On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.9K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۲۱) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ اما در پایین طبقه‌ی چنان بزرگانی، مردانی قرار دارند که یا با عقاید مبتذل اجتماع موافق‌اند و ی ریاکاران مصلحت‌بینی هستند که عقایدی که اظهار می‌دارند برای مجاب‌کردن شنوندگان است بدون آنکه در دل خود به آن‌ها…
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۲۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ حقیقت، از اشتباهات کسی که با تحقیق و مطالعه و مستقلاً برای خود فکر می‌کند بهره‌ی بیشتری می‌برد تا از عقایدِ درستِ عده‌ی دیگر که اعتقادشان به عقیده‌ای بدان سبب است که هرگز رنج فکر کردن به خود نداده‌اند. آزادیِ تفکر نه تنها به این دلیل که به برکت آن متفکران بزرگ به‌وجود آیند، ضروری است بلکه همان‌قدر و حتی بیشتر به این دلیل لازم است که در نتیجه‌ی آن توده‌ی مردمان به حدی از بلوغ فكری که استعداد آن را دارند برسند.

❃ راست است که گاه از محیط‌های بردگی فکری، متفکران بزرگ برخاسته‌اند و هنوز هم برمی‌خیزند، اما در چنین محيط خفقان‌آوری ملّتِ بالغ و رشدکرده‌ای هرگز به‌وجود نخواهد آمد. زمانی ملّتی از لحاظ فکری اعتلا یافته است که قيد بردگی فکری موقتاً از گردن او برداشته شده است. وقتی مقبولِ سنّت آن باشد که در اصول، بحث جایز نیست، زمانی‌که تفکر در مهم‌ترین مسایل انسانی ممنوع باشد، امید نمی‌توان داشت جنب‌وجوش فکری زیادی که بعضی از دوران‌های تاریخ بشر را ممتاز و برجسته کرده است، به‌وجود آید. بعضی مطالب چنان اساسی و مهم هستند که بحث درباره‌ی آن‌ها می‌تواند شوق مردمان را شعله‌ور کند و محرّکی باشد که مردمان عادی را در صف متفكران قرار دهد. اگر درباره‌ی بحث از این مطالب اجتناب شود، هرگز نمی‌توان فکر مردمان را از پایه تکان داد.

❃ در تاریخ اروپا دوره‌هایی را می‌توان به‌عنوان شاهد این مطلب انتخاب کرد. یکی از این‌ها دوره‌ی پس از اصلاح دین بود و دوره‌ی دوم که بیشتر محدود به قاره‌ی اروپا بود نیمه‌ی دوم قرن هيجدهم بود و دوره‌ی سوم که از همه کوتاه‌تر بود عصر گوته و فیخته در آلمان بود. عقایدی که در این دوره‌ها به‌وجود آمدند با یکدیگر اختلاف داشتند اما هر سه دوره در یک امر مشترک بودند و آن اینکه یوغ حکمرانی بر عقاید در این سه دوره شکسته شده بود در این سه دوره بساط ستمگری معنوی برچیده شده بود و هنوز هم ستمگری جدیدی جانشین آن نشده بود. جنبشی که این سه دوره به اروپا داد، اروپایی را که اکنون می‌شناسیم ایجاد کرد. هر پیشرفتی که در فکر یا در سازمان‌های اجتماعی نصیب اروپا شده است در یکی از این سه دوره شروع شده است. اما چنین به نظر می‌رسد که نیروهای محرّکی که در این دوره‌ها به‌وجود آمد، نزدیک به خاموش شدن است و منتظر جنبش نویی نباید بود مگر این‌که برای برقراری آزادی معنوی خود از نو بکوشیم.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۲۳)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اکنون به قسمت دوم استدلال خود نظری بیندازیم و فرض کنیم عقایدی که بر مردمان تحمیل شده است، باطل نیست و حق است و ببینیم علاقه مردمان به عقایدی که درباره‌ی آن‌ها حق کنجکاوی ندارند، چگونه است. کسی‌که اعتقادی دارد و هرچند با احتیاط اذعان می‌کند که ممکن است عقیده‌ی او باطل باشد، اگر نتواند عقیده‌تی را که درست می‌داند دلیرانه، بدون ترس و آزادانه مطرح کند و مورد بحث قرار دهد، مقده‌ی درست او در نظر خودش عقیده‌ی زنده‌ای نخواهد بود.

❃ عده‌ای (که خوشبختانه شما آن‌ها امروز کمتر از پیش است) چنین میاندیشند که اگر کسانی بدون چون‌و‌چرا به آنچه آنان حق می‌دانند، معتقد شوند، کفایت می‌کند؛ هرچند این گروندگان هیچ آگاهی نداشته باشند که به چه دلیل آن عقیده حق است و هرچند که نتوانند از آن عقیده در مقابل کوچک‌ترین ایرادی دفاع کنند. این اشخاصی اگر بتواند عقیده‌ی خود را به زور به دیگران تحميل كنند، چنین می‌کنند و در نظر آن‌ها فایده‌ای بر آن متصور نیست و بلکه زیان هم دارد که حق و باطل بودن عقیده، مورد بحث و گفت‌وگو واقع شود.

❃ نتیجه‌ی این نوع تحمیل آن است که عقاید تحمیل شده از روی عقل و منطق مردود نمی‌شوند و رد شدن آن‌ها از روی شتاب و نادانی است، زیرا جلوی کنجکاوی ذهن بشر و گفت‌وگو را نمی‌توان گرفت و وقتی کنجکاوی راجع به عقیده‌ای شروع شود که مبتنی بر عقل و منطق بوده است، آن عقیده در مقابل کوچک‌ترین دلیل محکمی از میان می‌رود.

❃ اما اگر امکان رد شدن این عقاید را هم کنار بگذاریم، به فرض این‌که این عقاید بر حق باشند، شیوه‌ی پذیرفتن این حقایق نادرست بوده است. عقیده‌ی درستی را ما در ذهن خود مثل اباطيل و خرافات بی‌چون‌وچرا جا داده‌ایم. این شناختن حقیقت نیست بلکه معتقد شدن و در نتیجه افزودن تصورات خرافی جدید به خرافات دیگر است.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۲۴)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اگر باید ذهن بشر رشد کند و تربیت شود -و لااقل پروتستان‌ها به این اصل اعتراضی ندارند- آیا رشد ذهن جز به این وسیله که در ريشه و اصل و علّت عقایدی که اتخاد کرده است کنجکاوی و تحقیق کند، صورت می‌پذیرد؟ روشن‌کردن و قوی‌کردن نیروی ادراک جز به‌وسیله‌ی تحقیق در اصل و منشاء عقایدی که داریم به چه وسیله ممکن است؟ در مورد مسایلی که داشتن عقیده‌ی درست درباره‌ی آن‌ها اهمیت فوق‌العاده دارد، لازم است که اشخاصی بتوانند از عقیده‌ی خود در مقابل ایرادهای معمول دفاع کنند اما کسی ممکن است بگوید: «دلایلی صحت عقیده را به مردمان بیاموزد» اما نمی‌توان گفت چون با عقیده‌ای مخالفت نشده است باید طوطی‌وار آن را فراگرفت.

❃ کسانی‌که هندسه می‌آموزند دلایل اثبات قضایا را نیز می‌آموزند و تنها حکم قضایا را حفظ نمی‌کنند حرف بی‌پایه و باطلی است که بگویند چون کسی منکر حق بودنِ قضایای هندسی نیست و شنیده نشده است که کسی بر آن‌ها ایراد گیرد، یاد گرفتن شیوه‌ی اثبات قضایای هندسه بی‌فایده است. آموختن قضایا و طریق اثبات آن‌ها، در موضوعی مثل ریاضیات کافی است زیرا هیچ‌گونه دلیلی بر ضد آن موجود نیست و نمی‌تواند مخالفی داشته باشد. اما سایر مطالب چنین نیست و در این موارد حقیقت، خط فاصلی بین دو دسته دلایل مخالف یکدیگر است. حتی در حکمت طبیعی همیشه بیان دیگری برای پدیده‌های طبیعی هست. مثلاً در مقابل نظریه‌ای که خورشید را مرکز منظومه‌ی شمسی قرار می‌دهد، این نظریه هست که زمین در مرکز است یا در مقابل اکسیژن، شیمیدان‌های دیگری ممکن است فلوژیستن را قرار دهند.

❃ دانشمند باید ثابت کند که نظر مخالف درست نیست و تا ثابت نکرده باشد و تا وقتی‌که ما ندانیم چگونه ثابت کرده است، می‌گوییم از اساس عقاید خود بی‌خبریم. اما وقتی به موضوعاتی می‌رسیم که بسیار پیچیده‌ترند از قبیل موضوعات اخلاقی، دینی، سیاسی و موضوعات مربوط به روابط و زندگانی اجتماعی، آن وقت می‌بینیم سه چهارم دلایلی که برای عقیده‌ای اقامه شده است، دلایلی است که بر رد عقیده‌ی مخالف آورده‌اند.

