On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.91K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
📃 کاهش ارزش پول و فروپاشی اجتماعی (۲) | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

مردم، برای جلوگیری از گرسنگی، شهرها را رها کردند، در حاشیه‌ی شهرها مستقر شدند، و شروع به پرورش غلّات، روغن، شراب، و سایر ملزومات برای خود کردند. از سوی دیگر، صاحبان املاک بزرگ تولید اضافی غلّات را محدود کرده، و شروع به تولید صنایع دستی که به آن نیاز داشتند در مزارع خود کردند. زیرا مزرعه‌داری وسیع آنان، که پیش از این به‌دلیل ناکارآمدی نظام برده‌داری به خطر افتاده بود، زمانی‌که فرصت فروش با قیمت‌های سودآور از بین رفت، غیرمعقول شده بود.

از آنجاکه مالک زمین دیگر نمی‌توانست در شهر به فروش محصول بپردازد، دیگر این امکان را هم نداشت که از صنعتگر شهری حمایت کند. او مجبور بود که با استخدام صنعتگران به هزینه‌ی خود در ملک شخصی به دنبال تأمین نیازهای خود باشد. او به مزرعه‌داری بزرگ پایان داد و تبدیل به زمینداری شد که از مستاجران یا سهام‌داران اجاره دریافت می‌کرد. این کلونی‌ها یا از بردگان آزادشده بودند یا پرولتاریای شهری که در روستاها مستقر شده و به کار شخم‌ روی آورده بودند.

گرایشی به سمت استقرار خودکامگی هر یک از زمین‌داران پدیدار شد. عملکرد اقتصادی شهرها، تجارت، بازرگانی، و صنعتگران شهری، تقلیل یافت. ایتالیا و استان‌های امپراتوری به وضعیت کمتر پیشرفته‌ی تقسیم کار اجتماعی بازگشتند. ساختار اقتصادی بسیار پیشرفته‌ی تمدن باستان به آنچه به نظام اربابی قرون وسطی معروف است، انحطاط و تنزل یافت.

امپراتوران از این نتیجه، که قدرت مالی و نظامی حکومت‌شان را تضعیف می‌کرد، نگران بودند. ولی واکنش آنان شکست خورد، چراکه اثری بر روی ریشه‌های شر نگذاشت. زور و اجباری که آن‌ها به آن متوسل شدند نمی‌توانست روند فروپاشی اجتماعی را وارونه گردانند، چراکه این روند، خود دقیقاً ناشی از زور و اجبار بیش از حد بود.

هیچ رُمی از این حقیقت آگاه نبود که این روند ناشی از مداخله‌ی حکومت در زمینه‌ی قیمت‌ها و کاهش ارزش پول است.

نظام لیتورژی، خدمات عمومی که توسط شهروندان ثروتمند ارائه می‌شد، تنها به پسرفت تقسیم کار سرعت بخشید. قوانین مربوط به تعهدات صاحبان کشتی، در زمینه‌ی کاهش ناوبری موفق نبود، همان‌طور که قوانین مربوط به معاملات غله در مقابله با کاهش محصولات کشاورزی ناکام ماند.

تمدن شگفت‌انگیز دوران باستان به این دلیل که نظام‌نامه‌ی اخلاقی و نظام حقوقی خود را با الزامات اقتصاد بازار سازگار نکرد، نابود شد. اگر کنش‌هایی عملکرد طبیعی آن‌ها مستلزم رعایت استانداردهای اخلاقی است، توسط قوانین کشور غیرقانونی شناخته شود، و به‌عنوان جرم توسط دادگاه و پلیس تحت پیگرد قرار گیرد، نظم اجتماعی نابود خواهد شد.

امپراتوری رُم به دلیل فقدان روح لیبرالیسم و کار آزاد در خاک فروغلتید. سیاست مداخله‌گرایی و پیامد سیاسی آن، امپراتوری قدرتمند را تجزیه و متلاشی ساخت زیرا مداخله‌گرایی، به ضرورت، هر موجودیت اجتماعی را متلاشی و نابود می‌کند.

#اقتصاد_آزاد #بازار_آزاد #آزادی
#فروپاشی_رم #مداخله‌گرایی
#سرمایه‌داری #انحطاط_تمدن
➣ @Notes_On_Liberty
👎1
📃 برخی از زیان‌های ملّی شدن نفت ایران

➣ @Notes_On_Liberty

هنگامی‌که مصدق برای اجرای قانون ملّی‌شدن نفت به نخست‌وزیری رسید، شرکت نفت انگلیس و ایران یکی از قدرتمندترین شرکت‌های نفتی جهانی به‌شمار می‌آمد؛ ایران بزرگترین صادرکننده‌ی نفت خاورمیانه بود و از لحاظ جهانی مقام چهارم را پس از ایالات متحده آمریکا، جمهوری ونزوئلا و اتحاد جماهیر شوروی داشت. شرکت نفت انگلیس و ایران افزون‌بر اینکه انحصار تولید و صدور نفت ایران را در دست داشت، پنجاه درصد در شرکت نفت کویت، ۲۳٫۷۵ درصد در شرکت نفت عراق، و ۲۳٫۷۵ درصد در شرکت نفت قطر شریک بود و روی‌هم‌رفته بیش از پنجاه درصد نفت خاورمیانه را در اختیار داشت. این شرکت همراه با شش شرکت دیگر کارتل بزرگ بین‌المللی مشهور به «هفت خواهران» را تشکیل می‌داد و این هفت شرکت بخش اعظم ناوگان نفتکش جهان را در اختیار داشتند. شرکت نفت انگلیس و ایران، در پالایشگاه‌های نفتی بریتانیا، استرالیا، فرانسه، ایتالیا و اسرائیل سهیم بود و یک ناوگان نفتکش با نفتکش‌هایی به ارزش بیست‌ویک میلیون لیره در اختیار آن بود؛ سرمایه‌گذاری شرکت نفت در شرکت‌های فرعی و تابعه‌ی کمپانی‌های مشترک، به ۵۰ میلیون می‌رسید (۱)، و ارزش‌ دارایی‌های شرکت در سراسر جهان افزون بر ۲۵۴ میلیون پوند بود.

کل تولید سالانه ایران در آن زمان به ۳۲ میلیون تن می‌رسید که بیش از یک‌سومِ کلِ ۹۰ میلیون تن نفتِ سراسر خاورمیانه تشکیل می‌داد؛ پالایشگاه آبادان ایران، بزرگترین پالایشگاه نفت در سراسر جهان بود؛ از کل نیازهای سوختی اروپای غربی ۹۰ درصد از نفت خام، ۴۰ درصد از نفت سفید، و ۱۰۰ درصد گازوییل آن را ایران به‌تنهایی تٲمین می‌کرد (۲).

از سوی دیگر دولت ایران، حق‌الامتیازی به میزان ۱۶ درصد از کلیه‌ی منافع خالص حاصل از استخراج، تصفیه، و فروش نفت ایران، خواه تمام مراحل این عملیات مستقیماً به‌دست شرکت یا شرکت‌های تابعه، و خواه در ایران یا در خارج انجام می‌گرفت، به‌موجب قرارداد «آرمیتاژاسمیت» می‌بایست دریافت می‌کرد (۳) حال‌آنکه در غوغای ملّی‌شدن نفت، از این منافع بسیار، چشم‌پوشی شد و مصدق ادعای ایران نسبت به شرکت‌های تابعه را دور انداخت (۴).

از طرفی، شرکت نفت انگلیس و ایران، بزرگترین سرمایه‌گذاری خارجی بریتانیا بود (۵)، و شرکت هزینه‌های نگهداری و توسعه‌ی این تٲسیسات عظیم را پرداخت می‌کرد، حال آنکه پس از غوغای ملّی‌شدن نفت، تمامی هزینه‌ها بر عهده‌ی ایران قرار می‌گرفت؛ هرچند که پس از خروج کارمندان و کارشناسان انگلیسی، ایران از عهده‌ی استخراج نفت خود برنیامد. مصدق که زمانی گفته بود: «در ملّی کردن نفت، ایران دچار هیچ‌گونه زیان اقتصادی و ارزی نخواهد شد» (۶)، در هفدهم شهریور ۱۳۳۰ در مجلس شورای ملّی گفت: «مسائل ارز ما به‌کلّی مورد نگرانی است، یعنی تاکنون شرکت نفت، هر ماهی دو میلیون لیره خودش برای مخارجی که در ایران می‌کرد، می‌آورد بانک ملّی معامله می‌کرد و یک لیره‌ای که از بابت حق‌الامتیاز به دولت ایران می‌رسید، آن هم یک ارزی بود که در دست ما بود و اکنون چون جریان نفت به‌کلّی قطع شده، این لیره‌ها از دست ما رفته است». (۷)

رسانه‌های غربی در بررسی دوران مصدق به بازنمود عوارض اقتصادی آن دوران و زیانی که در نتیجه‌ی قطع صادرات نفت به ایران وارد شده بود، پرداختند؛ در میان بررسی‌ها بیشتر به این نکته توجه شد که اگر صنعت نفت ایران تعطیل نشده بود، و مصدق به راه‌حل معقولی تن در می‌داد، ایران در گذر سال‌های ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۳، بیش از صد میلیون تن نفت به بازارهای جهان صادر می‌کرد، و عواید به‌دست‌آمده از آن، بر مبنای پنجاه-پنجاه، که مورد پذیرش انگلیسی‌ها قرار گرفته بود، سبب شکوفایی اقتصادی ایران می‌شد. ولی در تمام این مدت، ایران تنها توانست کمی بیش از صدهزار تن نفت، یعنی یک‌هزارم آنچه می‌توانست در شرایط عادی نفت صادر کند، به چند ایتالیایی و ژاپنی بفروشد. و یک شرکت مستقل نفتی آمریکا به نام «سیتیز سرویس» (Cities Services) هم که حاضر شده بود با این وارد معامله بشود، زیر فشار دولت آن کشور از صحنه بیرون رفت (۸).

۱- بازی قدرت، جنگ نفت در خاورمیانه، محمود طلوعی، ۱۷۷
۲- نفت، قدرت و اصول، مصطفی عِلم، ۱۸۱-۱۸۲ 
۳- نفت ما و مسائل حقوقی آن، محمدعلی موحد، ۶۰
۴- خون و نفت، فرمانفرماییان، ۳۲۷-۳۲۸
۵- پنجاه سال نفت ایران مصطفی فاتح، ۵۰۹
۶- ۲۶ آذر ۱۳۲۹، نامه مصدق به مجلس. صفایی، همان، ۱۲۱
۷- صورت مذاکرات مجلس شورای ملّی ۱۷ شهریور ۱۳۳۰
۸- طلوعی، ۲۱۱

#دولتی‌شدن_نفت #مصدق #نفت
#پوپولیسم #نفت_دولتی #اقتصاد
➣ @Notes_On_Liberty
👍4👎3
«آمد نوروز هم از بامداد،
آمدنش فرّخ و فرخنده باد

باز جهان خرم و خوب ایستاد
مُرد زمستان و بهاران بزاد

ز ابر سیه‌روی سمن‌بوی راد،
گیتی گردید چو دارالقرار»
(منوچهری)

❈ هم‌میهنان!
نوروز دل‌انگیز سال ۲۵۸۰ خورشیدی، و آغاز سال ۱۴۰۰ هجری خورشیدی، جشن شکوهمند هزاران ساله‌ی ایرانیان، و فرارسیدن بهاری دیگر و سال نو را به شما، و همه‌ی کسانی که نوروز را جشن می‌گیرند، شادباش می‌گویم. با آرزوی سالی سرشار از امید، نشاط، و شادابی.
➣ @Notes_On_Liberty
❤1👎1
📃 اسطوره‌ی اتحادیه (۱) | ✍🏻 توماس جِی. دی‌لورنزو

➣ @Notes_On_Liberty

لودویگ فون میزس، در کنش انسانی، می‌گوید که اتحادیه‌های کارگری همواره منبع اصلی تبلیغات ضدسرمایه‌داری بوده‌اند. این موضوع، اخیراً به یادم آمد؛ زمانی‌که دیدم یک اعلامیه اصول اساسی اتحادیه‌گرایی را تبلیغ می‌کند: «جنبش اتحادیه: افرادی که تعطیلات آخر هفته را برای شما به ارمغان آوردند.»

