On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.9K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
📃 تورم: ابزار شوروی برای نابودی پول (۱) | ✍🏻 کریس کالتون

➣ @Notes_On_Liberty

در مارس ۱۹۱۹، حزب کمونیست به سرکردگی ولادیمیر لنین در پیش‌نویس برنامه‌ی جدید خود اعلام داشت که از اهداف حزب، الغای کامل پول است. بانک دولتی روسیه می‌بایست «منحل شده و به مرکز دفترداری حزب کمونیست تغییر کند.» (۱) در عالم نظر، حزب حاکم می‌توانست حکم به ساقط شدن موجودیت پول بدهد، ولی در عمل به شکست حذف پول از گردش، در سراسر کشوری که بلشویک‌ها در ۱۹۱۹ تسلط کامل بر آن نداشتند، منجر می‌شد.

در عوض، راهبرد آنان پناه بردن به چاپ پول بود. بانک‌ها از جمله نخستین مؤسساتی بودند که بلشویک‌ها مصادره کردند، و کنترل کامل بر عرضه‌ی پول (حجم پول) به آنان اجازه می‌داد که مواجب پلیس مخفی و ارتش سرخ را، که حاکمیت بلشویک‌ها را تحکیم بخشیده بودند، پرداخت کنند. ولی چاپ سریع پول بخشی از راهبرد عمدی برای ظهور اقتصادِ کمونیستیِ بدون پولِ اجتناب‌ناپذیر آنان بود.

این راهبرد جواب داد، ولی نتیجه‌ای را که نظریه‌ی مارکسیستی پیش‌بینی می‌کرد در بر نداشت. پیش از آنکه حزب برنامه‌ی خود را برای الغای پول در سال ۱۹۱۹ اعلام کند، رژیم بلشویکی، هر ماه، بین دو تا سه میلیارد روبل به حجم پول در گردش اضافه کرده بود. ولی این خیلی متوسط بود. در ماه مه، رژیم به بانک دولتی (به نام بانک خلق) اجازه داد، تا آنجا که صلاح می‌بیند، پول جدید منتشر کند. زمانی‌که بلشویک‌ها قدرت را در دست گرفتند کمتر از ۲۰ میلیارد روبل در گردش بود. در پایان سال ۱۹۱۹، حجم پول بالغ بر ۲۲۵ میلیارد روبل افزایش یافته بود، و در اواسط ۱۹۲۱ به رقم هولناک ۲.۳ تریلیون رسیده بود. (۲) سال بعد حجم پول با کوادریلیون شمارش می‌شد. (۳)

زمانی‌که کشور در گرداب قحطی افتاد، انتشار «کاغذ رنگی» تنها صنعت در حال رشد در اقتصاد شوروی بود. تنها محدودیت موجود، توانایی رژیم در تأمین نیاز به رنگ و کاغذ بود. طلاهایی که آن‌ها از خزانه‌ی بانک‌ها غارت کرده بودند برای خرید مواد اولیه‌ی چاپ از کشورهای خارجی به کار آمد. چاپخانه‌ها بی‌وقفه کار می‌کردند و در پایان سال ۱۹۱۹، ضرابخانه‌ها نزدیک به ۱۴٫۰۰۰ کارگر استخدام کرده بودند.

دو سال پس از انتشار نخستین اعلامیه‌ی حزب، شرکت‌کنندگان کنگره‌ی حزب از موفقیت خود در متورم ساختن پول به وجد آمده بودند. پریوبراژنسکی، برنامه‌ریز اقتصادی برجسته‌ی بلشویک، اشاره کرد که انقلابیون فرانسه واحد پول خود را تنها به ۱/۵۰۰م ارزش اصلی تقلیل دادند، حال آنکه روبل به ۱/۲۰٫۰۰۰م ارزش اصلی خود در ۱۹۱۷ تقلیل یافته است. او می‌بالید که «این به‌معنای آن است که ما ۴۰ به ۱ از انقلابیون فرانسه پیش افتاده‌ایم.» (۴) هدف تورم، الغای پول بود، و نخبگان حاکم به موفقیت خود می‌بالیدند. کشاورزان، در تنازع برای بقا، به استفاده از نمک و نان به‌عنوان واسطه‌ی مبادله روی آورده بودند.

به‌طرز تکان‌دهنده‌ای، نابودی پول در رسیدن به نظم اقتصادی منطقی، که کمونیست‌ها معتقد بودند اجتناب‌ناپذیر است، ناکام ماند. نتیجه، عوض آنکه تولید منظم باشد، گرسنگی شدید و قیام‌های دهقانی بود. بلشویک‌ها، با ایمان تزلزل‌ناپذیر خود به پیش‌بینی‌های مارکس، پیش از اینکه کنترل سخت خود بر اقتصاد روسیه را از دست بدهند، با این معما به ستیز پرداختند.

درحالی‌که اقتصاد روسیه در حال انفجار مرگ‌آسا بود، بسیاری از روشنفکران غربی تجربه‌ی شکست‌آمیز شوروی را با عینک خوشبینی می‌نگریستند. این وضعیتی بود که لودویگ فون میزس در آن رساله‌ی پیشگامانه‌ی خود «محاسبه‌ی اقتصادی در حکومت سوسیالیستی» و دومین اثر بزرگ خود، «سوسیالیسم» را نوشت. برای میزس، آشفتگی اقتصاد روسیه رمز‌آلود نبود: قیمت‌های آزاد شکل‌گرفته از طریق مبادله‌ی داوطلبانه‌ی مبتنی بر مالکیت خصوصی، برای محاسبه‌ی منطقی منابع ضروری بود.

ـــــــــــــــــــــــــ
۱- نقل از انقلاب روسیه. ریچارد پایپس. ص ۶۸۵
۲- همان. پایپس، ص ۶۸۶
۳- روسیه تحت رژیم بلشویکی. ریچارد پایپس. ص ۳۹۳
۴- انقلاب روسیه، پایپس. ص ۶۸۷
➣ @Notes_On_Liberty
👍1👎1
📃 تورم: ابزار شوروی برای نابودی پول (۲) | ✍🏻 کریس کالتون

➣ @Notes_On_Liberty

یکی از بلشویک‌های برجسته با بی‌پروایی ملاحظات میزس را، به‌مثابه‌ی پایه‌ای برای اصلاحات متوسط بازار، تصدیق کرد که به‌عنوان سیاست اقتصادی جدید شناخته شد. در سال ۱۹۲۵ نیکولای بوخارین نوشت:

«اگرچه منتقدان بورژوا در نقد سیاست‌های دیکتاتوری پرولتاریا در روسیه اساساً مزخرفات و سفاهت به خرج داده‌اند، برخی از نوشته‌های آن‌ها چندان احمقانه نیست و حقایق نسبی در بر دارد. یکی از فرهیخته‌ترین منتقدان کمونیسم، استاد میزس اتریشی، گزاره‌های زیر را در کتابی درباره‌ی سوسیالیسم به سال ۱۹۲۱-۲۲ ارائه داده است... . مادامی‌که کمونیست‌ها سعی در مرتب‌سازی تولید، به‌وسیله‌ی زور و چماق دارند، سیاست آنان به فروپاشی اجتناب‌ناپذیری خواهد انجامید، چنانکه پیش از این انجامیده است.» (در باب سیاست اقتصادی جدید و وظایف ما. نیکولای بوخارین. ۱۹۲۵)

گفتن اینکه نقدهای میزس «چندان احمقانه نیست» به‌‌سختی تمجیدآمیز بود، ولی برای یک ایدئولوگ بلشویک امتیازی قابل‌توجه بود. اگرچه بوخارین درصدد محکومیت و تقبیح سوسیالیسم نبود، این را که اصلاحات بازار -هرچند متوسط- برای جلوگیری از فروپاشی دولت نوظهور شوروی ضروری بود، به‌رسمیت شناخت. این اصلاحات شامل بازمعرفی پول عملکردی بود.

در اواخر سال ۱۹۲۲، حزب به یک بانکدار «بورژوا»، نیکلاس کوتلر -مدافع اصلاحات لیبرالی پیش از انقلاب ۱۹۱۷- برای حل بحران مالی خود روی آورد. راه‌حل کوتلر روی آوردن به پول پایه-طلا بود. اسکناس‌های جدید موسوم به شروونت با شمش‌های طلا و ذخایر خارجی پشتیبانی می‌شد. تقریباً دو سال بعد، روبل بی‌ارزش روسیه، با اسکناس‌های پایه طلا جایگزین شد. لنین، شرمنده از سوسیالیست‌ها، اصرار داشت که این اقدامات موقت است، و به محض آنکه کمونیسم جهانی شود، پول ناپدید خواهد شد (این بار با موفقیت!) و طلا تنها برای ساخت توالت استفاده خواهد شد.

اگرچه اصلاحات پولی و گشودن بازارها مانع از انفجار کامل اقتصاد روسیه شد، حزب به کنترل بخش اعظمی از صنعت کشور ادامه داد. نتیجه‌ی آزادسازی متوسط اقتصادی، همزمان با بهبود نسبی، افزایش وحشت سیاسی برای تقویت نقش حزب بود. بلشویک‌ها تسلط خود بر اقتصاد را به حدی شل گرفتند تا مردم برای مدت کوتاهی بتوانند نفس بکشند. به‌جای آموختن درس‌هایی از شکست‌ها و دستاوردهای بعدی ناشی از اصلاحات جزئی، حزب -به رهبری ژوزف استالین- در پایان این دهه به کنترل‌های اقتصادی سازش‌ناپذیر بازگشت. نتیجه، شدیدترین فاجعه‌ی اقتصادی بود که جهان تاکنون تجربه کرده است.