❃ دومین ناطق بزرگ جهان باستان خود نقل کرده است که دلایل مدعی خود را با مدت زمانی بیش از آن که صرف تهیه‌ی دلایل خود می‌کرد، مورد دقت و رسیدگی قرار می‌داد. آن‌چه سیسرو در دفاع از لایحه‌ی قانونی خود می‌کرد، باید مورد تقلید همه‌ی کسانی واقع شود که در عقیده‌ای تحقیق می‌کنند، تا حقیقت را دریابند.

📚 | درباره‌ی آزادی، جان استوارت میل

#آزادی #فلسفه #آزادی_فردی #آزادی_بیان
#آزادی_عقیده #جان_استوارت_میل
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | لودویگ فون میزس درباره‌ی سرمایه‌گذاری خارجی (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ استاندارد زندگی در کشورهای درحال‌توسعه بدان جهت پایین‌تر است که متوسط عایدی صاحبان مشاغل در این کشورها از همتایان‌شان در کشورهای توسعه‌یافته مثلاً آمریکا کمتر است. این تفاوت به‌دلیل توانایی بیشتر کارگر آمریکایی نیست بلکه حاصل شرایط آمریکاست. اگر کسی از سیسیل به آمریکا مهاجرت کند به‌سرعت به دستمزدهایی که در آمریکا رایج است، دست می‌یابد و اگر به سیسیل بازگردد متوجه می‌شود که سفر به آمریکا در او قابلیتی ایجاد نکرده که بتواند با اتکا به آن در سیسیل درآمدی بیشتر از همشهریانش کسب کند.

❃ در کشورهای درحال‌توسعه، تجهیزات کارخانه‌ها و روش‌های فنی تولید، عقب‌مانده‌تر از آمریکاست. درواقع علّت تفاوت، در میزان سرمایه و مقدار کالاهای سرمایه‌ای است که این کشورها در اختیار دارند. سرانه‌ی سرمایه‌گذاری در کشورهای پیشرفته، بیش از کشورهای درحال‌توسعه است.

❃ کارفرما نمی‌تواند چیزی بیش از آنچه کارگران به ارزش محصولات میافزایند و بیش از آنچه مشتریان حاضرند در عوض کار اضافی کارگران به او بدهند، به کارگرانش بپردازد. آنچه که دستمزدها را تعیین می‌کند، بازدهی نهایی کار است. کسی که با وسایل بهتر و کارآمدتر کار می‌کند کارآیی‌اش در یک ساعت بیش از کسی است که با وسایل کم‌بازده کار می‌کند. کارفرمایان در کشورهای فقیر به‌خوبی می‌دانند که ماشین‌آلات پیشرفته‌تر، بنگاه آنان را سودآورتر خواهد کرد تنها مانع آن‌ها کمبود سرمایه است.

❃ بریتانیایی‌ها، پس‌انداز و سرمایه‌گذاری را زودتر از کشورهای دیگر آغاز کردند لذا تفاوت فراوان میان وضع آن‌ها و کشورهای دیگر وجود داشت اما بزرگترین رویداد قرن نوزدهم، یعنی پدیدآمدن سرمایه‌گذاری خارجی اختلاف را کم کرد اگر سرمایه‌گذاری خارجی رخ نمی‌داد چندین و چند دهه طول می‌کشید تا دیگر کشورها به استانداردهای همسنگ بریتانیا برسند سرمایه‌گذاران بریتانیایی سرمایه‌های خود را در دیگر کشورها به کار انداختند خطوط راه‌آهنِ بیشتر کشورهای اروپایی و آمریکا و بسیاری نقاط دیگر جهان با سرمایه‌های بریتانیایی احداث شدند شرکت‌های گاز که روشنایی را به شب‌های شهرهای اروپا بخشیدند نیز بریتانیایی بودند بسیاری از صنایع در آمریکا نیز به همین طریق ایجاد شدند.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | لودویگ فون میزس درباره‌ی سرمایه‌گذاری خارجی (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ داستان سرمایه‌گذاری خارجی با سوبسیدهای ایالات متحده به دول متخاصم در طول جنگ‌های جهانی اول و دوم ادامه یافت، وام‌ها، کمک‌های کالایی به متفقین، هزینه‌های طرح مارشال و... باید بدانیم که صنایع جدید در اغلب کشورها، غیر از انگلستان، حاصل سرمایه‌گذاری خارجی است. همه‌ی راه‌آهن ها، بندرها، کارخانه‌ها و معادن آسیا، کانال سوئز و... طرح های صنعتی بزرگ دولت روسیه از جمله راه‌آهنی که با عبور از کوه‌های اورال و یخبندان سیبری سراسر روسیه را به اقیانوس اطلس متصل کرده با سرمایه‌گذاری خارجی ساخته شدند.

❃ سرمایه‌گذار خارجی با این انتظار سرمایه‌گذاری می‌کند که قرار نیست سرمایه‌اش مصادره شود تا اوایل قرن بیستم اصلاً بحثی از مصادره نبود با آغاز جنگ جهانی اول جنگ علنی با سرمایه‌گذاری خارجی آغاز شد. دولت کمونیستی روسیه به‌راحتی اعلام کرد که اقساط وام‌های دولت تزاری را نمی‌پردازد و در سراسر جهان مصادره غیراخلاقی سرمایه‌های خارجی شروع شد دولتها به سرمایه‌گذاران خارجی به چشم استثمارگرانی نگریستند که باید از کشور اخراج شوند علاوه بر این مصادره‌های غیرمستقیم از طریق سازوکار کنترل نرخ ارز یا تبعیض‌های مالیاتی شکل گرفت بعضاً دولت‌ها با ایذا و سنگ‌اندازی سر راه سرمایه‌گذاران خارجی آنان را وادار به فروش اموالشان کردند.

❃ انباشت سرمایه داخلی هم با مشکل اخذ مالیات‌های سنگین از شرکت ها مواجه است مالیات تصاعدی بر درآمدها و سودها یعنی گرفتن مالیات دقیقاً از همان بخشی که افراد می خواسته‌اند پس‌انداز و سرمایه‌گذاری کنند. علاوه بر این ایجاد پس‌انداز داخلی توسط مردم مستلزم پول با ثبات است یعنی همه‌ی انواع تورم مهار شده باشند. دولت‌ها عملاً هم مانع سرمایه‌گذاری داخلی‌اند هم سرمایه‌گذاری خارجی. آنچه برای ثروتمند کردن کشورها، ایجاد کارخانه‌های جدید و بهبود وضع زندگی مردم لازم است فقط سرمایه است و البته آزادی این سرمایه در چارچوب اصول بازار و نه ضوابط دولت‌ها. تعرفه‌ها و دستکاری نرخ ارز مانع ورود سرمایه‌اند.

❃ در جهانی که مرزها به روی مهاجران باز باشد، نرخ‌های دستمزد به سوی برابر شدن میل می‌کند اما راه دیگری هم برای برابر شدن نرخ‌های دستمزد در سراسر جهان وجود دارد اینکه در غیاب آزادی مهاجرت، مهاجرت سرمایه انجام شود. سرمایه‌داران خواهان رفتن به کشورهایی‌اند که در آن‌ها نیروی کار فراوان یافت می‌شود ورود سرمایه بدین کشورها سبب افزایش دستمزدها می‌شود. وقتی کمپانی یونایتد فروت در گواتمالا سرمایه‌گذاری کرد نتیجه‌اش افزایش دستمزدها بود که از یونایتد فروت آغاز شد و کارفرمایان دیگر را وادار به افزایش دستمزدها کرد.

#اقتصاد #آزادی_اقتصادی #لسه‌فر
#مالکیت_خصوصی #آزادی_فردی
#میزس #لیبرالیسم_اقتصادی
#سرمایه‌گذاری_خارجی #انباشت_سرمایه
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | مفهوم حق طبیعی مدرن و اقتصاد سیاسی کلاسیک (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ به اعتقاد آدم اسمیت، دولت حتی با انگیزه‌های خیرخواهانه هم حق دخالت در کسب‌وکار مردم را ندارد.

❃ نظریه جدید «حق طبیعی» که نقطه اوج آن را نزد متفکران قرن هفدهم اروپا به‌ویژه انگلیس می‌توان سراغ گرفت، در واقع مهم‌ترین منبع الهام‌بخش اصول حقوق بشر است. پیام اصلی کلیه اعلامیه‌های حقوق بشر عبارت است از اینکه تمامی انسان‌ها آزاد به دنیا می‌آیند و طبیعتاً دارای حقوق ناگسستنی زندگی، مالکیت، امنیت و مبارزه علیه ظلم و اندوه؛ وظیفه‌ی دولت به‌عنوان قدرت سیاسی، تضمین این حقوق «طبیعی» است.

