On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.9K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
«کوهی همّ خود را مصروف آن عده از مسائلی کرد که ارشمیدس و آپولونیس طرح کرده بودند و منجر به معادلات بالاتر از درجه دوم می‌شد و بعضی از آن‌ها را حل کرد و شرایط قابل‌حل بودن آن‌ها را مورد بحث قرار داد. تحقیقات او در این باره از بهترین آثار هندسی است. از تفحص در آثار ریاضی کوهی، معلوم می‌شود که وی در ریاضیات تبحر کامل داشته است.» (جرج ساتن)

❈ ۲۳ام مهر ماه سالروز راه‌اندازی رصدخانه دیلمی است، این روز را بزرگداشت ابوسهل بیژن کوهی، موسس این رصدحانه می‌نامیم؛ بیژن پسر رستم کوهی، ریاضی‌دان، ستاره‌شناس و مخترع ایرانی اهل تبرستان بود که در روزگار عضدالدوله و شرف‌الدوله دیلمی می‌زیست. پرگار تام اختراع اوست؛ رساله فی استخراج مساحه الجسم المکانی، رساله فی البرکار التام و العمل به، رساله فی معرفت مایری من السما و البحر، رساله فی استخراج ضلع المسبع فی الدائر، المسائل الهندسه، زیادات لکتاب اقلیدس فی المعیات، برخی از آثار او هستند.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 فساد اخلاق ملّی، روزبه‌روز ایران را زبون‌تر و مردمش را بیچاره و ناتوان‌تر می‌کند... | ✍🏻 اوژن فلاندن

➣ @Notes_On_Liberty

ژان-باتیست اوژن ناپلئون فلاندن (۱۸۰۹-۱۸۸۹) نقاش، معمار، خاورشناس، و سیاستمدار فرانسوی بود که در سال ۱۲۱۹ خورشیدی (۱۸۴۰)، در روزگار محمدشاه قاجار، به سفارش فرهنگستان هنرهای فرانسه برای تهیه گزارش‌ها و تصویرهایی از آثار باستانی ایران، با همراهی معماری به نام پاسکال کوست به ایران می‌آید. متن زیر بخشی از سفرنامه‌ی او، دربردارنده‌ی اظهار نظرات وی درباره‌ی اخلاق ملّی ایرانیان است که او آن را رو به فساد دانسته:

در این مملکت بزرگی تقریباً نصف اراضی‌اش خشک بی آب و علف و سرتاسر نمکزار است از این سبب هیچ‌کس بدان‌ها پا نمی‌گذارد و همه از آن دوری می‌جویند. این زمین‌ها بیشتر در مشرق یعنی بیابان‌های خراسان، یزد و کرمان است که برعكس نواحی غربی، که پرآب و مسکونی‌اند، لم‌یزرع و بیابانی هستند. در جایی‌که نمی‌شود جمعيت یک شهر ایران را حساب کرد به‌طریق اولی مسلّم می‌شود که نمی‌توان جمعیت کلّی ایران را سرشماری و حساب کرد و در حسابی که سیاحان کرده و جمعیت ایران را دانسته‌اند، تفاوت زیاد است.

شهرها عموماً ویران، دهات کم و از یکدیگر مسافت زیاد دارند. سوای اصفهان، تهران و تبریز که بالنسبه جمعیت معتنابهی دارند دیگران کم‌جمعیت‌اند. درست است که ایران قبایل چادرنشین زیاد دارد، لیکن نمی‌شود آن‌ها را جزو جمعیت محسوب داشت. با گفته‌های بالا چنین نتیجه می‌گیریم که در نسبت جمعیت و اراضیش تفاوت کلّی هست و این دو را ابداً نمی‌توان مقایسه کرد.

تصور می‌کنم کسانی‌که جمعیتش را کمتر از هفت میلیون می‌دانند به خطا رفته باشند. بعضی نُه و دیگران سیزده میلیون دانسته‌اند. گمان می‌کنم این رقم آخر صحیح باشد. اگر بیش از این رقم جمعیتش نشود به‌طور یقین کمتر نخواهد بود؛ زیرا اگر تاریخ ایران را بخوانیم و قوت و زورمندی‌اش را به یاد آوریم و به خاطر گذرانیم که این کشور از قدیم تا حال پیوسته وجود داشته و هرگز از میان نرفته، محقّق می‌شود که غیرممکن است جمعیتش کمتر از دوازده میلیون بوده باشد.

علّت کم‌جمعیتی ایران چیست؟! به نظر من جهات بسیار دارد از جمله جنگ‌های داخلی، فتوحات روس‌ها، وضع حکومت ایران، ستمکاری بیگلربیگی‌ها و تعدی بزرگان است. یکی از علل عمده‌ی کم‌جمعیتی ایران زمین‌لرزه‌هاست که هر چند وقت یکی از شهرهای ایران را آسیب رسانده و هزاران نفر را به زیر آوار و خاک تلف کرده است.

فساد اخلاق ملّی، و بسیاری معایب دیگر نیز که مردان را فقیر و دردمندتر می‌سازد عللی هستند که روزبه‌روز ایران را زبون‌تر و مردمش را بیچاره و ناتوان‌تر می‌کند.

📚 | سفرنامه اوژن فلاندن، سیاستمدار و خاورشناس فرانسوی، ص ۴۱۶.

#ایران #اخلاق_ملی #اخلاق #فساد
#سفرنامه #سفرنامه‌نویسی #فلاندن
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 در فردیّت (۲) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ در خارج از آلمان تنها تعداد اندکی از مردم معنی تعلیماتی را که ویلهلم فون هومبولت دانشمند و سیاستمدار بزرگ آلمانی موضوع اصلی رساله‌ی خود قرار داده است درک می‌کنند و آن این است که «کمال آدمی یعنی آنچه نفس جاویدان و استوار…
📃 در فردیّت (۳)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ شاید با من موافقت شود در اینکه خوب است مردمان فهم خود را به‌کار برند و نیز در اینکه با فهم و ادراک دنبال عادات‌ورسوم رفتن و حتی گاه از عادات روز منحرف‌شدن بهتر از کورکورانه تقلید کردن است. همه تا حدی قبول دارند که ادراک ما باید از آنِ خود ما باشد اما همه با من موافق نیستند که امیال و انگیزه‌های ما نیز باید استقلال داشته باشند. داشتن امیال و انگیزه‌های مستقل شخصی خطرناک نیست و موجب تباهی نخواهد شد؛ زیرا امیال و انگیزه‌های ما همان‌قدر جزء وجود هستند که اعتقادات و خودداری‌های ما. انگیزه‌های قوی وقتی خطرناک می‌شوند که اعتدالی در شخصیت نباشد؛ یعنی هنگامی‌که تنها بخشی از تمایلات و خواسته‌های ما قوی شوند و بخش دیگری که باید با آن‌ها همزیست باشند، ضعیف و ناتوان بمانند. اگر مردمان کار بد می‌کنند، به آن علّت نیست که تمایلاتشان قوی است بلکه به این دلیل است که وجدانشان ضعیف است. اما بین شدت انگیزه‌های ما و ضعف وجدانمان نسبت مستقیم وجود ندارد و رابطه‌ی طبیعی برخلاف آن است. اگر بگوییم در شخصی تمایلات و احساسات متنوع‌تر و قوی‌تر از شخص دیگر است، بیان کرده‌ایم که مواد خامی که طبیعت آدمی از آن ساخته شده است در او بیشتر به کار رفته و در نتیجه ممکن است استعداد او برای ارتکاب شر بیشتر باشد. اما مسلماً استعداد او برای نیکی کردن هم بیشتر خواهد بود. انگیزه‌های قوی نامِ دیگری برای انرژی است. انرژی را ممکن است در راه بد به کار انداخت اما شخص با انرژی ممکن است به‌مراتب بیشتر از شخص فرسوده و خمود مصدر کارهای نیک شود. کسانی‌که سرمایه‌ی طبیعی آنان از احساسات، زیاد است می‌توان از قدرت احساسات آن‌ها در راه نیک استفاده‌ی فراوان برد. همان استعداد طبیعی که عواطف شخص را زنده و نیرومند می‌کند، می‌تواند موجب شود که عشق، فضیلت و استواری در پارسایی در او به مقامی بلند رسد. با تربیت این ودایع طبیعی است که اجتماع وظایف خود را انجام می‌دهد و منافع خود را حفظ می‌کند و نه با تباه کردن موادی که نوابغ و قهرمانان جهان از آن ساخته شده‌اند؛ زیرا جامعه نمی‌داند قهرمان را چگونه باید ساخت.

❃ شخصی که امیال و محرک‌های او مال خود او است، یعنی تجلّی طبیعت شخص او است و چنان است که توسط طبیعت خود او پرورانده شده و از آن شکل پذیرفته است، شخصی است که می‌گوییم دارای منش (character، شخصیت) است. آن‌کس که انگیزه‌های او و امیال او از خودش نیست منش هم ندارد. هم‌چنان‌که ماشین بخار دارای منش نیست. اگر گذشته از اینکه تحریکات و تمایلات او مال خودش است نیرو هم داشته باشد و در زیر حکم اراده‌ی قوی نیز باشد، می‌گوییم منش نیرومند (با انرژی) دارد. آن کس که معتقد نباشد در جامعه باید فردیت امیال و انگیزه‌ها تشویق شود، باید در نتیجه معتقد باشد که جامعه احتیاجی به طبیعت‌های قوی ندارد و لزومی ندارد که نیرویی در اجتماع وجود داشته باشد.