در ایالات متحده، میانگین کار هفتگی ۶۱ ساعت در سال ۱۸۷۰ بود، در مقایسه با ۳۴ ساعت کار هفتگی امروز، و این دو برابر شدن اوقات فراغت کارگران به‌خاطر سرمایه‌داری است، نه اتحادیه‌گرایی.

همان‌طور که میزس توضیح می‌دهد، «در جامعه‌ی سرمایه‌داری، به‌طور شایع، گرایش به سوی افزایش مداوم مقدار سرمایه‌ی سرمایه‌گذاری‌شده وجود دارد... در نتیجه، بهره‌وری کار، نرخ دستمزدها، و سطح زندگی مزدبگیران به‌طور پیوسته رو به افزایش دارد.»

البته، این تنها درباره‌ی اقتصاد سرمایه‌داری صادق است، جایی که مالکیت خصوصی، بازارهای آزاد، کارآفرینی حاکم است. افزایش پیوسته‌ی سطح زندگی در کشورهای کاپیتالیستی ناشی از مواهب سرمایه‌گذاری خصوصی، کارآفرینی، پیشرفت فناوری، و نیروی کار با تحصیلات بهتر (نه به لطف انحصار آموزشی حکومت) بوده است. اتحادیه‌های کارگری معمولاً اعتبار همه‌ی این‌ها را از بین می‌برند، درحالی‌که سیاست‌هایی را دنبال می‌کنند که نهادهای سرمایه‌داری را که عامل رونق هستند، از حرکت بازمی‌دارد.

هفته‌ی کاری کوتاه‌تر کاملاً یک نوآوری سرمایه‌داری است. از آنجاکه سرمایه‌گذاری باعث افزایش بهره‌وری نیروی کار در طول زمان شد، کار کمتری برای دستیابی به همان سطح از تولید مورد نیاز بود. با شدت گرفتن رقابت، بسیاری از کارفرمایان برای استخدام بهترین کارمندان دستمزد بهتر و ساعات کاری کمتر به رقابت پرداختند. آن دسته از کارفرمایانی که هفته‌های کاری کمتر را نپذیرفتند، مجبور به پرداخت دستمزد جبرانی بالاتر شدند، یا در بازار کار از بین رفتند.

رقابت سرمایه‌دارانه همچنین علّت از بین رفتن «کار کودکان» است، برخلاف ادعاهای اتحادیه‌ها. افراد جوان مزارع را برای کار در شرایط سخت کارخانه‌ها ترک می‌کردند، زیرا این کار برای بقای خود و خانواده‌شان بود. ولی زمانی‌که کارگران -به‌لطف سرمایه‌گذاری و افزایش بهره‌وری آتی- دستمزد بالاتری دریافت کردند، افراد بیشتر و بیشتری توانایی نگهداری فرزندان‌شان را در خانه و مدرسه پیدا کردند.

مقررات اتحادیه‌ایِ منع کار کودکان، پس از اینکه نیروی کار کودکان کاهش یافته بود، وضع شدند. علاوه بر این، قوانین کار کودکان همواره حمایت‌گرایانه بوده و قصد داشته تا فرصت کار افراد جوان را سلب کند.

امروزه در جهان سوم، اغلب گدایی، فحشا، تبهکاری، یا گرسنگی جایگزین «کار کودکان» شده است. اتحادیه‌ها، با حمایت از سیاست‌های حمایت‌گرایانه، که لاجرم به این پیامدها منجر می‌شوند، به شکل کاملاً مضحکی اعلام می‌دارند که راه اخلاقی را در پیش گرفته‌اند.

➣ @Notes_On_Liberty
👍1👎1
📃 اسطوره‌ی اتحادیه (۲) | ✍🏻 توماس جِی. دی‌لورنزو

➣ @Notes_On_Liberty

اتحادیه‌ها همچنین لاف حمایت از مقررات ایمنی را می‌زنند که توسط سازمان ایمنی و بهداشت شغلی (OSHA) اجرا شده است. محیط کار طی قرن گذشته ایمن‌تر شده است، ولی این امر نیز ناشی از نیروهای سرمایه‌داری رقابتی بود، نه مقررات اتحادیه‌ای.

محیط کار ناایمن یا خطرناک، برای کارفرمایان هزینه‌زاست، چراکه آن‌ها باید دستمزد بالاتر جبران‌کننده‌ای را به کارگران پرداخت کنند. بنابراین کارفرمایان منفعت مالی زیادی در ارتقای ایمنی محیط کار دارند، به‌ویژه در صنایع تولیدی که دستمزدها بخش اعظم هزینه‌های کل را شامل می‌شود. علاوه بر این، کارفرمایان می‌بایست هزینه‌های کار ازدست‌رفته، آموزش کارگران جدید، و جبران خسارت کارگران را، در هر زمان که حادثه‌ای رخ دهد، متحمل شوند. نیاز به صحبت درباره‌ی تهدیدهای قضایی، که گریبانگر آنان می‌شود، نیست.

سرمایه‌گذاری در زمینه‌ی فناوری، از تراکتورهای مزارع تا ربات‌های مورد استفاده در کارخانه‌های خودروسازی، محیط کار را ایمن‌تر کرده‌اند. ولی اتحادیه‌ها، با این استدلال لادیستی[*] که «مشاغل نابود می‌شوند»، اغلب با چنین فناوری‌هایی مخالفت کرده‌اند.

حق با میزس بود که اتحادیه‌ها همواره منبع اصلی تبلیغات ضدسرمایه‌داری هستند. ولی از زمانی‌که میزس کتاب کنش انسانی را نوشته است، اتحادیه‌های آمریکایی پیشتاز تلاش‌های لابی‌گرانه جهت تنظیم مقررات و مالیات‌ستانی از کسب‌وکارها بوده‌اند که سبب مختل شدن شدید اقتصاد بازار شده است. مقررات اقتصادی که توسط سازمان حفاظت از محیط‌زیست، اداره‌ی ایمنی و بهداشت شغلی، کمیسیون فدرال تجارت، دپارتمان انرژی، و صدها اداره‌ی دولتی و محلی وضع شده‌اند به نوعی اثر مالیاتی بر سرمایه‌گذاری دارند که چنین سرمایه‌گذاری‌هایی را کمتر سودآور می‌کنند. سرمایه‌گذاری کمتر سبب کاش بهره‌وری می‌شود که سرعت رشد دستمزدها و استانداردهای زندگی را کند می‌کند.

علاوه بر این، بهره‌وری کندتر به رشد کندتر تولید منجر می‌شود، که باعث می‌شود قیمت‌ها از آنچه که می‌بایست باشند، بالاتر بروند؛ کالاهای جدید کمتری اختراع، و وارد بازار شوند. همه‌ی این موارد برای رفاه اقتصادی افرادی که اتحادیه‌ها ادعا می‌کنند «نماینده‌»ی آنان‌اند، مضر است.

میزس همچنین اشاره کرده است که هرچه کسب‌وکارها تحت مقررات سنگین قرار می‌گیرند، تصمیمات اقتصادی آن‌ها بیشتر براساس سازگاری با دستورات حکومتی خواهد بود، تا براساس سودآوری. اتحادیه‌های کارگری آمریکایی به وضع مقررات بیشتر برای مشاغل ادامه می‌دهند، آن‌ها به‌منظور بقای خود، باید کارگران و جامعه را قانع کنند که فلان «شرکت، دشمن است.» این همان دلیلی است که چرا تبلیغات اتحادیه‌ها همواره ضد سرمایه‌داری‌اند. ظاهراً کارگران می‌بایست توسط اتحادیه‌های کارگری در برابر «دشمن» محافظت شوند!

با این حال، جانشین شدن تصمیمات براساس سازگاری بوروکراتیک، به‌جای تصمیمات براساس سودآوری، هیچ سودی به همراه ندارد. نتیجه‌ی نهایی، کاهش سودآوری سرمایه‌گذاری، و متعاقباً کاهش سرمایه‌گذاری است. رشد دستمزدها، به‌لطف تبلیغات اتحادیه‌ها متوقف شده است. مقامات اتحادیه با حقوق عالی، ممکن است با تداوم چنین تبلیغاتی شغل و مزایای خویش را حفظ کنند، ولی به کارگران آسیب وارد می‌کنند.

[* لادیسم، جنبشی اجتماعی در انگلستان بود که نسبت به ورود ماشین‌آلات به صنعت نساجی معترض بودند، زیرا عقیده داشتند که این ماشین‌آلات سبب از بین رفتن مشاغل می‌شوند. -م]

#اقتصاد #اتحادیه #اتحادیه_کارگری
#مقررات #مداخله‌گرایی #مداخله
#اقتصاد_آزاد #سرمایه‌داری #بازار
➣ @Notes_On_Liberty
👍1👎1
«ابناء بشر، با دانش، ارزش‌ها، اهداف، و شخصیت کاملاً شکل‌گرفته زاده نمی‌شوند؛ آن‌ها می‌بایست ارزش‌ها و اهداف خود را شکل دهند، شخصیت خود را پرورش دهند، و درباره‌ی خود و جهان پیرامون خود بیاموزند. هر انسانی باید از آزادی برخوردار باشد؛ او باید برای پرورش‌یافتن، آزمایش، عمل کردن براساس انتخاب‌های خود، و رشد شخصیت خود، آزادی عمل داشته باشد. به‌طور خلاصه او باید آزاد باشد تا بتواند انسان کامل‌تری باشد. هرچه جامعه آزادتر باشد، دخالت در اعمال فردی کمتر بوده و آزادی عمل برای رشد هر فرد بیشتر خواهد بود. بنابراین هرچه جامعه آزادتر باشد، تنوع و گوناگونی در میان انسان‌ها بیشتر خواهد بود؛ زیرا شخصیت هر فرد کامل‌تر توسعه می‌یابد. از طرف دیگر، هرچه جامعه استبدادی‌تر باشد، آزادی افراد محدودیت بیشتری داشته، و یکنواختی بیشتری در میان افراد وجود خواهد داشت، و رشد شخصیت منحصر‌به‌فرد هر فرد کمتر خواهد بود. به معنای عمیق، یک جامعه‌ی استبدادی از اینکه اعضای آن انسان کامل‌تری باشند، جلوگیری می‌کند.»