❃ جان لاک فیلسوف سیاسی قرن هفدهم انگلیس در کتاب معروف خود «دو رساله درباره‌ی حکومت مدنی» (۱۶۹۰) تفسیر جدید و خاصی از حقوق طبیعی ارائه می‌دهد که می‌توان آن را مهم‌ترین منبع اصول نظری حقوق بشر و اعلامیه‌های تحت این عنوان دانست. تاثیر تعیین‌کننده‌ی اندیشه‌های لاک بر مضامین اساسی اعلامیه‌های حقوق بشر بر صاحب‌نظران پوشیده نیست و بسیاری از متفکران و مورخان اندیشه‌ی سیاسی جنبه‌های گوناگون این تاثیر را کم‌و‌بیش نشان داده‌اند.

❃ اما آنچه که مورد توجه و تاکید لازم واقع نشده تاثیر لاک بر «اقتصاد سیاسی کلاسیک» و تبعات تئوریک و عملی آن است. ما در این نوشته تلاش خواهیم کرد تاثیر نظریه‌ی حق طبیعی جان لاک را بر تشکیل اقتصاد سیاسی کلاسیک نشان دهیم. اهمیت این موضوع از جهت نتیجه‌گیری‌های نظری و عملی است که از آن می‌توان به عمل آورد.

❃ در واقع اگر مبانی مفهومی حقوق بشر و اقتصاد سیاسی ریشه یگانه‌ای (در نظریه حق لاک) داشته باشند می‌توان به‌طور منطقی نتیجه گرفت که نظام فکری و نیز عملی سیاسی و اقتصادی در جوامع صنعتی بر یک اساس قوام گرفته است. از این‌رو شاید رمز پیشرفت مادی خارق‌العاده این جوامع در همین نکته نهفته باشد که اقتصاد و سیاست آن‌ها دو شاخه از یک ریشه‌اند و به این لحاظ در یک جهت و هماهنگ با هم رشد کرده‌اند و برخلاف جوامع دوران قدیم هیچ کدام مانع رشد دیگری نشده است.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | مفهوم حق طبیعی مدرن و اقتصاد سیاسی کلاسیک (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ «هازباخ»(Guillaume Hasbach) شاید از اولین کسانی است که بر ارتباط بین اندیشه‌های جان لاک و اقتصاد سیاسی کلاسیک، به‌خصوص افکار «آدام اسمیت»، تاکید کرده است. او می‌نویسد «اسمیت در مورد نظریه‌ی مالکیت خصوصی با لاک توافق کامل دارد. واضح است که مبانی حق طبیعی اقتصاد سیاسی وی [اسمیت] همان مبانی «دومین رساله درباره‌ی حکومت مدنی» [جان لاک] است. به احتمال زیاد او [اسمیت] تحت‌تاثیر نظریه «آزادی طبیعی کار» هاچسون نظریه آزادی طبیعی لاک را پی گرفته و آن را پرورانده است تا آزادی اقتصادی را از آن نتیجه بگیرد.»

❃ «بوم باورک»(Eugen Böhm von Bawerk) اقتصاددان بزرگ اتریشی اواخر قرن نوزدهم معتقد است که آدام اسمیت «سیستم صنعتی» معروف خود را براساس اندیشه لاک مبنی بر اینکه کار منبع اصلی تمامی تولیدات است، بنا نهاد. «الی هالوی»(Élie Halévy) متفکر فرانسوی همین مضمون را در کتاب بسیار مهم خود «تشکیل رادیکالیسم فلسفی» بیان می‌کند. «گونار میردال»(Gunnar Myrdal) اقتصاددان معروف و معاصر سوئدی می‌نویسد، «این نظریه [حق طبیعی جان لاک] نقطه آغاز بود هم برای تئوری ارزش-کار و هم دکترین آزادی اقتصادی.» او در این کتاب تاثیر افکار لاک را بر اقتصاد سیاسی «دیوید ریکاردو»، از طریق دوست نزدیک و همفکر وی «جیمز میل» مورد تاکید قرار می‌دهد.

❃ شخصیت مهم دیگری که نقش اساسی در تشکیل اقتصاد سیاسی و به‌خصوص افکار اقتصادی آدام اسمیت داشته، «دیوید هیوم» فیلسوف معروف انگلیسی قرن هجدهم و دوست نزدیک آدام اسمیت است. با توجه به اینکه اندیشه‌ی سیاسی هیوم خود از جهاتی ادامه همان فلسفه سیاسی جان لاک است، لذا از این طریق نیز به تاثیر آرای لاک بر اسمیت و کلاً اقتصاد سیاسی کلاسیک می‌توان پی برد.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | مفهوم حق طبیعی مدرن و اقتصاد سیاسی کلاسیک (۳)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ باوجود مواردی که ذکر شد، می‌توان گفت که هنوز مورخان اندیشه اقتصادی و سیاسی ارتباط تئوریک بین نظریه حق طبیعی لاک و اقتصاد سیاسی را به‌طور جدی و مسنجمی مورد مطالعه قرار نداده‌اند، بلکه همگی به اشاره‌هایی گذرا اکتفا کرده‌اند. همان‌طور که پیش از این یادآور شدیم این ارتباط اگر به‌صورت یک پیوند یکپارچه نشان داده شود می‌تواند توضیح نظر مهمی درباره‌ی چگونگی پیدایش و گسترش تمدن صنعتی غربی و علل پیشرفت‌های مادی جوامع صنعتی را فراهم آورد.

❃ «جان لاک» تمامی حقوق طبیعی انسان را از حق اولیه‌ی وی برای زندگی استنتاج می‌کند. انسان برای زنده ماندن مجبور به تلاش و کار کردن است، نتیجه‌ای که از این تلاشِ محقانه حاصل می‌شود، تملّک نعمت‌های طبیعی است. لاک برای بیان نظریه‌ی حق طبیعی خود به یک وضعیت آغازین اشاره می‌کند که در آن هیچ نوع حکومتی وجود ندارد و انسان‌ها به‌طور آزادانه و فارغ از جبر دولت و قوانین موضوعه زندگی می‌کنند. او این وضعیت آغازین را وضع طبیعی(The State of Nature) نام می‌نهد و می‌گوید در چنین وضعی نعمت‌های طبیعی و خدادادی آزادانه در اختیار همه‌ی انسان‌ها است، این‌جا همه چیز به همه کس تعلق دارد. او معتقد است که مالکیت خصوصی در همین وضع طبیعی به‌وجود می‌آید.

❃ استدلال فیلسوف انگلیسی به این صورت است که چون هر انسانی به‌طور طبیعی مالک انحصاری شخص خود و بدن خود است، بنابراین نتایج ناشی از فعالیت شخصی وی نیز تعلق انحصاری به خود وی خواهد داشت. شخصی با کار و تلاش خود قسمتی از نعمت‌های طبیعی را که مشترکاً به همه‌ی انسان‌ها تعلق داشت، به‌طور انحصاری از آنِ خود می‌کند. به این ترتیب است که مالکیت خصوصی به‌وجود می‌آید.

❃ حقانیت مالکیت خصوصی نزد لاک از کار و تلاش انسان برای زنده ماندن ناشی می‌شود. چون کار و تلاش عبارت است از چاره‌جویی انسان برای تحقق حق طبیعی اولیه، یعنی حق زندگی. لذا مالکیت خصوصی ریشه در حق طبیعی دارد و از این لحاظ بر حقوق موضوعه تقدم داشته و از هویتی مستقل و برتر برخوردار است.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | مفهوم حق طبیعی مدرن و اقتصاد سیاسی کلاسیک (۴)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ انسان از دیدگاه لاک، موجودی کارکُن و به تبع آن مالک تلقی می‌شود. این‌جا مفهوم مالکیت از صفات ذاتی و فطری انسان سرچشمه می‌گیرد، لذا انسان در نفس خود به‌صورت موجود مالک یا انسان مالک قابل‌تصور است. نظریه‌ی مالکیت لاک ممکن است از این جهت مورد انتقاد قرار گیرد که اگر تملک خصوصی را حق طبیعی و ذاتی انسان بدانیم و این تملک خصوصی در عمل منجر به ضایع شدن حق طبیعی فرد یا افراد دیگری بشود، در این صورت تناقض غیرقابل حلی به‌وجود می‌آید چرا که حق عملاً ناقض حق می‌گردد.

