On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.9K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
📃 ارتداد تروتسکی! (۴) | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

❃ تروتسکی بعد از مرگ خود کاملاً از میان نرفت. بولانژریسم هم در فرانسه مدتی بعد از پایان زندگی ژنرال بولانژر بر‌جا ماند. در اسپانیا نیز هر چند دود‌مان دون کارلوس از میان رفته، اما هنوز کارلیست‌هایی در این کشور به جا مانده‌اند. این دست نهضت‌هایی که پس از مرگ رهبران‌‌شان سر بر می‌آورند، البته محتوم به شکستند.

❃ با این‌همه در همه‌ی کشور‌ها افرادی هستند که هر‌چند خود با خشک‌مغزی تمام به اندیشه برنامه‌ریزی فرا‌گیر یا همان مالکیت عمومی بر ابزار‌های تولید سر‌سپرده‌اند، اما هنگامی‌که با چهره واقعی کمونیسم روبه‌رو می‌شوند، هراس و بیم وجود‌شان را می‌گیرد. امید‌شان را از کف می‌دهند. این افراد رویای باغ عدن در سر دارند. از نگاه آن‌ها کمونیسم یا سوسیالیسم به معنی زندگی راحت در ثروت و بهره‌گیری کامل از همه‌ی آزادی‌ها و لذت‌ها است. تناقض‌هایی را که در ذات تصویر‌شان از جامعه کمونیستی وجود دارد، درک نمی‌کنند. کور‌کورانه از کنار همه‌ی خیالبافی‌های احمقانه چارلز فوریه و تمام یاوه‌گویی‌های وبلن گذشته‌اند. جانانه به این ادعای انگلس که سوسیالیسم، عرصه آزادی نا‌محدود خواهد بود، باور دارند. به‌خاطر هر چیزی که باب دل‌شان نیست، علیه کاپیتالیسم اعلام جرم می‌کنند و کاملاً قانع شده‌اند که سوسیالیسم آن‌ها را از شر همه‌ی تباهکاری‌ها و شرارت‌ها رها خواهد کرد. نا‌کامی‌ها و سر‌خوردگی‌های خود‌شان را به گردن بی‌عدالتی این نظام رقابتی «مجنون» می‌اندازند و امیدوارند که سوسیالیسم آن جایگاه بلند و درآمد بالایی را که حق آن‌هاست، نصیب‌شان کند. سیندرلا‌هایی هستند که آرزوی شاهزاده‌ای ناجی را در سر دارند که قدر امتیازات و فضیلت‌هایشان را خواهد دانست. بیزاری از کاپیتالیسم و پرستش کمونیسم، برای آن‌ها مایه‌ی دلداری است. آن بیزاری و این پرستش به آن‌ها کمک می‌کند که حقارت‌شان را پنهان کنند و کمبود‌ها و نا‌رسایی‌های خود را به گردن «سیستم» اندازند.

❃ این دست افراد در هوا‌خواهی‌شان از دیکتاتوری، همواره جانب دیکتاتوری دار‌و‌دسته خود‌شان را می‌گیرند. وقتی برنامه‌ریزی را مطالبه می‌کنند، چیزی که در سر دارند، همواره برنامه خود‌شان است و نه برنامه دیگران. اگر یک نظام سوسیالیستی یا کمونیستی بر‌جسته‌ترین جایگاه و بالا‌ترین در‌آمد را به خود آن‌ها اختصاص ندهد، هیچ گاه نمی‌پذیرند که آن نظام، سوسیالیسم یا کمونیسم واقعی و ناب است. از نگاه این افراد، ویژگی بنیادین کمونیسم واقعی و اصیل این است که همه‌ی امور در آن دقیقاً بر پایه اراده خود آن‌ها انجام می‌شود و همه‌ی مخالفان مجبور به اطاعت می‌شوند.

❃ این یک واقعیت است که بیشتر مردمان روز‌گار ما از اندیشه‌های سوسیالیستی و کمونیستی ملهم هستند، اما این به آن معنا نیست که در پیشنهاد‌ها و برنامه‌هایشان برای اجتماعی‌سازی ابزار‌های تولید و کنترل عمومی بر تولید و توزیع، هیچ تفاوتی با یکدیگر ندارند. بر‌عکس، یکایک گروه‌ها و حلقه‌های سوسیالیست متعصبانه با برنامه‌های همه‌ی گروه‌های سوسیالیستی دیگر مخالفند. فرقه‌های گوناگون سوسیالیستی، سر‌سختانه‌تر از هر کس دیگر با خود‌شان مبارزه می‌کنند.

❃ اگر نمونه تروتسکی -و مورد مشابه گرگور اشتراسر در آلمان نازی- داستان‌‌‌هایی استثنایی و تک بودند، نیازی به وا‌کاوی در آن‌ها نبود. اما این‌ها رخداد‌هایی اتفاقی و گاه‌به‌گاه نیستند؛ رویداد‌هایی عادی‌اند. پژوهش در آن‌ها دلایل روان‌شناختی محبوبیت سوسیالیسم و نیز امکان‌نا‌پذیری آن را هویدا می‌کند.

#استالین #تروتسکی #بلشویسم
#کمونیسم #سوسیالیسم #استبداد
#سوسیالیسم_ویرانگر #تروریسم
#دیکتاتوری_کمونیستی #شوروی
#تروریسم_کمونیستی #مارکسیسم
➣ @Notes_On_Liberty
📄 روشنفکران، بی‌اعتنا به حبس و زنجیر و تازیانه و اعدام از پا نمی‌نشستند...

➣ @Notes_On_Liberty

پس از سپهسالار، اندیشه‌ی آزادی و گسستن زنجیرهای استبداد، برای مردم روشنفکر ایران دیگر يک رویا نبود بلکه يک خواست عمومی و يک جبر تاریخی بود. چنان بود که روشنفکران، بی‌اعتنا به حبس و زنجیر و تازیانه و اعدام از پا نمی‌نشستند. مستشارالدوله کتاب «يک كلمه» می‌نوشت وصريحاً اعلام می‌کرد که دوای تمام دردهای اجتماعی و سیاسی و اقتصادی ایران يک كلمه‌ی «قانون» است و ملکم هم در لندن، روزنامه قانون می‌نوشت. شواهدی در دست است که حتی ناصرالدین شاه هم این ضرورت را دریافته بود و قصد داشت که پس از جشن‌های پنجاهمین سال به اصلاحاتی در کار اداره کشور دست بزند. اما عمرش وفا نکرد.

📚 | سپهر، عبدالحسین خان. یادداشت‌های ملک‌المورخین و مرآت‌الوقایع مظفری. با تصحیحات و توضیحات و مقدمه‌های: دکتر عبدالحسین نوائی. انتشارات زرین. پاییز ۱۳۶۸

#قاجار #مشروطه #قانون #جنبش_قانون
➣ @Notes_On_Liberty
📃 سوسیال‌دموکراسی، دولت رفاه؛ دست در جیب مردم!

➣ @Notes_On_Liberty

❃ قوانین اجتماعی‌ای که مورد تأیید جناح چپ است و تقریباً تمامی مردم از آن‌ها حمایت می‌کنند، تابع قانون بازده نزولی‌اند و نمی‌توانند به شکل نامحدود گسترش یابند بی‌آنکه دیگر منافع مشروع را به مخاطره افکنند. اعطای کمک هزینه به خانواده‌ها که تأمین مالی آن در کشورهایی مانند فرانسه از طریق مالیات بر درآمد صورت می‌گیرد، به نفع سرپرستان خانواده‌ها و سالمندان و به زیان جوانان و افراد مجردی که مولدترین بخش جامعه‌اند تمام می‌شود.

❃ در انگلستان، کمک‌هزینه‌ی غذا در کنار وضع مالیات‌های غیرمستقیم، به بازتوزیع مخارج گوناگون خانوارها انجامیده است. طبق آماری که در مجله‌ی اکونومیست در اول آوریل ۱۹۵۰ منتشر گردید خانوارهای چهارنفره‌ای که کمتر از ۵۰۰ لیره در سال درآمد دارند، به‌طور متوسط ۵۷ شیلینگ در هفته دریافت می‌کنند و در مقابل، ۶۷٫۸ شیلینگ در قالب مالیات‌ها و عوارض مختلف به خدمات اجتماعی پرداخت می‌کنند. نکته‌ی مهم پرداخت ۳۱٫۴ شیلینگ مالیات نوشیدنی‌ها و دخانیات است. در این‌جا این خطر وجود دارد که سیاست وضع قوانین اجتماعی و سیاست مالی یکدیگر را خنثی کنند. کاهش مخارج دولتی و مالیات‌ها در ۱۹۵۵ احتمالاً معنایی متفاوت از آن چیزی دارد که در سال ۱۹۰۰ می‌داشت. «جاده‌ی یک‌طرفه» در سیاست توهمی بزرگ است و تفکر یک‌سویه به فاجعه مینجامد.

