های اخلاقی لیبرال مانند «انصاف» و «برابری» که فرد باید بر اساس آن‌ها رفتار کند، پیروی نمی‌کند، بلکه این‌جا مسأله‌ی صحت و حقیقت است که آدمی همیشه باید در پی آن باشد.

❃ ضمن اینکه به‌صرف عادلانه نامیدن، نمی‌توان مانع این احتمال شد که مردم قوانینی را که با این اصل ناسازگار باشند، پیشنهاد دهند یا حتی تحمیل کنند. واقعیت این است که درباره‌ی هنجارها هم، اوضاع خیلی شبیه به رشته‌های دیگر پژوهش علمی است. برای مثال این واقعیت که اظهارات تجربی معینی اثبات‌پذیرند و باقی نیستند، به این معنا نیست که همه فقط از اظهاراتی معتبر و عینی دفاع می کنند.

❃ امروزه، ممکن است افرادی حتی خودخواسته در اشتباه باشند، اما این باعث نمی‌شود تمایز بین موارد عینی و ذهنی یا بین درست و نادرست، ذره‌ای از اهمیتش را از دست بدهد. در عوض، باید افرادی که چنین می‌کنند را تحت عنوان ناآگاه یا دروغگویِ دانسته طبقه‌بندی کرد.

❃ درباره هنجارها نیز اوضاع از همین قرار است. البته که مردمانی هستند و تعداد زیادی هم هستند که هنجارهایی را که رواج می‌دهند یا حتی تحمیل می‌کنند، با در نظر داشتن معنایی از اثبات و توجیه که ارائه شد، نمی‌توان تحت عنوان «صحیح» طبقه‌بندی کرد، اما به هر حال این دلیل نمی‌شود که تمایز بین هنجارهای موجّه و غیر قابل توجیه از بین برود. همان‌طور که وجود مردم ناآگاه یا دروغگو دلیل نمی‌شود که تمایز بین مدعاهای عینی و ذهنی فرو ریزد.

❃ چه‌بسا که آن افرادی را که چنان گزاره‌های متفاوت و غیرمعتبری را رواج می‌دهند و تحمیل می‌کنند، می‌توان به‌نوبه‌ی خود تحت عنوان ناآگاه یا حتی دروغگو طبقه‌بندی کرد، به شرط آن‌که یک نفر دیگر برایشان روشن کرده باشد که گزاره‌های تحمیلی یا پیشنهادی جایگزین آنان، در گفتمان، قابل دفاع و توجیه‌پذیر نیست و هرگز نیز نخواهد بود.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 مالکیت و اصل عدم خشونت (۴) | ✍🏻 هانس هرمان هوپ

➣ @Notes_On_Liberty

❃ چنین کاری در موارد اخلاقی شاید حتی از موارد تجربی نیز توجیه بیشتری داشته باشد، از آنجاکه نفوذ اصل عدم خشونت و همچنین اصل تملّک نخستین از طریق کنش، به‌عنوان نتیجه‌ی منطقی و ضروری آن را باید از هرگونه اظهارات درست دیگر زیربنایی‌تر فرض کرد؛ چراکه آن چیزی را که معتبر و صحیح است باید به‌گونه‌ای تعریف کرد که همه، یعنی همه کسانی که طبق این اصل هر کنشی انجام می‌دهند، احتمالاً بتوانند بر سر آن توافق کنند و همان‌طور که همین جا نشان داده شد، برای این‌که بتوان زنده بود و اصلاً گفت‌وگو کرد، کمترین پیش نیازی که لازم است، پذیرش ضمنی این اصول است.

❃ و دلیل این‌که دیگر نظریه‌های مالکیت یعنی نظریه‌های غیرلیبرالی، توجیه‌پذیر نیستند چیست؟ نخست، باید گفت، همان‌گونه که اندکی بعد روشن می‌شود، همه مکاتب جایگزین لیبرالیسم، چه همه‌ی آن‌ها که تجربه شده‌اند و چه بیشتر مکاتب غیرلیبرالی که به لحاظ نظری پیشنهاد شده‌اند، حتی از آزمون نخست و صوری فراگیری نیز سربلند بیرون نمی‌آیند و تنها به‌خاطر همین یک واقعیت نیز زیر سوال می‌روند.

