📄 | آگاهی جدید ایرانیان، آزادیخواهی و حکومت قانون
➣ @Notes_On_Liberty
❃ نطفهی آگاهی تاریخی جدید ایرانیان به دنبال شکست در جنگهای ایران و روس بسته شد و با پیروزی جنبش مشروطهخواهی و ایجاد نظام حکومت قانون بهطور گستردهای جانشین آگاهی کهن شد. با تشکیل دارالسلطنهی تبریز، ایران در آستانهی دوران جدید قرار گرفت و با تشکیل نخستین مجلس قانونگذاری، نظام حقوقی جدیدی بر پایهی تفسیری از قانون شرع تدوین شد که اتفاقی بیسابقه در جهان اسلام بهشمار میآمد و ایران با تدوین نخستین نظام حقوقی و ایجاد نهادهای جدید گامی بزرگ از «آستانه» به سوی دوران جدید برداشت... بدین سان، «تبریز» به این معنا نه اسم خاص، بلکه مفهومی عام بهعنوان «آستانه»ی دوران جدید، آزادیخواهی و حکومت قانون است.
❃ بدیهی است که نه اندیشهی تجددخواهی در آن دوره به تبریز اختصاص داشت و نه همهی پیشگامان فکری جنبش تجدد و آزادیخواهی از تبریزیان بودند، بلکه تبریز خاستگاه این جنبش بود. ازین حیث تاریخ جدید ایران به پیش و پس از «مکتب تبریز» تقسیم میشود.
❃ توضیح وضع قلمروهای متفاوت حیات اجتماعی ایران نیازمند ایجاد دگرگونیهای اساسی در مضمون نظام مفاهیمی است که تاکنون در تدوین تاریخ ایران بهکار گرفته شده است. پدیدارشدن دو زمان متفاوت یا بهتر بگوییم تکثر زمان در ساختار تمدن ایرانی، از پیآمدهای بحرانی بود که بهدنبال شکست ایران در جنگهای ایران و روس در آگاهی ایرانیان پدیدار شده بود، اما این تاخر زمان سنت نسبت به زمان دگرگونیهای دیگر قلمروهای حیات اجتماعی ایران به نوبهی خود بحران آگاهی از شکست سیاسی را ژرف ترکرد.
❃ صورتی از دگرگونی زبانی به دنبال شکست ایران در جنگهای ایران و روس پدیدار شد و ایرانیان با برخی مفاهیمی که به دستگاه اندیشه تجدد تعلق داشت آشنایی به هم رساندند. اما پدیدار شدن این مفاهیم به قلمرو عمل محدود میشد؛ در دارالسلطنهء تبریز عباس میرزا با تکیه بر آن مفاهیم اصلاحات خود را آغاز کرد و اگرچه میرزا ابوالقاسم قائممقام به اهمیت تَرک آن «بساط کهنه» و درانداختن «طرح نو» پی برده بود، طرحی نو در اندیشهی سیاسی درانداخت، اما بهرحال مبنای نظری نظام اندیشهی سنتی تنها افقی بود که ایرانیان نمیتوانستند از محدودهی آن فراتر روند.
📚 | تأملی درباره ایران، نظریه حکومت قانون در ایران: مکتب تبریز و مبانی تجددخواهی، استاد جواد طباطبایی، انتشارات مینوی خرد
#ایران #حکومت_قانون #مشروطیت
#آزادی_فردی #عصر_آزادی #ایرانشهر
#حقوق_طبیعی #مکتب_تبریز #دولت
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ نطفهی آگاهی تاریخی جدید ایرانیان به دنبال شکست در جنگهای ایران و روس بسته شد و با پیروزی جنبش مشروطهخواهی و ایجاد نظام حکومت قانون بهطور گستردهای جانشین آگاهی کهن شد. با تشکیل دارالسلطنهی تبریز، ایران در آستانهی دوران جدید قرار گرفت و با تشکیل نخستین مجلس قانونگذاری، نظام حقوقی جدیدی بر پایهی تفسیری از قانون شرع تدوین شد که اتفاقی بیسابقه در جهان اسلام بهشمار میآمد و ایران با تدوین نخستین نظام حقوقی و ایجاد نهادهای جدید گامی بزرگ از «آستانه» به سوی دوران جدید برداشت... بدین سان، «تبریز» به این معنا نه اسم خاص، بلکه مفهومی عام بهعنوان «آستانه»ی دوران جدید، آزادیخواهی و حکومت قانون است.