❈ مورای روتبارد، جدال‌های اقتصادی
➣ @Notes_On_Liberty
👎1
📃 ایجاد مانع در تجارت (۱) | ✍🏻 فردریک باستیا

➣ @Notes_On_Liberty

آقای حمایت‌گر (این نام را من به وی نداده‌ام؛ آقای شارل دو پَن این نام را جعل کرده است) عمر و سرمایه‌ی خود را در این راه صرف کرد که سنگ‌های معدن واقع در زمین خود را استخراج و به آهن تبدیل کند. این در حالی است که طبیعت با بلژیکی‌ها مهربان‌تر بوده است و شرایط مناسب‌تری را برای آنان فراهم کرده است؛ از این‌رو، در مقایسه با آقای حمایت‌گر، بلژیکی‌ها می‌توانستند آهن خود را با قیمت بهتری به فرانسوی‌ها بفروشند. این امر به این مفهوم است که فرانسوی‌ها قادر بودند از طریق خرید از مردم خوب سواحل شمالی فرانسه و بلژیک، با کار کمتر، آهن بیشتری را به دست آورند. بنابراین با توجه به منافع شخصی ناشی از این امر، آنان بهره‌برداری کامل را از این وضعیت کرده و آقای حمایت‌گر هر روز شاهد گروه کثیری از میخ‌سازان، کارگران معادن آهن، ارابه‌سازان، مکانیک‌ها، آهنگران و شخم‌زنان بود که شخصاً، یا از طریق واسطه‌های خود، به دنبال تأمین آهن مورد نیاز خود از بلژیک بودند. و البته آقای حمایت‌گر از این وضعیت خرسند نبود.

در ابتدا، وی در پی آن بود تا با این وضعیت مقابله کرده و از طریق فیزیکی (با توسل به زور) این تجاوز به خود را متوقف سازد و، در واقع، با توجه به صدماتی که تنها متوجه وی بود، این کمترین اقدامی بود که می‌توانست انجام دهد. لذا با خود گفت که خود را مجهز خواهم کرد، هفت‌تیر و فشنگ‌هایم را برخواهم داشت و در صورت مواجهه با اولین کارگر آهنگری، میخ‌ساز، ارابه‌ساز، مکانیک... او را خواهم کشت چراکه آنان بیش از هر چیز به فکر سود و منافع خود هستند و این کار من، درسی خوب به آنان خواهد داد.

هنگامی‌که در حال آماده‌سازی خود بود، ناگهان فکری به ذهنش خطور کرد، و لحظاتی تأمل کرد که این امکان نیز وجود دارد که هموطنان وی و همچنین دشمنان او نیز در مقام دفاع از خود برآمده و نه تنها اجازه ندهند تا من آنان را بکشم بلکه ممکن است قضیه معکوس شده و آنان مرا بکشند. علاوه بر آن، اگر من همه‌ی مستخدمان خود را هم به‌کار گیرم، ما نمی‌توانیم از تمامی مرزها دفاع کنیم، و بالاخره این‌که تمامی مراحل مذکور، هزینه‌های زیادی را بر من تحمیل خواهد کرد که بهای آن بیش از ارزشی است که این کار برای من خواهد داشت.

آقای حمایت‌گر می‌رفت که خود را مستعفی کرده، و همانند دیگران آزاد شود که ناگهان ایده‌ای درخشان در ذهنش خطور کرد.

او به خاطر آورد که یک کارخانه‌ی بزرگ قانون‌سازی در پاریس وجود دارد. او از خود پرسید که قانون چیست؟ معیاری است که هرگاه به اطلاع عموم برسد، اعم از خوب یا بد، همه‌ی افراد ملزم به اطاعت و تبعیت از آن هستند. برای اجرای این قانون، یک نیروی پلیس، سازمان یافته است که برای ایجاد آن نیرو، از مردم پول و نیروی انسانی دریافت شده است.

وی در این اندیشه بود که از این کارخانه‌ی قانون‌سازی در پاریس مصوبه‌ای دریافت کند مبنی بر این‌که ورود و خروج آهن بلژیک ممنوع اعلام شود. این اقدام وی می‌توانست نتایج ذیل را برای او در پی داشته باشد:

دولت جایگزین تعداد اندک مستخدمانی خواهد شد که من قصد داشتم به سرحدات بفرستم. با سپاهی متشکل از هزاران تن از فرزندان آهنگران، میخ‌سازان، مکانیک‌ها و... که از من نافرمانی می‌کردند. سپس جهت حفظ شرایط روحی و بهداشت این ۲۰ هزار افسر گمرک، ۲۵ میلیون فرانک از همین آهنگران، شخم‌زنان و... دریافت خواهد شد. بر این اساس، حمایت بهتری نیز صورت خواهد گرفت و هیچ‌گونه هزینه‌ای نیز برای من نخواهد داشت.

من در معرض خطر ناشی از وحشی‌گری کارگران معدن قرار نخواهم گرفت. من آهن خود را به قیمت موردنظر خود خواهم فروخت. من از این‌که شمار زیادی از مردم این‌گونه فریب خورده اند، لذت خواهم برد. این به آنان خواهد آموخت که همواره خود را منادیان، پیشروان و مشوقان توسعه در اروپا قلمداد کنند. گرچه این حرکت دشواری است لیکن به زحمت امتحان آن می‌ارزد.

➣ @Notes_On_Liberty
👍1👎1
📃 ایجاد مانع در تجارت (۲) | ✍🏻 فردریک باستیا

➣ @Notes_On_Liberty

لذا آقای حمایت‌گر به کارخانه‌ی قانون‌سازی رفت. (شاید من یک بار دیگر هم این داستان تاریک و معاملات مخفیانه را بازگو کرده باشم لیکن این بار می‌خواهم گام‌هایی را که او برداشت به‌طور آشکار برای همگان بیان کنم) وی بحث زیر را با عالیجنابان، نمایندگان مجلس قانون‌گذاری، مطرح کرد:

«آهن بلژیک در فرانسه به قیمت ۱۰ فرانک فروخته می‌شود و همین امر سبب می‌شود تا من نیز مجبور به فروش آهن خود به همین قیمت شوم. ترجيح من این است که آهن خود را به قیمت ۱۵ فرانک بفروشم، لیکن به دلیل وجود آهن لعنتی بلژیکی نمی‌توانم. لذا خواستار ایجاد قانونی هستم که از این پس اجازه‌ی ورود آهن بلژیکی را به فرانسه ندهد. در این صورت بلافاصله من قیمت کالای خود را به میزان ۵ فرانک افزایش خواهم داد و این امر نتایج ذیل را در بر خواهد داشت:

در ازای هر یکصد کیلوگرم آهنی که برای فروش به عموم عرضه کنم، به‌جای ۱۰ فرانک مبلغ ۱۵ فرانک دریافت خواهم کرد. من به‌زودی ثروت بیشتری کسب خواهم کرد. میزان استخراج از معادن خود را افزایش خواهم داد. من و کارکنان‌ام میزان بیشتری هزینه خواهیم کرد. (خرج کردن پول بیشتر) که این امر امتیاز ویژه‌ای برای عرضه‌کنندگان کالاها و خدمات تا شعاع چندین مایل از محل اقامت ما محسوب خواهد شد. به تبع آن، این عرضه‌کنندگان بازار بزرگ‌تری خواهند داشت و سفارش‌های بیشتری را به صنایع خواهند داد و به‌تدریج این فعالیت در سراسر کشور گسترده خواهد شد. این مسکوکاتی که شما به داخل صندوق من خواهید انداخت، به‌مثابه‌ی سنگی است که به درون یک دریاچه انداخته می‌شود و دوایر بی‌شمار متمرکزی را ایجاد خواهد کرد که فواصل زیادی را از جهات مختلف متأثر و روشن خواهد کرد.»

سازندگان قانون، مسحور از این سخنرانی مهیج و مشعوف از این‌که می‌توان ثروت یک ملّت را به‌سادگی با وضع یک قانون افزایش داد، به نفع این محدودیت رأی دادند. آنان اعلام کردند این همه بحث پیرامون کار و پس‌انداز برای چیست؟ چه مزیتی این‌گونه شیوه‌های دردآور برای ثروت ملّی دارد در حالی‌که یک فرمان یا مصوبه می‌تواند همان کار را انجام دهد؟

و در واقع قانون تمامی عواقبی را که آقای حمایت‌گر پیش‌بینی کرده بود، عملی کرد و در عین حال پیامدهای دیگری نیز داشت. اگر بخواهیم عادلانه قضاوت کنیم گرچه وی دلایل نادرستی ارائه نکرده ولی دلایل وی کامل هم نیست. او برای درخواست یک امتیاز، به آثاری که قابل شهود است، اشاره کرده و به سایه‌های پنهانی که قابل رویت نیستند، توجهی نکرده است. او تنها به دو فرد اشاره دارد، در حالی‌که در واقع سه فرد در موضوع قرار دارند. بر ماست که خواه به‌طور غیرارادی و خواه به صورت از پیش طراحی‌شده نسبت به تصحیح آن اقدام کنیم.

بله، ۵ فرانکی که به‌موجب قانون به صندوق آقای حمایت‌گر انداخته شده، مزیتی را برای او و افرادی که برایشان ایجاد اشتغال کرده، ایجاد کرده است. اگر فرمان یا قانون موجب می‌شد که ۵ فرانک ثروت جدید از ماه فرود آید، آثار خوب آن با هرگونه آثار بد خنثی نمی‌شد. بدبختانه این صدها مسکوک اسرارآمیز از ماه پایین نیامده‌اند بلکه از جیب یک کارگر آهن، میخ‌ساز، آهنگر، ارابه‌ساز و... یک سازنده و در یک کلام از جیب جیمز نیک‌سیرت در آمده که امروزه آن را بدون آن که حتی یک میلی‌گرم از آهن بیش‌تر نصیبش شود، این پول‌ها را از دست می‌دهد. با آشکار شدن این جنبه‌ی موضوع مسأله دچار تغییرات اساسی می‌شود؛ اگر سود آقای حمایت‌گر با میزان ضرر جیمز نیک‌سیرت برابری می‌کند آنگاه هر آن کاری که آقای حمایت‌گر می‌تواند با آن ۵ فرانک در جهت ترغیب صنایع داخلی انجام دهد، جیمز نیک‌سیرت نیز می‌توانست چنان اثری بگذارد. در واقع سنگی در یک نقطه از دریاچه انداخته شده و آثاری هم در گوشه‌ای از دریاچه گذاشته است، ولی این امر تنها از آن جهت صورت گرفته که انداختن سنگ در آن سوی دیگر دریاچه به موجب قانون ممنوع بوده است. از این‌رو زیانی که قابل رویت نیست، با سودی که قابل رویت است، برابری می‌کند. بنابراین نتیجه‌ی کل این روند غیرعادلانه است، اما رقت‌آورتر آن‌که این اقدامات از طریق قانون ارتکاب یافته و مبنای قانونی دارد.

➣ @Notes_On_Liberty
👎1
📃 ایجاد مانع در تجارت (۳) | ✍🏻 فردریک باستیا

➣ @Notes_On_Liberty

اما این همه‌ی موضوع نیست. من گفته‌ام که سومین فرد همواره در سایه پنهان بوده است که باید آن را در این‌جا ظاهر کنم؛ به طوری‌که فرد سوم می‌تواند دومین ضرر ۵ فرانکی را برای ما آشکار سازد. سپس ما نتایج حاصله از کلیت موضوع را به صورت یک مجموعه خواهیم دید.