❃ فیلسوف انگلیسی برای اجتناب از این تناقض دو شرط برای مالکیت قائل می‌شود، اول اینکه تملّک نعمت‌های طبیعی تا حدی مجاز است که از این نعمت‌ها دیگران نیز بتوانند بهره‌مند گردند؛ شرط دوم این است که تملّک نعمت‌های طبیعی تا حدی مجاز است که ضایع شدن آن‌ها را به علّت تملّک بلااستفاده آن‌ها به همراه نداشته باشد، مانند جمع‌آوری بیش از اندازه و نیاز میوه‌هایی که بعد از مدتی فاسد و غیرقابل استفاده می‌شوند.

❃ با توضیحی که لاک می‌دهد این نتیجه حاصل می‌شود که هیچ‌کدام از دو شرط فوق الزاماً محدودیتی برای مالکیت ایجاد نمی‌کند. در مورد شرط اول وی تاکید می‌کند که برخلاف آنچه اغلب تصور می‌رود، تملّک خصوصی نه‌تنها دیگران را از بهره‌برداری از ثروت محروم نمی‌کند بلکه باعث افزایش ثروت در سطح فردی و نیز اجتماعی می‌گردد.

❃ وی برای اثبات ادعای خود به مشاهدات تجربی و تاریخی رجعت می‌دهد، زمین‌هایی که در مالکیت عمومی‌اند اغلب بدون استفاده مانده و نفعی به کسی نمی‌رسانند درحالی‌که برعکس زمین‌های تحت تملک غالب مورد بهره‌برداری وسیع قرار می‌گیرند به‌طوری‌که نفع آن‌ها نه تنها به مالک بلکه به بسیاری از افراد دیگر نیز می‌رسد.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | مفهوم حق طبیعی مدرن و اقتصاد سیاسی کلاسیک (۵)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ از نظر لاک کار انسانی علاوه‌بر اینکه منشا اولیه‌ی مالکیت خصوصی است در عین حال مهم‌ترین عامل افزایش ثروت‌های مادی نیز است. رفاه، ثروت و ترقی جوامع بشری از کار و صنعت انسان مایه می‌گیرد وگرنه در همه جای دنیا طبیعت به‌طور تقریباً یکسان نعمت‌های خود را در اختیار انسان‌ها قرار داده است.

❃ در این رابطه لاک به مقایسه وضع زندگی هم‌وطنان انگلیسی‌اش و سرخ‌پوستان آمریکایی اشاره می‌‌کند و می‌نویسد آمریکا سرزمین بسیار پهناور و از نظر طبیعی ثروتمند است ولی بومیان آمریکایی(سرخپوستان) همیشه در فقر شدیدی به سر می‌برند به‌طوری که آن‌جا «یک شاه(سرخپوستان آمریکایی) که بر سرزمین‌های وسیع و باروری فرمانروایی دارد از لحاظ غذا، مسکن و پوشاک در وضع بدتری از یک کارگر روزمزد در انگلستان زندگی می‌کند.» نزد آدام اسمیت حداقل در دو جا همین مقایسه یا چیزی نزدیک به آن را می‌توان سراغ گرفت.

❃ در فصل اول کتاب اول «ثروت ملل»، اسمیت وضع رفاهی روستایی انگلیسی را بهتر از وضع پادشاه آفریقایی ارزیابی می‌کند. ولی عین مقایسه لاک را اسمیت در «خطابه‌هایی در علم حقوق» آورده است، «یک کارگر روزمزد در بریتانیا زندگی مجلل‌تری (مرفه‌تری) از یک شاه سرخ‌پوست دارد» تاثیرپذیری اسمیت از لاک تنها محدود به جنبه‌ی مشاهدات تجربی و تاریخی نیست بلکه بیشتر جنبه‌ی استدلالی و تئوریک دارد.

❃ لاک در واقع با مثال مقایسه‌ای خود یکی از مهم‌ترین اصول اقتصاد سیاسی کلاسیک، یعنی هماهنگی و یگانگی منافع فردی و جمعی را در یک نظام مبتنی بر مالکیت خصوصی(نظام بازار آزاد) بیان می‌کند. «دست نامرئی» آدام اسمیت نیز در حقیقت استعاره‌ای برای بیان همین یگانگی منافع فردی و جمعی است.

- ادامه دارد...

#اقتصاد #اقتصاد_سیاسی #اقتصاد_آزاد
#لیبرالیسم_کلاسیک #لیبرالیسم_اقتصادی
#مالکیت_خصوصی #آزادی_فردی #لسه‌فر
#آدام_اسمیت #حق_طبیعی #بازار_آزاد
#وضع_طبیعی #دست_نامرئی #جان_لاک
➣ @Notes_On_Liberty
📄 | مقصر سرمایه‌داری است یا دموکراسی؟ (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ شکست سوسیالیسم در جنگ سرد عقبگردی بزرگ برای روشنفکران چپگرای غربی بود. اما اگر سوسیالیسم شکست خورد، چه کسی برنده‌ی نبرد بود؟ این سرمایه‌داری بود که فاتح نبرد شد. ولی در واقع، ایالات متحده آمریکا نماینده‌ی سرمایه‌داری نبود بلکه نماد سرمایه‌داری دموکراتیک بود.

❃ تحت سرمایه‌داری دموکراتیک، مالکیت خصوصی اسماً دست‌نخورده و مطلق باقی می‌ماند. با وجود این، دولت برآمده از انتخابات دموکراتیک این حق را دارد به نام «منافع عمومی» و «خیر عمومی» در حق مالکيت دخل و تصرف کند. به این منظور، دولت می‌تواند سلب مالکیت کند، مالیات ببندد، مالکیت خصوصی را بازتوزیع کند و این حق را دارد بر استفاده‌ی مالکان خصوصی از اموال‌شان نظارت کند و درباره‌ی آن قانون وضع کند. از این‌رو، تمام مالکیت و به‌طور خاص مالکیت عوامل تولید(سرمايه) عملاً مالکیت خصوصی تلقی می‌شود؛ یعنی اموال در ید و نظارت اشخاص تا زمانی باقی می‌مانند (به‌مثابه‌ی امتیازی از سوی دولت) که از نظر دولت به «خیر و صلاح عموم» باشد.

❃ چطور می‌توان بین سرمایه‌داری و این حقیقت که دولت گام‌به‌گام بزرگ‌تر شد و تقریباً نیمی از تولید ناخالص داخلی را بلعید و نه تنها ایجاد زیرساخت‌های حياتی (جاده‌ها، مدارس، ساختمان‌های عمومی و زمین‌ها) کشور را در انحصار خود گرفت بلکه به‌طور خاص خلق پول و اعتبار را نیز از آن خود کرد، آشتی داد؟

❃ از سوی دیگر: آیا دموکراسی که قاعده‌ی اکثریت است با مالکیت خصوصی و بازار آزاد ناسازگار نبود؟ آيا دموکراسی در واقع شکل خاص سوسیالیسم یعنی «سوسيالیستی کردن» عوامل تولید نبود؟ آيا روا نیست که دموکراسی را به‌دلیل کاستی‌ها، بحران‌ها و اشتباهات بزرگ ایالات متحده آمریکا و جهان غرب مقصر بدانیم؟

➣ @Notes_On_Liberty
📄 | مقصر سرمایه‌داری است یا دموکراسی؟ (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در واقع، بسیاری از سوسیالیست‌های غربی بسیار قبل‌تر از انقلاب سوسیالیستی روسیه در ۱۹۱۷ میلادی دریافتند که دموکراسی اساساً ایده‌ای سوسیالیستی بود؛ اینکه سرمایه‌داری دموکراتیک، عبارتی متناقض بود؛ اینکه دموکراسی واقعاً به مفهوم سوسیال دموکراسی بود؛ اینکه سوسیال دموکراسی گونه‌ی محبوب‌تر از سوسیالیسم تک‌حزبی حاکم بر بلوک شرق بود و از اين‌رو، دموکراسی امن‌ترین و کم‌هزینه‌ترین روش برای رسیدن به اهداف سوسیالیستی مساوات‌طلبی بود. بر این اساس، هر مساله، رسوایی یا بحران اقتصادی یا اجتماعی واقعی یا ساختگی را به سرمایه‌داری نسبت می‌دادند و ندای چپ‌ها در گوشمان پژواک می‌کرد که همچنان دموکراسی بیشتری باید وجود داشته باشد (یعنی مداخلات دولتی بیشتر در حق مالکیت).