❃ بدیهی است که نه اندیشهی تجددخواهی در آن دوره به تبریز اختصاص داشت و نه همهی پیشگامان فکری جنبش تجدد و آزادیخواهی از تبریزیان بودند، بلکه تبریز خاستگاه این جنبش بود. ازین حیث تاریخ جدید ایران به پیش و پس از «مکتب تبریز» تقسیم میشود.
❃ توضیح وضع قلمروهای متفاوت حیات اجتماعی ایران نیازمند ایجاد دگرگونیهای اساسی در مضمون نظام مفاهیمی است که تاکنون در تدوین تاریخ ایران بهکار گرفته شده است. پدیدارشدن دو زمان متفاوت یا بهتر بگوییم تکثر زمان در ساختار تمدن ایرانی، از پیآمدهای بحرانی بود که بهدنبال شکست ایران در جنگهای ایران و روس در آگاهی ایرانیان پدیدار شده بود، اما این تاخر زمان سنت نسبت به زمان دگرگونیهای دیگر قلمروهای حیات اجتماعی ایران به نوبهی خود بحران آگاهی از شکست سیاسی را ژرف ترکرد.
❃ صورتی از دگرگونی زبانی به دنبال شکست ایران در جنگهای ایران و روس پدیدار شد و ایرانیان با برخی مفاهیمی که به دستگاه اندیشه تجدد تعلق داشت آشنایی به هم رساندند. اما پدیدار شدن این مفاهیم به قلمرو عمل محدود میشد؛ در دارالسلطنهء تبریز عباس میرزا با تکیه بر آن مفاهیم اصلاحات خود را آغاز کرد و اگرچه میرزا ابوالقاسم قائممقام به اهمیت تَرک آن «بساط کهنه» و درانداختن «طرح نو» پی برده بود، طرحی نو در اندیشهی سیاسی درانداخت، اما بهرحال مبنای نظری نظام اندیشهی سنتی تنها افقی بود که ایرانیان نمیتوانستند از محدودهی آن فراتر روند.
📚 | تأملی درباره ایران، نظریه حکومت قانون در ایران: مکتب تبریز و مبانی تجددخواهی، استاد جواد طباطبایی، انتشارات مینوی خرد
#ایران #حکومت_قانون #مشروطیت
#آزادی_فردی #عصر_آزادی #ایرانشهر
#حقوق_طبیعی #مکتب_تبریز #دولت
➣ @Notes_On_Liberty
📄 بتی به نام اشتغال کامل! (۱) | ✍🏻 هنری هازلیت
➣ @Notes_On_Liberty
❃ غایت اقتصادی هر کشور و هر فردی آن است که با کمترین تلاش، بهترین نتایج را به دست آورد. تمام پیشرفت اقتصادی بشر عبارت بوده است از اینکه با بهکارگیری نیروی کار یکسان، به تولید بیشتری دست یابد. به این خاطر است که انسانها شروع کردند به اینکه بار را بهجای آنکه بر دوش خود بگذارند، بر پشت قاطر سوار کنند. چرخ و گاری و راهآهن و وسایل نقلیه موتوری را اختراع کردند. به این دلیل است که انسانها از نبوغ خود برای بسط صدها هزار اختراع کارآسانکن استفاده کردهاند.
❃ تمام این نمونهها، آنقدر ساده و ابتداییاند که اگر کسانیکه این شعارهای جدید را میسازند و به جریان میاندازند، پیوسته آنها را از یاد نمیبردند، آدم از بیانشان خجالت میکشید. این اصل اول، اگر به زبانی ملّی بیان شود، به این معناست که هدف واقعی ما بیشینه کردن تولید است و در این میان، اشتغال کامل -یعنی نبود بیکاری غیرارادی- به یک محصول جانبی ضروری بدل میشود، اما تولید، هدف است و اشتغال، صرفاً ابزار دستیابی به آن. نمیتوان همواره کاملترین تولید را داشت، بیآنکه اشتغال کامل برقرار باشد، ولی بهراحتی میتوان اشتغال کامل را بدون تولید کامل داشت.