درس‌های برگرفته از سیاست‌های تورمی بلشویکی همچنان مهم هستند. استدلال‌ها به نفع سیاست‌های تورمی دیگر با نظریه‌ی مارکسیستی و دستیابی به اقتصاد بدون پول توجیه نمی‌شود، ولی عواقب تورم، صرف‌نظر از نیت نظریه‌پرداز، به همان شکل خواهد بود. به موازات افزایش روزافزون محبوبیت آموزه‌ی پولی مدرن، تاریخ بلشویک نباید به فراموشی سپرده شود. فارغ از هدف سیاست تورمی، تورم تنها در راستای تحریف سیگنال‌های اقتصادی و، در نهایت، تخریب ارز و هر اقتصادی که ارز به آن وصل است، عمل می‌کند.

#تورم #سوسیالیسم #شوروی
#پول #استاندارد_طلا #طلا
#ارزش_پول #سراب_تورم
➣ @Notes_On_Liberty
👍1👎1
«حسادت یک ضعف اخلاقی است. واضح است که بسیاری از روشنفکران به درآمد بیشتر تاجران موفق حسادت می‌ورزند و این احساسات، آنان را به سوی سوسیالیسم سوق می‌دهد. آن‌ها معتقدند که حاکمان یک جامعه‌ی سوسیالیستی، حقوق بالاتری، نسبت به حقوق دریافتی‌شان در جامعه‌ی سرمایه‌داری، به آنان می‌دهند.»

❈ لودویگ فون میزس. کنش انسانی
➣ @Notes_On_Liberty
👍2👎1
📃 چگونه کشورها در دام دولت رفاه میفتند؟ | ✍🏻 آنتونی پی. مولر

➣ @Notes_On_Liberty

مردم دولت رفاه را به این دلیل دوست دارند که تصور می‌کنند که دولت بدون هیچ هزینه‌ای مزایای زیادی را به همراه می‌آورد. اگر مردم می‌دانستند که مصرف کنونی مزایای اجتماعی به چه اندازه موجب کاهش رفاه در آینده است، رویکردی انتقادی نسبت به دولت رفاه پیدا می‌کردند و کار سیاستمداران برای نیرنگ‌بازی‌هایشان سخت‌تر می‌شد. درست همان‌طور که جامعه‌ای که امنیت را به آزادی ترجیح می‌دهد، هر دو را از دست می‌دهد، جامعه‌ای هم که برای مزایای اجتماعی ارزش بالاتری نسبت به خلق ثروت قائل می‌شود، نه ثروت را خواهد داشت و نه مزایا را.

نگاه کوته‌بینانه ذات دموکراسی مدرن است. این امر نه توسط مردم، بلکه توسط احزاب سیاسی هدایت می‌شود. چنین نظام سیاسی‌ای حامی بازتوزیع محصول بوده و به اینکه کالاها پیش از آنکه مصرف شوند می‌بایست تولید شوند، بی‌توجه است. به هر حال، بدون تولید، هیچ‌گونه بازتوزیعی نمی‌تواند وجود داشته باشد. این توهم به‌طور گسترده توسط دستگاه سیاسی تبلیغ می‌شود که تولید کالا مستقل از بازتوزیع آن است بنابراین یک کالا بدون تضعیف تولید می‌تواند بازتوزیع شود. بااین‌حال چگونگی توزیع محصول بر آینده‌ی آن اثر می‌گذارد.

آن مفهوم عدالت که تنها مربوط به عدالت اجتماعی بازتوزیعی است دچار تناقض مفهومی است. عدالت بازتوزیعی محصولات، روی دیگری دارد و آن عدالت در تولید کالاهاست. بی‌توجهی به جنبه‌ی مبادله‌ای عدالت به نفع عدالت بازتوزیعی نامنصفانه است. چنین رویکردی غیرمنطقی نیز هست؛ زیرا بازتوزیع تنها زمانی ممکن است که چیزی برای توزیع وجود داشته باشد.

بازتوزیع، ناعادلانه، و به‌لحاظ اقتصادی، غیرمنطقی است چراکه تولیدکنندگان را مجازات می‌کند. هنگامی‌که بازتوزیع درآمد و ثروت حالت افراطی پیدا می‌کند، بخش فعال جامعه، تولید را رها کرده و زندگی انگلی اختیار می‌کنند، پیشرفت اقتصادی متزلزل شده و سرانجام ناپدید خواهد شد. بدین ترتیب، جامعه فقیرتر خواهد شد، و فقرا به قهقرا خواهند رفت. در نهایت، فقرا خود بهای این سیاست را شدیداً خواهند پرداخت زیرا هنگامی‌که رشد کاهش می‌یابد و بدبختی افزایش پیدا می‌کند، فقرا سخت‌تر آسیب خواهند دید.

...

بدهی عمومی به همان میزان که دشمن رشد اقتصادی است، دشمن خلق ثروت نیز هست. مزایایی که حکومت در کوتاه‌مدت توزیع می‌کند و از طریق بدهی عمومی تأمین می‌شوند، در بلندمدت رشد اقتصادی را کاهش داده و فقر را گسترده‌تر و پایدارتر می‌کند.

📎 متن کامل:
https://telegra.ph/چگونه-کشورها-در-دام-دولت-رفاه-میفتند-02-20

#دولت_رفاه #سوسیال‌دموکراسی
#بدهی_عمومی #رشد_اقتصادی
#بهره‌وری #بازتوزیع #مالیات
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی
#مصرف_سرمایه #سرمایه‌گذاری
➣ @Notes_On_Liberty
👍2👎1
«اینک زمین را می‌ستاییم؛
زمینی که ما را در بر گرفته است.
ای اهوره‌مزدا!
زنان را می‌ستاییم.
زنانی را که از آنِ تو به شمار آیند،
و از بهترین اَشَه برخوردارند، می‌ستاییم.» (یسنا، هات سی و هشتم)

❈ پنجم اسفندماه، سپندارمذگان، جشن بزرگداشت زن و زمین، فرخنده باد.
➣ @Notes_On_Liberty
❤3👎1
📃 تخریب‌گرایی سوسیالیستی (۱) | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

از نظر سوسیالیستی، ظهور سوسیالیسم به‌معنای گذار از یک اقتصاد غیرمنطقی به اقتصادی منطقی است. تحت سلطه‌ی سوسیالیسم، اداره‌ی برنامه‌ریزی‌شده‌ی حیات اقتصادی جانشین هرج‌ومرج تولید می‌شود؛ جامعه، که به‌مثابه‌ی تجسّم عقل پنداشته می‌شود، جانشین اهداف متناقض افراد نابخرد و منفعت‌طلب می‌شود. توزیع عادلانه جایگزین توزیع ناعادلانه‌ی کالاها می‌شود. نیاز و تهی‌دستی ناپدید شده و ثروت برای همه وجود خواهد داشت. نگاره‌ای از بهشت در برابر ما نهاده شده، بهشتی که ما، یا دستکم وارثانمان باید به ارث ببریم. زیرا همه‌ی تاریخ به آن سرزمین موعد منتهی می‌شود، و همه‌ی آنچه که در گذشته روی داده است تنها راه‌گشای رستگاری ما هستند.

معاصران ما سوسیالیسم را این‌گونه می‌بینند و به تعالی آن باور دارند. پندار باطلی است که تصور کنیم که ایدئولوژی سوسیالیستی تنها در میان احزابی که خود را سوسیالیست یا اجتماعی می‌نامند غالب است. تمام احزاب سیاسی کنونی لبریز از اندیشه‌های برجسته‌ی سوسیالیستی هستند.

حتی سرسخت‌ترین مخالفان سوسیالیسم زیر سایه‌ی آن قرار دارند. آنان نیز متقاعد شده‌اند که اقتصادی سوسیالیستی عقلانی‌تر از سرمایه‌داری است که توزیع عادلانه‌تر درآمد را تضمین می‌کند، و تکامل تاریخی، انسان را به‌طرز گریزناپذیری به آن مسیر هدایت می‌کند.

هنگامی‌که آنان با سوسیالیسم به مخالفت می‌پردازند، این کار را با این مفهوم انجام می‌دهند که در حال دفاع از منافع خصوصی هستند و اینکه با توسعه‌ای مبارزه می‌کنند از نقطه‌نظر رفاه عمومی مطلوب است. و آنان در دل‌هایشان قانع شده‌اند که مقاومت‌شان بی‌ثمر است.

با این حال، اندیشه‌ی سوسیالیستی چیزی جز توجیه عقلانی کینه‌ها و خشم‌های کوچک نیست. هیچ یک از نظریه‌های آن نمی‌تواند در برابر نقدهای علمی مقاومت کند و تمام استنتاج‌های آن بی‌پایه‌واساس است. بطلان تصور آن از اقتصاد سرمایه‌داری مدت‌هاست که دیده شده است؛ برنامه‌ی آن برای نظم اجتماعی آینده ذاتاً متناقض و، بنابراین، غیرعملی است.