❃ در شکل‌های ابتدایی‌تر جوامع ممکن است نیروهای فردیت اشخاص از نیرویی که خود جامعه برای برقراری نظم داشته قوی‌تر بوده است. زمانی عنصر اصالت و فردیّت چنان قوی بوده است که اصولی که تشکیل جامعه‌ای بر آن است، ناچار به کشمکش با این نیروها بوده است. در آن زمان اِشکال این بوده که مردانی را که تن و جان نیرومند داشته‌اند ترغیب کنند از قواعد جامعه، که لازمه‌ی رعایت آن سرکوب‌کردن انگیزه‌های فردی بوده است، اطاعت کنند. برای رفع این اِشکال، قانون و نظم، حکم خود را بر شخصیت تمامی افراد جاری ساخت و ادعا کرد که همه‌ی شخص انسان در اختیار او است تا در نتیجه بتوانند بر منش او حکومت کند و جامعه جز به این وسیله راهی برای حکومت نیافته بود. اما امروز جامعه بر افراد مسلّط است و خطری که انسان را تهدید می‌کند، طغيان ذوق‌ها و انگیزه‌های فرد نیست بلکه کاهش و مسکنت این ذوق‌ها و انگیزه‌ها است. زمانی کسانی‌که به علّت مقام یا به علّت تفوق شخص خود برتر از دیگران بودند، حرص‌ها و آزها و هوس‌هایشان پایبند قوانین و مقررات جامعه نبود و می‌بایست هوس‌های آنان را زنجیر کرد تا دیگران به ایمنی زیست کنند اما آن زمان گذشته است. در زمان ما مردم از برترین تا پست‌ترین طبقات اجتماعی، گویی پیوسته در زیر نظر ناظری کینه‌توز و وحشت‌انگیز زندگی می‌کنند. فرد و خانواده، نه‌تنها در چیزهایی که به دیگران مربوط است بلکه همچنان در اموری که صرفاً به شخص آن‌ها بستگی دارد، نمی‌پرسند «من چه چیز را ترجیح می‌دهم؟» یا «چیست که با اخلاق و منش من سازگار است؟» یا «چیست که باعث شود آنچه در من بهتر و برتر است تجلّی کند و پرورش یابد و بارور شود؟».

➣ @Notes_On_Liberty
📃 در فردیّت (۴)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اما از خود می‌پرسند «چیست که با مقام اجتماعی من مناسبتر است؟»، «کسانی‌که از لحاظ جاه و مال هم‌سنگ من هستند چگونه رفتار می‌کنند؟» یا (بدتر از همه) «کسانی که از لحاظ جاه و مال از من برترند عادتاً چگونه رفتار می‌کنند؟» نمی‌خواهم بگویم که این دسته اشخاص آنچه را مرسوم است بر تمایلات خود ترجیح می‌دهند زیرا بر ذهن آن‌ها نمی‌گذرد که جز پذیرفتن آنچه مرسوم است تمایلی داشته باشند. به این ترتیب نفس خود را در زنجیری اسیر کرده‌اند. حتی آنچه صرفاً برای خوشی و تفریح می‌کنند چیزهایی‌ست که رسم است و دیگران نیز می‌کنند. ذوق‌های آنها بسته به ذوق جمعیت است. انتخابشان از چیزهایی است که مرسوم و معمول است. داشتن ذوقی انفرادی و رفتاری نامرسوم در نظر آن‌ها خیانت است و باید از آن دوری کرد. در راه تقلید دیگران چندان پیش می‌روند و تا حدی از پیروی طبع فردی خود پرهیز می‌کنند که دیگر طبعی برای آنان باقی نمی‌ماند. استعدادهای انسانی آنان پژمرده می‌شود و از گرسنگی می‌میرد. دیگر نمی‌توانند چیزی را به‌شدّت بخواهند یا لذّتی خاص داشته باشند و معمولاً اعتقاد و احساسی که زاده‌ی شخص آن‌ها باشد ندارند. حالا می‌پرسم آیا چنین وضعی مطلوب هست یا نیست؟

❃ اگر پیرو تعلیمات کالوین باشیم، چنین وضعی مطلوب است. بر طبق نظر کالوین بزرگترین گناه آدمی آن است که از خود اراده داشته باشد. در نظر او همه‌ی نیکی‌هایی که در استعداد بشر است از متفرعات اطاعت است. باید چنین باشی و جز این نباشی و راه دیگری در پیش تو نیست. «آنچه آدمی به انجام آن مکلّف نیست انجام دادنش گناه است.» چون طبیعت بشری بر فساد است، راه نجات آدمی در آن است که طبیعت بشری را در خود بمیراند. در نظر کسی‌که پیرو چنین نظریه‌ای است نابودکردن همه‌ی استعدادها و قابلیت‌ها و تمایلات آدمی کار بدی نیست: انسان به هیچ استعدادی جز تسلیم در مقابل اراده‌ی خداوندی نیازمند نیست: استعدادی که جز در این راه به کار افتد نداشتن آن بسی بهتر است. اصول تعلیمات کالوینیزم چنین است و حتی بسیار کسان که خود را پیرو کالوین نمی‌خوانند با اندکی تخفیف به همین اعتقاد معتقدند. اما تخفیفی که آن‌ها قائل شده‌اند این‌گونه است که برای آنچه اراده‌ی خداوندی خوانده‌اند شدّت کمتری قایل شده‌اند و پذیرفته‌اند که آدمی حق دارد بعضی از تمایلات خود را ارضاء کند اما نه به ترتیبی که خود بخواهد بلکه از سر تسلیم و طاعت یعنی به طریقی که اولیای کلیسا معین کرده‌اند و با شرایطی یکنواخت و یکسان برای همه.

❃ بدین ترتیب حیله‌گرانه این تنگ‌نظری درباره‌ی زندگی و منش آدمی که جز مقیدساختن و از رشد بازداشتن منش آدمی نتیجه‌ی دیگر ندارد، مورد تمایل بسیاری قرار گرفته است. تردید نیست که بسیار کسان صمیمانه اعتقاد دارند شخصیت آدمی که به این ترتیب پرورش‌نایافته مانده و کج‌ومعوج شده باشد همان است که آفریننده‌ی آدمیان اراده کرده است. چنان‌که بسیار کسان معتقدند که درختان وقتی آن‌ها را کج‌ومعوج کرده و در باغ‌ها به صورت‌های حیوانات یا به اشکال دیگر در آورده باشند همان است که طبیعت خواسته است. اما اگر از لوازم این اعتقاد آن باشد که خالق انسان مظهر نیکی است، با آن اعتقاد سازگارتر است که معتقد شویم این مظهر نیکی استعدادهای مختلف را به آدمیان داده است به این منظور که پرورانیده و بارور شوند نه اینکه ریشه‌کن و تباه گردند. باید معتقد باشیم که خوشی خداوند در این است که ببیند آدمیان به کمال مطلوب خود برسند و استعدادهای آن‌ها چه مربوط به ادراک باشد چه مربوط به عمل یا بهره‌مندی از حیات به عالی‌ترین درجه پرورده شوند و تجلّی یابند. جز نظر کالوین نظر دیگری نیز راجع به کمال انسانی هست و آن این است که طبیعتِ انسان به آن منظور آفریده نشده است که نابود شود. «تجلّی نفس» چنانکه غیرمسیحیان معتقدند نیز مثل «انکار نفس» چنانکه عیسویان معتقدند هر دو برای آدمی با ارزش هستند. نظری که یونانیان راجع به تکمیل جنبه‌های مختلف شخصیت انسانی داشتند با نظرهای افلاطونیان و مسیحیت درباره‌ی حکومت آمیخته شد ولی از میان نرفت. شاید بهتر باشد آدمی به جان ناکْس(۱) مانند شود تا به الْکیبیادس (Alcibiades)(۲) و مسلماً بهترست به پریکلس(۳) مانند شود تا به هر دوی آن‌ها حقیقت این است که اگر امروز پریکلس زنده بود از صفات خوبی که جان ناکس داشت عاری نبود.

(۱- سختگیری تعلیمات ناکس مدنظرست.
۲- فرمانروای یونانی معروف به افراط در عیش و خوشگذرانی و پایبند نبودن به اصول اخلاقی.
۳- سیاستمدار معروف یونانی که کفایت سلطانی توانا، و خردمندی و ذوق حکیمی دانا را باهم جمع داشت و در زمان او آتن کانون علم و دانش و ثروت گردید و به اوج شکوه خود رسید.)

📚 | درباره‌ی آزادی، جان استوارت میل

#فردیت #فردگرایی #آزادی_فردی
#آزادی #آزادی_عمل #حق_آزادی
#حقوق_طبیعی #حق_خودشکوفایی
#جان_استوارت_میل #اراده‌ی_آزاد
➣ @Notes_On_Liberty
«مراد از شهریار نیک و عادل، فردی آرمانی یا کسی نیست که ارباب فضایل قهرمانانه و خداوند خرد و داد و تقوا باشد...؛ زیرا این‌گونه کمالات نادرتر از آن‌اند که بتوان درباره آن‌ها سخن گفت. من شهریاری را عادل و نیک می‌خوانم که برای کسب چنین فضایل آرمانی همه تلاش خود را به کار بندد... مهمترین اختلاف‌ها میان چنین شهریاری با یک حاکم ستمگر از این قرارست: شهریار کردار خود را بر قوانین طبیعت انطباق می‌دهد، حال آنکه ستمگر آن قوانین را زیر پا می‌نهد. یکی تقوا و عدل و ایمان را مهم و محترم می‌دارد، و آن دگر، نه خدا می‌شناسد و نه ایمانی دارد و نه قانون را به‌جا می‌آورد. یکی جز به خیر عامه و رفاه رعایایش به چیز دیگری نمیاندیشد، و آن دگر جز به‌منظور نفع شخصی، کینه‌جویی، و خودکامگی کاری انجام نمی‌دهد. یکی می‌کوشد تا رعایایش را دولتمند سازد، و آن دگر کاخ خود را بر ویرانه خانه‌های دیگران بنا می‌کند...»

❈ ژان بُدن، شش رساله در باب حیات سیاسی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 ترفند طول دادن کار (۱) | ✍🏻 هنری هازلیت

➣ @Notes_On_Liberty

❃ من به رویه‌های اتحادیه‌ها برای استخدام‌های زائد و استخدام‌های تحمیلی اشاره کرده‌ام. این رویه‌ها و تحمل آن‌ها از جانب عموم از همان خطای اساسی ترس از ماشین نشأت می‌گیرد. این اعتقاد به آن است که شیوه‌ی کارآمدتر انجام کارها، شغل‌ها را از بین می‌برد و این نتیجه منطقی اجتناب‌ناپذیر را دارد که راه ناکارآمدتر انجام کارها ایجاد اشتغال می‌کند.