❃ مردمان قبایل بدوی برهنهاند و غذا و سرپناهشان شکلی رقتانگیز دارد، اما از بیکاری رنج نمیبرند. چین و هند به نحوی غیرقابلقیاس از آمریکاییها فقیرترند، اما مشکل اصلی که از آن رنج میبرند، شیوههای اولیه تولید است (که هم عامل و هم پیامد کمبود سرمایهاند) و نه بیکاری. هیچ چیز آسانتر از دستیابی به اشتغال کامل، اگر از هدف تولید کامل جدا افتد و خود به هدفی جداگانه بدل شود، نیست.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ غایت اقتصادی هر کشور و هر فردی آن است که با کمترین تلاش، بهترین نتایج را به دست آورد. تمام پیشرفت اقتصادی بشر عبارت بوده است از اینکه با بهکارگیری نیروی کار یکسان، به تولید بیشتری دست یابد. به این خاطر است که انسانها شروع کردند به اینکه بار را بهجای آنکه بر دوش خود بگذارند، بر پشت قاطر سوار کنند. چرخ و گاری و راهآهن و وسایل نقلیه موتوری را اختراع کردند. به این دلیل است که انسانها از نبوغ خود برای بسط صدها هزار اختراع کارآسانکن استفاده کردهاند.
❃ تمام این نمونهها، آنقدر ساده و ابتداییاند که اگر کسانیکه این شعارهای جدید را میسازند و به جریان میاندازند، پیوسته آنها را از یاد نمیبردند، آدم از بیانشان خجالت میکشید. این اصل اول، اگر به زبانی ملّی بیان شود، به این معناست که هدف واقعی ما بیشینه کردن تولید است و در این میان، اشتغال کامل -یعنی نبود بیکاری غیرارادی- به یک محصول جانبی ضروری بدل میشود، اما تولید، هدف است و اشتغال، صرفاً ابزار دستیابی به آن. نمیتوان همواره کاملترین تولید را داشت، بیآنکه اشتغال کامل برقرار باشد، ولی بهراحتی میتوان اشتغال کامل را بدون تولید کامل داشت.
❃ مردمان قبایل بدوی برهنهاند و غذا و سرپناهشان شکلی رقتانگیز دارد، اما از بیکاری رنج نمیبرند. چین و هند به نحوی غیرقابلقیاس از آمریکاییها فقیرترند، اما مشکل اصلی که از آن رنج میبرند، شیوههای اولیه تولید است (که هم عامل و هم پیامد کمبود سرمایهاند) و نه بیکاری. هیچ چیز آسانتر از دستیابی به اشتغال کامل، اگر از هدف تولید کامل جدا افتد و خود به هدفی جداگانه بدل شود، نیست.
➣ @Notes_On_Liberty
📄 بتی به نام اشتغال کامل! (۲) | ✍🏻 هنری هازلیت
➣ @Notes_On_Liberty
❃ هیتلر با یک برنامه عظیم تسلیحاتی اشتغال کامل را فراهم آورد. سوغات جنگ جهانی دوم برای تمام کشورهای درگیر، اشتغال کامل بود. بردگان در آلمان اشتغال کامل داشتند. زندانیها اشتغال کامل دارند. اجبار همیشه میتواند زاینده اشتغال کامل باشد.
❃ با اینهمه، قانونگذاران ما در کنگره، نه لوایحی برای تولید کامل، بلکه برای اشتغال کامل را مطرح میکنند. حتی کمیتههای اهالی کسبوکار نیز ایجاد «کمیسیون ریاستجمهوری در باب اشتغال کامل» را توصیه میکنند، نه در باب تولید کامل یا حتی در باب اشتغال کامل و تولید کامل. همه جا ابزار بر هدف سوار میشود و هدف، خود از یاد میرود.
❃ از دستمزدها و اشتغال به گونهای صحبت میشود که گویی هیچ ارتباطی با بهرهوری و محصول ندارند. بر پایهی این فرض که تنها میزان کار ثابتی وجود دارد که باید انجام شود، این نتیجه بهدست میآید که هفته سیساعته، مشاغل بیشتری را فراهم میآورد و از اینرو بر هفته چهلساعته ترجیح دارد. افراد درحالیکه گیج و سردرگم شدهاند، صدها اقدام اتحادیههای کارگری را در راستای ایجاد شغل روا میدارند.
❃ وقتی اتحادیهای تهدید میکند که یک ایستگاه رادیویی را از عرصه فعالیت خارج خواهد کرد، مگر اینکه دو برابر تعداد نوازندگانی که نیاز دارد را به استخدام درآورد، بخشی از مردم عامی به این خاطر از او حمایت میکنند که گذشته از هر چیزی، صرفاً در تلاش برای خلق شغل است.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ هیتلر با یک برنامه عظیم تسلیحاتی اشتغال کامل را فراهم آورد. سوغات جنگ جهانی دوم برای تمام کشورهای درگیر، اشتغال کامل بود. بردگان در آلمان اشتغال کامل داشتند. زندانیها اشتغال کامل دارند. اجبار همیشه میتواند زاینده اشتغال کامل باشد.