سوسیالیسم نه تنها در عقلانی‌تر کردن زندگی اقتصادی ناکام می‌ماند، که همکاری اجتماعی را نیز مختل خواهد کرد. اینکه عدالت را به همراه می‌آورد صرفاً یک ادعای من‌درآوردی و، چنانکه نشان توانیم داد، ناشی از کینه و درک غلط آنچه در نظام سرمایه‌داری رخ می‌دهد است. به‌نظر می‌رسد سوسیالیسم یک پیشگویی است که در ادعای مبتنی بر «علم» بودن با فرقه‌گرایان مسیحی متفاوت است.

➣ @Notes_On_Liberty
👍2👎1
📃 تخریب‌گرایی سوسیالیستی (۲) | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

در حقیقت سوسیالیسم آنچه که وانمود می‌کند، نیست. سوسیالیسم، پیشرو یک جهان بهتر و عالی‌تر نیست، ولی تباه‌کننده‌ی چیزهایی است که هزاران سال تمدن آن‌ها را ایجاد کرده است. سازنده نیست، ویرانگر است؛ زیرا ویرانی ذات آن است. سوسیالیسم هیچ چیز تولید نمی‌کند، تنها آنچه را که نظام اجتماعی مبتنی بر مالکیت خصوصی بر ابزار تولید ساخته است، مصرف می‌کند. نظام اجتماعی سوسیالیستی نمی‌توان وجود داشته باشد، مگر اینکه جزئی از سوسیالیسم درون نظام اقتصادی متکی بر مالکیت خصوصی موجود باشد، هر گامی به سوی سوسیالیسم باید در مسیر تخریب آنچه که از قبل وجود داشته، خود را مستهلک کند.

چنین سیاست تخریب‌گرایانه‌ای به‌معنای مصرف سرمایه است. افراد کمی هستند که این واقعیت را تشخیص می‌دهند. مصرف سرمایه می‌تواند به‌لحاظ آماری نشان داده شود و به‌لحاظ فکری نیز قابل ادراک است، ولی برای همگان آشکار نیست.

دیدن ضعف سیاستی که مصرف توده‌ها را به هزینه‌ی ثروت موجود بالا می‌برد، بنابراین آینده را فدای امروز می‌کند، و تشخیص ماهیت این سیاست نیازمند بینشی است عمیق‌تر از آنچه که دولتمردان، سیاستمداران و توده‌هایی که به آنان رای می‌دهند از آن برخوردارند. تا زمانی‌که دیوارهای کارخانه پابرجاست، و قطارها در حرکت‌اند، تصور می‌شود که همه چیز جهان خوب پیش می‌رود. مشکلات روزافزونی که در راه حفظ سطح استاندارد بالاتر زندگی قرار می‌گیرند، به دلایل مختلف نسبت داده می‌شوند، ولی هرگز به این واقعیت که سیاست مصرف سرمایه در جریان است اشاره نمی‌شود.

در مسئله‌ی مصرف سرمایه‌ی جامعه‌ویرانگر، یکی از کلیدی‌ترین مشکلات سیاست اقتصادی سوسیالیستی را می‌یابیم. خطر مصرف سرمایه به‌ویژه در جامعه‌ی سوسیالیستی بسیار عظیم خواهد بود؛ عوام‌فریبان به‌راحتی با افزایش مصرف سرانه به‌هزینه‌ی تشکیل سرمایه‌ی اضافی، و به زیان سرمایه‌ی موجود، کامروا می‌شوند.

این در ذات جامعه‌ی سرمایه‌داری است که سرمایه‌ی جدید پیوسته شکل می‌گیرد. هرچه سرمایه بیشتر شود، بهره‌وری حاشیه‌ای نیروی کار بالا می‌رود و، بنابراین، دستمزدهای مطلق و نسبی بالا می‌روند. شکل‌گیری فزاینده‌ی سرمایه تنها راه افزایش مقدار کالایی است که جامعه می‌تواند بدون کاهش تولید در آینده مصرف کند -تنها راه افزایش مصرف کارگران بدون ضربه زدن به نسل بعدی کارگران. بنابراین این موضوع توسط لیبرالیسم مطرح شده است که شکل‌گیری فزاینده‌ی سرمایه تنها وسیله‌ای است که می‌تواند موقعیت توده‌های عظیم را پیوسته ارتقا دهد.

سوسیالیسم و تخریب‌گرایی* به طریق متفاوتی این هدف را دنبال می‌کنند. آن‌ها پیشنهاد می‌کنند که برای دستیابی به ثروت کنونی، سرمایه به بهای آینده مصرف شود. سیاست لیبرالیسم رویه‌ی پدر عاقلی است برای خود و وارثانش ذخیره و سازندگی می‌کند. سیاست تخریب‌گرایی سیاست فرد ولخرجی است که میراث خود را بدون توجه به آینده هدر می‌دهد.

[* مفهوم تخریب‌گرایی، که توسط میزس مطرح شد، سیاست‌هایی هستند که سرمایه را تنها مصرف می‌کند و انباشت نمی‌کند.]

#اقتصاد #سوسیالیسم #تخریب‌گرایی
#مصرف_سرمایه #انباشت_سرمایه
#بازار_آزاد #سرمایه‌داری #سرمایه
➣ @Notes_On_Liberty
👍2👎1
«میزس، اقتصاددان کبیر اتریشی، تصدیق کرده است که محدود کردن قدرت حکومت در حوزه‌ی پول مسئله‌ی مربوط به آزادی است، نه صرفاً مسئله‌ی اقتصادی. میزس توضیح می‌دهد که «اندیشه‌ی پول معتبر... به‌مثابه‌ی ابزاری برای حمایت از آزادی‌های مدنی در برابر هجوم استبداد از سوی حکومت در نظر گرفته شد. به‌لحاظ نظری ایده‌ی پول معتبر هم‌رده با قانون اساسی و منشور حقوق قرار داشت.» به‌عنوان یک کشور، به جایی رسیده‌ایم که امروزه سخنان جفرسون و میزس غریب به گوش می‌رسند. شاید توسط حباب‌های اعتبار و سهام، که ما را احاطه کرده‌اند، کور شده‌ایم.»

❈ رند پال، فدرال‌رزرو آمریکا را فلج می‌کند
➣ @Notes_On_Liberty
👍2👎1
📃 افسانه‌های اقتصاد مختلط (۱) | ✍🏻 لو راکول

➣ @Notes_On_Liberty

اقتصاد برنامه‌ریزی‌شده در سال ۱۹۳۷، زمانی‌که پرنتیس‌هال کتاب قطور ۱٫۰۰۰ صفحه‌ای «جامعه‌ی برنامه‌ریزی‌شده» را منتشر کرد، شدت زیادی داشت: دیروز، امروز، فردا: نشست هم‌اندیشی سی‌وپنج اقتصاددان، جامعه‌شناس، و دولتمرد. لوئیس مامفور در مقدمه‌ی آن نوشته بود «پرسشی که امروز مطرح است این نیست که آیا باید برنامه‌ریزی کنیم، بلکه این است که چگونه باید برنامه‌ریزی کنیم.» ‌همه‌ی شرکت‌کنندگان -کینزی، سوسیالیست، کمونیست، و فاشیست- با این نکته موافق بودند، از جمله سرشناسانی مانند سیدنی هوک، بنیتو موسولینی، و ژوزف استالین.

کتاب بی‌غل‌وغش و روراست بود. با استالین و کینز، فاشیسم و نیودیل مرتبط می‌بود. البته، این برنامه‌ها یکسان نبودند، ولی درباره‌ی «عقلانیت» حکومت در برابر «هرج‌ومرج» بازار آزاد اتفاق نظر داشتند.

درحالی‌که اغلب نویسندگان از «اقتصاد مختلط» دفاع می‌کردند، میزس نشان داد، چنین اختلاطی الزاماً ناپایدار است، و اقتصاد مختلط میل به سوی دولت‌گرایی دارد. این در چند سال گذشته با مقررات فاجعه‌باری همچون هوای پاک، قانون آمریکاییان دارای معلولیت، و قانون حقوق مدنی نشان داده شد.

امروزه هیچ بخشی از اقتصاد نیست که توسط بودجه دولتی و نهادهای نظارتی دست‌نخورده باقی مانده باشد. امروزه دولت نظراتی بر آمریکا حکمرانی می‌کنند. کمونیسم شکست خورد، ولی سوسیال‌دموکراسی کامروا شد.

در اقتصاد مختلط آمریکایی، کار برنامه‌ریز این است که: «اشتغال کامل» را تضمین کند (همان‌طور که سیاست‌های فدرال بیکاری ایجاد می‌کند)؛ نوآوری‌های فناوری را تشویق کند (نه از طریق بازارها، بلکه از طریق یارانه‌ها)؛ توزیع «عادلانه‌»ی ثروت را اطمینان دهد (پاداش به انگل‌ها و مجازات تولیدکنندگان)؛ تجارت بین‌المللی را کنترل کند (گرچه تجارت بین‌المللی مانند تجارت داخلی نیاز به کنترل ندارد)، و «کالاهای عمومی» را از دست بخش خصوصی دور بدارد (حتی باوجود اینکه مالکیت عمومی الزاماً کمتر از مالکیت خصوص کارآمد است).

برنامه‌ریز تابوهایی هم دارد. او هرگز نباید از مالکیت خصوصی یاد کند، کارکرد هماهنگ‌کننده‌ی قیمت‌ها را تحسین کند، از گروه‌های ذی‌نفوذ انتقاد کند مگر اینکه آن‌ها ضد حکومت بزرگ باشد، نباید در زمینه‌ی استفاده از قدرت بدبین باشد، خواستار کاهش مالیات باشد، یا بازار آزاد را به‌عنوان منبع واقعی خوشبختی معرفی کند.