❃ در ارتباط نزدیک با این خطا، این اعتقاد وجود دارد که تنها مقدار معینی کار در جهان برای انجام هست، و اگر نتوانیم با ابداع راه‌های دست‌وپاگیرتر انجام کار به آن بیفزاییم، حداقل می‌توانیم وسیله‌ای برای دست به دست کردن کار میان تعداد حتی‌الامکان بیشتری از مردم بیابیم.

❃ این خطا در پشت تقسیم تفصیلی کار قرار دارد که اتحادیه‌ها بر آن اصرار دارند. در رشته‌ی ساخت‌وساز در شهرهای بزرگ این تقسیم چشمگیر است. آجرچین اجازه ندارد از سنگ برای دودکش بخاری استفاده کند: این کار خاص سنگ‌کار است. برق‌کار نمی‌تواند یک تخته را برای نصب اتصالات ثابت ببرد و بعد آن را در جایش بگذارد. این شغل خاص نجار است، صرف نظر از آنکه این کار چقدر ساده می‌تواند باشد. لوله‌کش برای تعمیر نشت لوله‌ی دوش، آجر را برنمی‌دارد یا سر جایش نمی‌گذارد؛ زیرا این کار آجرچین است!

❃ برخوردهای سخت و دیوانه‌واری بر سر «حوزه صلاحیت» میان اتحادیه‌ها برای کسب حق انحصاری انجام برخی از انواع کارهای واقع در خط مرزی شغل‌ها انجام می‌گیرد. در بیانیه‌ای که اخیراً توسط راه‌آهن آمریکا برای تسلیم به کمیته شیوه‌های اجرایی دادستان کل تهیه شد، راه‌آهن تعداد بیشماری مثال ارائه نمود که هیأت تعدیل راه‌آهن ملّی مقرر داشته که «هر عمل جداگانه در راه‌آهن، صرف نظر از آنکه چقدر کوچک باشد، مانند صحبت با تلفن یا وصل و قطع کلید، فی‌حده در تملک انحصاری طبقه خاصی از کارکنان باشد و اگر کارگری از طبقه دیگر، ضمن انجام وظایف عادی‌اش این‌گونه عملیات را انجام دهد، نه‌تنها باید دستمزد یک روز اضافی برای انجام کار به او پرداخت شود که در عین حال باید به اعضای غایب یا بیکار طبقه‌ای که حق انجام این عملیات را دارند، دستمزد یک روز بابت عدم درخواست از آن‌ها برای انجام آن کار پرداخت شود.»

❃ درست است، چند نفر می‌توانند از این تقسیم موشکافانه و خودسرانه کار به خرج بقیه‌ی ما منتفع شوند، مشروط بر آنکه این اتفاق تنها برای آن‌ها روی دهد، اما کسانی‌که از آن به‌مثابه یک رویه‌ی عام حمایت می‌کنند، نمی‌توانند ببینند که این رویه همواره موجب افزایش هزینه تولید می‌گردد، و در جمع نهایی این نتیجه را دارد که کار کمتر انجام و کالای کمتر تولید شده است. درست است، خانه‌داری که باید دو نفر را برای انجام کار یک نفر استخدام کند، برای یک نفر دیگر ایجاد شغل کرده است، اما درست به همان اندازه پول کمتری برای او باقی می‌ماند که برای چیزی خرج کند که موجب اشتغال فرد دیگری می‌شود. از آنجاکه نشت حمام او با دو برابر هزینه تعمیر شده است، تصمیم می‌گیرد بلوز جدیدی را که لازم داشت، نخرد. نیروی کار، داراتر نیست؛ زیرا یک روز استخدام غیرضروری آجرچین به‌معنی عدم اشتغال بافنده‌ی بلوز یا متصدی ماشین بافندگی بوده است. اما صاحب‌خانه هم رفاه کمتری دارد. به‌جای آنکه یک دوش تعمیر شده و یک بلوز داشته باشد، حالا دوش او تعمیر شده، ولی بلوز ندارد. و اگر بلوز را بخشی از ثروت ملّی محسوب داریم، کشور یک بلوز کمتر دارد. و این نتیجه خالص تلاش برای ایجاد کار اضافی با تقسیم خودسرانه کار را نشان می‌دهد.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 ترفند طول دادن کار (۲) | ✍🏻 هنری هازلیت

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اما ترفندهای دیگری برای «طول دادن کار» وجود دارد که اغلب قانونگذاران و سخنگویان اتحادیه‌ها مطرح می‌کنند. متداول‌ترین آن‌ها، پیشنهاد کاهش هفته کاری معمولاً بر پایه قانون است. اعتقاد به آنکه این شیوه به «توزیع کار می‌انجامد» و «شغل بیشتری فراهم میآورد»، یکی از دلایل اصلی شمول مصرحه‌ی جریمه اضافه کار در قانون فدرال فعلی دستمزدْساعت بود. قانون قبلی ایالات متحده که مثلاً استخدام زنان یا کم‌سالان را برای بیش از چهل‌وهشت ساعت در هفته ممنوع می‌ساخت، بر این اعتقاد استوار بود که ساعات طولانی‌تر کار به سلامت و روحیه افراد صدمه می‌زند. برخی از این قوانین بر این باور مبتنی بود که ساعات طولانی‌تر به کارایی آسیب می‌رساند، اما این مصرحه در قانون فدرال که کارفرما باید به ازای هر ساعت کار، بیش از چهل ساعت در هفته اضافه کاری به میزان ۵۰ درصد بالاتر از نرخ دستمزد ساعتی معمول به کارگر بپردازد، اساساً بر این اعتقاد مبتنی نبود که مثلاً چهل و پنج ساعت کار در هفته به سلامت با به کارایی کارگر آسیب می‌دساند. درج این مصرحه تا حدودی با امید به ارتقای درآمد هفتگی کارگر و تا حدودی با آرزوی منصرف کردن کارفرما از به کارگیری منظم یک نفر برای بیش از چهل ساعت کار در هفته بود تا او را مجبور سازند که در عوض، اقدام به استخدام کارگران اضافی نماید. در زمان نوشتن این کتاب، طرح‌های بسیاری برای «رفع بیکاری» با وضع قانون هفته‌ای سی ساعت کار وجود دارد.

❃ این‌گونه برنامه‌ها چه از جانب اتحادیه تحمیل شود و چه طبق قانون، در عمل چه تأثیری دارد؟ اول، کاهش هفته کاری معمول از چهل ساعت به سی ساعت کار بدون تغییر در نرخ دستمزد ساعتی. دوم، کاهش هفته کاری از چهل ساعت به سی ساعت، اما با افزایش کافی در نرخ دستمزد ساعتی به‌منظور حفظ همان پرداخت هفتگی برای فردفرد کارگرانی که از پیش در استخدام بوده‌اند.

❃ بیایید مورد اول را در نظر بگیریم. فرض کنیم بدون هیچ‌گونه تغییر در دستمزد ساعتی، هفته کاری از چهل ساعت به سی ساعت کاهش یابد. اگر هنگامی‌که این برنامه به مرحله عمل در میآید، بیکاری زیادی وجود داشته باشد، این برنامه بدون تردید شغل‌های اضافی ایجاد می‌کند؛ اما نمی‌توانیم فرض کنیم که این برنامه به تعداد کافی شغل‌های اضافی برای حفظ همان حقوق و همان تعداد نفرساعت کار قبلی ایجاد خواهد کرد، مگر آنکه این فرض بعید را بکنیم که در صنعت دقیقاً همان درصد بیکاری وجود داشته و کارآیی مردان و زنان جدید استخدام شده در انجام وظایف خاصشان به‌طور متوسط کمتر از آنانی نیست که قبلاً در استخدام بوده‌اند. اما فرض کنید که ما این فرض‌ها را در نظر می‌گیریم. بیایید در واقع فرض کنیم که کارگر اضافی به تعداد مناسب در هر فن و مهارت در دسترس باشد و کارگران جدید هزینه تولید را افزایش ندهند. نتیجه کاهش هفته کاری از چهل به سی ساعت (بدون افزایش دستمزد ساعتی) چه خواهد بود؟

❃ اگرچه کارگران بیشتری استخدام می‌شوند، اما هر یک ساعات کمتری کار می‌کنند و بنابراین افزایش خالصی در نفرساعت واقع نخواهد شد. بعید است که افزایش معتنابهی در تولید واقع شود. در مجموع دستمزد و «قدرت خرید» بیشتر نخواهد بود. تنها چیزی که حتی در مساعدترین فرضیات اتفاق خواهد افتاد (که به‌ندرت چنین می‌شود) آن است که در حقیقت کارگرانی که از پیش استخدام شده بودند، به کارگرانی که از قبل در استخدام نبوده‌اند، یارانه پرداخت می‌کنند؛ زیرا برای آنکه فردفرد کارگران جدید سه‌چهارم همان دلاری را در هفته دریافت دارند که کارگران قدیم قبلاً دریافت می‌داشتند، حالا فردفرد کارگران قدیم در هفته تنها سه‌چهارم همان پولی را دریافت می‌دارند که قبلاً هر هفته دریافت می‌داشتند. درست است که حالا ساعات کمتری کار خواهند کرد؛ اما قاعدتاً این خرید اوقات فراغت بیشتر به قیمت بالا تصمیمی نیست که بدین منظور گرفته باشند این فداکاری از قبل آن‌ها برای تأمین شغل برای دیگران است.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 ترفند طول دادن کار (۳) | ✍🏻 هنری هازلیت

➣ @Notes_On_Liberty

❃ رهبران اتحادیه‌های کارگری که به‌منظور «توزیع کار» متقاضی هفته‌های کوتاه‌ترند، معمولاً این نکته را درک می‌کنند و بنابراین پیشنهاد خود را به‌شکلی مطرح می‌کنند که در آن فرض می‌شود که «همه هم خدا را دارند و هم خرما را»! به ما می‌گویند کاهش ساعات کار از چهل به سی ساعت برای تأمین شغل بیشتر؛ اما جبران هفته کوتاه‌تر با افزایش نرخ دستمزد ساعتی به میزان ۳۳٫۳۳ درصد؛ مثلاً کارگرانی که از پیش در استخدام بودند، قبلاً به‌طور متوسط هفته‌ای ۴۰ دلار بابت چهل ساعت کار دریافت می‌داشتند؛ برای آنکه هنوز ۴۰ دلار بابت تنها سی ساعت کار دریافت دارند، لازم است نرخ دستمزد ساعتی به‌طور متوسط به میزان ۱۳۳ دلار بالا برود.