❃ همه‌ی این نسخه‌پیچی‌ها هنجارهایی را در چارچوب دستورالعمل‌های قانونی‌شان گنجانده‌اند که چنین ظاهری دارند: «برای برخی افراد آری و برای برخی دیگر نه.» به هر رو، چنین دستورالعمل‌هایی که حقوق یا تعهدات متفاوتی را برای دسته‌های گوناگون مردم مشخص می‌کنند، به دلایل ساده صوری، هیچ بختی ندارند که توسط هر شرکت‌کننده‌ی بالقوه‌ای در یک گفت‌وگو، منصفانه شناخته شده و پذیرفته شوند.

❃ تا زمانی‌که این تمایز ایجاد شده بین طبقات گوناگون مردم، آن‌طور شکل نگرفته باشد که برای هر دو طرف به‌عنوان حالت طبیعی اوضاع پذیرفته شده باشد، چنین دستورالعمل‌هایی مورد پذیرش نخواهد بود؛ زیرا پذیرش چنین دستورالعمل‌هایی به این معنا است که برخی گروه‌ها از مزایایی قانونی به بهای تبعیض معادلی علیه گروه‌های دیگر، بهره‌مند خواهند شد. بعضی‌ها، چه در میان آن‌هاکه برای انجام کاری اجازه یافته‌اند و چه از میان آن‌ها که اجازه نیافته‌اند، نخواهند توانست بر سر عادلانه بودن چنین دستورالعمل‌هایی توافق کنند.

❃ بیشتر پیشنهادهای اخلاقی جایگزین، چه آن‌ها که تجربه شده و چه آن‌ها که صرفاً به‌طور نظری پیشنهاد شده‌اند، باید به اجبار قوانینی مانند این استناد کنند: «برخی مردم تعهد دارند که مالیات بپردازند و برخی دیگر حق دارند آن را مصرف کنند» یا «برخی مردم می‌دانند چه چیزی برای شما خوب است و اجازه دارند به شما کمک کنند، اما شما اجازه ندارید بدانید چه چیزی برای خود آن‌ها خوب است و به‌نوبه‌ی خود کمکشان کنید» یا «برخی مردم هستند که حق دارند تعیین کنند چه کسانی بعضی چیزها را خیلی زیاد و چه کسانی خیلی کم دارند؛ بقیه موظف‌اند به تشخیص آن‌ها گردن نهند» یا حتی ساده‌تر «صنعت کامپیوتر باید برای یارانه‌ی کشاورزان هزینه پرداخت کند، همان‌طورکه شاغلان برای بیکاران و کسانی‌که بچه ندارند برای آن‌هایی که بچه دارند» یا برعکس. از همین‌روست که همه آن‌ها را می‌توان از فهرست مدعیان جدی هر دستگاه نظری معتبری از گزاره‌ها، مثلاً گزاره‌های مالکیت، حذف کرد؛ چراکه در همه‌ی آن‌ها از روی فرمول‌بندی صرفشان، به‌روشنی نمایان است که ویژگی «فراگیری» را دارا نیستند.

❃ حالا اگر این مسأله حل شود و نظریه‌ای غیرلیبرال ساخته شود که فقط شامل هنجارهایی فراگیر از جنس «هیچ‌کس اجازه ندارد فلان» یا «همه می‌توانند بهمان» باشد، آن‌وقت مشکل این مکاتب چه خواهد بود؟ حتی آن زمان هم چنین پیشنهادهایی به‌لحاظ اعتبار و صحت، بختی برای اثبات ندارند، اما این بار به‌خاطر ویژگی‌های مفادشان و نه به‌خاطر دلایل صوری. در واقع، آن جایگزین‌هایی که ادعای اعتبار خیالی‌شان را می‌توان به‌سادگی با دلایل صوری رد کرد، دست‌کم قابل تجربه هستند، اما می‌توان با دلایل محتوایی اثبات کرد که کاربست آن نسخه‌های پیچیده‌تری که آزمون فراگیری را از سر بگذرانند، مصیبت بار خواهد بود و حتی اگر کسی همه‌ی تلاشش را هم به کار ببندد آن‌ها به‌سادگی اصلاً قابل اجرا نیستند.

- ادامه دارد...

#مالکیت_خصوصی #حقوق_طبیعی
#اصل_عدم_خشونت #آزادی_فردی
#آزادی_اقتصادی #حقوق_فردی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 چالش دولت بزرگ و ناکارآمد! | ✍🏻 محسن رنانی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در تمامی سه دهه اخیر، همواره هم تمایل روزافزونی در بیشتر ارکان نظام وجود داشته است که دولت روزبه‌روز وظایف بیشتری بر عهده بگیرد و در عرصه‌های بزرگتری مداخله کند و بخش خصوصی و جامعه مدنی را عقب براند و هم جامعه پس از طی‌کردن یک دوره فرایند عادتی-شرطی‌شدن، اکنون به این خوگرفته است که از امنیت گرفته تا آب و برق، آهن و سیمان و نان و نوشابه، همه را و همه از دولت بخواهد.