چارلز شولتز، رئیس شورای مشاوران اقتصادی کارتر، در کتاب جدید خود «یادداشت‌هایی به رئیس‌جمهور»، نه تنها به این قوانین و تابوها پایبند است، که دنبال کردن آن‌ها را به سیاستگذاران آینده نیز توصیه می‌کند.

در کل اثر، هیچ سخن خوبی درباره‌ی بازار، مالکیت خصوصی، یا نظام قیمت نگفته است. فرض اصلی او این است که حکومت باید اقتصاد را به سوی رونق هدایت کند. به‌عقیده‌ی شولتز، باید معتقد باشیم که، فدرال‌رزرو از دلار محافظت کرده است. درحالی‌که پول ما ۹۴ درصد ارزش خود را از زمان تاسیس فدرال‌رزرو دست داده است. باید معتقد باشیم که، فدرال‌رزرو می‌تواند چرخه‌های تجاری را درمان کند. درحالی‌که در هر دهه حکومت با اقدامات رفاهی مانند حداقل دستمزد و حقوق مدنی سبب بیکاری می‌شود. باید معتقد باشیم که، حکومت می‌تواد فناوری‌های جدید را توسعه دهد. حتی اگر بروکراسی یک قاتل اثبات‌شده‌ی فناوری باشد. ما باید به حکومت اعتماد کنیم که، استاندارد زندگی ما را افزایش می‌دهد. اگرچه استاندارد زندگی ما برای نزدیک به بیست سال سقوط کرده است. باید معتقد باشیم که، حکومت ما در برابر سرمایه‌داران انحصارگر محافظت می‌‌کند. درحالی‌که حکومت انحصارات مخربی را، از پست گرفته تا مدارس، ایجاد کرده و پابرجا نگه می‌دارد. باید معتقد باشیم که، نهادهای نظارتی از ما در برابر هوای آلوده، مواد ناایمن، و مسمومیت با سرب محافظت می‌کند. درحالی‌که هرکجا، حکومت، فراگیر است، از مسکو تا واشینگتن دی‌سی، زندگی آلوده و ناایمن است.

طبیعتاً، اقتصاددانان جریان اصلی -احمق‌های مفید دولت مداخله‌گر- روسای جمهور را به سیاست‌گذاری اقتصادی توصیه می‌کنند. امروزه، این برنامه‌ریزان اقتصادی وظیفه‌ی اصلی خود را «حفظ تعادل عرضه و تقاضا» در نظر می‌گیرند. که این البته به‌معنای آزاد گذاشتن بازارها نیست، بلکه به‌معنای فشار دادن و رها کردن دکمه‌های دستگاه برنامه‌ریزی است.

- ادامه دارد...

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #بازار_آزاد
#اقتصاد_مختلط #سوسیالیسم
#دولت‌گرایی #مداخله‌گرایی #مقررات
#آزادی_اقتصادی #سرمایه‌داری #لسه‌فر
➣ @Notes_On_Liberty
👍2👎1
📃 کینز و سرخ‌ها (۱) | ✍🏻 رالف رِیکو

➣ @Notes_On_Liberty

این دیدگاه متداولی در فضای دانشگاهی است که جان مینارد کینز نمونه‌ای از یک لیبرال کلاسیک در سنّت لیبرالی جان لاک، جفرسون، و توکویل بود.

عموماً جا افتاده است که کینز، مانند این افراد، باورمندی بی‌ریا، حقیقی، و مثال‌زدنی به جامعه‌ی آزاد بود. اگر او در برخی روش‌های واضح و مهم با لیبرال‌های کلاسیک تفاوت داشت، صرفاً به‌خاطر این بود که او سعی در بروزرسانی ایده‌های اساسی لیبرال متناسب با شرایط اقتصادی عصر جدید داشت.

ولی اگر کینز مدافع جامعه‌ی آزاد بود، چگونه می‌توانیم نظرات عجیب و غریب او را توجیه کنیم که در سال ۱۹۳۳. «آزمایش‌ها»ی اجتماعی را که در آن زمان در ایتالیا، آلمان، و روسیه در جریان بود، تایید می‌کند؟ همچنین چه توجیهی درباره‌ی مقدمه‌ی عجیب او بر ترجمه‌ی آلمانی کتاب تئوری عمومی وجود دارد، جایی که نوشت رویکردش به سیاست اقتصادی با شرایطی که در یک دولت توتالیتر، مانند آلمان، وجود دارد همخوانی بیشتری دارد تا با بریتانیا؟

مدافعان کینز، با سوءاستفاده از برخی ابهامات، سعی در به حداقل رساندن اهمیت این‌گونه گفته‌ها دارند. ولی هیچ‌یک از آنان زحمت روبه‌رو شدن با گفته‌های رسمی کینز را به خود نداده‌اند. اظهاراتی همچون گفت‌وگوی مختصری که کینز در مجموعه‌ی «کتاب‌ها و نویسنده‌ها» رادیو بی‌بی‌سی در ژوئن ۱۹۳۶ داشت، و می‌توانیم آن را در جلد ۲۸ مجموع آثار وی پیدا کنیم.

تنها کتابی که کنیز، در این گفت‌وگو، به‌طور کامل با آن سروکار داشت، کتاب جدیدالانتشار سیدنی و بئاتریکس وب به نام «کمونیسم شوروی» بود. (در نخستین نسخه در ادامه‌ی نام کتاب «یک تمدن جدید؟» آمده بود که در نسخه‌های بعدی علامت سوال حذف شد.)

وب‌ها، به‌عنوان رهبران انجمن فابیان (۱)، دهه‌ها برای سوسیالیستی کردن بریتانیا تلاش کردند. در دهه‌ی ۱۹۳۰، آن‌ها به مبلّغین پرشور رژیم جدید در روسیه‌ی کمونیست بدل شدند -به گفته‌ی بئاتریکس، آن‌ها «غرق در عشق به کمونیسم شوروی شدند.»

در دیدار سه هفته‌ای آنان از روسیه، جایی که سیدنی به خود می‌بالید که با آنان همچون «اعضای خاندان سلطنتی» رفتار شده است، مقامات شوروی مستندات و ارقامی را برای نوشتن کتاب در اختیارشان قرار دادند.‌ کمونیست‌ها از نتایج نهایی راضی بودند در خود روسیه، کتاب کمونیسم شوروی، توسط رژیم، ترجمه، منتشر و ترویج شد؛ چنانکه بئاتریکس می‌گوید: «سیدنی و من تبدیل به تمثال‌هایی در اتحاد شوروی شده‌ایم.»

کتاب کمونیسم شوروی از ابتدای انتشار، از نخستین نمونه‌های کمک‌های صورت‌گرفته توسط همسفران اهل ادب به دولت وحشت استالینیست بود. (۲) اگر کینز یک لیبرال و دلداده‌ی جامعه‌ی آزاد بود، پس انتظار می‌رود که ملاحظات او حاوی نقد شدید باشد. ولی عکس این قضیه صادق بود.

کینز در صحبت‌های خود، علناً اظهار داشت که کتاب کمونیسم شوروی، کتابی است «که هر شهروند فکور می‌بایست آن را بررسی کند.» «تا همین اواخر حوادث در روسیه به سرعت پیش می‌رفت و شکاف میان حرفه‌های روی کاغذ و دستاوردهای واقعی گسترده‌تر از آن بود که تهیه‌ی یک گزارش مناسب امکان‌پذیر باشد. ولی نظام جدید اکنون به قدر کافی آبدیده شده است که مورد بررسی قرار گیرد. نتیجه چشمگیر است. مبتکران روسی نه تنها از مرحله‌ی انقلابی گذر کرده‌اند، که از مرحله‌ی متعصبانه نیز گذشته‌اند.»

«چیزهای کمی باقی مانده است که ارتباط خاصی با مارکس و مارکسیسم به‌عنوان شکل متمایزی از نظام‌های سوسیالیستی داشته باشد. آن‌ها سرگرم وظیفه‌‌ی اداری گسترده‌ای برای ایجاد مجموعه‌ای کاملاً جدید متشکل از نهادهای اجتماعی و اقتصادی هستند که قرار است، با ملاطفت و موفقیت، در سرزمین گسترده‌ای که یک ششم کل زمین را در برمی‌گیرد، کار کنند. روش‌ها همچنان در واکنش به تجربه به سرعت در حال تغییر هستند. بزرگترین تجربه‌گرایی و آزمایش‌گرایی که تاکنون توسط حاکمان بی‌طمع انجام شده است، درحال اجراست. در همین حال وب‌ها ما را قادر به دیدن جهتی که امور در آن راستا حرکت می‌کنند، و اینکه امور تا کجا پیش رفته‌اند، کرده‌اند.»

[۱- فابینیسم جنبشی سوسیالیستی است که در ۱۸۸۴ در انگلستان پدید آمد -م
۲- اصطلاحی برای روشنفکران و ادیبان هوادار نظام کمونیستی شوروی که عضو آن حزب نبودند -م]
➣ @Notes_On_Liberty
👍2❤1👎1
📃 کینز و سرخ‌ها (۲) | ✍🏻 رالف رِیکو

➣ @Notes_On_Liberty

کسی را که یارای شنیدن باشد می‌تواند حقایق مربوط به قحطی دهشتبار اوایل دهه‌ی ۱۹۳۰، نظام وسیع اردوگاه‌های کار اجباری، و فاجعه‌ی همه‌گیر ناشی از الغای مالکیت خصوصی را بیاموزد. برای آن‌هایی که با «عشق» کور نشده‌اند، فهمیدن اینکه استالین دولت کشتارگری را در سده‌ی بیستم برپا داشته بود کار سختی نیست.