❃ نتیجه این‌گونه برنامه‌ها چه خواهد بود؟ اولین و بدیهی‌ترین پیامد، افزایش هزینه تولید است. اگر فرض کنیم که دستمزد دریافتی کارگران وقتی قبلاً برای چهل ساعت استخدام شده بودند، کمتر از سطحی بود که هزینه تولید، قیمت‌ها و سود ممکن می‌ساخت، در آن صورت می‌شد بدون کاهش طول هفته کاری افزایش ساعتی دریافت دارند؛ به‌عبارت دیگر، می‌شد همان تعداد ساعات را کار کنند و تمام درآمد هفتگی خود را با افزایشی به میزان یک سوم دریافت دارند، به‌جای‌آنکه طبق شیوه جدید با هفته‌ای سی ساعت کار تنها همان درآمد هفتگی قبلی خود را دریافت دارند. اما اگر طبق شیوه هفته‌ای چهل ساعت، کارگران دستمزدی را دریافت می‌داشتند که سطح هزینه تولید و قیمت‌ها ممکن می‌ساخت (و همین بیکاری‌ای که می‌کوشند درمان کنند، می‌تواند نشانه آن باشد که حتی بیش از این دریافت می‌داشتند)، در آن صورت، افزایش هزینه تولید در نتیجه ۳۳٫۳۳ درصد افزایش نرخ دستمزد ساعتی بسیار بیشتر از آن است که وضعیت موجود قیمت‌ها، تولید و هزینه‌ها بتواند تحمل نماید.

❃ بنابراین نتیجه نرخ بالاتر دستمزد بیکاری‌ای بسیار بیش از قبل خواهد بود. بنگاه‌های دارای کارآیی کمتر از میدان کار به در می‌روند و کارگران ناکارآمدتر شغل خود را از دست می‌دهند. تولید در همه‌جا کاهش خواهد یافت. هزینه بالاتر تولید و عرضه کمیاب‌تر به افزایش قیمت‌ها میل می‌کند، به‌طوری‌که کارگران با همان مقدار دلار دستمزد می‌توانند خرید کمتری انجام دهند؛ از سوی دیگر، بیکاری افزایش یافته به کاهش تقاضا انجامیده و در نتیجه به سوی کاهش قیمت‌ها سوق می‌یابد. چیزی‌که در نهایت بر سر قیمت کالاها خواهد آمد، به سیاست‌های پولی اتخاذی بستگی دارد؛ اما اگر یک سیاست تورم پولی در پیش گرفته شود تا با افزایش قیمت‌ها بتوان دستمزد ساعتی بالاتری پرداخت، این تنها سرپوشی برای کاهش نرخ‌های دستمزد واقعی خواهد بود، به‌طوری‌که این دستمزدها از منظر مقدار کالایی که می‌توان با آن خرید، به همان نرخ واقعی قبل باز خواهند گشت. در این صورت، نتیجه کار همان است که گویی بدون افزایش نرخ دستمزد ساعتی، هفته کاری کاهش یافته است. و نتیجه این وضعیت را قبلاً بررسی کرده‌ایم.

❃ خلاصه ترفند طول دادن کار بر همان نوع توهمی متکی است که به بررسی‌اش پرداخته‌ایم. حامیان این‌گونه ترفندها تنها به اشتغالی فکر می‌کنند که برای اشخاص یا گروه‌های خاص فراهم می‌آورند؛ آن‌ها برای بررسی تاثیر کامل ترفندشان بر همه مکث نخواهند کرد.

❃ به‌علاوه، همان‌طور که در آغاز اشاره کردیم، ترفند طول دادن کار بر همان فرض نادرستی متکی است که تنها مقدار ثابتی کار برای انجام وجود دارد. خطایی بزرگتر از این قابل تصور نیست. مادام‌که انسان نیاز با آرزوی ارضانشده‌ای دارد که کار می‌تواند محقق سازد، محدودیتی برای مقدار کاری که باید انجام گیرد وجود ندارد. در اقتصاد مبادله‌ای امروزین، بیشترین مقدار کار زمانی انجام خواهد شد که قیمت‌ها، هزینه‌ها و دستمزدها در بهترین رابطه با یکدیگر باشند. چیستی این روابط را در ادامه بررسی خواهیم کرد.

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #لسه‌فر
#طول‌دادن_کار #اتحادیه_کارگری
#اتحادیه #کاهش_ساعت_کار
#توزیع_کار #مداخله‌گرایی #دستمزد
#حداقل_دستمزد #قدرت_خرید
#تقسیم_کار #هزینه_تولید
➣ @Notes_On_Liberty
📃 بگذارید از من متنفر باشند، اما بترسند!

➣ @Notes_On_Liberty

❃ نظام جباریت احکامی صادر می‌کند، امر به این و نهی از آن. از چه؟ از اعمال! آیا این کافی است؟ آیا باید بیکار نشست تا کسی مرتکب عمل خلافی شود؟ خیر، در چنین صورتی دیگر کار از کار گذشته است. باید فکر و عقیده مخالف را نیز قدغن کرد. وانگهی، این هم وافی مقصود نیست. آیا رواست که قدرتمندان انتظار کشند تا کسی حرفی بزند و عقیده‌ای ابراز کند، و آنگاه به سزای عملش برسانند؟ خیر، این روش نیز ناقص است. باید کاری کرد که حتی سخن‌ها و اشاراتی هم که بین دوستان و آشنایان ردوبدل می‌شود، ممنوع شود؛ اصلاً بهتر است صرف فکرکردن هرچند که ناگفته هم بماند قدغن اعلام شود!

❃ نظام جباريت صاحب قدرت و جبروت است؛ چراکه از هیچ عمل موحشی روگردان نیست. اما هیبت این یال و کوپال خوف‌انگیز تا وقتی اثر دارد که افکار و آراء پنهانی جریان نیافته، نیازی به تأیید و تصدیق‌های فرمایشی پیش نیامده (که در این شگرد تظاهر، مخاطرات جدی نهفته است)، و خرده‌گیری‌ها و انتقادات مخفيانه جا باز نکرده باشند. نظر جبّار این است: «تا زمانی که از من در هراسند، چه پروایی از نفرت آنان؟» (بگذارید از من متنفر باشند، اما بترسند.)

❃ ولی مسأله اینگونه مطرح نیست. با برانگیختن و دامن‌زدن به احساس کینه‌توزی مردم می‌توان به قدرت رسید، با نشستن بر مسند قدرت -برغم نفرت‌زدگی مردم- تا مدتی می‌توان به فرمانروایی ادامه داد، اما رفته‌رفته، کار دشوار می شود. نکته شگفت‌آور آن است که هم حاکم جبّار و هم نظام حکومتی‌اش، بیش از هر نظام دیگری به مقبولیت و حب عمومی نیاز دارند. و جالب آنکه، شخص جبّار، چون رقیبی کریه‌المنظر و حسود، به افکار محبوب‌القلوب و وجيه‌المله رشک می‌برد، و شکست خورده در تلاش تحميل حب خویش به محیط و مردم است: دسته‌های میلیونی باید هم‌نوا سرود مهر او را سر دهند: «ما تو را می‌پرستیم!»

❃ نمایش این سرود سراسری نیز به او رضایت‌خاطر نمی‌بخشد؛ چراکه او نگران حضور حتی آن یک نفری است که لابه‌لای این خیل عظیم سرودخوان، فقط لب می‌جنباند و به خواندن تظاهر می‌کند، درحالی‌که واقعاً نه نوای محبتی زمزمه می‌کند و نه احساسی ابراز می‌دارد، بلکه سودای قتل او را در سر می‌پروراند و مترصد فرصت است. هزاران هزار هوراکِش او را به عرش اعلا می‌رسانند و بر تارک تیغه‌ای از نور می‌نشانند، ليكن همان یک نفر -که البته جبار می‌داند بسیاری چنان میاندیشند و تنها یک نفر نیست- چون سایه‌ای سنگین و توده‌ای از دود، نمایش درخشان او را تیره می‌کند. او به‌خوبی می‌داند که تا وقتی این یک نفر باقی است، خواب راحت نخواهد داشت. نکند این یک نفر یکی از افراد گارد نگهبانش باشد؟ مبادا در کسوت تفنگچی محافظ، کنار او ایستاده باشد؟ آه، چه‌بسا که یکی از جمع انصارش...!

📚 | نقد و تحلیل جباریت، مانس اشپربر

#استبداد #خودکامگی #جباریت #ترس
➣ @Notes_On_Liberty
«برخی از ملّت‌ها آزادی را در خون خویش دارند و در پاسداری از آن آماده‌اند بزرگترین بدبختی‌ها و دشواری‌ها را به جان بخرند. آنها برای برخورداری‌های مادی دوستدار آزادی نیستند، بلکه نفس آزادی را چیز ارزشمندی می‌دانند و برای خوشبختی‌شان چندان به آزادی نیازمندند که هیچ احسان دیگری نمی‌تواند فقدان آزادی را برای آنها جبران کند و حتی در تاریکترین روزگار زندگی‌شان نیز صرف برخورداری از آزادی آنها را تسکین می‌دهد. ملّت‌های دیگری نیز هستند که همین که متنعم می‌گردند، علاقه به آزادی را از دست می‌دهند و بدون هرگونه دفاعی از آن، اجازه می‌دهند که آزادی از آنها گرفته شود، تا مبادا آسایش‌هایی که آنها را هم درواقع تنها از آزادی دارند، در خطر افتند. به‌آسانی می‌توان دریافت که آنچه که این ملّت‌ها از آن بی‌بهره‌اند، همان عشق اصیل به آزادی و آرزوی والایی‌ست که بزعم من به تحلیل درنمی‌آید، زیرا چیزهایی هستند که انسان باید آنها را احساس کند و منطق نقشی در آنها ندارد. این مزیت ذهن‌های شریف‌ست که خداوند در نهادشان سرشته است و همین مزیت‌ست که آنان را با یک شور سخاوتمندانه به سوی آزادی برمیانگیزاند.»