جیمز نیک‌سیرت ۱۵ فرانک به‌عنوان محصول کار خود به‌دست آورده است. ما باز می‌گردیم به زمانی‌که هنوز آزاد بود. او با این ۱۵ فرانک خود چه می‌کند؟ او یک کلاه زنانه را به قیمت ۱۰ فرانک خریداری می‌کند؛ این پول بخشی از پول‌هایی است که مستقیماً یا به‌واسطه‌ی دلالان نهایتاً صرف واردات صدها کیلوگرم آهن بلژیکی می‌شود. او هنوز هم ۵ فرانک در اختیار دارد. او ۵ فرانک باقی‌مانده را در درون رودخانه نخواهد انداخت لیکن (و این آن چیزی است که مشهود نیست) او این مبلغ را به برخی تولیدکنندگان یا سایرین در ازای برآورده شدن نیاز خود اعطاء خواهد کرد. به‌عنوان مثال به یک انتشاراتی برای یک نسخه از «گفتاری بر تاریخ جهان» اثر بوسو. بنابراین او صنایع داخلی را به میزان ۱۵ فرانک ترغیب کرده است. یعنی: ۱۰ فرانک به کلاه‌فروش پاریسی، ۵ فرانک به موسسه‌ی انتشاراتی جیمز نیک‌سیرت.

در ازای این ۱۵ فرانک دو چیز به دست آورده است که مایه‌ی رضایت‌مندی او است. یعنی:
- یکصد کیلوگرم آهن
- یک کتاب
حالا فرمان صادر می‌شود. چه اتفاقی برای جیمز نیک‌سیرت روی می‌دهد؟ برای صنایع داخلی چه اتفاقی میفتد؟ جیمز نیک‌سیرت، در ازای دادن ۱۵ فرانک به آقای حمایت‌گر برای خرید یکصد کیلوگرم آهن، در واقع به‌جز بهره‌ای که از این آهن مدنظر است، در حال حاضر هیچ چیز اضافه‌ای به دست نمی‌آورد. او بهره‌ی استفاده از یک کتاب یا هر هدف مشابهی را از دست می‌دهد. او ۵ فرانک را از دست می‌دهد. شما با این ایده موافق هستید؛ نمی‌توانید با آن موافقت نکنید. شما مجبور هستید موافقت خود را ابراز دارید که هنگامی‌که ممانعت از تجارت سبب افزایش قیمت‌ها می شود، در واقع مصرف‌کننده، میزان تفاوت را پرداخت خواهد کرد، در حالی‌که گفته می‌شود میزان تفاوت نصیب صنایع داخلی می‌شود.

نه، صنایع داخلی این تفاوت را به‌دست نخواهند آورد زیرا از زمان صدور حکم قانونی تنها به میزانی ترغیب خواهند شد که پیش از آن نیز صورت می‌گرفته یعنی به میزان ۱۵ فرانک.

تنها از زمان صدور حکم قانونی، ۱۵ فرانک جیمز نیک‌سیرت به استخراج و ذوب فلزات تخصیص خواهد یافت در حالی‌که قبل از آن میان کلاه‌فروش زنانه و انتشاراتی تقسیم می‌شد.

ممکن است تصور شود که اقدام آقای حمایت‌گر در اعمال زور در مرز در ممانعت از واردات آهن بلژیکی و اقدامی که به موجب قانون به چنین ممانعتی منتهی می‌شود، از نقطه نظر اخلاقی می‌باید متفاوت مورد قضاوت قرار گیرند. برخی مردم بر این باورند که دزدی و غارت به محض این‌که صورت قانونی به خود می‌گیرد، جنبه‌ی غیراخلاقی خود را از دست می‌دهد. من شخصاً وضعیت هشداردهنده‌تری از این وضعیت را نمی‌توانم تصور کنم. در عین حال یک چیز قطعی است و آن این‌که نتایج اقتصادی آن یکسان خواهد بود.

شما ممکن است به این مسأله از هر دیدگاهی که علاقه داشته باشید، نگاه کنید ولی اگر بخواهید آن دیدگاه را بی‌طرفانه مورد ارزیابی قرار دهید، در خواهید یافت هیچ مزیتی بر دزدی و غارت چه به صورت قانونی و چه غیرقانونی وجود ندارد. ما منکر این نیستیم که به هرحال سود ۵ فرانکی نصیب آقای حمایت‌گر و صنایع او، یا به بیان شما، صنایع داخلی شده است. اما مجدداً تصدیق می‌کنیم که این امر سبب دو ضرر نیز خواهد شد: یکی برای جیمز نیک‌سیرت که ۱۵ فرانک را برای چیزی می‌پردازند که پیش از این ۱۰ فرانک برای آن می‌پرداخته است و دیگری برای صنایع داخلی است که از این پس این تفاوت‌ها را دریافت نمی‌کنند. شما انتخاب خود را انجام دهید که کدام یک از این ضررهای مذکور جبران‌کننده خسارت ناشی از سودی است که ما می‌پذیریم.

نتیجه‌ی اخلاقی: به‌کارگیری زور، مولّد نخواهد بود لیکن مخرّب خواهد بود. اگر قرار بود، زور مولّد باشد، فرانسه می‌بایست بسیار ثروتمندتر از آنچه که هست، می‌بود.

#اقتصاد #آزادی_اقتصادی #اقتصاد_آزاد
#تعرفه #حمایت‌گرایی #آزادی_تجارت
#تجارت_آزاد #سرمایه‌داری #بازار_آزاد
➣ @Notes_On_Liberty
👍1👎1
«در یک قرارداد کار بازاربنیاد، هیچ‌گونه استثماری وجود ندارد. مردم براساس درک خودشان از سود متقابل به توافق می‌رسند. شخصی که بهتر می‌داند که ساعتی یک دلار کار کند تا اینکه در خانه بنشیند، در بستن این قرارداد آزاد است. در واقع، شخصی که با دستمزد منفی کار می‌کند (برای مثال جهت کارآموزی بدون دستمزد کار می‌کند) نیز در انجام این معامله آزاد است. بنابراین، من تعریفی از استثمار را، که از نوشته‌ای ویلیام اچ. هات برگرفته شده، پیشنهاد می‌کنم: [استثمار عبارت است از] خشونت یا تهدید به خشونت که متضمن هرگونه تأثیری بر زندگی کارفرما یا کارگر است. از این نظر سیستم فعلی استثمارگر است. دستمزد کارگران سرقت می‌شود. سود کارفرما دزدیده می‌شود. فرصت افراد فقیر و جوان ربوده می‌شود.»

❈ لِو راکوِل، چگونه مشکل مشاغل برطرف می‌شود؟
➣ @Notes_On_Liberty
👎1
«آزادی نه تنها بدین معناست که، فرد، هم فرصت انتخاب دارد و هم بار آن را بر دوش می‌کشد، بلکه به‌علاوه چنین معنا می‌دهد که باید پیامدهای اعمال خویش را تحمل کند و با ستایش یا نکوهش روبه‌رو شود. آزادی و مسئولیت از یکدیگر جدایی‌ناپذیرند. جامعه‌ی آزاد قادر به کارکرد یا حفظ خود نخواهد بود مگر آنکه افرادش به حقانیت این امر قائل باشند که هرکس در موقعیتی است که ناشی از عمل اوست، و او نیز آن موقعیت را ناشی از افعال خویش بداند و بپذیرد.» (فردریش فون هایک، در سنگر آزادی)

مسئولیت اعمال و لذت‌های آنی انسان نمی‌بایست متوجه دیگری باشد و به‌خاطر آن از دیگری سلب حیات کرد. راه‌های بهتری وجود دارد: یا مسئولیت‌پذیر باشید، یا از لذت‌های آنی صرف‌نظر کنید. جان انسان‌ها بازیچه نیست.
➣ @Notes_On_Liberty
👍1👎1
📃 سخنی با محیط زیست‌گرایان (۱) | ✍🏻 جرج رایزمن

➣ @Notes_On_Liberty

«تندروها»ی شما آشکارا خواستار مرگ ۱ تا ۶.۴ میلیارد انسان هستند. «میانه‌روها»ی شما آشکارا خواستار کاهش اجباری انتشار کربن دی‌اکسید به میزان ۹۰ درصد طی چند دهه هستند، که می‌تواند میزان مصرف انرژی را به همان اندازه کاهش دهد. این کاهش شدید مصرف انرژی ناشی از این واقعیت است در حال‌حاضر جایگزین عظیمی برای سوخت‌های فسیلی وجود ندارد، به‌جز انرژی هسته‌ای، که توسط اکثر اعضای جنبش شما به‌عنوان پرتوی مرگ شناخته می‌شود و بیش از سوخت‌های فسیلی مورد مخالفت قرار می‌گیرد. علاوه بر این، احتمال یافتن و توسعه‌ی چنین جایگزین‌هایی، با نابودی منابع انرژی فعلی که ما داریم و نیازمند افزایش آن هستیم، به شدت کاهش می‌یابد. بنابراین آنچه جنبش شما از آن دفاع می‌کند مرگ دسته‌جمعی، یا دستکم، فقر گسترده‌ی وحشتناک است که به ده‌ها و صدها میلیون مرگ ناخواسته، و زندگی سیاه بازماندگان، می‌انجامد.

اگر انگیزه‌ی شما از اینکه خود را طرفدار محیط‌زیست می‌نامید صرفاً مواردی از این قبیل است که دوست دارید شکوفایی گل‌ها را در چمنزارهای آزاد ببینید، یا به درختان، وال‌ها، و خرس‌های قطبی عشق بورزید، پس به خودتان مدیونید که تا جایی‌که ممکن است بین خود و آن‌هایی که مدافع فقر و مرگ دسته‌جمعی هستند، فاصله‌ی فکری و اخلاقی قرار دهید.

اولین گامی که نیاز دارید در این راستا بردارید، این است که استفاده از واژه‌ی یکسان «محیط‌زیست‌گرا» (دوستدار محیط‌زیست)، را که میان شما و آنان مشترک است، کنار بگذارید. تا وقتی‌که از واژه‌ی مشترک استفاده می‌کنید، مردم نمی‌توانند درباره‌ی شما به شکل متفاوت فکر کنند.

هرگز این‌طور فکر نکنید که می‌توانید مسئله را به این شکل حل کنید که خود را «محیط‌زیست‌گرای بازار آزادی» بنامید. این مانند آن است که خود را «کمونیست بازار آزادی» یا «نازی بازار آزادی» بنامید. آن‌ها به‌لحاظ مفهومی متناقض هستند.

بازار آزاد جهت توسعه‌ی رفاه و زندگی انسانی وجود دارد، و این چیزی است که، شکوهمندانه، و با درخششی نفس‌گیر به آن دست یافته است. در جهان صنعتی، یک فرد متوسط از سطح زندگی بالاتری نسبت به شاهان و امپراتوران گذشته برخوردار است. درصورتی‌که همه‌ی جهان، آزادی اقتصادی را در پیش گیرد، می‌تواند از همان نتایج شگفت‌انگیز برخوردار شود. ولی اگر شما خود را یک «محیط‌زیست‌گرا» می‌نامید، خود را در اهداف ویرانی و کشتار گسترده سهیم نشان می‌دهید. استبداد سوسیالیستی وسیله‌ای برای دستیابی به آن اهداف است، نه بازار آزاد.