در اظهارات کینز و عدم تأسف مدافعانش درباره‌ی آن اظهارت، بار دیگر به استاندارد دوگانه‌ای برمی‌خوریم که جوزف سوبران همواره به آن اشاره داشته است: اگر نویسنده‌ی سرشناسی در سال ۱۹۳۶ چیز مشابهی درباره‌ی آلمان نازی می‌گفت، نام او تا به امرور مورد تنفر و تعفن قرار می‌گرفت. با وجود اینکه نازی‌ها قرار بود به اهریمن تبدیل شوند، در سال ۱۹۳۶ قربانیان آن‌ها بسیار کمتر از قربانیان کمونیسم بود.

چه چیزی ستایش کینز از کتاب وب و نظام شوروی را توضیح می‌دهد؟ کوچک‌ترین شکی وجود ندارد که دلیل عمده‌ی آن احساس مشترکی است که با دو رهبر فابیان داشته است: نفرت عمیق از سودجویی و پول‌سازی.

به گفته‌ی دوست و همکار فابیان آن‌ها، مارگارت کول، براساس احساسی اخلاقی و معنوی بود که وب‌ها به روسیه‌ی شوروی به‌مثابه‌ی «امید جهان» نگاه می‌کردند. برای آنان «هیجان‌انگیزتر» از همه، نقش حزب کمونیست بود که، به عقیده‌ی بئاتریکس، همچون یک «نظم مذهبی» مشغول خلق «وجدان کمونیستی» بود.

در همان اوایل سال ۱۹۳۲ بئاتریکس اعلام داشت که «از آنجا که باور دارم روزی خواهد رسید که نوع‌دوستی جای خودپرستی را خواهد گرفت، به این دلیل من یک کمونیست هستم.» در فصل «جایگزینی سود» در کتاب کمونیسم شوروی، وب‌ها درباره‌ی جانشین شدن آیین «رسوا ساختن گناهکار» و خودانتقادی کمونیستی، به‌جای مشوق‌های پول، سروصدای زیادی به پا کردند.

بئاتریکس در تا آخر عمر خود، تا سال ۱۹۴۳، همچنان اتحاد شوروی را به‌خاطر «دموکراسی، برابری جنسیتی، طبقاتی و نژادی، تولید برنامه‌ریزی‌شده برای مصرف جامعه، و مهم‌تر از همه، سرکوب انگیزه‌ی سودآوری» می‌ستود.

برای کینز، دشمنی همیشگی او با انگیزه‌های مالی کنش انسان تبدیل به عقده شده بود. او تلاش برای کسب پول را «مشکل اخلاقی اصلی جامعه‌ی مدرن» قلمداد می‌کرد، و پس از آخرین بازدیدش از روسیه، سرکوب انگیزه‌ی پولی را به‌عنوان یک «نوآوری فوق‌العاده» تحسین کرد. برای او، همانند وب‌ها، این امر جوهره‌ی «دینی» بود که آنان در کمونیسم یافته، و آن را تحسین می‌کردند.

ویژگی‌ برجسته‌ی ستایش کینز از نظام شوروی، فقدان هرگونه تحلیل اقتصادی است. به نظر می‌رسد که کینز سرخوشانه از وجود مشکل محاسبه‌ی اقتصادی منطقی در نظام سوسیالیستی بی‌خبر و ناآگاه است، مشکلی که یک سال پیش از آن در مجلد «برنامه‌ریزی اقتصادی جمع‌گرایانه» که توسط هایک ویراستاری شده، و مقاله‌ی اصلی لودویگ فون میزس به نام «محاسبه‌ی اقتصادی در حکومت سوسیالیستی» است، بیان شده بود.

اقتصاددانان سال‌ها بر سر این مسئله بحث کرده بودند. با این وجود، همه‌ی آنچه به کینز مربوط می‌شد، شور و هیجان آزمایش بزرگ، گستردگی پرشکوه تغییرات اجتماعی که تحت مدیریت «حاکمان بی‌طمع» در روسیه رخ می‌داد، بود.

نه؛ کینز «لیبرال نمونه» نبود، بلکه یک دولت‌گرا و مدافع بی‌رحم‌ترین رژیم‌های قرن بود. کسانی مانند میزس، که پیامدهای سیاسی نظریه‌ی اقتصادی کینز را می‌فهمیدند، از رفتار او چندان غافل‌گیر نخواهند شد.

#کینز #استالین #شوروی #کمونیسم
#اقتصاد_کینزی #برنامه‌ریزی_اقتصادی
➣ @Notes_On_Liberty
👍1👎1
📚 معرفی کتاب: مسائل معرفت‌شناختی اقتصاد

❈ در این رساله، میزس استدلال می‌کند که خطاهای فکری بنیادین همچون دولت‌گرایی، سوسیالیسم، حمایت‌گرایی، و نژادگرایی را می‌توان در طغیان علیه منطق اقتصادی و ویژگی‌های خاص آن یافت. آنچه میزس تشخیص داد تا به امروز ادامه دارد، چراکه سیاستمداران، بانک‌های مرکزی، و روشنفکران به انکار اهمیت واقعیات اقتصادی ادامه می‌دهند. نوشته‌های میزس در این رساله همچون بانگ بیدار باش پدیدار شده‌اند. واقعیات اقتصادی همان اندازه انکارشدنی است که نیروی گرانش یا هر نیروی طبیعی دیگری. قانون اقتصادی نیرویی است که نمی‌تواند نادیده گرفته شود و نخواهد شد، هرچقدر که مردم تلاش کنند.

#معرفی_کتاب #میزس
➣ @Notes_On_Liberty
❤1👍1👎1
📃 دموکراسی و توهم آزادی (۱) | ✍🏻 فلوید اِی. هارپر

➣ @Notes_On_Liberty

به‌طور کلّی پذیرفته شده است که حکومت می‌تواند شهروندان را به بردگی بگیرد. سلاطین و امپراتوران و فرماندهان و پیشوایان به‌اندازه‌ی کافی این کار را کرده‌اند تا این واقعیت را به قطع یقین ثابت کنند.

ولی این باور غالب است که «از دست دادن آزادی تحت سلطه‌ی حکومت دموکراتیک غیرممکن است. دموکراسی اطمینان می‌دهد که اراده‌ی مردم پیروز خواهد شد، و این آزادی است. تا زمانی‌که دموکراسی حفظ شود، می‌توانیم آسوده‌خاطر باشیم که آزادی به‌طور کامل ادامه خواهد یافت.»

هرچه فرد به تکیه‌گاه نامطمئن‌تر تکیه کند، سقوط‌اش حتمی‌تر است. ادموند برک ملاحظه کرده است که مردم از آزادی‌های خویش دست نخواهند کشید، مگر تحت تأثیر برخی توهمات. شاید اکنون هیچ باور دیگری به اندازه‌ی این باور که دموکراسی، به تنهایی، آزادی را تضمین می‌کند، تهدیدکننده‌‌ی آزادی در جهان نیست.

مطالعه‌ی ویلیس بالینجر درباره‌ی هشت دموکراسی بزرگ قدیم -آتن باستان، رُم، ونیز، فلورانس، جمهوری اول فرانسه، آلمان وایمار، و ایتالیا- نشان می‌دهد که این امید چقدر واهی است. او گزارش می‌دهد که آزادی به‌طور مسالمت‌آمیز با رای مردم در پنج مورد از این هشت کشور نابود شد؛ در دوتای آن‌ها با خشونت از میان رفت؛ در دیگری استبداد از طریق خرید قانونگذاری توسط یک کلاهبرداری برقرار شد. کسی که مسأله‌ی آزادی را درک می‌کند، باید درک کند که چرا از دست رفتن آزادی در دموکراسی امکان‌پذیر است، و چگونه می‌توان از آن محافظت کرد.

شکل «دموکراتیک» حکومت اشاره به سازوکاری دارد که حوزه‌ی عمل حکومت -اموری که باید توسط حکومت انجام بگیرد- تعیین شده، و چگونگی انجام آن امور توسط حکومت، انتخاب شود. این امر ممکن است مستقیماً با تصمیمات خود مردم انجام گیرد (در یک دموکراسی مطلق یا «مستقیم»)، مانند زمانی‌که رای‌گیری مستقیم درباره‌ی یک اصلاحیه انجام می‌گیرد؛ یا اینکه ممکن است با واگذاری قدرت تصمیم‌گیری در این موارد به نمایندگان «منتخب» انجام پذیرد (در یک دموکراسی «نمایندگی» یا «جمهوری»). تفاوت مهمی میان این دو نوع دموکراسی وجود دارد ولی این تفاوت دغدغه‌ی فعلی ما نیست.

«شهروندان یک دموکراسی ابزاری در دست دارند که می‌توانند خود را با آن برده کنند.»

اگر یک اقدام حکومت در هر کشور آزادی مردم را نقض کند، اهمیتی ندارد که چه کسی این کار را انجام داده و چگونه قدرت انجام آن را داشته است؛ اینکه دیکتاتور قدرتش را برحسب تولد، یا زور، یا رای مردم به دست آورده است، اهمیتی ندارد.