❈ توکویل، انقلاب فرانسه و رژیم پیش از آن
📃 بیکاری از کجا می‌آید؟ (۱) | ✍🏻 استیون هورویتز 

➣ @Notes_On_Liberty

❃ با توجه به اینکه ما برای تأمین کالاهای اساسی و لوکس موردنیاز خود باید درآمدی داشته باشیم، بیکاری یکی از بدترین اتفاقات اقتصادی است که می‌تواند برای ما بیفتد. همچنین به همین دلیل است که «نرخ بیکاری» یکی از مهمترین متغیرهای اقتصادی به حساب می‌آید. از بسیاری جهات، نرخ بیکاری یکی از بهترین معیارهایی است که می‌تواند ما را از سلامت کلّی اقتصاد هم در طول زمان و هم نسبت به اقتصادهای دیگر آگاه سازد. همانطور که خواهیم دید، وجود میزانی از بیکاری در یک اقتصاد سالم و در حال رشد ناگزیر و اجتناب‌ناپذیر است، ولی از طرفی دیگر سیاست‌های نادرست دولت می‌تواند باعث افزایش آن و متضرر گشتن افراد جامعه گردد.

❃ وقتی‌که اقتصاددانان از «بیکاری» سخن می‌گویند، از تعریف خاصی سخن می‌گویند: افرادی که به دنبال کار هستند، اما نمی‌توانند آن را به‌دست آورند. زن یا شوهرانی که در خانه می‌مانند و می‌خواهند بچه های خود را بزرگ کنند، دانشجویان یا بازنشستگان، نه به‌عنوان بیکار، بلکه به‌عنوان افراد «افراد خارج از نیروی کار» محسوب می‌شوند. «نرخ بیکاری» برابر با نسبت تعداد افرادی که به دنبال کار می‌گردند، ولی نمی‌توانند شغلی به دست آورند تقسیم بر تعداد کل افراد شاغل و بیکار (همانطور که تعریف شد) است.

❃ دقیقاً شرکت‌ها چگونه تصمیم می‌گیرند که فردی را استخدام کنند؟ سوال اساسی این است: آیا منافعی که این شخص با استخدامش متوجه شرکت من خواهد ساخت بیشتر از حقوقی خواهد بود که من به او خواهم داد؟ برای مثال اگر سود هر ساندویچ مک‌دونالد دو دلار باشد و با وجود من این شرکت بتواند در هر ساعت ۵ ساندویچ بیشتر بفروشد، مسلماً شرکت مک‌دونالد هیچ‌گاه حقوقی بیشتر از ۱۰ دلار در ساعت به من نخواهد داد؛ چراکه در این صورت ضرر خواهد کرد. آن‌ها می‌توانند سود خود را با پرداخت کمتر به من بیشتر کنند ولی اگر بیش از حد حقوق مرا کم کنند، رقیب آن‌ها می‌تواند با حقوقی بیشتر (باز هم تا حدی که منافعی که من با استخدامم متوجه آن‌ها می‌سازم کمتر از حقوقم نباشد) مرا به کار گیرد. بدین ترتیب از لحاظ نظری حقوق من باید چیزی بسیار نزدیک به ساعتی ۱۰ دلار باشد. این نکته بسیار مهم است؛ چراکه می‌تواند ما را در فهم بیکاری یاری کند؛ چراکه بنا به چیزی که گفته شد هر کارگری بنا به توان ایجاد منافعی که برای یک شرکت دارد می‌تواند با حقوقی خاص استخدام شود. حتی نوجوانی که با مهارت‌های محدود خود می‌تواند در هر ساعت ۲ ساندویچ مک‌دونالد درست کند می‌تواند با حقوقی کمتر از ۴ دلار به استخدام مک‌دونالد درآید. پس اگر چنین است، سوالی جالب پیش میآید: چرا کارگری که می‌تواند ایجاد منافع کند، بیکار می‌ماند؟ چراکه مطمئناً هر شرکتی مایل به دریافت منافع بیشتر است، حال این منافع هر چه قدر هم که می‌خواهد کم باشد. ولی چرا این شرکت آن کارگر را استخدام نمی‌کند؟

❃ بیکاری می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود. برای مثال اقتصاد بازار به خاطر پویایی‌اش همیشه دچار تغییر می‌شود و شرکت‌ها همواره یاد می‌گیرند که چگونه با نیروی کار کمتر خدمات بیشتری را عرضه کنند. مثلاً ورود ATM ها مسلماً باعث بیکارشدن تعدادی از نیروی بانک‌ها شده است؛ چراکه با وجود آن‌ها مراجعه حضوری به بانک‌ها کمتر می‌شود و در نتیجه بانک‌ها به نیروی کار کمتری نیاز خواهند داشت. به همین ترتیب در بازار نوع نیروی کار مورد نیاز با گذشت زمان تغییر می‌کند و تعدادی افراد به ناچار موقتاً بیکار می‌شوند تا اینکه بتوانند مهارت خود را بنا به نیاز بازار وسعت یا تغییر دهند. به این نوع از بیکاری «اصطکاکی» و «ساختاری» می‌گویند، چراکه در هر مقطعی از زمان افرادی در اقتصاد هستند که در دوره زمانی بین دو شغل‌اند یا در حال ورود به یک شغل جدیدند. نرخ بیکاری که این قسمت از بیکاری را نشان می‌دهد، «نرخ بیکاری طبیعی» خوانده می‌شود.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 بیکاری از کجا می‌آید؟ (۲) | ✍🏻 استیون هورویتز 

➣ @Notes_On_Liberty

❃ ولی نرخ بیکاری می‌تواند با تاثیرگرفتن از سیاست‌های اشتباه بیشتر هم باشد. رایج‌ترین این سیاست‌ها، سیاستی است که سعی می‌کند میزان دستمزدها را بالاتر از توان ایجاد منافع کارگران قرار دهد. قوانین دستمزد امرار معاش و حداقل دستمزد و همچنین دستمزدهای تعیین‌شده از سوی اتحادیه‌هایی که دستمزدی بالاتر از میزان توان ایجاد منافع کارگران را به شرکت‌ها تحمیل می‌کنند باعث بیکار ماندن عده‌ای می‌شوند که توان ایجاد منافع‌شان کمتر از حداقل تعیین‌شده برای دستمزد است. اگر من نوجوانی باشم که تنها می‌توانم ساعتی ۲ ساندویچ درست کنم، اگر حداقل دستمزد ۷ دلار باشد پس مسلماً شرکت مک‌دونالد هیچ‌وقت مرا استخدام نخواهد کرد.

❃ انواع دیگری از قوانین در بازار کار نیز می‌توانند باعث ایجاد بیکاری شوند و حتی موجب بالارفتن نرخ بیکاری طبیعی شوند. برای مثال، در بسیاری از کشورهای اروپای غربی قوانینی در بازار کار وجود دارند که اخراج کارگران بی‌بازده را بسیار دشوار می‌کنند و این باعث می‌شود که شرکت تمایلی به ریسک و استخدام کارگرانی که در مورد توانایی‌هایشان شبهه‌ای وجود دارد، نداشته باشد چراکه در صورتی‌که فرد توانایی‌های لازم را نداشته باشد و نتواند انتظارات شرکت را برآورده سازد، شرکت باید آن فرد را اخراج کند و با وجود این قوانین، اخراج آن فرد بسیار دشوار خواهد بود. همچنین هنگامی‌که دولت‌ها شرکت‌ها را مجبور به اعطای مزایا (مانند بیمه، حق کودک و...) می‌کنند، هزینه استخدام افراد برای شرکت‌ها بسیار بیشتر می‌شود و این باعث افزایش نرخ بیکاری می‌گردد. آزادتر بودن بازار کار در آمریکا مسلماً یکی از دلایل کمتر بودن نرخ بیکاری آن نسبت به کشورهای پیشرفته اروپایی است.

❃ در پایان، باید گفت با اینکه بیکاری مشکلی بسیار اساسی است، ولی برخی از راه‌حل‌های به ظاهر بدیهی در واقع هیچ کمکی به بهبود آن نمی‌کنند. برنامه‌های دولت برای ایجاد شغل معمولاً به این صورت است که به کارگران بیشتر از توان تولیدی‌شان و ارزش تولیدشده، مزد داده می‌شود و این باعث کاهش اشتغال در بخش خصوصی و افزایش مالیات‌ها و نرخ بهره می‌شود. همانطور که در بالا ذکر شد، دشوار ساختن شرایط برای شرکت‌ها برای اخراج کارگران نتیجه‌ای جز کمتر شدن انگیزه‌ی شرکت‌ها برای استخدام افراد، ندارد. در کل، آزاد گذاشتن بازار و عدم اعمال محدودیت در آن، بهترین راه برای نگاه داشتن نرخ بیکاری در کمترین حد ممکن در یک اقتصاد پویا و در حال رشد است.

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی_اقتصادی
#بیکاری #بیکاری_طبیعی #نرخ_بیکاری
#هزینه_استخدام #حداقل_دستمزد
#اشتغال #پویایی_اقتصاد #مالیات
➣ @Notes_On_Liberty
📃 چرا مشروطه عقب رفت؟ | ✍🏻 جواد طباطبایی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اتفاق مهمی که بعد از مشروطه افتاد این بود که راهی که [در اندیشه سیاسی] باز شد و تداوم یافت، راه شیخ فضل‌الله بود. علت این مسئله آن بود که ما نتوانستیم راه دیگری در حوزه اندیشه باز کنیم. یک راه به‌طور سنّتی در باز بود و آن راه طبیعتاً استبداد بود که شیخ فضل‌الله کم‌وبیش از آن دفاع می‌کرد. این راه باز بود، راه‌های دیگر بسته. راه‌های دیگر را باید باز می‌کردیم، اما چگونه باز می‌کردیم؟ همانطور که در جاهای دیگر باز کردند. اینجاست که تجربه کشورهای دیگر مهم است. من در اینجا بر مورد انگلستان تأکید می‌کنم. ما چون سیاسی هستیم و اطلاعاتمان از تاریخ اندیشه کم است، فکر می‌کنیم مشروطه بحثی در داخل نظام‌های سلطنتی است. درحالی‌که مشروطه بحثی اساسی‌تر و عمومی‌تر در حوزه اندیشه و همه نظام‌های حکومتی -خواه مشروطه، خواه مستبد- است. در بحث مشروطه این مسئله مهم نیست که حکومتی سلطنتی باشد یا نباشد، مهمترین دموکراسی‌های امروز سلطنتی هستند و مهمترین استبدادهای امروز چه‌بسا جمهوری باشند. مورد صدام را یادمان نرفته است. پس مشروطیت اتفاقی مهم در تاریخ تحول دنیای جدید است که خاستگاه آن انگلستان است. برای اینکه انگستان اولین جایی بود که مناسبات قدرت میان شاه، اشرافیت و مردم به‌هم خورد. اما نکته مهمتر در تجربه انگلستان این است که آنان توانستند مفاهیمی را بر این تحولی که ایجاد می‌شود سوار کنند. تحولات مهم آنی بود که در حوزه اندیشه اتفاق میفتاد. تحولات اجتماعی دیوارهای بی‌بتون هستند و تحولات فکری سیمانی است که در پای تحولات اجتماعی ریخته می‌شود. اینجاست که شما اگر توانستید این بتون را ایجاد کنید و پای این بنا بریزید، از سقوط آن جلوگیری کرده‌اید.