❃ درحالی‌که مالکیت خصوصی در بلوک غرب تماماً منقرض نشد و مانند سبک روسی سوسیالیسم به یک‌باره در اختیار دولت قرار نگرفت، تحت تاثير سوسیال دموکراسی، تجاوز و تعدی به حق مالکیت خصوصی از سوی دولت، به تدريج، گام‌به‌گام اما کاملاً بی‌رحمانه انجام شد، به‌طوری‌که امروزه هیچ بخش یا جنبه‌ای از زندگی بشری از تولد گرفته تا هنگام مرگ بدون نظارت و آزاد باقی نمانده؛ فرقی هم نمی‌کند مصرف‌کننده، تولیدکننده یا تاجر باشیم یا در خانه، محل کار یا در «انظار عمومی» باشیم؛ تمام اموال خصوصی و حق مالکيت خصوصی به چیزی شبیه نمایشی کمدی -با عواقبی مهلک- تبدیل شده است.

❃ افول اقتصاد غرب بسیار آهسته‌تر از آن چیزی بود که در بلوک شرق تجربه شد و از این‌رو، سوسیال دموکراسی بیشتر از نظام تک‌حزبی سوسیالیستی بقا یافت. درست مثل زمانی‌که شکست هيمنه اقتصادی اتحاد جماهیر شوروی بسیار قبل‌تر از تحقق آن، قابل پیش‌بینی بود، اکنون نیز می‌توان ورشکستگی اقتصادی و ناآرامی‌های اجتماعی سوسیال دموکراسی غربی را پیش‌بینی کرد. سوسیال دموکراسی -نظام اقتصادی غربی- به پایان خود نزديک شده و پس از عموزاده‌اش، اتحاد شوروی، نوبت نیستی آن رسيده است.
   
❃ بدون تردید، چپ‌ها تلاش خواهند کرد شکست اقتصادی و فجایع اجتماعی را چنین تفسیر کنند: «آخرین بحران سرمایه‌داری» و پيشنهاد «درمان» آن توسط یکی دیگر از نسخه‌های سوسیالیسم. با وجود این، هیچ شکلی از سوسیالیسم هرگز نمی‌تواند موجد صلح و شکوفایی باشد. تنها سرمایه‌داری است که می‌تواند آن را محقق کند اما سرمایه‌داری چیزی تماماً متفاوت از آن شکلی است که بدگویان سوسیالیستی درباره‌ی آن می‌گویند. سرمایه‌داری یعنی آزادی و اختیار مالکان خصوصی به منظور انعقاد قرارداد و دادوستد. چنین سرمایه‌داری در هیچ کجای جهان معاصر یافت نمی‌شود و به ایده‌آلی دست‌نیافتنی تبدیل شده است. در زمان‌های خاصی، جوامع گام‌های مهمی را به سمت این ایده‌آل برداشته و به همین دلیل شکوفا و آباد شده‌اند. با وجود این، رشد پیوسته و توقف‌ناپذیر ایده‌های سوسیالیستی از میانه‌ی قرن نوزدهم، نقطه‌ی پایان تراژیکی بر چنین تلاش‌هایی بود و به‌کلی، چنین سودایی را از سر پراند.

📚 | سوسیالیسم و سرمایه‌داری، هانس هرمان هوپ

#سوسیالیسم #سوسیالیسم_ویرانگر
#سوسیال‌دموکراسی #دموکراسی
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #بازار_آزاد
#مالکیت_خصوصی #آزادی_فردی
#سرمایه‌داری #لسه‌فر #آزادی
➣ @Notes_On_Liberty
📄 | جنون پیغمبریچه‌گری و رنجی که از مبتلایانش می‌بریم!

➣ @Notes_On_Liberty

❃ صادق هدایت در انتقاد به یکی از روشنفکرهای معاصر می‌گوید: «جنون پیغمبریچه‌گری به سرش زده بود»، اصطلاح «جنون پیغمبریچه‌گری» گویا از نوآوری‌های خود هدایت است و کاملاً برای مفهومی که مدنظر دارد رساننده است؛ یعنی کسی که برای خودش رسالت به‌خصوصی متصور است که باید یک جور پیام رهایی بخش را میان توده‌های مردم تبلیغ کند!

❃ البته تصور چنین رسالتی، مستلزم چند پیش فرض است: نخست این‌که فرد تصور کند به یک حقیقت مطلق دست یافته. درصورتی‌که انسانِ اهل اندیشه، هیچ‌گاه به حقیقت مطلق باور ندارد و همه چیز را شایسته‌ی گمان و درنگ می‌داند. دوم این‌که به نظرش برسد دیگران از آن حقیقت غافل هستند، و چون آن حقیقت مطلق است، غافل بودن از آن به معنای گمراه بودن هم هست! درصورتی‌که انسانی که اهل اندیشه است به تفاوت دیدگاه‌ها باور دارد.

❃ سوم این‌که تصور کند در جایگاهی قرار دارد که باید آن توده‌ی ناآگاه را از حقیقت مورد نظرش آگاه کند، و برای پیش برد رسالتش، حلقه‌ای از مریدها و مخلص‌ها و حتی چریک‌ها و بزن‌بهادرها دور خودش جمع کند! درصورتی‌که انسانی که اهل اندیشه است به قول کارل یاسپرس خودش و دیگران را یک جاده بی‌پایان می‌داند که همواره باید کسب معرفت کنند، نه این‌که ذهن‌شان را با مریدبازی و فرقه‌بازی و رسالت‌های عجیب و غریب مسموم کنند!

❃ به‌واقع بخش زیادی از روشنفکرهای سطحی ایران دارای این «جنون پیغمبریچه‌گری» بودند و هستند، نمونه‌ی بارزش علی شریعتی که با کمترین سواد و با ذهنی مرتجع در حسینیه ارشاد رسماً پیغمبری می‌کرد و نتیجه‌ی تعالیمش هم که دیدیم به کجا ختم شد و گروهک‌های تروریستی مثل مجاهدین خلق بر اساس آموزه‌های وی شکل گرفتند.

❃ در چند سال اخیر این جنون شایع‌تر شده و فضای مجازی فرصتی فراهم کرده که پیغمبریچه‌ها مثل قارچ رشد کنند. حتی پیغمبریچه‌های خارجی مثل اوشو هم در ایران هوادار پیدا کرده‌اند!

❃ پیغمبریچه‌هایی هم هستند که به صورت تخصصی در حوزه‌ی تاریخ قلم می‌زنند! ادعاهای عجیب و غریب مبتنی بر توهم توطئه، ازلی‌انگاری قومی و فقه لغت‌های بی‌پایه وجه غالب نوشته‌های این‌هاست.طوری‌که اگر با نوشته‌ای از این افراد برخورد کنیم به راستی نمی‌توانیم تشخیص دهیم که طنز است یا نویسنده واقعاً چنین ادعاهایی دارد!

❃ روایت‌های عامه‌پسند و ایدئولوژیک تاریخی، تاریخ را عرصه جدال خیر و شر می‌بینند، عرصه‌ی جدال استثمارشونده و استثمارگر(روایت‌های مارکسیستی)، صحنه‌ی پایمال شدن حق زن(روایت‌های فمینیستی)، عرصه‌ی جدال کفر و ایمان و...؛ از این‌رو تاریخ از دریچه‌ی تنگ نگاه این افراد، چیزی نیست مگر ابزار تسویه حساب‌های سیاسی. در روایت‌های عامه‌پسند ایدئولوژیک تاریخی نقش قهرمان‌ها بسیار جدی است، و این قهرمان‌ها تبلور همان جدال‌های اسطوره‌ای هستند.

❃ در جامعه‌ای که نظام آکادمیک جایگاه و رسمیت خودش را دارا باشد، مطبوعات آزادی عمل داشته باشند و به‌طور کل فضای فکری و فرهنگی کشور پویا و استوار باشد هیچ‌گاه چنین جریان‌هایی رشد نمی‌کنند، پیغمبریچه‌ها و مریدهایشان به خرفسترهایی می‌مانند که در مرداب می‌بالند.

#روشنفکرنمایی #چپ‌زدگی
#جنون_پیغمبریچه‌گری
➣ @Notes_On_Liberty
📄 | تعریف مزیت مطلق و مزیت نسبی؛ قدرت اقتصادها از کجا می‌آید؟ (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ به زندگی روزمره خود نگاهی کنید. شما در طول روز برای خرید کالا و خدمات دل‌خواه خود با افراد زیادی سروکار دارید، ولی چرا؟ جواب روشن است چون به تنهایی نمی‏‌توانید همه‌ی کالاها و خدمات را خودتان فراهم کنید. پرداختن به تولید یک کالا لازمه‌ی آن است که شما زمان و منابع خود را معطوف آن کنید، تحت این شرایط شما قادر نخواهید بود همزمان به تولید دیگر کالاها بپردازید. این همان اصل شکل‏‌گیری مبادلات در بین انسان‏‌هاست.