📚 | افیون روشنفکران، رمون آرون

#اقتصاد #دولت_رفاه #مالیات
#خدمات_رفاهی #دزدی_پنهان
#چپاول_قانونی #سوسیالیسم
#سوسیال‌دموکراسی #دموکراسی
#بازده_نزولی #توهم_رفاه
➣ @Notes_On_Liberty
📃 چرا کمونیسم غیراخلاقی است؟

➣ @Notes_On_Liberty

❃ نقد اخلاقی، حداقل در عرصه سیاست و اندیشه، بیشتر متعلق به گروه‌های چپ خصوصا‌ً مارکسیست‌ها و کمونیست‌ها بوده است. آن‌ها با نظام اخلاقی، که برای خود پیش‌فرض می‌گیرند، به نقد مذهب، نظام فکری و کارکردی لیبرالیسم و اجزای مختلف فرهنگ و سنّت لیبرال یا مذهبی می‌پردازند. در این نوشته تلاش شده است تا در محورهای اساسی، اخلاقی‌بودن کمونیسم و شاخه‌هایش مورد بررسی قرار گیرد. در این راستا از اندیشمندان و نیز از شرایط وجوبی اخلاق و عمل اخلاقی سخن به میان آمده است.

۱- در اندیشه هابز:

هابز قائل است که تنها نقطه اتکای معرفت که نمی‌توان درباره آن تردید کرد، همانا حفظ و صیانت ذات و امنیت انسان‌ها است. بنابراین به نظر او آنچه به زیان جامعه است غیراخلاقی است و آنچه برای حفظ و بقای انسان لازم است اخلاقی است. (لویاتان)

با این مبنا، از آنجایی‌که اتفاقا کمونیسم و مارکسیسم به ناکارآیی‌های بسیاری منجر می‌شوند (در حوزه‌های نفی مالکیت خصوصی، نفی نظام قیمت‌های آزاد، برنامه‌ریزی متمرکز و...) که حداقل یک اقتصاددان به‌خوبی به آن‌ها واقف است. می‌توان با معیاری که هابز به دست می‌دهد، این مکاتب را کاملاً غیراخلاقی خواند. در حوزه عمل هم می‌توان به‌راحتی این امر را مشاهده کرد که کمونیست‌ها اگر بخواهند واقعاً به آرمان کمونیسم وفادار بمانند، همچون کمون پاریس در کمتر از چند ماه سقوط خواهند کرد و اگر بخواهند با این استدلال که هدف وسیله را توجیه می‌کند، ادامه دهند که اولاً اولین اصول اخلاقی خود را که عمل بر اساس اصول کمونیسم و مارکسیسم است، زیر پا خواهند گذاشت و ثانیاً همانند شوروی چنان دیکتاتوری وحشی و وحشت‌آوری را به‌وجود خواهند آورد که پس از چند دهه از هم می‌پاشد! که هر دوی این‌ها حفظ و بقای عامل انسانی را حداقل کمرنگ و تضعیف می‌کند و بر این مبنای اخلاقی، غیراخلاقی است.

۲- از بین بردن آزادی:

مارکسیسم و کمونیسم از آنجایی که عملاً با تحمیل یک‌سری از اهداف و اصول مشخص به انسان‌ها درصددند تا نتیجه‌ای را که از نظر آنان مطلوب است به‌وجود آورند، سبب از بین‌رفتن آزادی بشر می‌شوند. (هرچند خود، این امر را قبول ندارند و قصد دارند تا به قول خود آزادی حقیقی را برای بشر به ارمغان آورند!)

فراموش نکنیم که آزادی نه‌تنها خود مهم‌ترین فضیلت اخلاقی است بلکه بستر وجودی اخلاق است. بنابراین از این منظر که کمونیسم، آزادی را با به‌وجود آوردن یک دولت متمرکز متصلب، تحدید می‌کند، اولاً امکان عمل اخلاقی را از انسان سلب می‌کند، چراکه اخلاق تنها در حوزه انتخاب معنا دارد و در بستر آزادی، ولی کمونیسم با تحمیل «خوب‌ها» [از نظر خودشان] به اجتماع، حوزه انتخاب و در نتیجه حوزه عمل اخلاقی را به‌شدت محدود می‌کند. ثانیاً چون آزادی را به‌عنوان اولین ارزش اخلاقی زیر سوال می‌برد، می‌توان آن را به غیراخلاقی بودن متهم ساخت.

- ادامه دارد...

#کمونیسم #مارکسیسم #سوسیالیسم
#نقد_کمونیسم #توحش_کمونیستی
#آزادی #آزادی_فردی #اخلاق #اقتصاد
➣ @Notes_On_Liberty
📃 آزادی از نگاه مستشارالدوله | ✍🏻 جواد طباطبایی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ بحث مستشارالدوله درباره‌ی آزادی در نهایت اجمال است. اعلامیه حقوق بشر، در نخستین اصل، «آزادی» را به‌عنوان اساسی‌ترین اصل مطرح کرده بود و همه اصول دیگر از آن ناشی می‌شد. مفهوم liberté در زبان فرانسه، زمانی‌که میرزا یوسف خان رساله‌ی یک کلمه را می‌نوشت، هنوز معادلی در زبان فارسی نداشت.

❃ واژه‌هایی مانند «حریت»، که مستشارالدوله به‌کار می‌گیرد، در تعارض آن با بردگی فهمیده می‌شد و واژه‌ی «آزاد»، به معنای «آزادی از...» به‌کار می‌رفت و ربطی به مفهوم مجرد «آزادی» انسانی که قانون بیان اراده اوست و از قانون‌هایی تبعیت می‌کند که خود او گذاشته است، نداشت. بدین‌سان، آنچه میرزا یوسف خان در «فقره سیم(سوم)» از رساله‌ی یک کلمه میآورد، معادلی در اعلامیه حقوق بشر ندارد، بلکه او، با تلفیق چند اصل از اعلامیه، «حریت شخصیه» و امنیت فردی را به‌عنوان اصلی واحد میآورد. «حریت شخصی»، در رساله‌ی مستشارالدوله، «یعنی بدن هرکس آزاد است و احدی را قدرت نیست سیلی یا مشت به کسی بزند یا دشنام و فحش بدهد» اصل چهارم اعلامیه حقوق بشر «آزادی» را «توانایی انجام هر کاری» تعریف کرده بود که از آن ضرری به دیگری نرسد.

❃ بدین‌سان، برابر اعلامیه، دامنه «حقوق طبیعی هر فردی» را تنها گستره حقوق طبیعی دیگر اعضای جامعه محدود می‌کرد، اعلامیه آن حقوق را به رسمیت می‌شناخت و مرزهای آن را معلوم می‌کرد. در فلسفه سیاسی اعلامیه حقوق بشر، مفهوم «آزادی» مفهوم بنیادین به‌شمار می‌آمد و بر همه اصول دیگر اشراف داشت، میرزا یوسف خان نه‌تنها به اصل آزادی اشاره‌ای نمی‌کند، بلکه همه اصول دیگری را نیز که در فلسفه سیاسی اعلامیه حقوق بشر پیوندی با آن مفهوم داشت، از رساله خود حذف می‌کند. مستشارالدوله «حریت شخصیه» را در پیوند آن با کرامت جسم انسان و امنیت او میآورد و می‌نویسد که این حریت شخصیه تالی‌های بسیاری دارد. از جمله اینکه «احدی را درون خانه کسی حق دخول و تجسس نیست و هیچ کسی را به گناه دیگری عقوبت نمی‌توان کرد و کسی را با ظن مجرد نمی‌توان گرفت...» و از این بیان نتیجه می‌گیرد که «این نیز کانه قانون اسلام است.»

❃ در «فقره پنجم»، میرزا یوسف خان «مرافعه ظلم» را که بر «هرکس واجب است»، اصل اساسی قانون‌های فرنگستان می‌داند و می‌نویسد که «اغلب خوبی‌ها و آسایش و آبادی و امنیت فرنگستان از وجود این قانون است»، زیرا علّت اصلی آن «عدل و انصاف» است و خداوند نیز در آیه‌های بسیاری به آن «امر و ترغیب فرموده است.» او آزادی قلم و بیان را از نتایج این اصل و مندرج در تحت حکم امر به معروف و نهی از منکر می‌داند و می‌نویسد: از نتایج حسنه این قانون، اختیار و آزادی زبان و قلم شایع شده، هرکس، از اعلی و ادنی، هر چیزی که در خیر و صلاح و رفاه مملکت و ملت به خیالش برسد، با کمال آزادی می‌نویسد و منتشر می‌کند. اگر خیال و تصورات او مقبول امت باشد تحسین و در صورت عکس، منع و تقبیح خواهند کرد.

🗞 | روزنامه دنیای اقتصاد، چهار‌شنبه ۱۷ مهر ۱۳۹۸، بخشی از سخنرانی دکتر جواد طباطبایی به مناسبت صدودهمین سال انقلاب مشروطه. ۱۳۹۵.

#آزادی #قانون #مشروطه
#مشروطیت #آزادی_فردی
#حقوق_طبیعی #امنیت
#مستشارالدوله #مشروطیت
➣ @Notes_On_Liberty
👍1
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 افسانه‌های اقتصادی: افزایش مالیات دوایی برای کسری بودجه است! | ✍🏻 موری روتبارد ➣ @Notes_On_Liberty ❃ مردمی که با نیّت خیر نگران کسری بودجه هستند متأسفانه راه‌حلی غیرقابل پذیرش پیشنهاد می‌دهند: افزایش مالیات‌ها. درمان کسری بودجه با افزایش مالیات‌ها مثل…
📃 افسانه‌های اقتصادی: کسری‌ها عامل تورم است! - کسری‌ها هیچ کاری به تورم ندارند! | ✍🏻 موری روتبارد

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در دهه‌های اخیر ما همیشه کسری بودجه داشته‌ایم. واکنش همیشگی حزب «بیرون» از قدرت، حالا هر حزبی که باشد، تقبیح این کسری‌ها به‌عنوان علّت تورم دائم است. پاسخ دائم هر آن حزبی که «داخل» قدرت است نیز این است که کسری‌ها هیچ ربطی به تورم ندارند. «هر دو» اظهارنظری که در برابر هم می‌شود، افسانه است.