❃ مشروطه‌ی ما عقب رفت به این دلیل که نتوانست مفاهیم خودش را ایجاد کند. اما در تجربه‌ی انگلستان این مفاهیم از کجا آمدند؟ نکته مهم در تاریخ انگلستان این است که آنان چون هنوز وارد محاسبات ایدئولوژیک نشده بودند، دستشان باز بود. به عبارت دیگر دست خودشان را نبستند. مفاهیم مورد نیازشان را از هرجایی که ایجاد و تدوین می‌شد می‌گرفتند. منظور چیست؟ مورخین نشان داده‌اند بحث مشروطیت سابقه بسیار طولانی دارد. اولین بار این بحث در حوزه کلیسا مطرح شد. وقتی از قرن ۹ به بعد پاپ ادعای ولایت مطلقه کرد، در شورای کلیسایی که در کنار پاپ بود، بحثی درگرفت به این مضمون که آیا دست پاپ در همه امور باز است؟ آیا او حتی ورای شورا بسط ید دارد؟ یا شورا از آن جهت که مجمعی از کاردینال‌ها است بر پاپ اشراف دارد؟ در این شورا دست پاپ را بستند و گفتند، پاپ با شورا قوی‌تر خواهد بود. یعنی پاپ اگر نظری مخالف شورا بدهد، آن فتوا درست نیست. وقتی در انگلستان «مشروطیت» در مناسبات اجتماعی و سیاسی هم رخ داد، همین مفاهیم را وارد کردند و گفتند شاه در پارلمان و دست شاه را با مجلس بستند. علّت اینکه در اروپا مفاهیم در جایی ایجاد می‌شوند، رشد می‌کنند، استقرار می‌یابند و بعد مفاهیم دیگری در زهدان آنان تکوین پیدا می‌کند آن است، تاریخ اندیشه دارند. و در عوض اینکه تمام رشته‌های ما هر بار پنبه می‌شود به این علّت است که ما در حوزه تاریخ ایدئولوژی بحث می‌کنیم. بنابراین هر مفهومی که ایجاد می‌شود، در اولین فرصت ممکن قبل از اینکه اصلاً به دنیا بیاید در مسلخ ایدئولوژی سر بریده می‌شود. باز به همین دلیل است که هیچکدام از مفاهیم ما روشن نیست. هیچ مفهومی نیست که استوار ایستاده باشد و جایی در مجموعه نظام فکری ما داشته باشد. اعلامیه‌های آخوند خراسانی که بخشی از آن‌ها را دکتر کدیور در همین جلسه خواندند می‌توانست نطفه‌ای باشد که بزرگ شود، تکوین پیدا کند و اساسی برای حقوق شهروندی، مجلس شورا و مساوات بشود. اما این اتفاق نیفتاد. یک استثناء مهم «طالبوف» است. او تنها استثناء در میان روشنفکران است که تماماً به حقوق توجه کرده است. بحث مساوات که در قانون اساسی مطرح شد و طی آن آمده است همه ایرانی‌ها در مقابل «قانون دولتی» برابر هستند، در واقع حاصل بحثی است که میان میرزا فضلعلی تبریزی و طالبوف گذشته است. این [بند مهم قانونی] از بحث میان یک روشنفکر و یک مجتهد طراز اول بیرون آمده است. اما بعداً دنباله این مفاهیم گرفته نشد.

#مشروطه #مشروطیت #ایران
#جنبش_قانون #حقوق_شهروندی
#قانون #پادشاهی #حقوق_طبیعی
#ولایت_مطلقه #کلیسا #استبداد
➣ @Notes_On_Liberty
«وقتی که می‌بینیم محرومیت نیمی از جمعیت بشر -یعنی زنان- از حقوق انسانی چه مصیبت‌هایی برایشان به بار می‌آورد، از یک‌سو آن‌ها را از امیدبخش‌ترین و متعالی‌ترین لذت‌های فردی محروم می‌کند، و از سوی دیگر ترس و ناامیدی و نارضایتی عمیق از زندگی را به‌جای آن می‌نشاند، احساس می‌کنیم که از میان همه‌ی درس‌هایی که انسان‌ها باید بیاموزند تا بتوانند با نقایصی که خواه‌ناخواه با وجودشان در این کره‌ی خاکی عجین شده است به مبارزه برخیزند، هیچ درسی مهم‌تر از این نیست که نباید با حسادت‌ها و تنگ‌نظری‌ها و پیش‌داوری‌های خود، بر پلیدی‌هایی که طبیعت بر انسان تحمیل می‌کند پلیدی تازه‌ای بیفزایند. ترس‌های بیهوده انسان، تنها موجب می‌شوند که پلیدی‌هایی وحشتناک‌تر به‌جای چیزهایی بنشینند که انسان بیهوده از آن‌ها می‌هراسد؛ زیرا هر محدودیتی که بر آزادیِ «هم‌نوعان» تحميل شود عاملی است که پرآب‌ترین چشمه‌ی خوشبختی را می‌خشکاند و غنای همه‌ی چیزهایی را که به زندگی انسان، در مقام یک فرد، معنا و ارزش می‌بخشند چنان فرومی‌کاهد که گویی اصلاً وجود ندارند.»

❈ جان استوارت میل، انقیاد زنان، فصل چهارم
➣ @Notes_On_Liberty
«مقام منیع مقدس نیابت سلطنت! بعد از بمباردمان مجلس این خادم ملّت استقلال وطن عزیز خود را درخطردیده، جان به کف نهاده با تمام قوای خود در تشیید مبانی حریت و استرداد حقوق مغضوبه ملّت به‌قدری‌که می‌توانستم کوشیدم آخرالامر بیدق استقلال ایران را که عبارت از مشروطیت است بلند کرده و کعبه آمال مسلمین ز نو تأسیس یافت. بعد از این هم تا آخرین قطره خون خود در حفظ و حراست احترامات واجبه آن مقام مقدس بذل مجهود خواهم نمود و از هیچ‌گونه مجاهدت، مضایقه و دریغ نخواهم کرد. اشخاص دیگر از روی غرض حق مداخله به امورات ندارد وکلای محترم تکلیف قانونی و وظیفه امروزی خودشان را بهتر می‌دانند.»

❈ ۲۸ام مهرماه، زادروز سردار ملّی ایران، ستارخان قراچه‌داغی است. پس از به توپ بسته‌شدن مجلس به فرمان محمدعلی میرزا، موج خروشان مشروطه‌خواهان از نو برخاست. آزادی‌خواهان آذربایجانی به رهبری ستارخان و باقرخان، ۱۱ ماه در برابر قوای استبداد در محاصره ایستادند. پس از پیروزی مشروطه‌خواهان، در میان شادی و استقبال شکوهمند ایرانیان به تهران رفتند؛ او در واقعه پارک اتابک زخمی شد و چند سال بعد در تهران درگذشت. یادش در دل‌های ایرانیان جاوید!
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 افسانه‌های اقتصادی: کسری‌ها عامل تورم است! - کسری‌ها هیچ کاری به تورم ندارند! | ✍🏻 موری روتبارد ➣ @Notes_On_Liberty ❃ در دهه‌های اخیر ما همیشه کسری بودجه داشته‌ایم. واکنش همیشگی حزب «بیرون» از قدرت، حالا هر حزبی که باشد، تقبیح این کسری‌ها به‌عنوان علّت…
📃 افسانه‌های اقتصادی: کسری بودجه اثر برون‌رانی برای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی ندارد! | ✍🏻 موری روتبارد

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در سال‌های اخیر نگرانی قابل‌درکی در مورد پایین‌بودن نرخ بهره پس‌انداز و سرمایه‌گذاری در ایالات متحده وجود داشته است. یک نگرانی این است که کسری بودجه بزرگ دولت، پس‌اندازها را به سمت هزینه‌های غیرتولیدی دولت منحرف می‌کند؛ بنابراین سرمایه‌گذاری تولیدی را از گود خارج می‌کند و موجب مشکلات بلندمدت و حتی بزرگ‌تر برای رشد یا حتی بقای استانداردهای زندگی عموم مردم می‌شود.

❃ برخی از سیاستمداران بار دیگر سعی می‌کنند تا این اتهام را با آمار رد کنند. آن‌ها اظهار می‌کنند که در سال‌های ۱۹۸۲ تا ۸۳ کسری بودجه بالا بوده است، ولی نرخ بهره‌ها پایین آمدند و از این نتیجه می‌گیرند که کسری بودجه اثر برون‌رانی ندارد.

❃ این استدلال بار دیگر مغالطه تلاش برای ابطال منطق با آمار را نشان می‌دهد. نرخ بهره به‌خاطر افول بازار وام در شرایط رکود پایین آمد. نرخ‌های «واقعی» بهره (نرخ‌های بهره مِنهای نرخ تورم) بدون تغییر و بالاماند -بخشی از آن به‌خاطر این‌که بسیاری از ما انتظار تکرار تورم را داشتیم و بخشی نیز به خاطر اثر برون‌رانی. به هر ترتیب، آمار نمی‌تواند منطق را باطل کند، و منطق به ما می‌گوید اگر پس‌اندازها به سمت خرید اوراق قرضه دولتی برود، ضرورتاً پس‌اندازهایی کمتر از آن چه می‌توانست، برای سرمایه‌گذاری تولیدی باقی می‌ماند و بنابراین نرخ‌های بهره بیشتر از آن چیزی خواهد بود که در صورت نبود کسری بودجه رخ می‌داد. اگر کسری بودجه توسط مردم تأمین شود، این انحراف پس‌انداز به سمت پروژه‌های دولتی مستقیم و قابل لمس است. اگر کسری بودجه توسط تورم بانکی تأمین شود، انحراف غیرمستقیم است و اثر برون‌رانی جایش را به پول «چاپ شده» توسط دولتی می‌دهد که با منابع پول پیشین که توسط مردم پس‌انداز شده است، رقابت می‌کند.