درست است که بسیاری از تاجران آمریکایی، برخی بسیار بااستعداد و موفق، خود را «محیط‌زیست‌گرا» می‌نامند و در مسابقه‌ای بر سر اثبات اینکه چقدر «سبز» هستند سر از پا نمی‌شناسند. در دهه‌ی ۱۹۳۰، بسیار از تجار آلمانی اساساً، زمانی‌که خود را نازی می‌نامیدند، همین کار را کردند و برای اثبات اینکه به ناسیونال‌سوسیالیسم وفادارند به رقابت پرداختند. این امکان وجود دارد که افراد یک جنبه از زندگی خویش نابغه باشند و در دیگر زمینه‌ها احمق یا بدتر. در هر حال، حاصل کار بازارگانان آلمانی، و دیگر افرادی که به نازی‌ها یا کمونیست‌ها ملحق شدند، این بود که همدست جنایتکاران و قاتلان قلمداد شوند. در صورت موفقیت محیط‌زیست‌گرایان در تحقق برنامه‌هایشان، همین امر در ایالات متحده نیز صادق خواهد بود.

اگر به شخصیت اخلاقی خود اهمیت می‌دهید، با حمایت از جنبشی که درصدد نابودی تمدن صنعتی و زندگی و رفاه انسان‌هاست، لکه‌ی ننگ بر روی آن نگذارید.

به این استدلال مراجعه نکنید که اگر پیرو آزادی فردی باشیم، نوادگان ما یک سیاره‌ی غیرقابل سکونت خواهند زیست، که یا بسیار سرد خواهد بود یا بسیار گرم. دیر یا زود طبیعت خود، آب‌‌وهوا را یا به‌طور قابل‌توجهی گرم‌تر و یا سردتر از آنچه که امروز هست تغییر خواهد داد. تنها سوال مهم و قابل‌توجه این است که بهترین روش مقابله با چنین تغییری چیست؟ بازار آزاد، یا دیکتاتوری برنامه‌ریزی مرکزی که در تمام جزئیات زندگی شخصی فرد و فعالیت‌های تولیدی سرک می‌کشد و، البته، می‌خواهد میزان کربن را کنترل کند؟

حتی اگر کاملاً متقاعد شده باشید که فعالیت‌های انسانی عامل گرمایش جهانی است و، اگر هیچ کاری انجام نشود، به افزایش غیرقابل تحمل دما می‌انجامد، آزمایش ساده‌ای وجود دارد که می‌توانید انجام دهید. لحظه‌ای تصور کنید که همان میزان گرمایش جهانی مستقل از فعالیت‌های انسان در حال وقوع است، که موکداً محصول نیروهای طبیعی است. سپس از خود بپرسید که، بهترین روش اساسی برای کنار آمدن با آن چیست؟ حفظ یک بازار آزاد، یا استقرار یک نظام سوسیالیستی برنامه‌ریزی مرکزی؟

- ادامه دارد...

#محیط‌زیست‌گرایی #کمونیسم #نازیسم
#محیط‌زیست #برنامه‌ریزی #سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
👍4👎1
📃 بانک مرکزی و حذف موانع تورمی (۱) | ✍🏻 مورای روتبارد

➣ @Notes_On_Liberty

سه مانع بزرگ در برابر قدرت هر بانک جهت ایجاد تورم تحت نظام «بانکداری آزاد» وجود دارد: ۱- گستره‌ی مشتری هر بانک، ۲- گستره‌ی مشتری کل نظام بانکداری، یعنی گستره‌ای که مردم از جانشین‌های پولی استفاده می‌کنند، و ۳- اعتماد مشتریان به بانک‌ها.

امروزه بانکداری مرکزی هم‌رده‌ی لوله‌کشی مدرن و جاده‌های باکیفیت قرار دارد؛ هر اقتصادی که فاقد آن باشد «عقب‌مانده» و «بدوی» نامیده شده، و مأیوسانه از میدان به در می‌شود. آمریکا با تصویب نظام فدرال‌رزرو -بانک مرکزی ما- در سال ۱۹۱۳ ما را در زمره ملّت‌های «پیشرفته» قرار داد.

بانک‌های مرکزی اغلب یا اسماً متعلق به افراد مستقل هستند یا، مانند ایالات متحده، از به هم پیوستن بانک‌های خصوصی ایجاد شده‌اند، ولی همیشه توسط مقامات منصوب حکومت اداره می‌شوند، و به‌عنوان بازوی حکومت فعالیت می‌کنند. در جاهایی که این بانک‌ها متعلق به افراد مستقل هستند، مانند بانک انگلستان یا بانک دوم ایالات متحده، سود احتمالی آن‌ها بر تمایل حکومت نسبت به تورم می‌افزاید.

بانک مرکزی از طریق انحصاری که از سوی حکومت به آن اعطا می‌شود، به جایگاه فرماندهی دست می‌یابد. این امر کلید قدرت اوست. بانک‌های خصوصی قاطعانه از چاپ اسکناس منع شده‌اند، و امتیاز چاپ پول به بانک مرکزی واگذار شده است. بانک‌های خصوصی تنها امتیاز و اجازه‌ی دریافت سپرده‌ها را دارند. بنابراین، اگر مشتریان بانک‌ها هر زمانی مایل به تبدیل سپرده‌ها به اسکناس باشند، بانک‌ها باید برای دریافت اسکناس به بانک مرکزی مراجعه کنند. از این رو، جایگاه رفیع بانک مرکزی به‌مثابه «بانک بانکداران» است، زیرا بانکداران مجبور به تجارت با آن هستند. در نتیجه، سپرده‌های بانکی نه تنها قابل آزادسازی و تأدیه به طلا هستند، بلکه قابل تأدیه با اسکناس‌های بانک مرکزی نیز هستند. این اسکناس‌ها تنها اسکناس‌های بانکی ساده نبودند. آن‌ها بدهی‌های بانک مرکزی بودند؛ نهادی که جایگاه شکوهمندش را از حکومت گرفته است. گذشته از همه‌ی این‌ها، حکومت، مقامات بانک را منصوب می‌کند و سیاست‌ها بانک را با دیگر سیاست‌های دولت هماهنگ می‌سازد. اسکناس‌ها را به‌عنوان مالیات دریافت می‌کند، و آن‌ها به‌عنوان پول قانونی به رسمیت می‌شناسند.

در نتیجه‌ی این اقدامات، تمام بانک‌های کشور مشتریان بانک مرکزی شدند. طلا از بانک‌های خصوصی به بانک مرکزی سرازیر شد و، در عوض، مردم اسکناس‌های بانک مرکزی را دریافت کرده، و استفاده از مسکوکات طلا را ترک کردند. سکه‌های طلا توسط «مقامات» به ریشخند گرفته شدند که دست‌وپاگیر، قدیمی، ناکارآمد، و «طلسمی» از دوران باستان هستند. طلا، وقتی در قالب شمش در خزانه‌ی بانک مرکزی قرار دارد، چقدر ایمن‌تر، مناسب‌تر، و کارآمدتر است! مردم با غرق شدن در این تبلیغات، و متأثر از راحتی و پشتوانه‌ی حکومتی اسکناس‌ها، بیشتر و بیشتر استفاده از سکه‌های طلا در زندگی روزمره را کنار گذاشتند. به‌طور گریزناپذیری، طلا به سوی بانک مرکزی سرازیر شد، جایی که «متمرکزتر» بود، و تورم عظیم‌تر جانشین‌های پولی را ممکن می‌ساخت.

در ایالات متحده، قانون فدرال‌رزرو (۱۹۱۳) بانک‌ها را وادار می‌کند که حداقل نسبت ذخایر به سپرده‌ها را نگه دارد و، از سال ۱۹۱۷، این ذخایر تنها می‌تواند شامل سپرده‌ها در بانک فدرال‌رزرو باشد. طلا دیگر نمی‌تواند بخشی از ذخایر قانون بانک باشد؛ طلا می‌بایست در بانک فدرال‌رزرو ذخیره شود.

کل این فرایند عادت مردم به طلا را از آنان گرفت و طلای آنان را تحت مراقبت دولت قرار داد -جایی که می‌توانست بدون دردسر مصادره شود. بازرگانان بین‌المللی همچنان در معاملات بزرگ‌شان از شمش‌های طلا استفاده می‌کردند، ولی آن‌ها نسبت ناچیزی از جمعیت رای‌دهندگان را تشکیل می‌دادند.

یکی از دلایلی که مردم فریب خوردند تا اسکناس‌های بانکی را جایگزین طلا کنند، اعتماد عظیمی بود که همگان به بانک مرکزی داشتند. مطمئناً، بانک مرکزی، که تقریباً تمام طلاهای سرزمین را در تصرف خود داشت، تحت حمایت قدرت و اعتبار حکومت، نمی‌توانست شکست بخورد و ورشکست شود!

➣ @Notes_On_Liberty
👍1👎1
📃 بانک مرکزی و حذف موانع تورمی (۲) | ✍🏻 مورای روتبارد

➣ @Notes_On_Liberty

و قطعاً درست است که تاکنون در طول تاریخ هیچ بانک مرکزی شکست نخورده است. ولی چرا شکست نخورده؟ به دلیل این قاعده‌ی نانوشته، ولی بسیار واضح، که بانک مرکزی مجاز به شکست خوردن نیست! اگر حکومت‌ها گه‌گاه به بانک‌های خصوصی اجازه می‌دادند که آزادسازی طلا را به حالت تعلیق درآورد، با سهولت بیشتری به بانک مرکزی -ارگان خودش- اجازه‌ی تعلیق در هنگام بحران‌ها را می‌داد! هنگامی‌که، در اواخر سده‌ی هیجدهم، حکومت انگلستان اجازه‌ی تعلیق را به بانک انگلستان داد، و این تعلیق را برای مدت بیش از بیست سال مجاز دانست، این رسم در تاریخ بانکداری مرکزی بنا نهاده شد.

بدین ترتیب بانک مرکزی با اعتماد تقریباً نامحدود مردم مسلّح شد. در این زمان، مردم نمی‌توانستند ببینند که بانک مرکزی مجاز به جعل و تقلب است، و اگر حسن نیت آن مورد سوال قرار می‌گرفت، همچنان از هرگونه مسئولیتی مصون می‌ماند. زمانی رسید که بانک مرکزی به‌عنوان یک بانک ملّی بزرگ، که یکی از خدمات عمومی را ارائه می‌دهد، و به‌عنوان بازوی مجازی حکومت از شکست محفوظ است، فهمیده شد.

بانک مرکزی با اعتماد عمومی اقدام به سرمایه‌گذاری بانک‌های خصوصی کرد. این وظیفه‌ی سخت‌تری بود. بانک مرکزی خود را به‌عنوان «آخرین وام‌دهنده» به بانک‌ها مشهور ساخت -برای نمونه، بانک مرکزی حاضر است که به هر بانکی که با مشکل مواجه است پول قرض دهد، به‌ویژه وقتی که بانک‌ها جهت پرداخت بدهی‌ها و تعهداتشان مورد مطالبه قرار می‌گیرند.