❃ کسری بودجه یعنی دولت فدرال بیش از آنچه از مالیات‌ها کسب می‌کند، خرج کرده است. آن کسری‌ها از دو مسیر قابل تأمین است. اگر آن‌ها با فروش اوراق قرضه خزانه‌داری به مردم تأمین شود، تورم‌زا نخواهد بود. هیچ پول جدیدی تولید نشده است؛ مردم و نهادها پولشان را از بانک‌ها می‌کشند تا اوراق قرضه بخرند و خزانه‌داری آن پول را خرج می‌کند. پول تنها از مردم به خزانه‌داری منتقل شده است و سپس برای اعضای دیگری از همان مردم خرج شده است.

❃ راه دیگر این است که کسری با فروش اوراق قرضه به سیستم بانکی تأمین شود. اگر این اتفاق بیفتد، بانک‌ها پول جدید را با ایجاد سپرده‌های بانکی جدید و استفاده از آن‌ها برای خرید اوراق قرضه تولید می‌کنند. پول جدید که به شکل سپرده‌های بانکی است، توسط خزانه‌داری خرج می‌شود و بنابراین به صورت پیوسته توسط اقتصاد هزینه می‌شود و قیمت‌ها را بالا می‌برد و موجب تورم می‌شود. در فرآیندی پیچیده بانک مرکزی آمریکا ذخیره‌ای به اندازه‌ی یک-دهم سپرده‌های بانکی برای آن‌ها ایجاد می‌کند و از این طریق آن‌ها را به تولید پول توانا می‌کند؛ بنابراین اگر بانک‌ها باید ۱۰۰ میلیارد دلار از اوراق قرضه جدید بخرند تا کسری را تامین کنند، بانک مرکزی در حدود ۱۰ میلیارد از اوراق قرضه «قدیمی» خزانه‌داری را می‌خرد. این خرید، ذخیره‌های بانکی را ۱۰ میلیارد دلار میافزاید و به بانک‌ها اجازه می‌دهد که سپرده‌ها یا پولی ده برابر این مقدار تولید کنند. کوتاه سخن آنکه دولت و نظام بانکی تحت کنترلش پول جدید «چاپ» می‌کنند تا کسری بودجه را بپردازند.

❃ بنابراین کسری‌ها تورم‌زا هستند تا جایی‌که از طریق نظام بانکی تامین شوند؛ تورم‌زا نیستند تا آنجاکه توسط مردم تامین شوند.

❃ برخی سیاستمداران به سال‌های ۱۹۸۲ تا ۸۳ اشاره می‌کنند که کسری زیاد شد و تورم پایین آمد و از آن به‌عنوان «شاهدی» آماری برای اثبات عدم ارتباط کسری و تورم استفاده می‌کنند. این مثال اصلاً اثبات‌کننده نیست. تغییرات سطح عمومی قیمت با دو عامل مشخص می‌شود: عرضه و هزینه پول. در آن دوره، بانک مرکزی با نرخ بالایی، چیزی در حدود ۱۵ درصد در سال، پول تولید کرد. بسیاری از این پول خرج کسری بودجه‌ای شد که افزایش یافته بود، اما از دیگر سو، کسادی شدید آن دو سال تقاضای پول را شدیداً افزایش داد (یعنی تمایل به خرج پول برای خرید کالا کاهش یافت) که واکنشی به از بین رفتن شدید کسب‌وکار بود. این افزایش موقتی تقاضای پول به هیچ وجه تورم‌زایی کسری بودجه را کمتر نکرد. در حقیقت وقتی اقتصاد دوباره بهبود یافت، هزینه‌کردن زیاد شد و تقاضا برای پول کاهش یافت؛ بنابراین هزینه‌کردن پول‌های جدید تورم را بالا برد.

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی_اقتصادی
#بودجه #تورم #مالیات #مداخله‌گرایی
#هزینه‌های_دولت #کسری_بودجه_دولت
➣ @Notes_On_Liberty
«در دولت‌های استبدادی، هر خانه یک حکومت جداگانه است. از این‌رو، آموزش و تربیت، که عمدتاً در روابط اجتماعی شکل می‌گیرد، در این دولت‌ها باید به‌گونه‌ای محدود باشد؛ همه‌ی آنچه انجام می‌گیرد، این است که قلب‌ها را با ترس آکنده سازند، و اصولی ساده از مفاهیم دینی را در ذهن‌ها حک کنند. دانش در چنین کشوری، تا حد فاجعه‌باری، خطرناک جلوه می‌کند.»

❈ مونتسکیو، روح‌القوانین، کتاب چهارم، فصل ۳
➣ @Notes_On_Liberty
📃 دستاوردهای لیبرالیسم کلاسیک در سده‌ی نوزدهم

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در سده‌ی نوزدهم، اصول آزادی فردی، دولت‌های قانونمند، صلح و وابستگی به نهادهای جامعه مدنی و بازار آزاد برای نظم اجتماعی و رفاه اقتصادی همه با هم در مفهومی به نام لیبرالیسم ادغام شدند. اگرچه مفهوم لیبرالیسم در اکثر دنیا به‌معنای اصلی خود برمی‌گردد اما در اواخر قرن نوزدهم این لغت در آمریکا معنای کاملاً متفاوتی نسبت به امروز داشت. اصطلاحاتی چون لیبرالیسم بازار، لیبرالیسم کلاسیک و آزادی‌گرایی فردی (libertarianism) بیشتر در حوزه‌های مختلفی استفاده می‌شود. در اواخر قرن نوزدهم، تنها مجسمه‌ای از لبیرالیسم به‌عنوان یک جنبش فکری و سیاسی باقی ماند و این تفکر جایگزین ایدئولوژی‌های نظام اقتصادی مشترک نظیر سوسیالیسم، فاشیسم، نژادگرایی، ناسیونالیسم، امپریالیسم و بنگاه‌مداری شد. با این حال لیبرالیسم کلاسیک که در قرن نوزدهم به نظام فکری اصلاح‌طلبان تبدیل شده بود توانست در این قرن به دستاوردهای چشمگیری دست پیدا کند. مخالفت با مرکانتیلیسم، انحصارات اجباری، امتیازات ویژه، ظهور و موفقیت اتحاد ضدقانون ذرت و جنبش عمومی تجارت آزاد، بحث‌های شدید در مورد آموزش‌های دولتی، توسعه و به‌کارگیری ایده آزادی وجدان به‌عنوان اصل پرچمدار لیبرالیسم بخشی از این دستاوردها بود.

❃ بررسی ایده‌های هربرت اسپنسر، یکی از برجسته‌ترین چهره‌های لیبرالیسم قرن نوزدهم می‌تواند بینش خوبی در خصوص ظهور و سقوط لیبرالیسم بدهد. ایده‌های ویلیام گراهام سامنر، روانشناس لیبرال آمریکایی که نسبت به عواقب ترک دولت محدودشده و احترام به حقوق برابر افراد هشدار داده بود نیز می‌تواند موجب درک بهتر لیبرالیسم آن دوران شود.

❃ به‌عنوان بخشی از پروژه محدودکردن قدرت دولت، نظریه‌پردازان متعدد لیبرال همچون جیمز مدیسون و بارون دو مونتسکیو از ایده تفکیک قوا دفاع می‌کنند، نظامی که طراحی شده تا قدرت‌های حکومت را به‌طور مساوی در بخش‌های اجرایی، قانونگذاری و قضایی توزیع کند. دولت‌ها باید بفهمند که لیبرال‌ها از این ایده دفاع می‌کنند که شهروندان حق دارند به تمام طریقه‌های ممکن، حتی خشونت و انقلاب اگر نیاز شد، علیه دولت نامطلوب، از نظر خودشان، قیام کرده و آن را به زیر کشند.

#لیبرالیسم #لیبرالیسم_کلاسیک #آزادی
#آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی #قانون
#اقتصاد_آزاد #بازار_آزاد #حقوق_طبیعی
➣ @Notes_On_Liberty
آب حیوان است گویی پیش بستان اِرَم
زنده‌رودِ او که دارد باغِ کاران بر کران!

مُلک ایران را که از اطراف عالَم خوشتر است
همچو شخصی دان که باشد از هنر او را روان

اصفهان او را سر و کرمان و شیرازش دو پای
ری یکی دست‌ست و دیگر دستش آذربایجان

«چون [عضدالدوله دیلمی] به شطّ زندرود رسید و نزول فرمود، و به آذینی هرچه شایسته‌تر، بارگاه برآورده، خیمه در خیمه و طناب در طناب کشیدند، و هر دو گروه به‌هم رسیدند، و هر دو جمع، از صورتِ حال یکدیگر مشاهده کردند، عضدالدوله استدعای آب کرده، قدحی آب فُرات (که از عراق آورده بودند) فراگرفت، و بریخت و گفت: با وجود زندرود، فرات، شُرب را نشاید!»