❃ با اینهمه، قانونگذاران ما در کنگره، نه لوایحی برای تولید کامل، بلکه برای اشتغال کامل را مطرح میکنند. حتی کمیتههای اهالی کسبوکار نیز ایجاد «کمیسیون ریاستجمهوری در باب اشتغال کامل» را توصیه میکنند، نه در باب تولید کامل یا حتی در باب اشتغال کامل و تولید کامل. همه جا ابزار بر هدف سوار میشود و هدف، خود از یاد میرود.
❃ از دستمزدها و اشتغال به گونهای صحبت میشود که گویی هیچ ارتباطی با بهرهوری و محصول ندارند. بر پایهی این فرض که تنها میزان کار ثابتی وجود دارد که باید انجام شود، این نتیجه بهدست میآید که هفته سیساعته، مشاغل بیشتری را فراهم میآورد و از اینرو بر هفته چهلساعته ترجیح دارد. افراد درحالیکه گیج و سردرگم شدهاند، صدها اقدام اتحادیههای کارگری را در راستای ایجاد شغل روا میدارند.
❃ وقتی اتحادیهای تهدید میکند که یک ایستگاه رادیویی را از عرصه فعالیت خارج خواهد کرد، مگر اینکه دو برابر تعداد نوازندگانی که نیاز دارد را به استخدام درآورد، بخشی از مردم عامی به این خاطر از او حمایت میکنند که گذشته از هر چیزی، صرفاً در تلاش برای خلق شغل است.
➣ @Notes_On_Liberty
📄 بتی به نام اشتغال کامل! (۳) | ✍🏻 هنری هازلیت
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اینکه دولتمردان پروژههایی را مدنظر قرار دهند که بیشترین تعداد افراد را نسبت به ارزش کاری که انجام میدهند، به استخدام درآورند یا به بیان دیگر پروژههایی را مورد توجه قرار دهند که نیروی کار در آنها از کمترین کارآیی بهرهمند باشد، نشانهای از نبوغ آنها تلقی میشد.
❃ اگر انتخابی که صورت میگرفت این بود که بیشترین تولید را با بخشی از افرادی به دست آوریم که بیکارند و با کمکهای آشکار و بیپرده حمایت میشوند، بسیار بهتر از این بود که «اشتغال کامل» را با این اشکال بیشمار از طرحهای اشتغالزایی که ظاهری مبدل دارند، به دست آوریم - اما این گونه نیست.
❃ پیشرفت تمدن به کاهش اشتغال انجامیده، نه افزایش آن. اینکه ما آمریکاییها عملاً توانستهایم کار کودکان را از میان برداریم، ضرورت کار برای بسیاری از سالخوردگان را حذف کنیم و کار برای میلیونها زن را غیرضروری کنیم، به این خاطر بوده که به نحوی روزافزون به ملّتی ثروتمند بدل شدهایم. بخش بسیار کوچکتری از مردم آمریکا در قیاس با مثلاً چین یا روسیه، نیاز به کار دارند.
❃ مساله واقعاً این نیست که ده سال بعد چه تعداد شغل در آمریکا وجود خواهد داشت، بلکه این است که چهقدر تولید خواهیم کرد و در نتیجه استاندارد زندگی ما چه خواهد بود. گذشته از هر چیز، هر چه کالای بیشتری برای توزیع وجود داشته باشد، مشکل توزیع که این روزها این همه بر آن انگشت میگذارند، راحتتر حل خواهد شد. میتوانیم به فکرمان وضوح بخشیم، اگر تاکید اصلی خود را بر جایی که باید؛ یعنی بر سیاستهایی که تولید را به حداکثر میرسانند، بنهیم.
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #لسهفر
#رقابت_آزاد #تولید_کامل #آزادی
#اشتغال_کامل #آزادی_اقتصادی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اینکه دولتمردان پروژههایی را مدنظر قرار دهند که بیشترین تعداد افراد را نسبت به ارزش کاری که انجام میدهند، به استخدام درآورند یا به بیان دیگر پروژههایی را مورد توجه قرار دهند که نیروی کار در آنها از کمترین کارآیی بهرهمند باشد، نشانهای از نبوغ آنها تلقی میشد.