حکومت‌ها همچنین، با جلوگیری از «بحران بانکی»، به سرپانگهداشتن بانک‌ها ادامه دادند (برای نمونه، در مواردی که شمار زیادی از مشتریان به حیله‌بازی بانک مشکوک‌اند و خواهان بازپسگیری اموالشان هستند.) در برخی مواقع، حکومت‌ها به بانک‌ها اجازه می‌دادند که پرداخت‌ها را تعلیق کنند، مانند تعطیلات اجباری بانک‌ها در سال ۱۹۳۳. قوانینی وضع شد که ترغیب عموم برای ایجاد بحران بانکی را منع می‌کرد، و هنگام رکود ۱۹۲۹ در آمریکا، حکومت یک رشته عملیات علیه «خودخواهان»، «وطن‌فروشان» و «محتکران» طلا انجام داد. آمریکا سرانجام مسئله‌ی ملال‌آور ورشکستگی بانک‌ها را با تصویب بیمه‌ی سپرده‌ی فدرال در سال ۱۹۳۳ «حل» کرد. شرکت بیمه‌ی سپرده‌ی فدرال (FDIC) فقط نسبت ناچیزی از سپرده‌هایی را که «بیمه» می‌کند، به‌عنوان «پشتوانه» در اختیار دارد. ولی به مردم این تصور القا شده که دولت فدرال حاضر است، که جهت پرداخت همه‌ی سپرده‌های بیمه‌شده پول جدید چاپ کند. در نتیجه، دولت موفق شد اعتماد عمومی گسترده‌ای را که نسبت به خودش وجود داشت به کل نظام بانکداری، و نیز بانک مرکزی، انتقال و تعمیم دهد.

دیدیم که، حکومت‌ها، با تأسیس بانک مرکزی، دو مورد از سه مانع اصلی تورم را، اگر نگوییم حذف، تا حد زیاد برطرف کردند. مانع سوم -یعنی مسئله‌ی محدود بودن مشتریان هر بانک- چه؟ حذف این مانع یکی از دلایل اصلی موجودیت بانک مرکزی است. در نظام بانکداری آزاد، خلق تورم توسط هر یک از بانک‌ها خیلی زود منجر به تقاضای بازخرید و آزادسازی طلا توسط بانک‌های دیگر می‌شود، زیرا تعداد مشتریان هر بانک شدیداً محدود است. ولی بانک مرکزی با تزریق ذخایر به تمام بانک‌ها، می‌تواند این اطمینان را به وجود آورد که همه‌ی آن‌ها باهم و با یک نرخ یکسان بالا می‌روند. اگر ذخایر همه‌ی بانک‌ها به یکسان انبساط یابند، مشکل آزادسازی یک بانک نسبت به دیگر وجود نخواهد داشت و هر بانک درمی‌یابد که مشتری او در واقع کل کشور است. به‌طور خلاصه، از آنجا که مشتریان هر بانک، مشتریان کل نظام بانکداری شدند، محدودیت‌های بانک جهت انبساط پولی برطرف شد. البته، این به معنای آن است که هیچ بانکی نمی‌تواند بیش از آنچه بانک مرکزی می‌خواهد حجم پول را افزایش دهد. بنابراین حکومت سرانجام به قدرت کنترل و هدایت تورم از طریق نظام بانکداری دست یافت.

عمل تأسیس بانک مرکزی، علاوه بر حذف موانع تورمی، تأثیر تورمی مستقیمی داشت. پیش از آغاز کار بانک مرکزی، بانک‌ها ذخایرشان را در قالب طلا نگه می‌داشتند، حالا طلا به‌عنوان سپرده‌های بانک‌ها سوی بانک مرکزی سرازیر شده است. ولی خود بانک مرکزی تنها کسر کوچکی از طلا را در قبال بدهی‌هایش نگه می‌دارد! بنابراین تأسیس بانک مرکزی ظرفیت تورمی کشور را به اندازه‌ی قابل توجهی چند برابر می‌کند.

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #بانکداری_آزاد
#پول #تورم #بانک_مرکزی #طلا
➣ @Notes_On_Liberty
👍1👎1
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 سخنی با محیط زیست‌گرایان (۱) | ✍🏻 جرج رایزمن ➣ @Notes_On_Liberty «تندروها»ی شما آشکارا خواستار مرگ ۱ تا ۶.۴ میلیارد انسان هستند. «میانه‌روها»ی شما آشکارا خواستار کاهش اجباری انتشار کربن دی‌اکسید به میزان ۹۰ درصد طی چند دهه هستند، که می‌تواند میزان مصرف…
📃 سخنی با محیط زیست‌گرایان (۲) | ✍🏻 جرج رایزمن

➣ @Notes_On_Liberty

از این بنیادین‌تر، روش ریشه‌ای مناسب برای انسان جهت برخورد با طبیعت به‌طور کلی چیست؟ هوش انسانی باانگیزه و هماهنگ فعالان بازار که توسط بازار آزاد و نظام قیمت‌های آن فراهم می‌شود؟ یا ناهماهنگی و بی‌انگیزگیِ هرج‌ومرجی که در آن یک فرد، یعنی یک دیکتاتور، یا گروهی از افراد، دیکتاتور و همکارانش در هیئت برنامه‌ریزی مرکزی، با دعوی انحصار هوش انسانی، تصمیمات اساسی را اتخاذ می‌کنند؟

حتی فرض کنید که گرمایش جهانی ناشی از طبیعت به گونه‌ای بود که مقابله با آن نیازمند نوعی برنامه‌ی فضایی بود، شاید به این صورت که با بازتاب نور خورشید با هزاران آینه‌ی کوچک به فضا مانع از تابش مقداری از نور خورشید به زمین شوند. فراتر از این، فرض کنید که، به‌عنوان یک امر عملی، و با توجه به وضعیت نظم اجتماعی امروز ما، تنها ابزار واقع‌بینانه برای عملی ساختن چنین برنامه‌ای اقدام حکومتی باشد. در چه شرایط، احتمال عملی شدن چنین برنامه‌ای امکان‌پذیر خواهد بود: در اقتصادهای عقب‌مانده‌ای که مشخصه‌ی کشورهای جهان سوم است یا در اقتصادهای صنعتی پیشرفته؟ و آیا این احتمال وجود ندارد که اقتصادی پیشرفته‌تر اقتصاد کنونی داشته باشیم؟

پاسخ به این سوال که چگونه می‌توان به بهترین شکل با گرمایش جهانی طاقت‌فرسای ناشی از طبیعت مقابله کرد، بی‌گمان حفظ بازار آزاد است، نه جایگزین کردن آن با برنامه‌ریزی مرکزی سوسیالیستی. در واقع، پاسخ اینست که بازار آزاد را آزادتر از آنچه که امروز هست کنیم -به حدی آزاد که به‌لحاظ انسانی ممکن باشد. این به این دلیل است که، گرچه دلیل اصلی حمایت از بازار آزاد رفاه و لذت عظیم‌تری است که، برای هر کس در زندگی روزمره‌اش، به ارمغان می‌آورد، اما دلیل ثانویه، داشتن عظیم‌ترین بنیه‌ی صنعتی برای مقابله با حوادث فاجعه‌بار است، خواه حوادث ناشی از جنگ باشد، یا طاعون، شهاب سنگ، گرمایش جهانی طاقت‌فرسا، یا عصر یخبندان جدید.

در حقیقت، آن ابزاری که محیط‌زیست‌گرایان می‌خواهند تا برای مقابله با گرمایش جهانی در نظر بگیریم، شبیه خیال پوچی است که ایالات متحده در دهه‌ی ۱۹۳۰ در نظر داشت اقتصاد خود را تا سطح اقتصاد لهستان پایین آورد. بدین ترتیب، زمانی‌که جنگ جهانی دوم درگرفت، کشور ما می‌بایست به‌جای تانک و هواپیما با اسب به جنگ می‌رفت! به همین شکل، محیط زیست‌گرایان می‌خواهند که ما با تکان دادن بادبزن‌های کوچک به‌جای کولر، یخچال، و فریزر، با گرمایش جهانی مقابله کنیم!

اگر فرض کنیم که گرمایش جهانی پیامد ناخواسته‌ی فعالیت‌های تولیدی انسان که زندگی را راحت و لذت‌بخش می‌کند باشد، آن وقت چه؟ چطور می‌توان از این نتیجه گرفت که تنها وسیله‌ی توقف این پیامدِ تقریباً قطعی این است که متحمل فقر و مرگ در اثر تخریب بخش اعظمی از منابع انرژی کنونی ما باشد؟

آیا به هیچ‌روی، هیچ راهی بجز تخریب نظام اقتصای ما، برای رویارویی با گرمایش جهانی وجود ندارد؟ اگر گرمایش جهانی محصول طبیعت باشد، و نه حاصل فعالیت‌های ما، چگونه باید با آن مقابله کنیم؟

چرا اولین و تنها راهکار برای گرمایش جهانی ناشی از فعالیت انسان باید سرکوب بنیاد انرژی ما باشد؟ آیا واقعاً باید به‌منظور جلوگیری از گرمای بیش از حد، زندگی در فقر و بدبختی و حصار مرگ را انتخاب کنیم؟ آیا به هیچ روی راه دیگری نمی‌توانیم یافت؟

آیا شما محیط زیست‌گرایان که نمی‌خواهید خود را همچون مردم‌گریزان، مانند کمونیست‌ها و نازی‌ها بازیافت‌شده، تصور کنید، واقعاً می‌خواهید که زندگی و رفاه مادی خود و هر کس دیگر را به ازای مالیات بستن بر انتشار کربن و محدود کردن انتشار آن، به مقامات حکومتی بسپارید؟

می‌خواهید که آن‌ها با وضع مالیات کربن و اتخاذ سیاست‌های کاهش کربن، تصمیم بگیرند چه مقدار از انرژی انسان‌ساخته در هر جنبه یا زندگی انسان در دسترس باشد؟ این مالیات‌ها و محدودیت‌ها برای شما خواهد بود که برابراست با افزودن وزن اضافه‌ی شدید و محدودساختن قدرت حرکت عضلات شما. و شدت آن افزوده خواهد شد تا حدی که شما، یا فرزندان یا نوه‌هایتان را به شدت فرسوده خواهد کرد. زیرا تأثیر هر میزان کاهش انرژی مصرفی مساوی با فشار بر عضلات و استخوان‌های انسان است. اگر برنامه‌ی موردنظر محیط زیست‌گرایان تحقق یابد، روزی خواهد رسید که فرزندان ما به عصر ما، به‌مثابه‌ی عصر طلایی که هرگز باز نخواهد گشت، البته اگر از آن اطلاع داشته باشند، نگاه می‌کنند.

این چیزی‌ست که شما می‌خواهید؟ هنوز خیلی دیر نشده که تصمیم خود را عوض کنید، هرگونه حمایت از برنامه‌ی محیط‌زیست‌گرایانه‌ی فقیرسازی و کشتارگر را رها کنید، و در آغوش ارزش‌های زندگی انسانی، ثروت، و خوشبختی بازگردید -ارزش‌هایی که میزس زیر پرچم لیبرالیسم ناب برای آن جنگید.

#محیط‌زیست‌گرایی #کمونیسم #نازیسم
#محیط‌زیست #برنامه‌ریزی #سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
👍4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎞 واکنش مردم به آزارها و دشواری‌های خدمت سربازی

«از میان تجاوزهای دولتی به حقوق فردی، خدمت نظامی بدترین مورد است. خدمت سربازی نقض حقوق است. حق بنیادین انسان -حق حیات- را نفی، و اصل اساسی دولت‌گرایی را برقرار می‌سازد: اینکه زندگی فرد متعلق به دولت است، و دولت می‌تواند این زندگی را برای قربانی کردن در جنگ مطالبه کند. وقتی این اصل پذیرفته شد، بقیه‌اش تنها به زمان بستگی دارد.»