❈ ۱۸ام مهرماه، روز نکوداشت زاینده‌رود اصفهان است. زنده‌رود که از زاگرس سرچشمه گرفته و پس از نشاط‌بخشی به اصفهان، به تالاب گاوخونی می‌ریزد، پس از زندگانی و زندگی‌بخشی بلند خود، در دهه‌ی اخیر، در اثر مدیریت نادرست، رو به خشکی رفته است. هجدهم مهرماه، باهدف تلاش برای جلوگیری از خشکی کامل آن، روز نکوداشت زاینده‌رود نامیده شده است.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 رفتار ایران واکنشی و قابل مدیریت است (۱) | ✍🏻 محسن رنانی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ تجربه سیاست‌های جمهوری اسلامی در قبال غرب، به غرب نشان داده است که بسیاری از سیاست‌های ایران* «واکنشی» و انفعالی است. یعنی معمولاً اصل محوری نانوشته در تصمیمات سیاست خارجی ایران، مخالفت و تقابل با سیاست‌های آمریکاست. بنابراین در موضوعاتی که دو کشور مشترکاً ملاحظاتی دارند، اگر ایران ببیند آمریکا نسبت به چیزی مخالفت می‌کند، می‌کوشد تا بر اجرای آن پافشاری کند و بر عکس. این رفتار ایران یک فرصت استثنایی در اختیار آمریکا قرار داده است تا به‌طور غیرمستقیم رفتار ایران را به مسیرهای موردنظر هدایت کند و نتایج موردنظر را ببرد. این سناریو را آمریکا درمورد ایران بارها آزموده است و نتیجه نیز گرفته است.

❃ آشکارترین مورد این تجربه، در جنگ تحمیلی به وقوع پیوست. در جنگ تحمیلی هرچه غرب -با صدور انواع قطعنامه‌ها به‌ویژه قطعنامه‌های شورای امنیت- بیشتر بر لزوم پایان جنگ پافشاری می‌کرد، ما بیشتر بر ادامه ادامه آن تأکید می‌کردیم. به‌ویژه از وقتی‌که معلوم شد ایران به یک پیروزی قطعی و فراگیر در جنگ دست نمی‌یابد و خطر گسترش نهضت‌های اسلامی طرفدار ایران در جهان اسلام منتفی شده است، معلوم بود که ادامه جنگ به نفع غرب است. چراکه هم این تنش، به‌عنوان یک جزء اخلال ضروری برای تحریک پویایی سیستمی غرب عمل می‌کرد و هم با ایجاد فضای رقابت نظامی منطقه‌ای سودآوری فعالیت صنایع نظامی غرب را تضمین می‌کرد. در عین حال شدت این تنش به حدی نبود که خطری برای ثبات، امنیت و منافع غرب ایجاد کند.

❃ به‌عنوان نمونه دیگر، در قضیه بهره‌برداری از نفت دریای خزر توسط آذربایجان برخورد آمریکا منجر به واکنشی از سوی ایران شد که عملاً منافع آن را آذربایجان برد. مطابق قراردادهای ۱۹۲۱ و ۱۹۴۱ میان ایران و شوروی، بهره‌برداری از منابع دریای خزر به صورت مشترک میان دو کشور انجام می‌شود. این به معنی نوعی حاکمیت مشاع بر دریای خزر است و معنای ضمنی آن این است که هیچ‌کدام از دو کشور حق ندارد به صورت انفرادی برای بهره‌برداری از منابع دریای خزر با کشورهای دیگر اقدام کند. بنابراین هرگونه ورود کشور ثالث به حوزه خزر برای سرمایه‌گذاری در بهره‌برداری از منابع این دریا، مستلزم جلب موافقت دو کشور ساحلی این دریا (ایران و شوروی) بوده است. پس از فروپاشی شوروی، همه کشورهای تازه‌استقلال‌یافته نیز -طی توافقنامه‌هایی در سال‌های ۱۳۷۰ و ۱۳۷۳- بر پایبندی خود به این قراردادها تأکید کردند. بنابراین طبق این قراردادها و توافقنامه‌ها، آذربایجان حق نداشته است در مورد بهره‌برداری از منابع نفتی دریای خزر، به‌طور یک‌جانبه با کشورهای خارج از حوزه خزر عقد قرارداد کند. اما آذربایجان در پاییز ۱۳۷۳ برای بهره‌برداری از منابع نفتی خزر (حوزه آذری-چراغ-گونشلی)، قرادادی با کنسرسیومی از شرکت‌های نفتی آمریکایی، اروپایی، ترک و روس منعقد کرد.

[* مقصود نظام جمهوری در ایران است.]

➣ @Notes_On_Liberty
📃 رفتار ایران واکنشی و قابل مدیریت است (۲) | ✍🏻 محسن رنانی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ ایران البته به عقد این قرارداد اعتراض کرد. در مقابل آمریکایی‌ها اعلام کردند که اگر ایران هم در این کنسرسیوم باشد آن‌ها از آن خارج خواهند شد. در آن زمان ایران البته از سوی آمریکا در تحریم بود و شرکت‌های نفتی آمریکایی نباید با ایران همکاری می‌کردند. این موضع آمریکایی‌ها منجر به این شد که ایران برای نشان‌دادن بی‌اثر بودن تحریم آمریکا، بر لزوم مشارکت خود در این کنسرسیوم پای بفشارد. این نخستین گام برای پذیرش و مشروعیت‌دادن به اصل وجود کنسرسیوم بود. بدین طریق و با پافشاری ایران، آذربایجان ایران را هم به کنسرسیوم دعوت کرد و به این طریق کنسرسیوم شکل قانونی گرفت. بعدها اعضای کنسرسیوم به گونه‌ای عمل کردند که ایران عملاً کنار گذاشته شد و کنسرسیوم اکنون بدون حضور ایران به کار خود ادامه می‌دهد و دیگر هم بحثی از غیرقانونی بودن آن نیست. بنابراین یک بار دیگر رفتار واکنشی [نظام حاکم بر] ایران، به خارجی‌ها امکان این را داد که به زیان منافع ملّی ما، منافع خود را حداکثر کنند.

❃ از نظریه‌ی بازی‌ها آموخته‌ایم که این ویژگی (واکنشی‌بودن رفتار یکی از بازیگران) دست رقیب را برای طراحی بازی‌هایی که احتمال برد خودش در آن‌ها بسیار بالاست، باز می‌کند. بنابراین با این ویژگی رفتاری ایران، غرب به‌سادگی می‌تواند برخی مناقشه‌ها را ایجاد کند و با توجه به رفتار واکنشی ایران، آن‌ها را به سمت مطلوب خود هدایت کند. به‌عنوان نمونه دیگر، اکنون آمریکا عامدانه با مخالفت صوری با قرارداد صادرات گاز ایران به پاکستان و هند (و نهایتاً چین) می‌کوشد تا واکنش ایران را برانگیزد و روند عقد قراردادهای صادرات گاز ایران تسریع شود. بنابراین گرچه آمریکا گاهی به گونه‌ی ظاهری از مخالفت خود با قراردادهای گازی ایران سخن می‌گوید اما همه آن‌ها برای این است که ایران واکنش نشان دهد و عقد آن قراردادها را تسریع کند (در ادامه همین فصل در این مورد که چرا آمریکا منافع غرب در این است که گاز ایران هرچه زودتر به هند و چین صادر شود، صحبت خواهیم کرد).

❃ باز همین روش را در مورد تحریم‌های نفتی می‌توان دید. اگر آمریکا واقعاً از افزایش قیمت نفت نگران بود و آن را آسیبی برای اقتصادش می‌دید، هرگز وارد بحث تحریم‌های نفتی ایران نمی‌شد. چون روشن است که ایران یک صادرکننده‌ی عمده نفت است و فشار بر صنعت نفت ایران، موجب فشار بر بازار نفت می‌شود. اما در عمل می‌بینیم که آمریکا در سیاست‌های خود برخی تعاملات و مبادله‌های نفتی را نیز تحریم کرده‌اند. چرا؟ این کار دو منفعت دارد. یکی اینکه بحث تحریم نفتی ایران حتی اگر عملی نشود باز نوعی ریسک را وارد بازار نفت می‌کند و غرب به این وسیله می‌تواند افزایش قیمت‌ها را تسهیل کند. دیگر اینکه با پیش‌کشیدن بحث تحریم نفتی، غرب مطمئن می‌شود که ایران از حربه‌ی نفت برای ضربه استفاده نخواهد کرد. چراکه وقتی صحبت از تحریم می‌شود ایران خواهد کوشید تا با فروش نفت و با عقد قراردادهای بیشتر با انواع شرکت‌های غربی و سرمایه‌گذاری‌های مشترک نفتی نشان دهد که تحریم غرب بی‌اثر بوده است و ایران با صلابت به فروش نفت و عقد قراردادهای نفتی ادامه داده است. برای نمونه در فوریه ۲۰۰۷ (بهمن ۱۳۸۵) کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا طرحی را برای گسترش تحریم‌ها علیه ایران تصویب کرد. بر اساس این طرح، موسسه‌های مالی، بانک‌ها و شرکت‌های خارجی از شرکت در طرح‌های صنعت نفت و گاز ایران منع شده‌اند. این مصوبه همچنین محصولات پتروشیمی و گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) ایران را در فهرست تحریم‌های آمریکا قرار داد.