❃ اگر انتخابی که صورت میگرفت این بود که بیشترین تولید را با بخشی از افرادی به دست آوریم که بیکارند و با کمکهای آشکار و بیپرده حمایت میشوند، بسیار بهتر از این بود که «اشتغال کامل» را با این اشکال بیشمار از طرحهای اشتغالزایی که ظاهری مبدل دارند، به دست آوریم - اما این گونه نیست.
❃ پیشرفت تمدن به کاهش اشتغال انجامیده، نه افزایش آن. اینکه ما آمریکاییها عملاً توانستهایم کار کودکان را از میان برداریم، ضرورت کار برای بسیاری از سالخوردگان را حذف کنیم و کار برای میلیونها زن را غیرضروری کنیم، به این خاطر بوده که به نحوی روزافزون به ملّتی ثروتمند بدل شدهایم. بخش بسیار کوچکتری از مردم آمریکا در قیاس با مثلاً چین یا روسیه، نیاز به کار دارند.
❃ مساله واقعاً این نیست که ده سال بعد چه تعداد شغل در آمریکا وجود خواهد داشت، بلکه این است که چهقدر تولید خواهیم کرد و در نتیجه استاندارد زندگی ما چه خواهد بود. گذشته از هر چیز، هر چه کالای بیشتری برای توزیع وجود داشته باشد، مشکل توزیع که این روزها این همه بر آن انگشت میگذارند، راحتتر حل خواهد شد. میتوانیم به فکرمان وضوح بخشیم، اگر تاکید اصلی خود را بر جایی که باید؛ یعنی بر سیاستهایی که تولید را به حداکثر میرسانند، بنهیم.
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #لسهفر
#رقابت_آزاد #تولید_کامل #آزادی
#اشتغال_کامل #آزادی_اقتصادی
➣ @Notes_On_Liberty
📄 کسوف عقل در اندیشیدن ایرانی | ✍🏻 استاد جواد طباطبایی
➣ @Notes_On_Liberty
❃ بحث من ناظر بر تداوم اندیشهی سیاسی در ایران در زوال است، یعنی اینکه پیوندهای اندیشهی سیاسی -بهویژه فلسفهی سیاسی- در تداوم زوال اندیشیدن، از فارابی تا صدرالدین شیرازی و تا نویسندگان خرده پای نیمهی دوم فرمانروایی صفویان و دورهی قاجاری، با «فلسفهی امور انسانی» -بهگفتهی ارسطو در اخلاق نیکوماخسی- گسیخت و رشتههای موسس فلسفه در دورهی اسلامی در «علم مدنی» در سیاستنامهنویسیهای صاحبان روضهالانوار عباسی و تحفهالملوک پنبه شد.
❃ من ویراست نخست رساله دربارهی زوال را به قرینهی دورههای سیر روزانهی خورشید، به عمد، به سه بخش سپیدهدم، نیمروز و شامگاه تقسیم کرده بودم تا به تعبیری که در عنوان یکی از کتابهای ماکس هورکهایمر آمده، «کسوف عقل» در اندیشیدن سیاسی ایرانی را برجسته کرده باشم.
❃ اگر من نیز «زوال» را بهمعنای نابود شدن -و حتی مانند چیزنویس آن کتاب، معادل «فقدان»- فهمیده بودم، در این صورت اندیشهی سیاسی، بهعنوان قلمروی از اندیشیدن گذشتهای منسوخ، به موضوع باستانشناسی تبدیل میشد.
❃ نظام اندیشیدن یونان کنونی هیچ نسبتی با افلاطون و ارسطو ندارد. برعکس چنانکه در این دفتر توضیح خواهم داد، عامهی ایرانیان، حتی امروز، خاطرهای از همهی تاریخ خود، اعم از دورهی باستان و اسلامی آن، دارند. وارد شدن در این مباحث نیازمند طرح پرسش از مقام سنّت در تاریخ اندیشه در ایران بود که با پیشرفت پژوهشهای اولیه به زوایای ناشناختهی آن پی بردم و نخست در ابنخلدون و علوم اجتماعی: گفتار در شرایط امتناع، به برخی از وجوه آن اشاره کردم و آنگاه در جدال قدیم و حدید در الهیات و سیاسات تا جایی که ممکن بود آن بحث را باز کردم.