❃ و حاصل این تمایل دو طرفه این شده است که اکنون در بودجه دولت برای ارتش و پلیس، بندر و انبار، گاز و مخابرات، سیب‌زمینی و پیاز، مترو و قطار، بندر و فرودگاه، مسجد و امام‌زاده، کتاب و قلم، حوزه و دانشگاه، روزنامه و سینما، صدا و سیما و هزاران قلم کالا و خدمت دیگر، بودجه تعیین می‌شود درحالی‌که بسیاری از آن‌ها را جامعه (بخش خصوصی)، خود می‌توانسته است تولید آن‌ها را بر عهده گیرد، اما یا دولت نگذاشته است یا جامعه تمایل نداشته است که چنین شود. اکنون به یادآوریم که این جامعه‌ی به‌رخوت‌نشسته و آن دولت فربه‌شده، در آینده‌ای نزدیک، با چالش‌های مهمی -که برخی را گفتیم و برخی را خواهیم گفت- نیز روبه‌رو خواهند شد.

❃ بدون درآمد سرشار نفت، نه چنین جامعه‌ای توان بر پای خود ایستادن دارد، و نه چنین دولتی توان مدیریت هیچ بحرانی را. دقت کنیم، دولتی که نمی‌تواند حتی خودش را مدیریت کند، یعنی مصوبات خود را در مورد خودش هم نمی‌تواند اجرا کند (نمونه خصوصی‌سازی در دو دهه گذشته) یا قوانین خودش را خودش هم قبول ندارد (نمونه عدم التزام عملی و نظری دولت نهم به قانون برنامه چهارم کشور) چگونه می‌تواند جامعه‌ای رخوت‌زده و بی‌اعتماد را با تجربه سی ساله‌اش در عدم التزام به مقررات، و اقتصادی که برای تأمین پودر لباسشویی‌اش هم به دولت -بگو به درآمد نفت- وابسته است در شرایط بحرانی مدیریت کند و آن را به تحرک و خلاقیت وادارد؟

#اقتصاد #اقتصاد_ایران #دولت
#دولت_بزرگ #سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۴۰) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ اخلاقیات مسیحی تمام خصوصیات جنبشی را که واکنشی در مقابل جنبش دیگر است، دارد و آن واکنش در مقابل باورهای دینی دیگری است. به همین دلیل می‌توان گفت که غایت و منظور آن منفی است و مثبت نیست و جنبه‌ی کنش‌پذیری…
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۴۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اعتقاد من آن است که اصول اخلاقی دیگری جز اصولی که از منابع مسیحیت ناشی است، باید دوش‌به‌دوش اخلاق مسیحی موجود باشد تا تجدید حیات اخلاقی آدمیان ممکن گردد. تا زمانی‌که جامعه هنوز به مقام کمال نرسیده است، به‌خاطر حقیقت باید خواهان اختلاف عقاید بود و مسیحیت هم از این حکم کلّی مستثنی نیست. لزومی ندارد که توجه مردم به اصول دیگر اخلاقی جز آنچه در دستگاه اخلاقی دین مسیحی هست، موجب شود که مردم اصولی را که در عیسی مسیح هست فراموش کنند. چنین غرض‌ورزی یا فراموشی بد است ولی همیشه نمی‌توانیم امید داشته باشیم که از آن در امان باشیم و باید گفت این بهایی است که برای کسب خیر بزرگی باید پرداخت. وقتی قسمتی از حقیقت ادعای آن کند که همه‌ی حقیقت است، باید به آن اعتراض کرد و اگر اعتراض‌کنندگان در اثر واکنشی که در آن‌ها پدید میآید به‌نوبه‌ی خود تعصب ورزند و ستمگری کنند، بر تنگ‌نظری آن‌ها باید تأسف خورد اما باید آن را تحمل کرد. اگر عیسویان نمی‌خواهند به کفار ستمگری کنند، به نفع حقیقت نخواهد بود که حقیقتی را که بر همه‌ی کسانی‌که با تاریخ ادبی سروکار دارند آشکار است، پنهان داریم و آن این است که قسمت مهمی از گران‌بهاترین و پرازرش‌ترین تعلیمات اخلاقی، کار انسان‌هایی بوده است که نه این‌که از مسیحیت خبر نداشتند، آن‌ها خبر داشته و آن را رد کرده بودند.