❃ تنها یک ماه بعد در تاریخ ۱۱ اسفند ۱۳۸۵ ایران قراردادی ده میلیارد دلاری برای فازهای یازدهم تا سیزدهم پارس جنوبی با شرکت شل و چند شرکت دیگر غربی منعقد کرد. رادیو ایران در برنامه‌های ۶ فروردین ۸۶ خود طی تفسیری و با مصاحبه با یکی از به‌اصطلاح کارشناسان، تمامی تلاش خود را به کار برد تا بگوید که این قرارداد ده میلیارد دلاری باعث نقض تحریم‌های آمریکا شده است و چه منافع عظیمی برای ما در بر دارد. بنابراین با توجه به رفتار واکنشی ایران، خود تحریم‌های نفتی غرب نیز در جای خود نوعی تضمین برای تداوم جریان نفت به سوی غرب است -نفتی که اگرچه مانعی ندارد که قیمتش بالا رود اما نباید صدورش متوقف شود!

- ادامه دارد...

#جنگ_زرگری #جدال_انرژی #تحریم
#جدال_نمایشی #تحریم‌های_اقتصادی
#تحریم_نفتی #تسریع_صادرات_گاز
#منافع_ملی #ایران #آمریکا
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 روشنفکران و سوسیالیسم (۴-۴) | ✍🏻 فردریش فون هایک ➣ @Notes_On_Liberty ❃ در یک‌صد سال گذشته آدمی چگونگی سازمان دادن به نیروهای طبیعت را آموخته است؛ شک نیست که این امر بسیار به ایجاد این عقیده کمک کرده است که همان‌گونه کنترل نیروهای اجتماعی به بهبود مشابه…
📃 روشنفکران و سوسیالیسم (۵-۱) | ✍🏻 فردریش فون هایک

➣ @Notes_On_Liberty

❃ ولی داستان به این‌جا خاتمه پیدا نمی‌کند. نیروهای مؤثر در جلب افراد به صف روشنفکران نیز در همین جهت عمل می‌کنند، و این خود نشان می‌دهد که چرا چنین عده‌ی کثیری از روشنفکران به سوسیالیسم تمایل دارند. البته در میان روشنفکران نیز مانند سایر گروه‌های مردم اختلاف عقیده وجود دارد؛ ولی چنین می‌نماید که روی‌هم‌رفته روشنفکرانِ فعال‌تر و باهوش‌تر و مبتکرتر غالباً به سوسیالیسم گرایش پیدا می‌کنند حال آنکه مخالفانشان اغلب افرادی از حيث توانایی پایین‌ترند. این حکم به‌ویژه در مراحل بدوی نفوذ آراء و اندیشه‌های سوسیالیستی مصداق دارد؛ بعدها گرچه بیرون از محافل روشنفکری، شخص ممکن است برای ابراز طرفداری از اعتقادهای سوسیالیستی به شجاعت نیازمند باشد، فشار افکار موافق سوسیالیسم در میان روشنفکران به‌حدی می‌رسد که شخص برای ایستادگی در برابر آن به نیرو و استقلال رای بیشتری محتاج می‌شود تا برای پیروی از آنچه به عقیده‌ی همگنانش نظریه‌ای پیشرو و تجددطلبانه است. مثلاً هرکسی که با هیأت‌های علمی دانشگاه‌ها به تعداد کثیر آشنا باشد، می‌داند که امروز درخشان‌ترین و موفق‌ترین مدرسان به اغلب احتمال سوسیالیست‌اند و اصحاب عقاید سیاسی محافظه‌کارانه‌تر باز به احتمال قوی اشخاصی متوسط و کم‌مایه (و فراموش نکنیم که از این نظر، اکثر مدرسان دانشگاه‌ها احتمالاً باید روشنفکر محسوب شوند نه متخصص). شک نیست که این امر به‌خودی‌خود یکی از عوامل مهم در سوق‌دادن جوانان به اردوگاه سوسیالیسم است.

❃ البته فرد سوسیالیست این امر را فقط دلیل بر این خواهد گرفت که امروز اشخاص هوشمندتر به‌ناچار سوسیالیست می‌شوند. اما چنین گفته‌ای به هیچ‌وجه توجيه ضروری یا حتی محتمل‌ترین دلیل نیست. دلیل اصلی چنین وضعی احتمالاً این است که، برای فردِ دارای توانایی استثنایی، که نظم موجود جامعه را می‌پذیرد، بسیاری راه‌های دیگر نیز به سوی قدرت و نفوذ باز است، اما تنها راه کسب قدرت و نفوذ برای افراد سرکش و ناراضی و ناخرسند که بتوان امید داشت بالاترین کمک را به تحقق آرمان‌های ایشان کند، کار روشنفکری است. از آن بالاتر اینکه فرد دارای توانایی درجه یک و متمایل به محافظه‌کاری قاعدتاً کار روشنفکری و چشم‌پوشی از پاداش‌های مادی مترتب بر آن را فقط به شرطی برمی‌گزیند که بتواند از آن کار فی حد ذاته لذت ببرد و، بنابراین، بیشتر احتمال دارد که به‌جای روشنفکر شدن به معنای اخص، دانشور متخصص شود، حال آنکه فرد تندرو غالباً فعالیت روشنفکری را نه هدف بلکه وسیله می‌شمارد، یعنی راهی برای کسب همان‌گونه نفوذ گسترده‌ای که روشنفکر حرفه‌ای از آن برخوردار است. از این‌رو، حقیقت امر احتمالاً این است که در میان بهترین مغزها، سوسیالیست‌ها به نسبت به‌مراتب بیشتری خویشتن را وقف آنگونه فعالیت‌های روشنفکری می‌کنند که در جامعه امروز ایشان را از تأثير قاطع در افکار عمومی بهره‌مند می‌سازد، نه اینکه افراد باهوش‌تر عموماً سوسیالیست باشند.

(پدیده آشنای دیگر مرتبط به این معنا این است که به هیچ دلیل نمی‌توان معتقد شد که توانایی فکری حقیقت درجه یک در میان غیریهودیان کمیاب‌تر از یهودیان است. با این‌همه، شک نیست که تقریباً همه‌جا جماعت روشنفکر به معنایی که ما این واژه را به‌کار می‌بریم یعنی مفسران و شارحان حرفه‌ای آراء و اندیشه‌ها به‌طور بی‌تناسب از عده‌ی کثیری افراد بهودی‌تبار تشکیل می‌شود. یهودیان ممکن است برای این کار قریحه‌ی خاصی داشته باشند و به یقین در کشورهایی که تعصبات نژادی و دینی مانع و عایقی در برابر ایشان در سایر زمینه‌ها ایجاد می‌کند، عمده امکانی که برای آنان وجود دارد، همین است. اینکه یهودیان ظاهراً بیش از افراد تبارهای دیگر پذیرای آراء سوسیالیستی می‌شوند احتمالاً بیشتر به این دلیل است که چنین نسبت بزرگی از روشنفکران از ایشان تشکیل می‌شود.)

➣ @Notes_On_Liberty
📃 روشنفکران و سوسیالیسم (۵-۲) | ✍🏻 فردریش فون هایک

➣ @Notes_On_Liberty

❃ نوع افرادی که به صف روشنفکران می‌پیوندند نیز با علاقه شدید آنان به تصورات کلّی و انتزاعی پیوند نزدیک دارد. نظریه‌پردازی درباره‌ی بازسازی سراپای جامعه، غذایی به‌مراتب بیشتر مطابق ذائقه‌ی روشنفکر فراهم می‌کند تا ملاحظات علمی‌تر و کوتاه‌مدت کسانی‌که هدفشان بهبود جزءبه‌جزء و تدریجی نظم موجود است. جاذبه‌ی اندیشه سوسیالیستی نزد جوانان عمدتاً مرهون خصلت رویایی و آرمانی آن است. یکی از سرچشمه‌های قدرت سوسیالیست‌ها که مکتب سنّتی آزادی‌خواهی متأسفانه از آن بی‌بهره است، همین شهامت واردشدن در افکار ناکجاآبادی است. این تفاوت به سود سوسیالیسم تمام می‌شود و دلیل آن هم نخست این است که نظریه‌پردازی درباره اصول کلّی برای کسانی‌که خاطرشان فارغ از بار شناخت واقعیات زندگی امروزی است فرصتی برای جولان قوه‌ی خیال فراهم میآورد، و دوم اینکه آن‌گونه نظریه‌پردازی از سویی شوق مشروع به فهم و درک اساس عقلی هرگونه نظم اجتماعی را ارضاء می‌کند و از سوی دیگر راه را برای به‌کار انداختن انگیزه‌ی سازندگی می‌گشاید که مکتب آزادی‌خواهی پس از پیروزی‌های بزرگی که کسب کرد دیگر کمتر میدانی برای آن باقی گذاشت. روشنفکر به حکم حالت روحی و فکری خویش به جزئیات فنی با دشواری‌های عملی بی‌علاقه است و آنچه به آن اقبال دارد افق‌های وسیع فراواقعی و نمای زیبای کل نظم اجتماعی است که نظام‌های برنامه‌ای مبّشر آن‌اند.