❃ افراد با گذشت زمان دریافتند منابع خود را در تولید کالا و خدماتی که در آن نسبت به سایرین ماهرترند، به‌کار گیرند. به این ترتیب آن‌ها در آن زمینه به‏‌خصوص نسبت به دیگران برتری داشته و تولید بیشتری خواهند کرد. بعد از آن می‏‌توانند اضافه تولید خود را با دیگران مبادله کرده و سایر کالاها و خدمات دل‌خواه خود را دریافت کنند. شاید این جمله را شنیده باشید «مملکت که فقط دکتر و مهندس نمی‏‌خواهد، بنا و کارگر و میوه فروش... هم می‏‌خواهد.» بله، بسیاری از مردم به‌واسطه‌ی اینکه در شغلی نسبت به بقیه برتری دارند پیشرفت به مراتب چشم‌گیرتری (از لحاظ مالی) نسبت به سایرین می‏‌کنند.

❃ با این مقدمه به بیان دو مفهوم اصیل اقتصادی یعنی مزیت مطلق و مزیت نسبی می‏‌پردازیم که نهایتاً چرایی انجام مبادلات تجاری کشورها را توضیح خواهد داد. ابتدا با مزیت مطلق شروع کنیم. به مفهوم ساده مزیت مطلق داشتن در تولید کالا و خدمات، یعنی اینکه هیچ فرد یا کشوری نمی‏‌تواند آن کالای به‏‌خصوص را با صرف هزینه‌ی کمتر نسبت به شما تولید کند.

❃ مثلاً اگر تولید هر تن گندم در پاکستان نیازمند به‌کارگیری ۲ واحد از منابع این کشور است درحالی‌که تولید همین میزان محصول در ژاپن نیازمند ۶ واحد محصول است می‌‏توان گفت پاکستان در تولید گندم نسبت به ژاپن مزیت مطلق دارد. حال ببینیم بر مبنای این اصل چگونه دو کشور با هم وارد معامله شده و هردو سود می‏‌برند.

➣ @Notes_On_Liberty
📄 | تعریف مزیت مطلق و مزیت نسبی؛ قدرت اقتصادها از کجا می‌آید؟ (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ دو کشور پاکستان و ژاپن را در نظر بگیرید. هر دو کشور توانایی تولید کامپیوتر و گندم را دارند. هر کشور ۵۰۰ واحد منبع برای تولید دارد. ژاپن برای تولید هر کامپیوتر ۲ واحد از منابع خود را مصرف می‏‌کند و برای تولید هر تن گندم نیازمند ۱۰ واحد از منابع است. در طرف مقابل پاکستان برای تولید هر کامپیوتر ۸ واحد از منابع کشورش را باید مصرف کند ولی تولید هر تن گندم در این کشور نیازمند استفاده از ۲ واحد از منابع است.

❃ خب، حال فرض کنید هر کشور نیمی از منابع خود را صرف تولید هرکدام از این محصولات کند. بنابراین ژاپن می‏‌تواند سالانه ۱۲۵ واحد کامپیوتر و ۲۵ تن گندم تولید کند. پاکستان نیز می‏‌تواند تقریبا ۳۲ واحد کامپیوتر و ۱۲۵ تن گندم تولید کند. مشخص است تولید گندم در ژاپن در مقایسه با پاکستان هزینه بیشتری می‏‌برد و در مورد کامپیوتر نیز وضع برعکس است.

❃ خوب اصل منفعت‌طلبی بیان می‏‌کند این ۲ کشور با هم وارد مذاکره شوند. ژاپن تعهد کند کامپیوتر مورد نیاز پاکستان را تامین کند و پاکستان نیز گندم مورد نیاز ژاپن را کشت کند. اجرای این قرارداد یعنی ژاپن کل منابع خود را صرف تولید کامپیوتر کند و پاکستان نیز تمام توان خود را برای تولید گندم به‌کار گیرد. ژاپن می‏‌تواند سالانه ۲۵۰ واحد کامپیوتر، و پاکستان نیز ۲۵۰ تن گندم تولید کند که نیمی از این محصولات به کشور دیگر صادر می‏‌شود.

❃ تحت این شرایط پس از انجام مبادله ژاپن ۱۲۵ واحد کامپیوتر و ۱۲۵تن گندم خواهد داشت و پاکستان نیز ۱۲۵ واحد کامپیوتر و ۱۲۵ تن گندم به‌دست می‏‌آورد. می‏‌بینید وضع دو کشور نسبت به قبل بهبود یافت و اکنون آن‌ها توانستند از این مبادله نسبت به قبل نفع بیشتری ببرند.

➣ @Notes_On_Liberty
📄 | تعریف مزیت مطلق و مزیت نسبی؛ قدرت اقتصادها از کجا می‌آید؟ (۳)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اما اگر کشوری هر ۲ کالا را ارزان‏‌تر تولید کند آیا باز هم تجارت صورت می‏‌گیرد؟ شاید در نگاه اول این‏‌طور به نظر برسد که وقتی بتوان همه‌ی کالاها را ارزان‏‌تر تولید کرد دیگر چه نیازی به سایر کشورها و مبادله با آن‏‌هاست؟

❃ مزیت نسبی یک مفهوم عالی اقتصادی است که اثبات می‏‌کند حتی تحت این شرایط باز هم مبادله سودآور خواهد بود. بیایید از مثال قبل استفاده کنیم. شرایط را به‏‌گونه‏‌ای در نظر بگیرید که ژاپن در تولید هر دو کالا نسبت به پاکستان برتری مطلق دارد. ژاپن با ۲ واحد منابع طبیعی می‏‌تواند ۱ کامپیوتر، و با ۶ واحد منبع می‏‌تواند ۱ تن گندم تولید کند. اما در پاکستان تولید هر کامپیوتر نیازمند ۸ واحد منبع و هر تن گندم ۹ واحد منبع است. خب، همه شرایط به نفع ژاپن است و در ظاهر نیازی به انجام مبادله نیست. اما بیایید با دید اقتصادی و به‌طور دقیق به مساله نگاه کنیم. اگر هزینه‏‌های کالاهای مشابه را در دو کشور بر هم تقسیم کنیم، مزیت ژاپن در تولید کامپیوتر ۴ برابر و در تولید گندم ۵/ ۱ برابر پاکستان است.

❃ خب یعنی چه؟ ژاپن می‏‌تواند کامپیوتر را ۴ برابر ارزان‏‌تر نسبت به پاکستان تولید کند درحالی‌که این مقیاس در تولید گندم ۵/ ۱ برابر است. هزینه کمتر یعنی سود بیشتر. پس چرا ژاپن کل منابع خود را صرف تولید کامپیوتر نکند تا منافع بیشتری نصیبش شود؟ تحت این شرایط اگر پاکستان هم کل منابع خود را صرف تولید گندم کند یک معامله جدید شکل می‏‌گیرد که هر دو کشور متنفع می‏‌شوند.

❃ در این مثال تولید کامپیوتر نسبت به گندم در ژاپن، از مزیت بیشتری برخوردار است یا تولید کامپیوتر نسبت به گندم مزیت نسبی دارد. مزیت نسبی به زبان ساده بیان می‏‌کند وقتی گروهی از افراد، فعالان اقتصادی یا کشورها در استفاده از منابع خود این نکته را مدنظر قرار دهند که استفاده از منابع تولید در یک زمینه، فرصت استفاده بهتر در جای دیگر را سلب می‏‌کند و منابع را به‌گونه‏‌ای اختصاص دهند که بیشترین سود عاید آن‌ها شود، تحت این شرایط منابع کلی در جهان به بهترین شکل ممکن مورد استفاده قرار می‏‌گیرد و همیشه دلیلی برای دادوستدِ بین کشوری وجود خواهد داشت.

#اقتصاد #مزیت_مطلق #مزیت_نسبی
#رقابت_آزاد #مبادله_آزاد #تجارت_آزاد
#مفاهیم_اقتصادی #مالکیت_خصوصی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | سکولاریسم در اسلام بی‌معناست (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ باید گفت‌ كه‌ انقلاب‌ اسلامی شكست‌ خورده‌ است‌... این‌ مفاهیم‌ ناروشنی‌ كه‌ امروزه‌ سكه‌ رایج‌ است مانند روشنفكری‌ دینی‌، مردم‌سالاری‌ دینی‌، پروتستانتیسم ‌اسلامی‌ پی‌آمدی‌ جز آشوب‌ ذهنی‌ و انحطاط برای ایران‌ نمی‌تواند داشته‌ باشد، هم‌‌چنان‌‌كه‌ تفسیر ماركسیستی‌ علی‌ شریعتی‌ در صورتِ ‌بسیارِ مبتذل‌ِ آن‌ پی‌آمدی‌ جز تباهی‌ فكر دو نسل‌ از ایرانیان‌ نداشت‌.