❈ آین رند. سرمایه‌داری: آرمان ناشناخته

#سربازی #بردگی #خدمت_اجباری
➣ @Notes_On_Liberty
👏3❤2
📃 بنیانگذاران راستین اقتصاد؛ مکتب سالامانکا (۱) | ✍🏻 لِو راکوِل

➣ @Notes_On_Liberty

محققان بازار آزاد معمولاً ریشه‌های اندیشه‌های هوادار بازار را در استاد اسکاتلندی، آدام اسمیت (۱۷۲۳-۱۷۹۰)، پیگیری می‌کنند. این گرایش جهت در نظر گرفتن اسمیت به‌عنوان سرچشمه‌ی اقتصاد از این جهت در میان آمریکاییان تقویت شده است که کتاب مشهور اسمیت «پژوهشی در باب ماهیت و علل ثروت ملل» در همان سال استقلال آمریکا از بریتانیا منتشر شده است.

بنیانگذاران واقعی علم اقتصادی در واقع صدها سال پیش از اسمیت دست به نگارش زده بودند. آن‌ها البته اقتصاددان نبودند، بلکه متکلمین اخلاق بود، که در سنّتِ تُماسِ قدیس مشق می‌کردند، و در مجموع، به‌عنوان اسکولاستیک‌های متأخر شناخته می‌شدند. این افراد، که بیشترشان در اسپانیا تدریس می‌کردند، به‌اندازه‌ی سنّت اسکاتلندی مدافع بازار آزاد بودند. به‌علاوه، عملکرد نظری آنان حتی محکم‌تر بود: آن‌ها در نظریه‌های ارزش و قیمتِ «مارژینالیست‌ها»ی اتریشی اواخر قرن نوزدهم پیش‌دستی کرده بودند.

اگر دولت‌شهرهای ایتالیایی رنسانس قرن پانزدهم را آغاز کردند، اسپانیا و پرتغال در سده‌ی شانزدهم دنیای جدیدی را کشف کردند، و به‌عنوان مراکز بازرگانی و اقتصادی جدید مطرح شدند. به‌لحاظ فکری، دانشگاه‌های اسپانیایی، بذر احیای طرح اسکولاستیک را پاشیدند: با بهره‌گیری از سنّت‌های باستانی و مسیحی برای تحقیق و بسط همه‌ی علوم، از جمله اقتصاد، براساس منطق و قانون طبیعی.

از آنجایی‌که قانون طبیعی و عقل ایده‌های جهانی هستند، طرح اسکولاستیکی در جست‌جوی قوانین جهانی حاکم بر شیوه‌ای، که جهان بر آن اساس کار می‌کند، بود. و اگرچه اقتصاد به‌عنوان رشته‌ی جداگانه‌ای در نظر گرفته نشد، این عالمان به استدلال‌هایی اقتصادی، به‌عنوان روشی برای توضیح جهان پیرامون‌شان، دست یازیدند. آن‌ها در جست‌وجوی مقرراتی در نظم اجتماعی بودند، و معیارهای کاتولیک در باب عدالت در این راستا به کار گرفتند.

فرانسیسکو د ویتوریا
دانشگاه سالامانکا مرکز تعالیم اسکولاستیک در اسپانیا در سده‌ی شانزدهم بود. نخستین متکلمی که در آنجا به تحقیق، نگارش، و تعلیم پرداخت، فرانسیسکو د ویتوریا (۱۴۸۵-۱۵۴۶) بود. تحت رهبری او، دانشگاه هفتاد کرسی بسیار عالی عرضه داشت. همانند دیگر معلمان بزرگ تاریخ، بیشتر آثار منتشرشده‌ی ویتوریا به‌صورت یادداشت‌های شاگردانش به دست ما رسیده است.

او، در اثر اقتصادی خود، استدلال می‌کند که قیمت عادلانه قیمتی است که با توافق مشترک میان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان به دست می‌آید. یعنی، وقتی قیمت با تعامل عرضه و تقاضا تعیین می‌شود، قیمت عادلانه است. در تجارت بین‌المللی نیز چنین است. حکومت‌ها نباید در قیمت‌ها و روابط برقرارشده میان تاجران در آن سوی مرزها مداخله کنند. سخنرانی ویتوریا در باب تجارت هند-اسپانیا (منتشرشده در سال ۱۵۴۲ و سپس در سال ۱۹۱۷ توسط موقوفه‌ی کارنگی) حاوی این استدلال است که مداخله‌ی حکومت در تجارت قانون طلایی را نقض می‌کند.

با این وجود، نقش عظیم ویتوریا تربیت شاگردان پرکار و بااستعداد بود. آن‌ها به کاوش در تقریباً تمام جوانب اخلاقی و نظری علم اقتصاد پرداختند. این متفکران، برای یک قرن، نیروی مقتدری را در دفاع از کسب‌وکار آزاد و منطق اقتصادی تشکیل می‌دادند. آن‌ها قیمت کالا و خدمات را پیامد کنش‌های بازرگانان می‌دانستند. قیمت‌ها بسته به شرایط متفاوت‌اند، بسته به ارزشی که افراد برای آن کالاها قائل می‌شوند. این ارزش به‌نوبه‌ی خود به دو عامل بستگی دارد: در دسترس بودن کالا، و کاربرد آن‌ها. قیمت کالاها و خدمات نتیجه‌ی عملکرد این عوامل است. قیمت‌ها به‌لحاظ ماهیت ثابت نیستند، یا براساس هزینه‌ی تولید تعیین نمی‌شوند؛ قیمت‌ها حاصل برآورد مشترک انسان‌هاست.

- ادامه دارد...

#اقتصاد #مکتب_سالامانکا
#توماس_قدیس #بازار_آزاد
#ویتوریا #اقتصاد_آزاد #قیمت
➣ @Notes_On_Liberty
👍1
📃 نظری به هنرهای زیبای ایران (۱) | ✍🏻 ساموئل بنجامین

➣ @Notes_On_Liberty

ساموئل گرین بنجامین، نخستین دیپلمات رسمی کشور ایالات متحده در ایران در عهد ناصرالدین شاه بود. کتاب «ایران و ایرانیان»، سفرنامه‌ی او به ایران است؛ در زیر، بخشی از این کتاب را می‌خوانیم:

نام «پرس‌پولیس» یا تخت‌جمشید در همه‌ی دنیا مشهور است، و درباره‌ی کمتر آثار باستانی و قدیمی به‌اندازه‌ی تخت‌جمشید مطلب نوشته و یا تصاویری نقل کرده‌اند. با این‌حال، جای تعجب است که از تاریخچه‌ی تحولات هنرهای زیبای ایران به‌جز چندنفر متخصص، کسی اطلاع کافی ندارد و کتاب و رساله درباره‌ی آن خیلی کم منتشر شده است و ما در این جا نظری زودگذر به آثار هنری ایران، که درخشش خاصی در تمدن جهانی دارد، میفکنیم.

از نکات قابل‌توجه و قابل ذکر هنرهای زیبای معاصر ایران، تأثیر و نفوذی است که هنر اروپایی در آن می‌کند؛ البته این اولین باری نیست که هنرهای زیبای ایران تحت نفوذ هنرهای خارجی و مخصوصاً غربی واقع می‌شود و در تاریخچه‌ی تحولات آثار هنری ایران سوابقی از آن دیده می‌شود، و در اینجا بی‌مورد نیست که علل و عوامل این نفوذ را مورد بررسی قرار دهیم... هنرهای زیبای معاصر ایران گرچه اینک مسیر و راه خاص خود را طی می‌کند ولی در هر حال وابستگی کامل به گذشته‌ی این هنرها دارد و بدون در نظر گرفتن خصوصیات گذشته نمی‌توان در مورد هنرهای زیبای معاصر قضاوت کرد. یکی از ویژگی‌های هنرهای زیبای ایران که از زمان‌های قدیم تاکنون آن را حفظ کرده است، جنبه‌ی آرایشی و تزئینی بودن و ضمناً قابل مصرف بودن آن است و، بدین ترتیب، هنر ایران در محدوده‌ی احتياج‌ها و نیازهای عمومی با توجه به اصول و قوانین زیبایی عرضه می‌شود. یک هنرمند ایرانی، نبوغ و ذوق هنری خود را با توجه به ماده‌ی اولیه‌ای که در اختیار دارد و با در نظر گرفتن شرایط محیط و احتیاجات محلی به کار می‌برد و سعی می‌کند که محصول کار او مفید و قابل مصرف باشد و، در حقیقت، هنرهای زیبای ایران بیشتر جنبه‌ی سازندگی دارد و هنرمندان ایرانی در عین حال که خود را مقیّد و تابع نیازهای عمومی می‌دانند، آثاری خلق می‌کنند که واقعاً فناناپذیر است.

کسانی‌که معتقدند که نقاشی و مجسمه‌سازی، بدون در نظر گرفتن جنبه‌ی تزئینی و آرایشی آن، عالی‌ترین نوع بیان هنر است با عقیده‌ی خود قسمت مهمی از هنرهای زیبای ایران را نادیده و ناچیز تلقی می‌کنند. در حالی‌که به جرأت می‌توان گفت که هیچ‌کس بهتر از ایرانی‌ها در گذشته و حال، حقیقت و روح هنر را درک نکرده است و ایران یکی از کشورهایی است که سهم بزرگی در پیشرفت و ترقی هنر جهانی داشته است. از عوامل موجودیت، ماندگاری، و بقای ۲۵۰۰ ساله‌ی ایران نیز همین هنر فناناپذیر آن کشور بوده است. کشورهای مصر، آشور، و یونان، در زمان‌های باستان و بسیار قدیم، دارای هنر درخشانی بوده‌اند ولی اکنون از این هنر خبری نیست در حالی‌که ایران هنوز در زمان معاصر، هنر فعال و قابل‌توجهی دارد و اشتباه بزرگی است اگر تصور شود که هنر معاصر ایران از نظر کیفیت نسبت به گذشته خیلی نزول کرده است. چنانچه در پاره‌ای از رشته‌های هنری، نسبت به گذشته رکودی به نظر رسد، موقتی است و رکودی است که معمولاً در دوران انتقالی پیش می‌آید و هنرمندان آن رشته موقتاً استراحت کرده و به مطالعه می‌پردازند تا خود را برای شروع یک مرحله فعال و مهم دیگر آماده کنند.

یکی از هنرهای فعال ایران که به هیچ‌وجه اثری از رکود در آن نیست هنر معماری است. ایران در دوران گذشته، در رشته‌ی معماری شهرت زیادی در دنیا داشته و آثار مهم و فناناپذیری را خلق کرده، و حالا هم در این رشته قدرت و نبوغ خود را حفظ کرده است. یکی از خصوصیات مهم و قابل توجه هنر معماری ایران در گذشته و همچنین در زمان حال این بوده و هست که با شرایط محلی از نظر مواد اولیه و آب‌وهوا کاملاً سازگاری داشته است.

در جنوب ایران که سنگ‌های زینتی و خوب از جمله مرمر زیاد است از آن‌ها در ساختمان‌ها استفاده می‌کنند، در شهرستان‌های ساحلی دریای خزر که چوب فراوان است، از چوب به‌عنوان ماده‌ی اولیه اصلی در ساختمان استفاده می‌شود، سقف‌ها را از چوب می‌سازند و روی آن را با سفال می‌پوشانند و داخل اتاق‌ها را هم با چوب‌های منبّت‌کاری‌شده تزئین می‌کنند. در حالی‌که در شهرستان‌های دیگر خیلی کم و به‌ندرت چوب را در ساختمان‌ها به کار می‌برند. معماران ایران شرایط آب‌وهوا را در فرم و شکل پنجره‌های ساختمان‌ها رعایت می‌کنند.