❃ آنچه به نفوذ سنّت آزادی‌خواهی ضربه مرگبار زد این بود که نظریه‌پردازی‌های سوسیالیست‌ها بیشتر مطابق ذوق روشنفکران از کار درآمد. همین‌که به نظر رسید خواست‌های اساسی مطرح در برنامه‌های آزادی‌خواهان برآورده شده، متفکران آزادی‌خواه سبک قدیم به جزئیات روی آوردند و از پروراندن فلسفه کلّی آزادی‌خواهی غافل ماندند و، در نتیجه، فلسفه مذکور از آن پس از حالت مسأله‌ی زنده‌ای که به نظریه‌پردازی‌های کلّی میدان بدهد، به در آمد. بدین ترتیب، در ظرف متجاوز از نیم‌قرن گذشته، فقط سوسیالیست‌ها بوده‌اند که چیزی در ردیف برنامه‌ای صریح و مشخص برای توسعه‌ی اجتماعی و تصویری از آن قسم جامعه که هدفشان بوده و مجموعه‌ای از اصول کلّی برای جهت‌دادن به تصمیم‌گیری‌ها در مسائل خاص عرضه کرده‌اند. حتی اگر آن‌گونه که من معتقدم بعضی تناقضات ذاتی در آرمان‌های سوسیالیست‌ها وجود داشته باشد و هرگونه کوششی برای اجرای آن‌ها به نتایجی یکسره غیر از انتظارات ایشان بینجامد، باز این واقعیت همچنان به جای خود هست که برنامه آنان برای ایجاد تغییرات، تنها برنامه‌ای در دوران اخیر بوده که در پیدایش و پرورش نهادهای اجتماعی تأثیر داشته است. سوسیالیست‌ها به این جهت الهام‌بخش روشنفکران و برانگیزاننده‌ی قوه تخیل آنان شده‌اند که فلسفه‌ی ایشان تنها فلسفه‌ی کلّی صریح ناظر بر مشی و سیاستگذاری اجتماعی و محل اعتقاد گروهی بزرگ بوده است و یگانه نظام با نظریه‌ای به‌شمار می‌رفته که مسائل جدید مطرح می‌کرده و افق‌های تازه به روی آدمیان می‌گشوده است.

❃ آنچه تحولات اجتماعی را در دوران مورد بحث تعیین می‌کرده است نه پیکار آرمان‌های متعارض و متخالف، بلکه تضاد بین وضع موجود و یگانه آرمان ناظر بر امکان ایجاد جامعه آینده بوده است که فقط سوسیالیست‌ها به مردم عرضه می‌کرده‌اند. از دیگر برنامه‌هایی که ارائه می‌شده کمتر برنامه‌ای بوده که به‌راستی جانشین و بدیلی در این زمینه محسوب شود. بیشتر این برنامه‌ها صرفاً حد وسط یا منزلی بین راه در فاصله میان انواع افراطی سوسیالیسم از یک‌سو و نظم موجود از سوی دیگر بوده‌اند. فقط کافی بوده کسی پیشنهادی حتی افراطی‌تر بدهد تا «باریک‌اندیشانی» که به حکم مزاج فطری اعتقاد داشته‌اند حقیقت همیشه به‌ناچار در حد وسط بین افراط و تفریط پیدا می‌شود، هر پیشنهاد سوسیالیست‌ها را معقول تلقی کنند. چنین به نظر می‌رسیده که حرکت تنها به یک‌سو امکان‌پذیر است و یگانه مسأله این است که این حرکت باید با چه سرعتی و تا کجا صورت بگیرد.

#روشنفکران #سوسیالیسم #چپ‌زدگی
#دشمنان_آزادی #سوسیالیسم_پنهان
#نظم_اجتماعی #تخیلات_سوسیالیستی
#روشنفکران_و_سوسیالیسم #هایک
➣ @Notes_On_Liberty
ناصح به طعن گفت که رو ترک عشق کن،
محتاج جنگ نیست، برادر! نمی‌کنم؛

شیخم به طنز گفت حرام‌ست می مخور
گفتم به چشم، گوش به هر خر نمی‌کنم.

این تقوی‌ام تمام که با شاهدان شهر
ناز و کرشمه بر سر منبر نمی‌کنم

❈ بیستم مهرماه، روز بزرگداشت شاعرِ عشق خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی، ناظم‌الاولیاء است. او از بلندآوازه‌ترین شاعران تاریخ ایران است، که نه‌تنها در ایران، بلکه فراتر از آن، دارای جایگاه جهانی است. عشق، شادزیستن، مستی و ستیز با مردم‌فریبی و ریاکاری، از مضامین اندیشه‌ی حافظ است که در اشعارش نمودارست؛ اندیشه‌های متعالی حافظ است که او را در دل‌های ایرانیان زنده و جاوید نگه داشته است.
«آن‌دم که به یک خنده دهم جان چو صراحی،
مستان تو خواهم که گزارند، نمازم»
یادش نغمه‌ی مستانه‌ی عاشقان باد!

➣ @Notes_On_Liberty
📃 گریزناپذیری ادعایی سوسیالیسم (۱) | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

❃ رهبران روشنفکر ملّت‌ها، مغلطه‌هایی را که در شرف نابودسازی آزادی و تمدن غربی هستند، پدید آورده و اشاعه داده‌اند. روشنفکران به‌تنهایی مسئول قتل‌عام‌هایی‌اند که از نشانه‌های ویژه‌ی قرن ما هستند. تنها آن‌ها می‌توانند این روند را وارونه کنند و راه را برای حیات دوباره آزادی هموار سازند.

❃ بسیاری از افراد بر این باورند که گریزی از پیدایی توتالیتاریسم نیست. می‌گویند که «موج آینده»، بشر را بی‌آنکه راه گریزی داشته باشد، به سوی نظامی می‌برد که در آن همه امور انسانی از سوی دیکتاتورهای قدرقدرت مدیریت می‌شود. مبارزه با فرمان‌های اسرارآمیز و ناشناخته تاریخ سودی ندارد.

❃ حقیقت این است که بیشتر افراد از جسارت و توانایی ذهنی لازم برای ایستادگی در برابر نهضتی همگانی، هر اندازه هم زیان‌بار و نسنجیده باشد، بی‌بهره‌اند. بیسمارک روزگاری عدم آنچه را که شجاعت مدنی یا به بیان دیگر، دلیری در پرداختن به مسائل عمومی از سوی هموطنانش می‌خواند، محکوم کرد. اما شهروندان دیگر کشورها نیز هنگامی‌که با خطر دیکتاتوری کمونیستی روبه‌رو می‌شدند، دلیری و عقلانیت بیشتری از خود نشان نمی‌دادند یا به‌آرامی و بی‌سروصدا یا با ترس و کم‌دلی ایراد‌هایی پیش پاافتاده را بر زبان میآوردند.

❃ نقد تنها برخی ویژگی‌های تصادفی برنامه‌های سوسیالیستی، مبارزه با سوسیالیسم نیست. با حمله به موضع بسیاری از سوسیالیست‌ها درباره کنترل طلاق و تولد یا اندیشه‌های آن‌ها پیرامون هنر و ادبیات، سوسیالیسم را رد نمی‌کنیم. مخالفت با پافشاری مارکسیست‌ها بر اینکه نظریه نسبیت یا فلسفه برگسون یا روان‌کاوی، مهملات «بورژوازی» است، کفایت نمی‌کند. آن‌هایی که تنها گناه بلشویسم و نازیسم را گرایش‌های ضدمسیحی‌شان می‌دانند، به‌گونه‌ای ضمنی باقی این برنامه‌های خون‌بار را یک‌سره تأیید می‌کنند.

❃ از سوی دیگر، ستایش نظام‌های توتالیتر به‌خاطر دستاوردهای ادعایی آن‌ها که هیچ ارتباطی با اصول سیاسی و اقتصادی‌شان ندارد، حماقت محض است. معلوم نیست که گفته‌هایی مبنی بر اینکه قطارها در ایتالیای فاشیستی طبق برنامه حرکت می‌کردند و تعداد تخت‌های نامرغوب هتل‌ها رو به کاهش بود، درست است یا خیر؛ اما این موضوع به هر روی اهمیتی در مسأله فاشیسم ندارد. هواخواهان این مشرب با فیلم، موسیقی و خاویار روسیه از خودبی‌خود می‌شوند. اما در کشورهای دیگر و تحت دیگر نظام‌های اجتماعی، موسیقیدانان بزرگ‌تری زندگی می‌کردند؛ فیلم‌های خوبی در دیگر کشورها نیز ساخته می‌شد و بی‌تردید مزه مطبوع خاویار نیز امتیازی برای ژنرال استالین نبود. زیبایی بالرین‌های روس یا ساخت یک نیروگاه بزرگ برق در دنایپر هم قتل‌عام کولاک‌ها را جبران نمی‌کند.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 گریزناپذیری ادعایی سوسیالیسم (۲) | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

❃ خوانندگان مجله‌های فیلم و طرفداران سینما به دنبال فیلم‌هایی دل‌انگیز و خوش منظره‌اند. نمایش‌های پرزرق‌وبرق اپرایی فاشیست‌ها و نازی‌ها و رژه گردان‌های ارتش سرخ، دوست‌داشتنی و خواستنی‌اند. گوش‌دادن به سخنرانی‌های رادیویی دیکتاتور سرگرم‌کننده‌تر از مطالعه‌ی رساله‌های اقتصادی است. کارآفرینان و فن‌شناس‌هایی که زمینه را برای پیشرفت اقتصادی می‌چینند، در انزوا فعالیت می‌کنند. کارشان مناسب آن نیست که روی پرده سینما به تصویر کشیده شود، اما دیکتاتورها که سخت سرگرم گستراندن مرگ و ویرانی‌اند، به‌گونه‌ای شگفت‌آور جلوی چشم عموم مردم هستند. با لباس نظامی بر تن، بورژوازی بی‌روح و پژمرده در لباس‌های ساده را از نگاه سینماروها پنهان می‌کنند.