آزادی به‌عنوان حق هر فرد برای عملی کردن آرزوهای خویش بنا بر خرد و وجدان اوست. آزادی حق فرد برای آنچه را که می‌خواهد انجام دهد، تعیین می‌کند؛ به‌جای آنکه فرد مجبور به فرمانبرداری از زور و اجبار دیگران برای انجام آنچه آنان می‌خواهند باشد، که در این صورت بردگی نام آزادی به خود می‌گیرد، و آزادی حقیقی از بین می‌رود. فرقی نمی‌کند که متجاوز به آزادی چه نامی به یدک می‌کشد، ارباب، شاه، رهبر، رئیس‌جمهور، رئیس کمیته، یا هر چیزی دیگر.

دیکتاتوری‌های کوچک مقدم بر دیکتاتوری‌های بزرگ‌اند، و آزادی را به هر میزان که باشد از بین می‌برند. «قدرت»، که با آزادی جایگزین می‌شود، اقتدار تزلزل‌ناپذیر بر دیگران است. پیشنهادها، تصمیمات یا اقدامات یک شخص جایگزین دیگران می‌شود، در یک قلمرو پهناور یا کوچک، برای مدت طولانی یا کم. این جوهره‌ای است که دیکتاتوری‌ها را، کوچک یا بزرگ، می‌سازد. ابزاری که قدرت با آن به دست می‌آید، خواه «دموکراتیک» باشد یا با فتح، موضع آن را به‌عنوان قدرت تغییر نمی‌دهد.

به‌عنوان نمونه‌ای از تجاوز به آزادی، فرض کنید که من برای تأمین معاش خانواده‌ام، تصمیم به کشت مقداری گندم در زمینم گرفته‌ام. هرگاه از انجام این کار منع شوم، آزادی‌ام را در این رابطه از دست داده‌ام. فرقی ندارد که نقض آزادی به چه شکل باشد، ممنوعیت با تصرف زمین من باشد، ممنوعیت کشت گندم در آن باشد، یا تصرف محصول پس از برداشت آن باشد. همچنین تفاوتی ندارد که عنوان شخص اجراکننده‌ی حکم چه باشد و قدرت خود را از طریقی به دست آورده است. علاوه‌براین، مهم‌تر از همه، فرقی نمی‌کند که برخی از همسایگان من آن حکم را تأیید کرده باشند یا نه، یا چه تعداد از آن‌ها آن را تأیید کرده باشند، زیرا، در هر صورت، آزادی من از دست رفته است.

این دور از باور عمومی است که دموکراسی هیچ‌گونه حمایت قطعی و خودکار از آزادی صورت نمی‌دهد. این توهم، که روند دموکراتیک همان آزادی است، سلاح ایده‌آل کسانی است که خواهان نابودی آزادی و جایگزین کردن آن با هر نوع جامعه‌ی استبدادی است؛ بدین ترتیب افراد بی‌گناه ولی ساده، قربانی فریب آنان می‌شوند.

➣ @Notes_On_Liberty
👍1👎1
📃 دموکراسی و توهم آزادی (۲) | ✍🏻 فلوید اِی. هارپر

➣ @Notes_On_Liberty

تحت طلسم این توهم، آزادی به احتمال زیاد از دست خواهد رفت و از دست‌رفتنِ آن تا مدت‌ها آشکار نیست. آزادی می‌تواند به‌راحتی از شهروندان مستقل گرفته شود، قطعه‌قطعه و بیشتر و بیشتر؛ زیرا هر چه افراد تحت این طلسم بیشتر باشد، بیشتر جادوی نی‌نواز هاملن [*] می‌شوند. سرانجام تمام آزادی از دست می‌رود و تنها با یک انقلاب خونین می‌تواند بازیابی شود.

آزادی به‌معنای حق انجام آنچه که محصول حکومت دموکراتیک است، نیست. حق رای، که ویژگی حاکمیت دموکراسی است، تنها متضمن آزادی شرکت در آن روند است. این اطمینان را نمی‌دهد که هرچه توسط این فرایند انجام می‌شود به‌طور خودکار به سود آزادی است. توده‌ی مردم تحت سلطه‌ی دموکراسی می‌توانند مرتکب خودکشی سیاسی و اقتصادی شوند.

هیچ قطعیتی وجود ندارد که آزادی در یک کشور با حکومت دموکراتیک، در سطح بالاتری از کشوری باشد که شکل حکومت دیگری دارد. هیچ قطعیتی وجود ندارد که آزادی در جایی‌که بنیانگذاران دموکراسی امیدوار به حفظ آن‌اند، پایدار بماند.

این توهم که آزادی، تا زمانی‌که حکومت دموکراتیک حفظ شود، تضمین خواهد شد، به‌خوبی با رویداد اخیر، که در مطبوعات گزارش داده شده است، نمایش داده می‌شود. یک خبر ارسالی گزارش می‌دهد که افزایش سقف اجاره‌بها توسط «مقامات عالی‌رتبه‌ی دولتی»، «رد» شده است. حقیقت محض این است که برخی مقامات قدرت نقض این نوع آزادی افرادی را که صاحب ملک هستند به دست آورده‌اند. هیچ فرایند انتخاب مقاماتی که آن تصمیم را گرفته‌اند نمی‌تواند آن تصمیم را از بین ببرد.

ولی اجازه دهید موضوع را بیشتر بررسی کنیم. استدلال این است، از آن‌جایی‌که این عمل در یک «دموکراسی» رخ داده است «اراده‌ی مردم» پیروز گشته و آزادی بدین ترتیب حفظ شده است! آیا شما در اتخاذ این تصمیم مشارکتی با «مقامات عالی» دارید؟ آیا کسی نظرشما دربار‌ه‌ی این موضوع پرسید؟ آیا کسی که این تصمیم را اتخاذ کرده است توسط رای‌دهندگان انتخاب شده یا توسط کسی منصوب شده است؟ آیا شما به آن مقام رای داده‌اید یا به دیگری؟ آیا مشاوران وی را تأیید کرده‌اید، یا آن‌ها احتمالاً نامزدهای شکست‌خورده‌ی همان مقام در سال‌های گذشته بوده‌اند؟

در واقع، تمام این ملاحظات، تا جایی‌که به آزادی مربوط می‌شود، در کنار موضوع قرار دارند. حتی اگر تصویب حکم با تمام آن شرایط صورت گرفته باشد، این نقض آزادی اقتصادی و به‌طور کلی آزادی من غیر مالک است که شخص سومی بتواند اجاره‌ی پرداختی را کنترل کند.

عجیب است که مفهوم «آزادی دموکراتیک» چنین تایید گسترده‌ای را کسب کرده است! این برداشت از آزادی عجیب است که شما مجبور به پرداخت هزینه‌های ترویج اعمالی می‌شوید که ناپسند می‌شمرید، یا ترویج ایده‌هایی که با آن‌ها مخالفید، و یا مجبور به پرداخت یارانه به تنبلی‌ها و کاهلی‌ها می‌شوید.

اجبار به حمایت از چیزهایی که مستقیماً در تعارض با خرد و وجدان فرد است، صراحتاً مخالف آزادی است و تحت هیچ شرایط نباید اجازه‌ی این را داشته باشد که تحت لوای محترم آزادی قرار گیرد.

مردم ایالات متحده اکنون تحت سلطه‌ی رئیس‌جمهوری زندگی می‌کنند که طبق ترجیحات یک نفر از شش نفری که در این سرزمین زندگی می‌کنند، و یک نفر از چهار نفر واجد شرایط رای دادن، و کمتر از نصف رای‌دهندگان، انتخاب شده است. و بسیاری از کسانی که به این نامزد رای داده‌اند، قطعاً با بسیاری از اقدامات رسمی او مخالف‌اند. این نشان می‌دهد که چگونه فرایند دموکراتیک از تضمین آزادی مردم فاصله دارد.


[* داستانی اروپایی است که در آن نی‌نوازی در شهر هاملن آلمان با افسون نی یا فلوت خود کودکان شهر را از آنجا بیرون می‌کشد و با خود می‌برد.]

#آزادی #آزادی_فردی #جامعه‌ی_آزاد
#دموکراسی #استبداد #جمهوری
#مالکیت_خصوصی #استبداد_اکثریت
➣ @Notes_On_Liberty
👍1👎1
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 افسانه‌های اقتصاد مختلط (۱) | ✍🏻 لو راکول ➣ @Notes_On_Liberty اقتصاد برنامه‌ریزی‌شده در سال ۱۹۳۷، زمانی‌که پرنتیس‌هال کتاب قطور ۱٫۰۰۰ صفحه‌ای «جامعه‌ی برنامه‌ریزی‌شده» را منتشر کرد، شدت زیادی داشت: دیروز، امروز، فردا: نشست هم‌اندیشی سی‌وپنج اقتصاددان،…
📃 افسانه‌های اقتصاد مختلط (۲) | ✍🏻 لو راکول

➣ @Notes_On_Liberty

دو دیدگاه برای نحوه‌ی عملی ساختن این امر وجود دارد، یکی جریان اصلی و دیگری رقیب آن. جریان اصلی می‌گوید که کاهش تقاضای کل سبب رکود اقتصادی می‌شود، و بنابراین تقاضا باید با مخارج حکومت و خلق پول افزایش یابد. قرار است این کار کمبودهای بخش خصوصی را جبران کند.