❃ در تاریخ‌ ایران‌، از نخستین‌ خاندان‌‌های‌ ایرانی‌، مانند سامانیان‌ و آل‌‌بویه‌ تا انقلاب‌ اسلامی‌، سیاست‌ ما عین‌ دیانت‌مان‌ نبود، بدیهی‌ است‌ كه‌ در دوره‌هایی‌ علما قدرتی‌ پیدا كردند و ادعاهایی‌ داشتند، اما حتی در این‌ دوره‌‌ها نیز نظریه‌ای‌ مانند نظریه ولایت‌ مطلقه‌ در تاریخ ‌كلیسا مبنی‌ بر وحدت‌ قدرت‌ دینی‌ و دنیوی‌ تدوین‌ نشد... به‌طور اساسی‌، اسلام‌، اگرچه ‌دین‌ دنیاست‌، اما به‌خلاف‌ آن‌كه‌ بر حسب‌ معمول‌ گفته‌اند، دین‌ سیاست‌ نیست‌.

❃ نظریه‌ «وحدت‌ دیانت‌ و سیاست‌» در ایران‌، بسیار جدید است‌ و با ایدئولوژیک شدن‌ اسلام‌ پیوند دارد، این ‌نظریه‌ را در ایران‌، نخست‌، علی‌ شریعتی‌ بر پایه‌س اقتباس ‌نفهمیده‌ و نسنجیده‌ای‌ از ایدئولوژی‌های سیاسی‌ جدید، به‌ویژه‌ ماركسیسم‌ِ مبتذل‌، عرضه‌ كرد، پیش‌ از او نیز آل‌احمد -كه‌ قلمرو مباحث‌ نظری‌ مردی‌ عامی‌، سخت‌ بی‌مایه‌ و بیشتر از آن‌، مرد سیاسی‌ مغرضی‌ بود- كوشش‌ كرده‌ بود از اسلام‌ به‌‌عنوان‌ ابزار و حربه‌ای‌ سیاسی‌ استفاده‌ كند، بنابراین‌، اسلام‌ سیاسی‌ كنونی‌، اسلامی‌ است‌ كه‌ در مسلخ‌ ایدئولوژی‌های‌ سیاسی‌ قربانی‌ شده‌ است‌.

❃ كسانی نیز‌ كه‌ امروزه‌ از سكولاریزاسیون ‌اسلام‌ سخن‌ می‌گویند، به‌ این‌ نكته‌ توجه‌ ندارند -یا نمی‌دانند- كه اسلام‌ را نمی‌توان‌ قیاس‌ از مسیحیت‌ گرفت‌، جدایی‌ دین‌ و دولت‌، در اسلام‌، باید به‌‌معنای «‌ایدئولوژی‌زدایی»‌ از آن‌ باشد وگرنه‌ سكولاریزاسیون‌ درمورد اسلام‌ مفهومی‌ یک‌سره‌ بی‌معناست‌ و بی‌سبب ‌نیست‌ كه‌ در همه‌‌ی مطالب‌ بسیاری‌ كه‌ در این‌ مورد نوشته‌ می‌شود، یک جمله‌ی جدّی‌ وجود ندارد.

❃ موضوع‌ علم سیاست‌، ‌دین‌ نیست‌، بلكه‌ توضیح مناسبات‌ قدرت‌ در جامعه‌ است‌، دین‌، اگر دین ‌باشد، به‌‌عنوان‌ حوزه‌‌ی اخلاق‌ فردی‌ مبتنی‌ بر معنویت‌، نمی‌تواند بر مناسبات‌ قدرت‌ استوار باشد و سرشت‌ آن‌ مناسبات‌ را توضیح‌ دهد.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | سکولاریسم در اسلام بی‌معناست (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ از دیدگاه‌ تاریخ‌ اندیشه سیاسی‌، نظریه حكومت‌ اسلامی‌ نداریم‌، یعنی‌ تاكنون ‌نتوانسته‌اند طرحی‌ از جامعه اسلامی‌ و سازماندهی ‌قدرت‌ اسلامی‌ به‌دست‌ دهند، آنچه محمدباقر صدر [فقیه شیعه] می‌گوید این‌ است‌ كه‌ حكومت‌ در قلمرویی‌ سامان‌ می‌یابد كه‌ شرع‌ حكمی‌ برای‌ آن‌ معلوم‌ نكرده‌ است، بنابراین‌، حكومت‌ اسلامی‌ نداریم‌.

❃ اندیشه‌‌ی سیاسی‌ جدید از ماكیاوللی(ماکیاولی) تاكنون‌ بر این‌ امر تأكید كرده‌ است‌ كه‌ سیاست‌ امری ‌مستقل‌ از دیانت‌ است‌، موضوع‌ آن‌ مناسبات‌ قدرت‌ در جامعه‌ است‌ و منطق‌ ویژه خود را دارد.

❃ دولت‌ ملّی‌ حوزه‌ تأمین مصالح‌ عمومی‌ ملّت‌ و منافع‌ ملّی‌ است‌ و به‌ویژه‌ از دیانت‌ كه‌ درباره‌ هیچ‌ یک از این‌ مباحث‌ نمی‌تواند حكمی‌ بكند، مستقل‌ است‌؛ دیانت‌ در حوزه‌ اخلاق‌ فردی‌كه‌ مؤمن‌ خوانده‌ می‌شود و رستگاری‌ روح‌ او كه‌ با آخرت‌ سروكار دارد، قرار می‌گیرد و بنابراین‌، نمی‌تواند عین‌ سیاست‌ باشد.

❃ با انقلاب‌ اسلامی‌ اتفاقاتی‌ در كشور افتاد كه‌ به‌ هر حال‌ فاجعه‌ای‌ بود. مفهوم‌ مصلحت‌ عمومی‌، در اندیشه‌ای‌ كه‌ انقلاب‌ اسلامی‌ بر پایه آن‌ شكل‌ گرفت‌، جایی‌ نداشت‌.

❃ انقلاب‌هایی مانند انقلاب‌ اكتبر در روسیه‌ و انقلاب‌ اسلامی‌ در ایران‌ با دیدگاه‌هایی‌ به‌ مخالفت‌ برخاستند كه‌ از در چارچوب‌ آن‌ها مفهوم‌ منافع‌ ملّی‌ می‌توانست‌ مطرح‌ شود، این‌ هر دو انقلاب‌، بر دریافتی‌ از اندیشه‌ی سیاسی‌ تكیه‌ داشتند كه‌ مفهوم‌ «ملّت‌» را نفی‌ می‌كرد و بنابراین‌، رهبران‌ این‌ انقلاب‌ها، به‌طور اصولی‌، حتی اگر می‌خواستند، نمی‌توانستند نمایندگان‌ مصالح‌ ملّی ‌باشند، هدف‌ انقلاب‌ اكتبر تأمین‌ مصالح‌ پرولتاریای ‌روسیه‌ و انقلاب‌ جهانی‌ و هدف‌ انقلاب‌ اسلامی‌ تأمین ‌مصالح‌ امّت‌ اسلامی‌ بود؛ انقلاب‌ اسلامی‌، از دیدگاه‌ نظری‌، چنان ‌ابهامی‌ داشت‌ كه‌ به‌ هرحال‌، حتی‌ دریافت‌ غریزی‌ مصالح‌ عمومی‌ و منافع‌ ملّی‌ را غیرممكن‌ می‌كرد و می‌توان‌ گفت‌ كه‌ در كمتر دوره‌ای‌ از تاریخ‌ ایران‌ این‌ همه‌ ضرر به‌ منافع‌ ملّی‌ ایران‌ وارد شده‌ است. این‌ نكته ‌را نیز نباید فراموش‌ كرد كه‌ از نیم‌ سده‌ پیش‌ تا انقلاب ‌اسلامی‌ توهم‌ ایدئولوژی‌ چپ‌ در ایران‌ ذهن‌ بسیاری‌ حتی گروه‌هایی‌ از افراد مذهبی‌ را فلج‌ كرده‌ بود.

📚 | بریده‌ای از گفت‌وگوی دکتر جواد طباطبایی با مجله تلاش، شماره ۱۱

#انقلاب۵۷ #انقلاب_ویرانگر #ایران
#ایدئولوژی‌زدگی #روشنفکرنمایی
#دولت_ملی #دولت_مدرن #منافع_ملی
#اندیشه_سیاسی #ایرانشهر #آزادی
➣ @Notes_On_Liberty
📄 چه اقتصادی مطلوب است؟ | ✍🏻 بتینا گریوز

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اقتصاد مطلوبی که جوابگوی امروز و فردا باشد، بسیار ساده است: دولت باید از جان و مال افراد تحت حکومتش در برابر تجاوز داخلی و خارجی دفاع کند، اختلافات اتباع را حل کند و آنان را به حال خود بگذارد تا هدف‌ها و غایات گوناگون خود را دنبال کنند.