➣ @Notes_On_Liberty
👍2
📃 نظری به هنرهای زیبای ایران (۲) | ✍🏻 ساموئل بنجامین

➣ @Notes_On_Liberty

مثلاً در تهران و مناطق دیگر گرمسیری پنجره‌ها را طوری می‌سازند که وقتی آن‌ها را باز کنند یک طرف اطاق به هوای آزاد و حیاط راه پیدا کند و بدین ترتیب هوا به‌آسانی جریان یابد و خنک شود، با چنین پنجره‌هایی، به نظر می‌آید که معماران و هنرمندان امکان کمتری را برای تزئین اطاق پیدا می‌کنند در حالی‌که چنین نیست و آن‌ها ذوق و سلیقه‌ی خود را در تزئین همین پنجره‌های کشویی (ارسی) چنان به کار می‌برند که به جرأت می‌توان گفت پنجره‌های هیچ ساختمانی در جهان به زيبایی ایران نیست. شیشه‌های سنگی و رنگارنگ کوچکی که ایرانی‌ها در این پنجره‌ها به‌کار می‌برند، آن‌ها را شبیه به پنجره‌های کلیساهای سبک «گوتیک» می‌کند.

این تزئینات فقط در خانه‌های مجلل و با شکوه به‌کار نمی‌رود، بلکه در بسیاری خانه‌های کوچک و محقر ایرانی‌ها نیز می‌توان پنجره‌هایی را یافت که در نوع خود شاهکار هنری به‌شمار می‌روند.

تهران، با آنکه از اوایل این قرن (قرن نوزدهم) تبدیل به یک شهر مهم شده است، شهر جدیدی نیست و خانه‌های قدیمی دارد که شاهکارهایی از هنر معماری را می‌توان در آن‌ها مشاهده کرد. به‌علّت کمبود و گرانی چوب در تهران، مصالح مهم ساختمانی را در پایتخت ایران خشت و کاه‌گل، یعنی گل آمیخته با کاه تشکیل می‌دهد، در ساختمان‌های اعیانی و مجلل مقداری آجر هم در سردرها و زوایای ساختمان به کار می‌برند و واقعاً تعجب‌آور است که معماران هنرمند ایران با این مصالح ساختمانی خیلی ساده و ابتدایی چگونه موفق به ساختن خانه‌های زیبا و مجللی می‌شوند که چشم را خیره می‌کند. این معماران مصالح ساده را به‌کار می‌برند ولی با کمک از ذوق و ابتکار خود در تزئین و آرایش شاهکاری به‌وجود می‌آورند. برای تزئین، هنرمندان ایران از گچ استفاده می‌کنند و با گچ خانه‌ی خشتی و کاهگلی را به صورت یک بنای افسانه‌ای در می‌آورند. در ایالات غربی ایران در زمان ساسانیان نیز از گچ برای تزئین و آرایش بناها استفاده می‌کردند و همین روش کنونی هنرمندان ایرانی را به‌کار می‌برند. نکته‌ی مهم دیگر آن است كه هرگز نباید تصور کرد که از گچ‌بری‌ها فقط در خانه‌های مجلّل و اعیانی تهران استفاده می‌شود، بلکه در کلیه‌ی ساختمان‌های محقر و کوچک تهران هم آثار هنری معماران ایران به چشم می‌خورد.

ایوان‌های جلوی ساختمان‌های تهران غالباً دارای چند ستون هستند. این ستون‌ها از تیرهای چوبی تشکیل می‌شوند ولی هنرمندان روی این چوب‌ها گچ مالیده، و با کمک دست و چشم، و بدون نیاز به لوازم هندسی گچ‌بری‌ها و نقش و نگارهایی روی آن به‌وجود می‌آورند، که هر بیننده‌ی خارجی را مبهوت می‌کند و بعد هم سرستون را با کمک گچ به اشكال مختلفی مطابق ذوق و سلیقه‌ی خود در می‌آورند، شکل سرستون‌های تهران صرف نظر از ابعاد آن‌ها شبیه به سرستون‌های دوران هخامنشی است و در حقیقت هنرمندان ایرانی ناخودآگاه پا در جای پای اسلاف خویش گذاشته، و ذوق و سلیقه‌ی آن‌ها را به کار می‌برند.

مهارت معماران ایرانی را می‌توان در شیوه‌ای که برای جلوگیری از خراب شدن سقف به کار می‌برند، دریافت. سقف‌های خانه‌های تهران به‌علّت آنکه کاهگلی است وزن زیادی دارد و خیلی سنگین است و ستون‌های نازک معمولی و گچ‌کاری به‌سختی می‌تواند وزن سنگین سقف را تحمل کند، و معماران این مشکل را با ساختن جرزهای کلفت و قطور در اطراف اطاق‌ها و یا مابین ستون‌ها برطرف می‌کنند و سرستون‌ها را به شکل هلالی و منحنی می‌سازند که فشار سقف را به‌طور مستقیم به ستون منتقل نکند، در ساختمانِ سردرهای هلالی شکل نیز معماران و استادان ایرانی مهارت زیادی دارند.

اگر مجموعه‌ای از هنرهای تزئینی و معماری ایران را یک‌جا بخواهید ملاحظه کنید باید به باغ فردوس شمیران بروید. در این ساختمان مجلل و با شکوه، مخارج سنگین و هنگفتی برای تزئین و آرایش شده است. باغ فردوس همانطوری‌که در صفحات قبل اشاره شد متعلق به معیرالممالک است که مردی هنردوست و عاشق و فریفته‌ی آثار هنری بود. در طول سال‌هایی که معیر در خارج ایران و به حال تبعید به‌سر می‌برد، متأسفانه قسمت‌هایی از این تزئینات آسیب دیده و از بین رفته است و در مورد ترمیم آن هنوز اقدامی نشده است. در داخل تمام قسمت‌های این ساختمان بزرگ و مجلل، کارهای دستی و آثار هنری اساتید ایرانی دیده می‌شود و واقعاً چشم در مقابل این‌همه شاهکار و عظمت زیبایی خیره می‌ماند. تزئینات و دکوراسیون داخلی ساختمان سبکی نیمه‌اروپایی دارد و شبیه کارهای دوره‌ی رنسانس است و شاید معماران و استادان ایرانی تا حدودی از سبک‌های اروپایی الهام گرفته و آن‌ها را با سبک ایرانی آمیخته‌اند.

#ایران #سفرنامه #سفرنامه‌نویسی
#ساموئل_بنجامین #معماری_ایرانی
➣ @Notes_On_Liberty
👍2
📃 آیا پادشاهی‌ها برای رشد اقتصادی بهتر هستند؟ (۱) | ✍🏻 لیپتون متیوز

➣ @Notes_On_Liberty

هانس هرمان هوپ استدلال کرده است که پادشاهی‌ها موضع و نگاه بلندمدت‌تری نسبت به اقتصاد ملّی خود دارند و، بنابراین، به احتمال زیاد به دنبال اقتصاد امن‌تر و پایدارتری هستند. یعنی، در میان شاهان، تمایل به بیشینه ساختن ثروت، دوراندیشی بیشتری را نسبت به رژیم‌های دموکراتیک ایجاد می‌کند. با توجه به ترجیح زمانی کمتر پادشاهان، آن‌ها کمتر تسلیم هوا و هوس پوپولیسم اقتصادی می‌شوند.

هوپ این استدلال را در مقاله‌ای به سال ۱۹۹۵ بیان می‌کند:
«یک مالک حکومت خصوصی به‌طور پیش‌بینی‌پذیری سعی در به حداکثر رساندن کل ثروتش، یعنی ارزش دارایی کنونی و درآمد حال حاضرش، دارد... بر این اساس، مالک حکومت خصوصی، تا حد زیادی مایل به پرهیز از استثمار اتباع خود دارد. او، به‌منظور حفظ یا حتی افزایش ارزش دارایی شخصی خود، به‌طور سیستماتیک خود را در بکارگیری سیاست‌های استثمارگرایانه مهار می‌کند. زیرا درجه‌ی پایین استثمار، بهروری بیشتر جمعیت زیر فرمان را در پی خواهد داشت، و هرچه بهره‌وری جمعیت بیشتر باشد، ارزش انحصار طفیلی‌وار حاکم برای بهره‌برداری افزایش می‌یابد. البته، او از امتیاز انحصاری خود استفاده خواهد کرد. ولی به‌عنوان مالک دولت خصوصی، به نفع اوست که از یک اقتصاد غیردولتی، روبه‌رشد و به‌طور فزاینده مولد و مرفه بهره ببرد، چراکه این امر بدون هیچ زحمتی ثروت و رفاه او را افزایش می‌دهد -و بدین ترتیب درجه‌ی استثمار میل به پایین بودن دارد.»

یک تحلیل تطبیقی:
بسیار جالب است که، پژوهش‌ها، فرض هوپ را تایید می‌کنند. بنا به نظر مورو گیلن، پادشاهان به‌دلیل نگاه متمرکز بلندمدت‌شان در حمایت از مالکیت خصوصی موثرتر از جمهوری‌های دموکراتیک‌اند. گیلن می‌گوید: «پادشاهی‌ها میل به سلسله‌ای بودن دارند، و بنابراین تمرکز بلندمدتی دارند.» «اگر شما بر فرمانروایی بلندمدت تمرکز کنید، مقیّد به حفاظت بیشتر از حقوق مالکیت خواهید بود... به احتمال زیاد محدودیت‌های دوره‌ای بر سیاستمدارانی که قصد سوءاستفاده از قدرت‌شان را دارند وضع می‌کنید.»

به همین ترتیب، گیلن در مطالعات خود اشاره می‌کند که پادشاهی‌ها می‌توانند عواقب منفی کشمکش‌های داخلی بر سر حقوق مالکیت را محدود کنند:
«برای نمونه، مورد اسپانیا، از نظر تداوم روند گذار به دموکراسی در اواخر دهه‌ی ۱۹۷۰، و ترتیب اصلاحات سیاسی و اقتصادی با ایفای نقش کلیدی تاج (سلطنت)، مورد توجه مطالعات علمی قرار گرفته است... تداوم سلطنت در اسپانیا عامل اصلی حفظ حقوق مالکیت بود. در مقابل، در پرتغال، کشور قابل مقایسه‌ای که تقریباً در همان زمان به دموکراسی گذار پیدا کرده، ولی زمانی‌که در سال ۱۹۱۰ به جمهوری تبدیل شد، ۲۴۴ بانک و بنگاه اقتصادی بزرگ را طی گذار به دموکراسی، ملّی کرد.»

علاوه بر این، کریستین جرانسکاو و پیتر کورلید-کلیتگارد در اثر جدیدشان «رشد اقتصادی و اصلاح نهادی در پادشاهی‌ها و جمهوری‌های جدید: چشم‌انداز فرامرزی تاریخی ۱۸۲۰-۲۰۰۰»، اطلاعات جالب‌توجهی را ارائه می‌دهند: «درحالی‌که اصلاحات سیاسی گسترده معمولاً با افت رشد اقتصادی کوتاه‌مدت، که منعکس‌کننده‌ی چیزی است «وادی اشک»[*] می‌نامند، همراه است، اطلاعات نشان می‌دهد که این وادی، در پادشاهی‌ها ظاهر نشده است. در حقیقت، برخلاف مورد پیشین، نتیجه‌ی دیگری دارد.»

[* وادی اشک یا وادی بَکه اصطلاحی مسیحی است که به مصیبت‌های زندگی اشاره دارد.]
➣ @Notes_On_Liberty
👍2