دیدگاه رقیب می‌گوید که کاهش‌ها به سبب کاهش عرضه‌ی کل روی داده، که چند عامل، از جمله ترس غیرمنطقی از سرمایه‌گذاری، مسبب آن بوده است. بنابراین افزایش تقاضای کل از طریق مخارج یا تورم فقط مشکلات را دوچندان می‌کند.

دیدگاه دوم سیاست بهتری را دنبال می‌کند، ولی هر دو گمراه هستند. آن‌ها تصور می‌کنند که چیزی به نام تقاضای کل وجود دارد که ارزش‌های مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان را به‌طور مشابهی به هم درمی‌آمیزد. این تحریف اقتصاد راستین است.

برنامه‌ریزان از گروه‌بندی‌هایی همچون سرمایه و سرمایه‌گذاری به‌گونه‌ای صحبت می‌کنند که گویی همگن هستند، و این گروه‌های بسیار متنوع را به صورت حروف در مدل‌های اقتصاد کلان خویش نشان می‌دهند.

هر دو دیدگاه همچنین تصور می‌کنند که مدیران حکومتی باهوش‌تر از بازار هستند. تصور کنید که شما مجبور به برنامه‌ریزی امور مالی همسایه‌ی دیوار به دیوارتان هستید، با اطلاعات کم یا هیچ‌گونه اطلاعاتی درباره‌ی درآمد، سلیقه، و استعدادهای آن‌ها، که همگی می‌تواند تغییر کند و تغییر می‌کند. با این حال، برنامه‌ریزان دهه‌ها در تلاش برای انجام این کار در رابطه با کل اقتصاد بوده‌اند.

برنامه‌ریزان برای توضیح راه‌حل این مشکل، اقتصاد «خرد» را از اقتصاد «کلان» جدا ساختند و ادعا کردند که تصمیمات افراد ربطی به تصویر کلی اقتصاد ندارد. برای نمونه، این درست است که، هیچ یک از افراد نمی‌تواند نرخ خالص پس‌انداز را در اقتصاد تغییر دهد، ولی نرخ خالص پس‌انداز بدون تصمیمات افراد وجود نخواهد داشت.

این تصمیمات میلیون‌ها انسان واقعی است که اقتصاد را ایجاد می‌کند، و کار اقتصاددان این است که بفهمد و توضیح دهد که این امر چگونه رخ داده، نه اینکه اسباب زحمت آن شود.

برنامه‌ریزان اقتصاد مختلط به گونه‌ای درباره‌ی عرضه و تقاضا صحبت می‌کنند که گویی برای هماهنگی آن‌ها به حکومت نیاز است. با این وجود، عرضه و تقاضا توصیف‌کننده‌ی الگوی طبیعی رفتار اقتصادی در غیاب مداخله‌ی حکومت هستند.

وقتی آفت مرغ وجود داشت باشد، قیمت تخم‌مرغ صعود خواهد کرد. مصرف‌کننده نیازی ندارد که اخبار جدید بهداشت مرغ را بخواند تا بداند که در مصرف تخم‌مرغ صرفه‌جویی کند. این را قیمت به او می‌گوید، و او می‌تواند به دنبال جایگزین باشد.

برعکس، اگر فرانک پردو* به‌لحاظ ژنتیکی یک ابرمرغ را مهندسی کند که بیشتر از مرغ معمولی تخم‌گذاری کند، قیمت تخم‌مرغ کاهش می‌یابد. ولی مصرف‌کننده نیازی ندارد که هفته‌نامه‌ی «فناوری طیور» را برای دانستن آن بخواند. او تنها باید به قیمت‌ها نگاه کند.

[* فرانک پردو، مالک مزارع پردو از بزرگترین شرکت‌های تولید مرغ در ایالات متحده.]

➣ @Notes_On_Liberty
👎1
📃 افسانه‌های اقتصاد مختلط (۳) | ✍🏻 لو راکول

➣ @Notes_On_Liberty

در بازار آزاد، نیازی به برنامه‌ریزان برای هماهنگ ساختن عرضه و تقاضا نیست. مبادلات روزانه‌ی میلیون‌ها مصرف‌کننده، که توسط کارآفرینان ریسک‌پذیر صورت می‌گیرد، این کار را انجام می‌دهد.
این اقتصاد مختلط است که به برنامه‌ریزان اقتصادی برای اداره‌ی آن نیاز دارد. کمبودهای گسترده، که اقتصاد را بی‌ثبات می‌کند، حکومت را برای ثبات بخشیدن به آن می‌طلبد.

هزینه‌ی تحمیلی اقتصاد مختلط به ما چقدر است؟ نمی‌توانیم دانست. علی‌رغم تلاش خیرخواهانه‌ی برخی اقتصاددانان برای دریافت آن، هیچ‌کس نمی‌تواند اثرات فنآوری‌هایی که هرگز ایجاد نشدند؛ کارخانه‌هایی که هرگز شروع به کار نکردند؛ افرادی که هرگز استخدام نشدند؛ استخدام‌های بدون‌پشتوانه‌ی حکومتی؛ رکودهای ایجاشده توسط بانک مرکزی؛ هزینه‌های بالای مالیات، مقررات، و تقاضای ایجادشده توسط حکومت را بداند. ما فقط می‌دانیم که اثر آن غول‌آسا، زیان‌آور، و فزاینده است.

مداخله‌ی حکومت می‌تواند از جوانب دیگری هم نقد شود که برنامه‌ریزان اقتصاد مختلط به آن اشاره نمی‌کنند:

نخست، سیاستمداران و بوروکرات‌ها منفعت‌طلب‌اند. در اقتصاد بخش خصوصی، منافع شخص به خیر عمومی منجر می‌شوند. در بخش عمومی، منفعت‌طلبی به معنای این است هزینه‌های بودجه و قدرت حکومت، به خیر عمومی آسیب وارد می‌کنند.

دوم، بازار می‌تواند در پیش‌بینی اثرات اقدامات حکومت از برنامه‌ریزان سبقت بگیرد. اگر فدرال‌رزرو عرضه‌ی پول را افزایش دهد، بازار می‌تواند اثرات و هزینه‌های تورم پیش رو را حساب کنند و قیمت‌ها زودتر و بیشتر از آنکه مدیران فکر کنند افزایش خواهند یافت.

سوم، مداخله، انگیزه‌ی گریز از قانون را افزایش می‌دهد، بدین‌ترتیب اقتصاد زیرزمینیِ کمتر کارآمد، و به‌لحاظ اجتماعی اسف‌بار را توسعه می‌دهد.

چهارم، مداخله، نظام قیمت و نرخ بهره را، که برای هماهنگی استفاده از منابع عمل می‌کنند، تحریف می‌کند. مقررات و کنترل قیمت‌ها سبب تخصیص نادرست می‌شوند، و کاهش نرخ بهره از طرف فدرال‌رزرو باعث می‌شود که بازرگانان سرمایه‌گذاری‌های بد انجام دهند.

پنجم، مداخله، تقسیم کار را خراب می‌کند، مردم را از انجام وظایفی که برای انجام آن مناسب‌اند، بازمی‌دارد زیرا مقررات کارفرمایان را از استخدام افراد براساس شایستگی باز می‌دارند.

اگر اقتصاد مختلط چنین فاجعه‌ای است، چرا ما آن را داریم؟ زیرا افراد متصل به حکومت را قادر می‌سازد که ما را تحت لوای سوسیال‌دموکراسی پنهان شده در لباس «سرمایه‌داری دموکراتیک»، غارت کنند. دولت، برای پیش بردن غارتگری، با اقتصاد مختلط به نهادهایی همچون: خانواده، محله‌ها، کسب‌وکارها، مدارس خصوصی، و سازمان‌های دینی و خیریه حمله می‌برد. نتیجه، توحش و افزایش فقر است که در اطراف ما دیده می‌شود.

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #بازار_آزاد
#اقتصاد_مختلط #سوسیالیسم
#دولت‌گرایی #مداخله‌گرایی #مقررات
#آزادی_اقتصادی #سرمایه‌داری #لسه‌فر
➣ @Notes_On_Liberty
👎1
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 مارکسیسم فرهنگی (۲) | ✍🏻 آنتونی پی. مولر ➣ @Notes_On_Liberty سیاست‌، رسانه‌ها و دادگستری هرگز در راه‌اندازی جنگ‌های بی‌پایان جدید، تعلل به خود راه نمی‌دهند: جنگ با مواد مخدر یا فشارخون بالا یا کمپین‌هایی که از مبارزه‌ی بی‌پایان با چاقی و فربگی حمایت…
انتظار داشتم ماهنامه‌ی قلم‌یاران، به‌عنوان نشریه‌ای کوشا و دارای اعتبار در زمینه‌ی علوم اجتماعی، رعایت برخی موارد را بکنند. نوشته‌ای با عنوان «مارکسیسم فرهنگی و افیون روشنفکران» در ویژه‌نامه‌ی نوروزی این ماهنامه به طبع رسیده، که نوشته‌ی آنتونی پی. مولر است. این نوشته را در ماه شهریور ترجمه کرده و بدون هیچ‌گونه چشمداشت و نام و نشانی در این کانال منتشر کردم. همین ترجمه با دو سه کلمه بالا و پایین با نام دیگری در این ماهنامه به چاپ رسیده است.

کپی بدون نام و نشان از مطالب کانال هیچ مشکلی ندارد و کاملاً آزاد است. ولی ثبت مطالب به نام افراد دیگر غیراخلاقی می‌نماید. با این حال امیدوارم اشتباه کرده باشم، و این ترجمه (با این همه شباهت) ترجمه‌ی جدیدی باشد! والله اعلم.