❃ مسائل مربوط به سازماندهی اقتصادی جامعه برای گفت‌وگوی نه‌چندان جدی در میهمانی‌های متداول عصرانه مناسب نیست. همچنین در گردهمایی‌هایی عمومی‌ای که سخنرانی‌های غرّای عوام‌فریبانه در آن‌ها انجام می‌شود، به‌خوبی نمی‌توان به این مسائل پرداخت. این‌ها موضوعاتی جدی‌اند. به مطالعاتی دقیق و پر زحمت نیاز دارند. نباید با سبک‌سری به آن‌ها پرداخت.

❃ تبلیغات سوسیالیستی هیچگاه با مخالفتی آشکار روبه‌رو نشد. نقد ویرانگری که اقتصاددانان، بیهودگی و امکان‌ناپذیری برنامه‌ها و مشرب‌های سوسیالیستی را به‌میانجی آن نشان دادند، به شکل‌دهندگان افکار عمومی نرسید. دانشگاه‌ها نه‌تنها در اروپای قاره‌ای که در آن تحت مالکیت و مدیریت دولت بودند، بلکه حتی در کشورهای آنگلوساکسون، عمدتاً زیر سلطه‌ی فضل‌فروشان سوسیالیست و دخالت‌گرا بودند. سیاستمداران و دولتمردان که نگران بودند که مبادا محبوبیت خود را از کف دهند، با شور و شوق از آزادی دفاع نکردند. سیاست آرام‌بخشی که وقتی در مورد نازی‌ها و فاشیست‌ها به‌کار بسته می‌شد، نقدهای زیادی را به خود دیده بود، چندین دهه به‌گونه‌ای فراگیر در قبال همه‌ی دیگر گونه‌های سوسیالیسم به‌کار بسته شد. این سرخوردگی بود که نسل در حال رشد را به این باور رساند که پیروزی سوسیالیسم گریزناپذیر است.

❃ این درست نیست که توده‌ها با جوش و خروش در پی سوسیالیسم هستند و هیچ راهی برای ایستادگی در برابر آن‌ها وجود ندارد. توده‌ها به این خاطر جانب سوسیالیسم را می‌گیرند که به تبلیغات سوسیالیستی روشنفکران اطمینان می‌کنند. روشنفکران افکار عمومی را شکل می‌دهند، نه مردم عادی. این توجیهی سست از سوی روشنفکران است که باید در برابر توده‌ها سپر انداخت. آن‌ها خود، اندیشه‌های سوسیالیستی را پدید آورده‌اند و در گوش توده‌ها خوانده‌اند. هیچ کارگر یا کارگرزاده‌ای به گسترش برنامه‌های دخالت‌گرایانه و سوسیالیستی کمک نکرده.

❃ نویسندگان آن‌ها همه از محیطی بورژوازی بر آمده‌اند. مردم عادی نوشته‌های پیچیده ماتریالیسم دیالکتیک، دستنوشته‌های هگل، پدر مارکسیسم و ناسیونالیسم ستیزه‌جویانه آلمانی، کتاب‌های جورج سورل، ژانتیل و اشپنگلر را نمی‌خواندند. این نوشته‌ها توده‌ها را مستقیماً بر نمیانگیخت. این روشنفکران بودند که آن‌ها را رواج دادند.

❃ رهبران روشنفکر ملّت‌ها، مغلطه‌هایی را که در شرف نابودسازی آزادی و تمدن غربی هستند، پدید آورده‌اند و اشاعه داده‌اند. روشنفکران به‌تنهایی مسئول قتل‌عام‌هایی‌اند که از نشانه‌های ویژه قرن ما هستند. تنها آن‌ها می‌توانند این روند را وارونه کنند و راه را برای زندگی دوباره آزادی هموار سازند. نه نیروهای خیالی «تولیدی مادی»، بلکه خرد و اندیشه‌ها روند امور انسانی را تعیین می‌کنند. آنچه برای متوقف ساختن گرایش به سوسیالیسم و استبداد نیاز است، شجاعت اخلاقی و معرفت عمومی است.

#آزادی #میزس #آزادی_فردی
#توتالیتاریسم #روشنفکران
#سوسیالیسم #مارکسیسم
#استبداد #دشمنان_آزادی
#فاشیسم #مداخله‌گرایی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 ذهنیت جهادی علی شریعتی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ شریعتی بر پایه‌ی میراث عملیات تروریستی مریدان حسن صباح و میراث مبارزه‌ی قرمطیان گنوسی، قیام مردمی در محتوای ایرانی را شبیه شورش‌های دهقانان اروپایی می‌داند: «مردم تصمیم گرفته‌اند، آن‌ها را یک‌جا بکشند. و چون می‌دانند که دیگر راه بازگشت نیست و مرگ را انتخاب کرده‌اند، تردید ندارند. انتخاب مرگ به آنان قدرتی می‌بخشد که یک دِه را در برابر یک رژیم خون‌آشام به قيام وامی‌دارد و پیروز می‌کند!» (شیعه‌ی سرخ، صفحه‌ی ۱۶) شریعتی اسطوره‌ی قیام خود را به توده‌ها منتسب می‌کند، قيام شریعتی یک داستان تخیلی-اخلاقی است، «فرهنگ شهادتِ» او پرستش مرگ است: «یک شهید را نمی‌بینی که شیرین و آرام می‌میرد؟» شهید مسیحی با تأیید پیام الهی می‌میرد، اما شهید در نظر شریعتی با کشتن دیگران می‌میرد.

❃ شریعتی ادامه می‌دهد: «برای آن‌ ها که به روزمرگی خو کرده‌اند و با خود ماندگارند، مرگ، فاجعه‌ای هولناک و شوم زوال است، گم شدن در نیستی است. آن‌که آهنگ هجرت از خویش کرده است، با مرگ، آغاز می‌شود. چه عظیم‌اند مردانی که عظمت این فرمان شگفت را شنیده‌اند و بدان کار بسته‌اند که: بمیرید پیش از آن‌که بمیرید!؟» (کویر -نامه‌ای به دوستم)

❃ در یک نقیضه‌ی آشفته از «تزهایی درباره‌ی فوئرباخِ» مارکس، شریعتی می‌گوید: «هم‌چنان‌که کسی فقط هنگامی می‌تواند یک گلوله‌ی آتشین را درک کند، که گلوله به او اصابت کرده باشد، همین طور کسی می‌تواند یک مفهوم را بفهمد که در مسیر کاربرد آن مفهوم قرار گرفته باشد. در عمل است که حقیقت خود را نشان می‌دهد.»

❃ در متنی که به «فلسفه‌ی شهادت» اختصاص یافته، شریعتی رزمنده‌ی مجاهد را می‌ستاید: مرگ شهید تصادفی نیست، بلکه طراحی شده است: «رسیدن به امر مطلق از طریق مرگ خویشتن است.» «شهادت و حضور در صحنه حق و باطل تاریخ است.» «شهید نشان می‌دهد، و میآموزد و پیام می‌دهد، که در برابر ظلم و ستم، ای کسانی‌که می‌پندارید: «نتوانستن، از جهاد معاف می‌کند.»، و ای کسانی‌که می‌گویید: «پیروزی بر خصم هنگامی تحقق دارد که بر خصم غلبه شود، نه! شهید انسانی است که در عصر نتوانستن و غلبه نیافتن، با مرگ خویش بر دشمن پیروز می‌شود، و اگر دشمنش را نمی‌شکند رسوا می‌کند. و شهید قلب تاریخ است؛ هم‌چنان‌که قلب به رگ‌های خشک اندام، خون، حیات و زندگی می‌دهد.» (شهادت، صفحه ۵) «خون یک شهید قایق نجات است.» و «خون شهید نور شمعی است که بینایی می‌دهد.»

❃ چکیده‌ی نظر شریعتی درباره‌ی شهادت این است: شهادت دعوتی است به همه‌ی عصرها و به همه‌ی نسل‌ها: «اگر می‌توانی بمیران! و اگر نمی‌توانی بمیر!» (مجموعه آثار جلد ۱۹، حسین وارث آدم صفحه‌ی ۲۴۲)

📚 ذهنیت مجاهد، لورنت موراویک، ترجمه یدالله موقن

#شریعتی #جهاد #تروریسم
#بنیانگذاران_تروریسم_در_ایران
#شهادت #معجون_چپ‌زدگی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 چرا کمونیسم غیراخلاقی است؟ ➣ @Notes_On_Liberty ❃ نقد اخلاقی، حداقل در عرصه سیاست و اندیشه، بیشتر متعلق به گروه‌های چپ خصوصا‌ً مارکسیست‌ها و کمونیست‌ها بوده است. آن‌ها با نظام اخلاقی، که برای خود پیش‌فرض می‌گیرند، به نقد مذهب، نظام فکری و کارکردی لیبرالیسم…
📃 چرا کمونیسم غیراخلاقی است؟

➣ @Notes_On_Liberty

۳- از منظر حقوق طبیعی:

اگر به سنّت جان لاک و حقوق طبیعی او نزدیک شویم که بر مبنای آن انسان‌ها از یک‌سری از حقوق مسلّم طبیعی همچون حق مالکیت و غیره برخوردارند که هیچ فرد و نهادی حق سلب و تحدید آن‌ها را ندارد مگر آنکه خود آن انسان مایل به واگذاری آن باشد. در این حوزه به عقاید نوزیک در خصوص حقوق اخلاقی نزدیک می‌شویم، که بر طبق آن، حقوق طبیعی به صورت حقوق اخلاقی که به هیچ‌وجه قابل خدشه نیستند، مطرح می‌شوند و هرگونه آسیب رساندن یا تحدید این حقوق عملی غیراخلاقی است. کاری که کمونیست‌ها به وفور و با سادگی آب خوردن انجام می‌دهند.