❃ ادعا نمی‌کنم که آزادی به وسیع‌ترین وجهش، که بیان همه‌ی عقاید و افکار ممکن باشد، به وضع فسادانگیز کثرت فرق و مذاهب فلسفی و دینی خاتمه خواهد داد. حقایقی که مردم تنگ‌نظر با تعصب به آن معتقدند در بسیاری از موارد بیان و تبلیغ خواهد شد و میزان عمل قرار خواهد گرفت به شدتی که گویی حقیقت دیگری در جهان موجود نیست و یا لااقل حقیقتی که بتواند در آن موثر واقع شود و محدودش کند وجود ندارد. قبول دارم که تمایل مردمی که به فرقه و مذهب خاصی تعلّق یابند با آزادی عقیده از میان نمی‌رود بلکه سخت‌تر می‌شود. حقایقی را که باید درک کرده باشند و درک نکرده‌اند، وقتی از دهان کسانی بشنوند که او را مدعی خود محسوب می‌کنند، به شدت رد می‌کنند. تأثیر سلامت‌بخش این کشمکش در پیروان آن فرقه‌ای که در این جنگ شرکت دارند، ظاهر نمی‌شود. اما در تماشاچیان بی‌طرف دیده خواهد شد. خطای بزرگ این نیست که در قسمت حقیقت با هم در جنگ شدید باشند، بلکه آن است که نیمی از حقیقت به آرامی خاموش و تباه گردد.

❃ تا زمانی‌که مردم می‌توانند به هر دو طرف گوش دهند جای امید هست. وقتی تنها به یک طرف گوش می‌دهند آن وقت است که خطای آن‌ها به غرض تبدیل می‌شود و حقیقت اثر خود را از دست می‌دهد و به افراط می‌گراید و به باطل تبدیل می‌شود. چون انصافی که میان دو طرف به داوری بنشیند و سخنان هر دو طرف را بشنود و بی‌طرفانه فتوی دهد بسیار کمیاب است، حقیقت مجال بروز ندارد مگر آنکه هر طرف آن، یعنی هر عقیده‌ای که جنبه‌ای از حقیقت را بیان می‌کند، نه تنها بیان شود بلکه چنان بیان شود که توجه شنونده را به خود جلب کند.

❃ پس دیدیم که برای بهبود نفس بشر (که سایر بهبودها نتیجه‌ی آن است) آزادی اندیشه ضرورت دارد و نیز چنین است آزادی بیان اندیشه و چهار دلیل ضرورت آزادی بیان را به اختصار ذکر می‌کنم:

اول: آنکه اگر عقیده‌ای را مجبور به خاموشی کنیم، آن عقیده ممکن است حق باشد و اگر منکر این شویم، قضاوت خود را مصون از خطا پنداشته‌ایم.

دوم: هرچند عقیده‌ی خاموش‌شده باطل باشد، ممکن است قسمتی از حقیقت را شامل باشد و اغلب چنین است. چون عقیده‌ی رایج یا عمومی در هر موضوعی هرگز همه‌ی حقیقت نیست، تنها با برخورد عقاید مخالف است که همه‌ی حقیقت فرصت تجلّی خواهد داشت.

سوم: اگر هم عقاید مقبول نه تنها بر حق باشند بلکه همه حقیقت باشند، اگر پیوسته آن را به مبارزه نطلبند، اعتقاد اغلب معتقدان به آن از نوع غیر عقلی خواهد بود و از اساس عقلانی آن بی‌خبر خواهند ماند.

چهارم: از این گذشته مفهوم حقیقی اعتقاد آن‌ها نیز در معرض خطر ضعف و تباهی خواهد بود و اثر حیاتی خود را در منش و در رفتار آنان از دست خواهد داد. این اعتقاد تنها ایمان رسمی شخص خواهد گردید و قدرت نیکی‌کننده‌ی آن از میان خواهد رفت و عرصه‌ای را که باید در آن اعتقاد واقعی مبتنی بر ایمان یا عقل جای گزیند، بیهودگی اشغال خواهد کرد.

📚 | درباره‌ی آزادی، جان استوارت میل

#آزادی #فلسفه #آزادی_فردی #آزادی_بیان
#آزادی_عقیده #جان_استوارت_میل #دین
#تعلیمات_دینی #اخلاق_دینی #اخلاق
➣ @Notes_On_Liberty