❃ ویرایش:
با مکاتبه‌ای که با نشریه‌ی مربوطه داشتم، ظاهراً مطلب چاپ‌شده در این ویژه‌نامه دوباره ترجمه شده است.
➣ @Notes_On_Liberty
👎2👍1
📃 کاهش ارزش پول و فروپاشی اجتماعی (۱) | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

آگاهی از پیامدهای مداخله‌ی حکومت در نرخ‌های بازار، ما را به فهم علل یک واقعه‌ی مهم تاریخی، سقوط تمدن باستان، وامی‌دارد.

درستی یا نادرستی اینکه سازمان اقتصادی امپراتوری رُم را سرمایه‌داری بنامیم ممکن است بلاتکلیف بماند. به‌هرحال مسلّم است که امپراتوری رُم در قرن دوم میلادی، عصر آنتونین، عصر امپراتوران «خوب» [*]، به سطح بالایی از تقسیم کار اجتماعی و بازرگانی بین‌منطقه‌ای رسیده بود. چند مرکز کلانشهری، تعداد قابل‌توجهی شهرهای متوسط، و تعداد زیادی شهرهای کوچک، مقر تمدنی منسجم بودند.

ساکنان این سکونتگاه‌های شهری با آذوقه و مواد اولیه‌ای تأمین می‌شدند که نه تنها از مناطق روستایی همسایه، بلکه از استان‌های دوردست نیز تهیه می‌شد. بخشی از این خواروبار به‌عنوان درآمد ساکنان ثروتمند شهرها، که صاحبان ملک بودند، به شهرها سرازیر می‌شد. ولی بخش قابل‌توجهی در مقابل خرید محصولات دست‌ساخت شهری از طرف ساکنان روستا خریداری می‌شد.

تجارت گسترده‌ای میان مناطق مختلف امپراتوری پهناور رُم وجود داشت. نه فقط در زمینه‌ی صنایع، بلکه همچنین در زمینه‌ی کشاورزی نیز تمایل به کار تخصصی بیشتر وجود داشت. بخش‌های مختلف امپراتوری دیگر به‌لحاظ اقتصادی خودکفا نبودند. آن‌ها به‌هم وابسته بودند.

آنچه سبب فروپاشی امپراتوری و زوال تمدن آن شد، گسست و تجزیه‌ی این پیوندهای اقتصادی بود، نه تهاجم بیگانگان. مهاجمان بیگانه صرفاً از فرصتی استفاده کردند که ضعف داخلی امپراتوری در اختیار آنان قرار داده بود. از نقطه‌نظر نظامی قبایلی که در سده‌های چهارم و پنجم به امپراتوری هجوم آوردند، مهیب‌تر و قدرتمندتر از ارتش‌هایی نبودند که لژیون‌های رُمی پیشتر آن‌ها شکست داده بودند. ولی امپراتوری تغییر کرده بود. اقتصاد و ساختار اجتماعی آن قرون وسطایی شده بود.

آن آزادی که رُم به بازرگانی و تجارت اعطا کرده بود، مدت‌ها محدود شده بود. با توجه به بازار فروش غلّات و سایر ملزومات حیاتی، این اقلام بیش از بقیه محدود شده بودند. تقاضای غلّه، روغن، و شراب، اقلام ضروری این دوره، بیش از قیمت‌ها مرسوم ناعادلانه و غیراخلاقی به نظر می‌رسید، و مقامات شهری به سرعت به مقابله با آنچه سودجویی می‌نامیدند پرداختند. بنابراین، از سیر تکامل یک عمده‌فروشی کارآمد در زمینه‌ی این کالاها جلوگیری شد.

سیاست آنونا، که معادل ملّی‌سازی تجارت غلّه بود، با هدف پر کردن شکاف‌ها اجرا شد. ولی تأثیرات آن به‌مراتب نامطلوب بود. غلّات در سکونتگاه‌های شهری کمیاب شد، و کشاوزان از کشت‌وکار ناسودمند به ستوه آمدند.

مداخله‌ی حاکمان سازگاری عرضه با افزایش تقاضا را برهم زد.

این مرحله زمانی فرارسید که مشکلات سیاسی سده‌های سوم و چهارم باعث شد امپراتوران به کاهش ارزش پول متوسل شوند. با نظام سقف قیمت‌ها، روند کاهش ارزش پول، هم تولید و هم بازاریابی کالاهای اساسی را فلج کرد و سازمان اقتصادی جامعه را از هم گسیخت. هرچه اشتیاق مقامات در تعیین سقف قیمت‌ها بیشتر بروز می‌یافت، شرایط توده‌های شهری در تأمین آذوقه ناگوارتر می‌شد.

تجارت غلّات و دیگر ضروریات به کلّی نابود شد.

[* سلسله‌ی آنتونین، سلسله‌ای متشکل از بیش از هفت امپراتور رُم بود که در قرن دوم میلادی بر رم فرمان راندند. نروا، تراژان، هادریان، آنتونیوس پیوس، مارکوس آئورلیوس، از سوی ادوارد گیبون با عنوان «پنج امپراتور خوب» شناخته می‌شوند.]
➣ @Notes_On_Liberty
👎1
📃 کاهش ارزش پول و فروپاشی اجتماعی (۲) | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

مردم، برای جلوگیری از گرسنگی، شهرها را رها کردند، در حاشیه‌ی شهرها مستقر شدند، و شروع به پرورش غلّات، روغن، شراب، و سایر ملزومات برای خود کردند. از سوی دیگر، صاحبان املاک بزرگ تولید اضافی غلّات را محدود کرده، و شروع به تولید صنایع دستی که به آن نیاز داشتند در مزارع خود کردند. زیرا مزرعه‌داری وسیع آنان، که پیش از این به‌دلیل ناکارآمدی نظام برده‌داری به خطر افتاده بود، زمانی‌که فرصت فروش با قیمت‌های سودآور از بین رفت، غیرمعقول شده بود.

از آنجاکه مالک زمین دیگر نمی‌توانست در شهر به فروش محصول بپردازد، دیگر این امکان را هم نداشت که از صنعتگر شهری حمایت کند. او مجبور بود که با استخدام صنعتگران به هزینه‌ی خود در ملک شخصی به دنبال تأمین نیازهای خود باشد. او به مزرعه‌داری بزرگ پایان داد و تبدیل به زمینداری شد که از مستاجران یا سهام‌داران اجاره دریافت می‌کرد. این کلونی‌ها یا از بردگان آزادشده بودند یا پرولتاریای شهری که در روستاها مستقر شده و به کار شخم‌ روی آورده بودند.

گرایشی به سمت استقرار خودکامگی هر یک از زمین‌داران پدیدار شد. عملکرد اقتصادی شهرها، تجارت، بازرگانی، و صنعتگران شهری، تقلیل یافت. ایتالیا و استان‌های امپراتوری به وضعیت کمتر پیشرفته‌ی تقسیم کار اجتماعی بازگشتند. ساختار اقتصادی بسیار پیشرفته‌ی تمدن باستان به آنچه به نظام اربابی قرون وسطی معروف است، انحطاط و تنزل یافت.

امپراتوران از این نتیجه، که قدرت مالی و نظامی حکومت‌شان را تضعیف می‌کرد، نگران بودند. ولی واکنش آنان شکست خورد، چراکه اثری بر روی ریشه‌های شر نگذاشت. زور و اجباری که آن‌ها به آن متوسل شدند نمی‌توانست روند فروپاشی اجتماعی را وارونه گردانند، چراکه این روند، خود دقیقاً ناشی از زور و اجبار بیش از حد بود.

هیچ رُمی از این حقیقت آگاه نبود که این روند ناشی از مداخله‌ی حکومت در زمینه‌ی قیمت‌ها و کاهش ارزش پول است.

نظام لیتورژی، خدمات عمومی که توسط شهروندان ثروتمند ارائه می‌شد، تنها به پسرفت تقسیم کار سرعت بخشید. قوانین مربوط به تعهدات صاحبان کشتی، در زمینه‌ی کاهش ناوبری موفق نبود، همان‌طور که قوانین مربوط به معاملات غله در مقابله با کاهش محصولات کشاورزی ناکام ماند.

تمدن شگفت‌انگیز دوران باستان به این دلیل که نظام‌نامه‌ی اخلاقی و نظام حقوقی خود را با الزامات اقتصاد بازار سازگار نکرد، نابود شد. اگر کنش‌هایی عملکرد طبیعی آن‌ها مستلزم رعایت استانداردهای اخلاقی است، توسط قوانین کشور غیرقانونی شناخته شود، و به‌عنوان جرم توسط دادگاه و پلیس تحت پیگرد قرار گیرد، نظم اجتماعی نابود خواهد شد.

امپراتوری رُم به دلیل فقدان روح لیبرالیسم و کار آزاد در خاک فروغلتید. سیاست مداخله‌گرایی و پیامد سیاسی آن، امپراتوری قدرتمند را تجزیه و متلاشی ساخت زیرا مداخله‌گرایی، به ضرورت، هر موجودیت اجتماعی را متلاشی و نابود می‌کند.

#اقتصاد_آزاد #بازار_آزاد #آزادی
#فروپاشی_رم #مداخله‌گرایی
#سرمایه‌داری #انحطاط_تمدن
➣ @Notes_On_Liberty
👎1