۴- نقد اخلاقی اندیشه مارکس:

کسانی‌که گرایش چپ دارند، اصولاً لیبرالیسم را صرفاً از منظر اخلاقی می‌توانند مورد انتقاد قرار دهند و البته این کار را به‌صورتی رادیکال در تمام آثار اندیشمندان چپ از لنین تا فرانکفورتی‌ها می‌توان مشاهده کرد. اما به‌نظرم از منظر اخلاقی (که اتفاقاً چپ‌ها، لیبرال‌ها را متهم می‌کنند)، می‌توان به خود آن‌ها انتقادات سختی را وارد کرد. در این‌جا به اختصار چند مورد را عرض می‌کنم: (اصل این انتقادات را در کتاب رمون آرون می‌توانید پیدا کنید).

الف) دیکتاتوری پرولتاریا که مارکس در پی به وجود آمدن آن است، اتفاقاً یک دیکتاتوری کاملاً نخبه‌گرا است. چراکه بالاخره عده‌ای از نمایندگان کارگران و نخبه‌های آن جامعه زمام امور را در دست می‌گیرند و به اسم پرولتاریا بر همه حکمروایی می‌کنند و به نظر می‌رسد که مارکس آن‌قدر سطحی نبوده است که این دیکتاتوری نخبه‌گرا را نتواند پیش‌بینی کند، تنها گزینه‌ای که باقی می‌ماند؛ این است که مارکس بسیار مزورانه به پرولتاریا دروغ گفته باشد.

ب) مارکس در کتاب سرمایه خود معتقد است که نسبت سرمایه ثابت به سرمایه متغیر، ثابت است. اما هم او و هم ما می‌دانیم که سرمایه ثابت با پیشرفت تکنولوژی مداماً در حال افزایش است، بنابراین برای اینکه این نسبت که به‌زعم مارکس ثابت است، ثابت بماند، سرمایه متغیر نیز باید افزایش پیدا کند. بنابراین بهره‌وری و به تبع آن دستمزد کارگران باید مدام افزایش یابد که این سبب می‌شود وضع معیشتی کارگران به‌گونه‌ای نسبی هماره در حال افزایش باشد. باز هم مثل مورد قبلی باید پذیرفت که مارکس یا بسیار سطحی بوده است یا بسیار مزور و بر این مبنا قصد تحریک طبقه کارگر را داشته است تا به مقاصد و اغراضی که مدنظرش بوده دست یازد که قطعاً غیراخلاقی است. (با همان مبانی که چپ‌ها، لیبرال‌ها را متهم می‌کنند).

ج) مارکس و اصولاً تمام کمونیست‌ها و مارکسیست‌ها بیان می‌کنند که اساس مارکسیسم و کمونیسم؛ اومانیسم است. درحالی‌که آن‌ها به‌راحتی انسان‌ها را حداقل برای مدت‌های نه‌چندان کوتاه تا برقراری دیکتاتوری پرولتاریا به‌سادگی به دست فراموشی می‌سپرند و کاملاً از انسان استفاده ابزاری به عمل میآورند و حتی بخشی از انسان‌ها را (دهقانان، فئودال‌ها، بورژواها و...) را به بخشی دیگر ترجیح داده و حتی کینه و دشمنی از بخش اول را در دل انسان‌های بخش دوم که زمین متعلّق به آنان است می‌نشاند. اگر بخواهیم با نگاه به وقایع تاریخی و عملکرد نظام‌های کمونیستی این موضوع را بررسی کنیم که دیگر نمره مارکسیسم و کمونیسم بسیار وخیم‌تر از نمره لیبرالیسم است (که به‌خاطر همین چیزها بسیار به آن می‌تازند). همین استفاده ابزاری و عملی از انسان‌هاست که فاجعه کشتن ۲۰ میلیون گولاک (دهقانان و تاجران و پیشه‌وران خرده‌پا) در شوروی را پدید می‌آورد. زبان‌ها را از حلقوم‌ها بیرون می‌کشد، روشنگران، فیلسوفان، سینماگران و هنرمندان و همه آحاد فرهیخته را مجبور به فرار می‌کند. و حتی کوچک‌ترین اثر هنری را نیز سانسور می‌کند. یعنی می‌توان با قوّت ادعا کرد که مارکسیست-کمونیست‌ها با ادعای اومانیسم، با توجه به محدوده جغرافیایی حکمروایی خود، بیشترین قربانی را گرفته‌اند.

د) در این حوزه می‌توان نقد درونی فرانکفورتی‌ها از مارکسیست-کمونیست‌ها را نیز به میان آورد. (در این حوزه به کتاب آقای نوذری مراجعه شود) آن‌ها بیان می‌کنند که رویکرد قرن نوزدهمی که مارکسیست‌ها به عقل و علیت دارند سبب شده است تا به رادیکال‌ترین شکل، با روبنا دانستن اخلاق و فرهنگ و غیره و زیربنا دانستن ابزار مادی تولید و برقرار کردن یک رابطه علیت علمی! و عملی دانستن خود! به جنگ زندگی رفته و به دستکاری فرهنگ و اخلاق اجتماع و سایر نمودها دست بزنند و حتی با جداکردن ارزش از واقعیت به تعریف کردن اینکه هنر خوب! چیست بپردازند که با توجه به اصول منظومه اخلاقی پس از قرون وسطی یعنی رواداری، آزادی، انسان‌گرایی و غیره، کاملاً غیراخلاقی است.

- ادامه دارد...

#کمونیسم #مارکسیسم #سوسیالیسم
#نقد_کمونیسم #توحش_کمونیستی
#دیکتاتوری_پرولتاریا #مارکس #سرمایه
#آزادی #آزادی_فردی #اخلاق #اقتصاد
➣ @Notes_On_Liberty
👍2
📃 منطق متفاوت دو گونه‌ی تکوین ملّت در اروپا و ایران | ✍🏻 جواد طباطبایی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ وضع مسیحیت در اروپا پرتعارض بود؛ اگرچه بشارت انجیلی بیشتر ناظر بر تهذیب اخلاق فردی بود، اما همین بشارت انجیلی بر پایه‌ی نظریه‌ی دوگانه‌ی عهد عتیق و حقوق رُمی تفسیر و به نظریه‌ی امّت واحد کلیسای کاتولیکی -به‌معنای نهادی که متکفّل امور دین و دنیای امّت مسیح بود که در زبان لاتینی از آن به respublica christiana تعبیر شده است- تبدیل شد. با فروپاشی این نظام خلافت امّت عیسوی، که از اقوامی گوناگون با ویژگی‌های متعارض فراهم آمده بود، هر یک از این اقوام تعیّن خاص خود را پیدا کردند و در جریان روند تاریخی طولانی اجتماع، از بخشی از «ملّت» عیسوی، یعنی nation در معنای قدیم، به ملّت، یعنی nation در معنای جدید آن، تبدیل شدند.

❃ نکته‌ی مهم برای فهم دو تحول متفاوت ایران و کشورهایی اروپایی در همین اشاره نهفته است که ملّتی را که هرگز جزئی از امّتی نبوده است، نمی‌توان با دستگاه مفاهیم امّت واحد فهمید و فروپاشی آن توضیح داد. این دو گونه‌ی زایش ملّت از منطق واحدی تبعیت نمی‌کنند و، از این حیث، در حالی‌که آن ملّت نخست برای توضیح خود نیازی به ایدئولوژی ملّی‌گرایی ندارد، اما این گونه‌ی دوم ملّت، زمانی که تعیّن پیدا می‌کند عناصری از یک نظریه‌ی ملّی‌گرایی را ایجاد می‌کند. منطق این دو گونه‌ی تکوین ملّت، در ایران و در کشورهای اروپایی، با آن‌چه در محدوده‌ی دو گونه‌ی خلافت در جهان اسلام گذشته تفاوت‌های اساسی دارد.

#ایران #ملت #دولت #ناسیونالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
«آزادی چیزی نیست جز کارهایی که افراد حق انجام دادن آن را دارند و جامعه حق جلوگیری از آن‌ها را ندارد... آنجاکه استقلال فردی و زندگی و هستی فردی آغاز می‌شود حوزه‌ی صلاحیت حاکمیت [دولت] پایان می‌پذیرد... [زیرا] حاکمیت، کرانمند، محدود و نسبی است.»

❈ بنژامن کنستان، شور آزادی
➣ @Notes_On_Liberty