❃ میلتون فریدمن سعی می‌کند اثر برون‌رانی کسری بودجه را با این ادعا که «هر» هزینه‌ای که دولت بکند و نه فقط کسری بودجه، به یکسان پس‌انداز و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی را از گود خارج می‌کند توضیح دهد. این درست است که پولی که توسط مالیات جمع می‌شود می‌تواند به سمت پس‌انداز و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی هم برود، اما کسری بودجه اثر برون‌رانی بسی بزرگ‌تری نسبت به هر هزینه‌کرد دیگری دارد، زیرا کسری بودجه‌ای که از طریق مردم تأمین می‌شود به‌وضوح تنها و تنها بر پس‌انداز اثر می‌گذارد درحالی‌که مالیات مصرف مردم را نیز همانند پس‌اندازشان کاهش می‌دهد.

❃ بنابراین کسری بودجه، هرطور که شما نگاه کنید، موجب مشکلات اقتصادی بزرگی می‌شود. اگر با نظام بانکی تأمین مالی شود، تورم‌زا است، اما حتی اگر توسط مردم تأمین مالی شود، هم‌چنان موجب اثرات برون‌رانی شدیدی می‌شود و پس‌اندازهای شدیداً مورد نیاز بخش تولید خصوصی را به سمت پروژه‌های بی‌فایده دولتی منحرف می‌کند و علاوه بر این‌ها هرچه کسری بودجه بزرگ‌تر باشد، مالیات بر درآمد ثابت نیز بزرگ‌تر می‌شود تا بتواند بهره‌های صعودکرده را پرداخت کند که بارش بر دوش مردم است؛ مشکلی که در اثر نرخ بالای بهره پیش میآید که خود ناشی از کسری بودجه تورم‌زا است.


[اثر برون‌رانی (Crowding-Out Effect) به وضعیتی می‌گویند که در آن افزایش مخارج دولت منجر به کاهش سرمایه‌گذاری بخش خصوصی می‌شود.]

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی_اقتصادی
#بودجه #تورم #مالیات #مداخله‌گرایی
#هزینه‌های_دولت #کسری_بودجه_دولت
#اثر_برون‌رانی #نرخ_بهره #سرمایه‌گذاری
#پس‌انداز #افسانه‌های_اقتصادی #درآمد
➣ @Notes_On_Liberty
📃 توجه به وضع زنان در عصر مشروطه

➣ @Notes_On_Liberty

❃ توجه به وضع زنان در جامعه ایرانی به پیش از دوره رضاشاه بازمی‌گردد. برای نمونه افرادی چون میرزا ملکم خان، میرزا آقاخان کرمانی، شیخ احمد روحی کرمانی از پیش از مشروطه، تقی‌زاده و کسروی از زمان مشروطه به وضع زنان پرداختند.

❃ عشقی، ایرج میرزا، میرزا ابوالقاسم لاهوتی، محمد مسعود و مشفق کاظمی نیز در آثار نظم و نثرشان نگرش انتقادی از وضع زنان را نمودار ساختند. همچنین برخی از زنان همچون صدیقه دولت‌آبادی و فخرآفاق پارسا از فعالان مسٲله زنان بودند. آنان هم تلاش می‌کردند با استفاده از فضای فراهم‌شده در نتیجه‌ی مشروطه، دیدگاه‌های سیاسی و اجتماعی خود را در جهت اصلاح وضعیت زنان بیان کنند. بنابراین مسٲله زنان از همان ابتدا با پیشگامی روشنفکران مرد آغاز شد که نظریات آنان در سیاست‌گذاری دولت رضاشاه در مورد زنان مؤثر بود. صرف‌نظر از اشتراک همه این روشنفکران در رفع حجاب، میرزا آقاخان کرمانی و روحی کرمانی یک تفاوت عمده با یکدیگر دارند و آن اعتقاد به برابری زن و مرد است که البته با برخی از احکامی که صادر می‌کنند در تناقض‌ست. در کتاب هشت‌بهشت ضمن روادانستن تعدد زوجات بر آشنایی و معاشرت پیش از ازدواج تٲکید شده که در تاریخ تفکر روشنفکری ایران تا آن زمان بی‌سابقه است.

❃ علاوه‌براین در جای دیگر از همین کتاب به برابری حقوق زن و مرد تصریح می‌کند و اینکه در همه حقوق شامل یادگیری، تحصیل، حقوق، ارث، مهارت‌ها و تجارت زنان باید با مردان برابر شوند. اما جدای از این دو که آرای ضدونقیضی در باب مسٲله زنان داشتند، دیگر روشنفکران موضع نسبتاً عملی اتخاذ کردند. تقی‌زاده در مجله «کاوه» مقالاتی در مورد زنان منتشر می‌کرد. وی مسئولیت مهم اجتماعی زن را تولد و پرورش کودک می‌دانست اما طی مقاله‌ای اقدام بزرگ اروپا و آمریکا را اعطای حق رای به زنان دانسته و مهم‌ترین کار سیاسیون را دنبال‌کردن آزادی زنان، تعلیم و تربیت، تحصیل حقوق و اختیارات آن‌ها تلقی کرد.

❃ کسروی نیز در مجله «پیمان» قسمتی را با عنوان «مادران و خواهران ما» به مسٲل زنان اختصاص داده بود. در این سلسله‌مقالات برخی مسائل خانوادگی و اجتماعی زنان همچون حجاب، ازدواج، طلاق، وظایف زن در خانه و وظایف طبیعی زن و مرد را مورد بحث قرار داد. وی در این مقالات از ناآگاهی و بیسوادی زنان، چندزنی و صیغه انتقاد کرده و تک‌همسری را به‌عنوان سیستم صحیح خانوادگی برای جامعه ایرانی مورد توجه قرار داد. اما در زمینه تحصیل و اشتغال تنها موافق کسب سواد و آگاهی عمومی است. کسروی مدافع مشاغلی چون پزشکی و مامایی است که زنان با زنان سروکار دارند و معتقدست نیکوست زنان در کنار خانه‌داری به این مشاغل بپردازند و اینکه همسر و پدرانشان را در انجام کارهایی مثل کشاورزی، حساب‌وکتاب و اموری از این قبیل کمک کنند. یک نکته قابل توجه اینکه برخلاف بسیاری از منتقدان این دوره که خانه‌داری را بیکاری و تنبلی زنان تلقی می‌کردند، وی آن را وظیفه‌ی طبیعی قابل ستایش زنان می‌داند. با این‌همه کسروی به‌شدت با اشتغال زنان در ادارات و به‌زعم او امور مردانه مخالف بود. همچنین یکی از این درونمایه‌های آثار ادبی این دوره انتقاد از وضعیت زنان‌ست. ابوالقاسم لاهوتی در شعری که در ۱۹۱۸ سرود از روگرفتن و بی‌سوادی زنان انتقاد کرد. برخی از نواندیشان ایرانی مانند معجز شبستری نیز در آغاز سده بیستم با انتقاد از وضعیت زنان خواستار تغییر وضعیت ایشان برای پیشرفت شدند.

❃ محمد مسعود، محمد حجازی (مجله ایران امروز)، مشفق کاظمی و جهانگیر جلیلی نیز متعلق به مکتبی بودند که در آثار خود به وضعیت زنان در دوره رضاشاه متأثر از نوسازی و کشف حجاب می‌پرداختند و اوضاع اخلاقی ناشی از تغییرات اجتماعی این دوره را نکوهش می‌کردند. مسعود، مدیر روزنامه «مرد امروز» در رمان «تفریحات شب» که داستانی انتقادی از جامعه ایران آن زمان است، وضعیت زنان و مردان تهیدست و انحطاط اخلاقی آنان، اوضاع نابه‌سامان اقتصادی فرودستان و نظام آموزشی بی‌ثمر را ترسیم کرده است. این کتاب در زمان خود تحسین صاحب‌نظران بسیاری همچون جمال‌زاده را برانگیخت. مشفق هم در رمان «تهران مخوف» به انتقاد از جامعه و به‌ویژه وضعیت زنان و تنزل مرتبه انسانی ایشان در حد یک کالا پرداخت. علاوه‌بر امور پیش گفته یکی از مسائلی که در حوزه زنان مطرح بود و برخی از آن اظهار نگرانی می‌کردند. روگردانی مردان تحصیلکرده ایرانی از ازدواج با هم‌میهنان خود و در عوض اقبال آنان به ازدواج با زنان فرنگی بود. این امر در قانون تازه تدوین هم انعکاس یافت. موضوع چند شماره مجله ایرانشهر ازدواج مردان ایرانی با زنان فرنگی بود که خوانندگان را به بحث کشاند. بسیاری از مخاطبان علت این امر را بیسوادی زنان ایرانی بیان کردند.