❃ چنین سخنی در زمانه‌ی ما که بنیادش بر مداخله‌ی دولت‌هاست، سخنی رادیکال به شمار می‌رود. امروزه پیوسته از دولت‌ها خواسته می‌شود مقررات وضع کنند، اقتصاد را قبضه کنند و قیمت برخی کالاها و خدمات را افزایش دهند و قیمت برخی دیگر را کاهش دهند، دستمزدها را تنظیم کنند، به راه‌اندازی برخی بنگاه‌ها کمک کنند و جلوی شکست برخی دیگر را بگیرند، از ریخت‌وپاش‌ها حمایت کنند و قس علی هذا

❃ دولت باید مراقبت و پشتیبانی کند اما نه از خودِ مردم بلکه پاسدار اوضاع و احوالی باشد که در آن افراد، تولیدکنندگان، بازرگانان، کارگران، کارآفرینان مبتکر، پس‌اندازکنندگان و مصرف‌کنندگان بتوانند هدف‌های خود را در سایه‌ی صلح دنبال کنند. اگر دولت همین کار را بکند و کار دیگری نکند وضعی که مردم برای خودشان ایجاد می کنند از آنچه دولت شاید بتواند، بهتر خواهد بود.

❃ اگر افراد آزاد باشند هرچه می‌خواهند انجام دهند و البته به حقِ مشابه دیگران تعرض نکنند، کارشان را وفق طبیعت پیش خواهند برد: کار می‌کنند و با یکدیگر همکاری و دادوستد می‌کنند. چنین افرادی انگیزه‌ی پس‌انداز کردن، سرمایه انباشتن، ابداع، تجربه، بهره‌گیری از فرصت‌ها و تولید کردن خواهند داشت. سرمایه‌داری در چنین فضایی پدید می‌آید و پیش می‌رود.

❃ به اعتقاد پروفسور میزس، شکوفایی اقتصادی سده‌های هجدهم و نوزدهم و «معجزه اقتصادی» آلمان پس از جنگ جهانی دوم حاصل سرمایه‌داری بود میزس می‌گوید: «از سیاستگذاری‌های اقتصادی هیچ معجزه‌ای برنمی‌خیزد. بارها در روزنامه‌ها خوانده‌اید و در سخنرانی‌ها شنیده‌اید که آلمان در دوران بازسازی‌های اقتصادی پس از شکست در جنگ جهانی دوم، معجزه کرد. اما این کار اصلاً معجزه نبود. کاری که آلمانی‌ها کردند، "به کار بستنِ اصول اقتصاد مبتنی بر بازار آزاد" و اجرای روش‌های سرمایه‌داری بود، گو اینکه همین کار را هم به‌طور کامل انجام ندادند. همه‌ی کشورها می‌توانند همین "معجزه"ی احیای اقتصادی را بیافرینند، گرچه باید بر این نکته تأکید کنم که احیای اقتصادی حاصل معجزه نیست بلکه حاصل و نتیجه‌ی به‌کار بستن سیاست‌های اقتصادی روشن است»

❃ پس بهترین سیاست اقتصادی این است که با محدود کردن دولت‌ها، وضعی پدید آید که افراد بتوانند هدف‌های خود را پی بگیرند و با همسایگان خود با مسالمت زندگی کنند. وظیفه‌ی دولت فقط محافظت از جان و مال افراد و تضمین برخورداری آنان از آزادی و فرصت‌های همکاری و دادوستد با همدیگر است دولت‌ها با چنین رویه‌ای است که فضای اقتصادی لازم را برای شکوفایی کاپیتالیسم فراهم می‌آورند:

❃ پیدایش و شکوفایی کاپیتالیسم آنگاه رخ می‌دهد که همگان از حق خدمت‌رسانی بهتر و ارزان‌تر به مصرف‌کنندگان برخوردار باشند. همین روش و همین اصل بود که در دوره‌ای نسبتاً کوتاه، کل جهان را دگرگون کرد و جمعیت جهان را به‌طرز بی‌سابقه‌ای افزایش داد.

#اقتصاد #بازار_آزاد #آزادی_اقتصادی
#اقتصاد_آزاد #مالکیت_خصوصی #لسه‌فر
#میزس #سرمایه‌داری #حکومت_قانون
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 | زمانه و زمینه اِبْنِ مُقَفَّع و ماکیاولی (۱۰) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ هرچند پژوهش‌های جدید هنوز در حدی نیست که بتواند تاریخ رسمی این دوره‌ی بسیار مهم را بی‌اعتبار کند، اما اینکه می‌بینیم از میان دو واکنش ایرانیان به حاکمیت عربان اموی، واکنش فرهنگی بر واکنش…
📃 | زمانه و زمینه اِبْنِ مُقَفَّع و ماکیاولی (۱۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ از دیگر وجوه تشابه میان ماکیاوللی و ابن‌مقفع، هنر و قدرت نویسندگی آن‌هاست. سرزمین ایتالیا در عصر ماکیاوللی، دانته؛ معمار بزرگ زبان ایتالیایی را به خود دید بود، اما با این حال زبانی که دانته، پایه‌های آن را بنیاد گذاشته و پی‌افکنده بود، هنوز نتوانسته بود در سراسر ایتالیا سیادت پیدا کند و این امری است که می‌توان آن را به‌عنوان یکی دیگر از علل تاخیر در تشکیل دولت-ملّت ایتالیا در نظر گرفت. اقوام مختلف با رنگ‌ها و زبان‌های مختلف، زمانی می‌توانند به یک «ملّت» تحول پیدا کنند که دارای «امر ملّی» بشوند، یعنی همگی زیر چتر یک فرهنگ درآیند و با یک زبان بیاندیشند.

❃ آثاری که ماکیاوللی نوشت، علاوه بر ارزش علمی آن‌ها، که به‌مثابه‌ی بنیادگذاری علم سیاست بود، دو دستاورد مهم نیز در حوزه زبانی به ارمغان آورد. دستاورد اول این بود که فصاحت و بلاغت، و نیز دقت توصیف‌های زبانی او، که آن را از نگریستن متوالی و دقت در ظرافتِ کارهای صنعت‌گران و زرگران فلورانسی الهام گرفته بود، به سیادت زبان واحد و معیار در ایتالیا کمک کرد و از این طریق پروسه تشکیل دولت-ملّت ایتالیا را به سهم خود سرعت بخشید، به‌عبارت بهتر، او زبانی را به‌کار گرفت و آثاری را نوشت که در سراسر ایتالیا رغبت برای خواندن آن‌ها بود.

❃ ماکیاوللی با دقت در عمل پیشه‌وران و هنرمندانِ فلورانس، که در آن روزگار یکی از مراکز عمده‌ی فرهنگ، هنر، تجارت و سیاست بود، به این نتیجه رسیده بود که «عمل دولت» یعنی(arte dello stato) نیز مانند عمل پیشه‌وران و هنرمندان، نیازمند دقت ویژه است. بنابراین برای بیان ظرایف معنایی اندیشه سیاسی جدید، باید زبان دقیقی را انتخاب کرد. همان‌طورکه در آثار هنری، هر جزوی در جای خود می‌نشیند و در نسبتی هماهنگ با عناصر دیگر قرار می‌گیرد تا صورتی نو، به رنگ‌ها و اشکال، و متعاقب آن، حس نویی از زیبایی به بیننده بدهد، در نوشته‌های مهم اندیشه نیز، هر عنصر زبانی به‌ویژه تعابیر و مفاهیم، جا و بار معنایی خود را دارد تا نظامی جدید از مفاهیم ایجاد شود. از این‌روی، تأمل در رابطه نیروها و سرشت قدرت سیاسی جدید در تعریف ماکیاوللی؛ مانند صناعت پیشه‌وران، که مبتنی بر نظاره در طبیعت و کاربرد موادی است که هنر با آن‌ها بیان می‌شود، عملی دقیق و ظریف به حساب می‌آید.

❃ در واقع سیاست در تعریف ماکیاوللی؛ مشاهده‌ی رابطه‌ی نیروها و دقت در ریزه‌کاری‌های مناسبات اجتماعیْ و پیدا کردن زبانی است که بتواند ظرایف را بیان کند. حرف آخر اینکه ماکیاوللی در زبان ایتالیایی «صاحب سبک» به‌حساب می‌آید و علاوه‌بر آن، بنیادگذار زبان علم سیاست جدید است، به‌تعبیر بهتر، بنیادگذار علم جدید سیاست در قالب سبکی جدید در نوشتن.

➣ @Notes_On_Liberty