#زنان #آزادی_زنان #ازدواج_اجباری
#ازدواج_کودکان #چندهمسری
#کودک‌همسری #ازدواج #حجاب
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 چرا کمونیسم غیراخلاقی است؟ ➣ @Notes_On_Liberty ۳- از منظر حقوق طبیعی: اگر به سنّت جان لاک و حقوق طبیعی او نزدیک شویم که بر مبنای آن انسان‌ها از یک‌سری از حقوق مسلّم طبیعی همچون حق مالکیت و غیره برخوردارند که هیچ فرد و نهادی حق سلب و تحدید آن‌ها را…
📃 چرا کمونیسم غیراخلاقی است؟

➣ @Notes_On_Liberty

۵- در اندیشه هایِک:

الف) از نظر هایک، اخلاق از جمله نهادهایی است که توسط نظم خودجوش به‌وجود آمده و به‌عنوان قاعده‌ای، زیست اجتماعی انسان را ممکن ساخته است. از جمله این نهادها می‌توان به زبان، سنّت، بازار آزاد، حقوق قضایی و... نیز اشاره کرد. از نظر هایک تمدن بشری زمانی به‌وجود آمد که انسان‌ها به‌عوض پیروی از قواعد غریزی، تابع قواعد انتزاعی رفتاری (اخلاقیات مدرن) شدند. البته، این قواعد، ریشه در آداب و سنن دارد و دلیل دوام و پایانی آن‌ها، این است که از نظر زیست اجتماعی سودشان برای مردم بیش از هزینه‌شان است. سنّت در این معنا، یعنی آداب و رسوم و قواعد رفتاری تقلید شده که البته بر عقل، تقدم تاریخی و منطقی دارد. هر عمل انسانی به‌طور ناخودآگاه وابسته به ذهن اوست و ذهن انسان، خود محصول نظم خودجوش است. بنابراین در اندیشه هایک، نهادهای اجتماعی را نمی‌توان محصول فعالیت آگاهانه یا طرح عقلانی انسان دانست. از نظر هایک غفلت «فردگرایی صنع‌گرا» در نشاندن عقل در جایگاهی که جایگاه او نیست، بزرگترین تهدید برای جامعه متمدن یا به قول هایک جامعه کلان (Great Society) است. تهدیدی که رژیم‌هایی چون فاشیسم و کمونیسم را پدید می‌آورد. در این اندیشه، هایک به هیوم بسیار نزدیک می‌شود و آداب‌ورسوم اخلاقی را کاملاً «طراحی نشده» می‌خواند. بنابراین هرگونه اندیشه طراحی اخلاقی و در انداختن طرح‌های نو اخلاقی برای جامعه از نظیر آنچه کمونیست‌ها با دین کردند و سعی کردند که دین را از عرصه نظام اخلاقی و فرهنگی جامعه با این استدلال که «دین افیون توده‌ها است» بزدایند، همگی نه‌تنها غیراخلاقی هستند، بلکه در عمل هم کاملاً محال و غیرقابل اجرا هستند.

ب) از نظر هایک، ضرورت‌های زندگی یعنی کمیابی و میل ارضاناپذیر بشر برای برخورداری هرچه بیشتر، «سه قانون بنیادین عدالت» (یا از نظر هیوم طبیعت) را به‌وجود می‌آورد. یعنی قانون‌های پایداری مالکیت‌ها، انتقال آن‌ها به رضایت و وفای به عهد. در این مبنا نیز کمونیسم به‌شدت در تعارض با اخلاق قرار می‌گیرد، زیرا با نفی مالکیت خصوصی شرایطی را به‌وجود می‌آورد که سه قانون بنیادین عدالت هیوم که منشا رفتار اخلاقی است، از بین می‌روند.

ج) البته هایک خاطرنشان می‌سازد، ضرورت‌های عدالت را می‌توان با اعمال «آزادی تعمیم‌پذیری کانت» بر شرایط دائمی زندگی بشری نیز کشف کرد، یعنی اگر قاعده‌ای یا اندرزی را بخواهیم عادلانه (در این جا می‌توان گفت اخلاقی، چراکه اخلاقی رفتارکردن در یک معنا همان عادلانه رفتار کردن است) بدانیم بایستی همه‌ی عاملان عقلایی در تمام موارد مشابه مربوط، عمل به آن را پذیرفته و بر آن صحه بگذارند. استدلال هایک این است که احکام اندرزین عدالت لیبرالی از اعمال آزمون تعمیم‌پذیری کانتی بر اصول نظام حقوقی به دست می‌آیند و بر این مبنا عادلانه هستند که فقط قواعدی از این آزمون سربلند بیرون می‌آیند که «قواعد صوری مستقل از هدف» باشند. اهمیت این مهم از آنجا ناشی می‌شود که در هیچ جامعه‌ای اعضای آن هیچ هدف مشترک و همگانی ندارند و نیز حتی شناخت عینی مشترک هم با یکدیگر ندارند، حال در چنین جامعه‌ای، تنها قواعدی انتزاعی که قلمرو محفوظی را به هر یک از افراد برای فعالیت اعطا می‌کند و نسبت به هرگونه هدفی هم خنثی است، می‌توانند قواعدی به‌حساب آیند که زمینه‌ی فعالیت‌های فارغ از تضادی را فراهم آورند. به عبارت دیگر تنها در این صورت است که می‌توان گفت قوانین عادلانه (اخلاقی) هستند.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 چرا کمونیسم غیراخلاقی است؟

➣ @Notes_On_Liberty

ادامه ↓

بر این مبنا نیز کمونیسم و مشتقاتش شدیداً غیراخلاقی خواهند بود؛ چراکه اولاً یک یا چند هدف مشترک برای تمامی افراد جامعه قائل می‌شوند که اهداف جامعه یا پرولتاریا خوانده خواهد شد که همه ملزم‌اند از آن‌ها پیروی کنند، ثانیاً در رسیدن به این اهداف باز هم همه مجبور خواهند بود به راهی که توسط عده‌ای درست تشخیص داده شده بروند و آزادی انتخاب ندارند، ثالثاً قوانینی را بنیان خواهند گذاشت که به هیچ‌وجه، مستقل از هدف‌های افراد نیستند. یعنی اگر شما بخواهی که در دستشویی خانه‌ات سرپا قضا حاجت کنی، ممکن است با اهداف عالیه اجتماع در تضاد بوده و جرمی را مرتکب شده باشی. به‌عبارت دیگر، کمونیسم و مارکسیسم نظام‌هایی هستند که به شما می‌گویند چه خوب است، چه بد، چه باید تولید کنیم و چه نباید، چگونه باید تولید کنیم و چگونه نباید، چه باید بخوانی و چه نباید، چه باید بپوشی و چه نباید و قس‌علی‌هذا و به همین امر هم کفایت نمی‌کنند و افراد را مجبور می‌کنند به این آموزه‌ها عمل کنند. آموزه‌هایی که در ذهن عده‌ای ارزش تلّقی شده و همه آحاد جامعه مجبور به تبعیت از آن‌ها هستند.

در‌حالی‌که در لیبرالیسم، قیمت‌هایی که آزادانه شکل گرفته‌اند، سیر عرضه و تقاضا را مشخص می‌کنند، این قیمت‌ها به اشخاص بستگی ندارند و هنگامی‌که با راهنمایی آن‌ها پیش می‌رویم با این توافق درباره اهداف خود و دیگران می‌توانیم با آنان وارد دادوستد شویم و هرکس در عین همکاری با دیگران، تنها به تعقیب اهداف خویش بپردازد. درحالی‌که در نظام کمونیستی با کنترل قیمت‌ها و اعلام قیمت‌ها به تولیدکنندگان، عملاً تنها کالاهایی که دولت متمرکز و هیأت حاکمه به صلاح اجتماع بداند تولید خواهد شد و اگر شما بخواهید مثلاً نوشابه بخورید یا فلان اسباب‌بازی را برای فرزندتان بخرید، نمی‌توانید؛ چراکه دولت مرکزی تولید آن را به دلیل آنکه صلاح مردم را بهتر تشخیص می‌دهد، قدغن کرده است و این یعنی نفی تمام عیار آزادی از جانب کسانی‌که معتقدند در جامعه‌ای با مالکیت خصوصی، آزادی واقعی به‌وجود نمی‌آید! و از آنجایی‌که می‌دانیم آزادی اولین اصل اخلاقی است به‌عنوان یک ارزش و اولین پایه عمل اخلاقی است به مثابه روش، بنابراین باز هم نتیجه می‌گیریم کمونیسم و مارکسیسم با پایمال کردن آزادی‌های فردی، نظام‌هایی حتی به لحاظ نظری کاملاً غیراخلاقی هستند.

د) در منظر لیبرال‌ها، نظام اخلاقی جاری، جلوه‌ای از نظم خودانگیخته محسوب شده و بهینه‌ترین و کارآمدترین رسوم و قوانینی هستند که ممکن است برای بقا و زندگی اجتماعی انسان در حال حاضر وجود داشته باشد، اما کمونیست‌ها با نفی این امر، سعی در پی‌ریزی نظام جدیدی از قواعد اخلاقی را دارند که این قواعد را در ذهن خود شکل داده‌اند و بنابراین و بدون هیچ‌گونه دغدغه‌ی اخلاقی سعی در پی‌ریزی نظمی اخلاقی را دارند، که حداقل کارآیی آن برای زندگی و بقا بشر محل تردید است و ریسک دارد، اما آن‌ها به‌راحتی این الگوی خودساخته را به مردم تحمیل می‌کنند و مشخص است که این امر کاملاً غیراخلاقی است.

- ادامه دارد...

🗞 دنیای اقتصاد، ۱۱ شهریور ۱۳۸۸

#کمونیسم #مارکسیسم #سوسیالیسم
#نقد_کمونیسم #توحش_کمونیستی
#دیکتاتوری_پرولتاریا #مارکس #سرمایه
#آزادی #آزادی_فردی #اخلاق #اقتصاد
➣ @Notes_On_Liberty
📃 نگاهی به قرارداد کنسرسیوم

➣ @Notes_On_Liberty

با گذشت بیش از ۴۵ سال از فسخ قرارداد موسوم به کنسرسیوم، بحث پیرامون این قرارداد تاریخی، در محافل سیاسی ایران همچنان دنبال می‌شود؛ برخی طیف‌های سیاسی -که ظاهراً قرار است پس از چهل سال همچنان به مبارزه با نظام پادشاهی گذشته بپردازند- با زنده‌سازی رویدادهای تاریخی، از یک سو فقر خشن خود، چه زمینه‌ی اندیشه و نظریه‌پردازی سیاسی و چه در زمینه‌ی دانش اقتصادی را پنهان می‌سازند، و از سوی دیگر می‌کوشند تا بر کارنامه‌ی تاریک گذشته خویش که با آسیب به منافع و مصالح ملّی ایران سیاه شده است، سرپوش گذاشته، انحرافی در اذهان ایجاد کنند.

در این مقاله قصد دارم مختصراً به قرارداد کنسرسیوم و پیش‌زمینه آن بپردازم.

https://telegra.ph/نگاهی-به-قرارداد-کنسرسیوم-10-21