📚 | بخشی از مقدمه ویراست جدید کتاب در دست انتشار زوال انديشه سیاسی در ايران
#اندیشه_سیاسی #ایران #زوال_اندیشه_سیاسی
#کسوف_عقل #فلسفه_سیاسی #ایرانشهری
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ بحث من ناظر بر تداوم اندیشهی سیاسی در ایران در زوال است، یعنی اینکه پیوندهای اندیشهی سیاسی -بهویژه فلسفهی سیاسی- در تداوم زوال اندیشیدن، از فارابی تا صدرالدین شیرازی و تا نویسندگان خرده پای نیمهی دوم فرمانروایی صفویان و دورهی قاجاری، با «فلسفهی امور انسانی» -بهگفتهی ارسطو در اخلاق نیکوماخسی- گسیخت و رشتههای موسس فلسفه در دورهی اسلامی در «علم مدنی» در سیاستنامهنویسیهای صاحبان روضهالانوار عباسی و تحفهالملوک پنبه شد.
❃ من ویراست نخست رساله دربارهی زوال را به قرینهی دورههای سیر روزانهی خورشید، به عمد، به سه بخش سپیدهدم، نیمروز و شامگاه تقسیم کرده بودم تا به تعبیری که در عنوان یکی از کتابهای ماکس هورکهایمر آمده، «کسوف عقل» در اندیشیدن سیاسی ایرانی را برجسته کرده باشم.
❃ اگر من نیز «زوال» را بهمعنای نابود شدن -و حتی مانند چیزنویس آن کتاب، معادل «فقدان»- فهمیده بودم، در این صورت اندیشهی سیاسی، بهعنوان قلمروی از اندیشیدن گذشتهای منسوخ، به موضوع باستانشناسی تبدیل میشد.
❃ نظام اندیشیدن یونان کنونی هیچ نسبتی با افلاطون و ارسطو ندارد. برعکس چنانکه در این دفتر توضیح خواهم داد، عامهی ایرانیان، حتی امروز، خاطرهای از همهی تاریخ خود، اعم از دورهی باستان و اسلامی آن، دارند. وارد شدن در این مباحث نیازمند طرح پرسش از مقام سنّت در تاریخ اندیشه در ایران بود که با پیشرفت پژوهشهای اولیه به زوایای ناشناختهی آن پی بردم و نخست در ابنخلدون و علوم اجتماعی: گفتار در شرایط امتناع، به برخی از وجوه آن اشاره کردم و آنگاه در جدال قدیم و حدید در الهیات و سیاسات تا جایی که ممکن بود آن بحث را باز کردم.
📚 | بخشی از مقدمه ویراست جدید کتاب در دست انتشار زوال انديشه سیاسی در ايران
#اندیشه_سیاسی #ایران #زوال_اندیشه_سیاسی
#کسوف_عقل #فلسفه_سیاسی #ایرانشهری
➣ @Notes_On_Liberty
📃 پوچی مداخلهگرایی در اقتصاد (۱) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اگر دولتی انحصار خود بر نیروی قهری را وابنهد، آشوب و هرجومرج حاکم خواهد شد. اگر نظام حکومت دموکراتیک نمیتوانست بیهیچ استثنایی از حق همه افراد برای کار بدون اعتنا به دستورات اتحادیهها حفاظت کند، دموکراسی شکست میخورد. در این صورت دیکتاتوری تنها راه برای محافظت از تقسیم کار و دوری از آشفتگی و بینظمی بود.
❃ آنچه دیکتاتوری را در روسیه و آلمان پدید آورد، دقیقاً این بود که نگرش مردمان این کشورها باعث شده بود که مقابله با خشونت اتحادیهها در شرایط دموکراتیک امکانناپذیر شود. دیکتاتورها اعتصاب را قدغن کردند و به این شیوه ستونی را که عامل اصلی پیدایی اتحادیههای کارگری بود، فروریختند. در امپراتوری شوروی امکان اعتصاب وجود نداشت.
❃ این توهم است که فکر کنیم حکمیت اتحادیهها در مشاجرات کارگران، آنها را در چارچوب اقتصاد بازار قرار خواهد داد و کارکردشان را با حفاظت از صلح داخلی سازگار خواهد کرد. حل قضایی این اختلافها در صورتی امکانپذیر است که مجموعهای از قوانین وجود داشته باشد و بر پایه این قوانین بتوان در یکایک مشاجرات داوری کرد، اما اگر چنین قوانینی وجود داشته باشد و بر پایه شرایط مصرح در آنها، نرخهای دستمزد تعیین شوند، این دیگر بازار نیست که این نرخها را مشخص میکند، بلکه قوانین و تدوینکنندگان آنها تعیینشان میکنند. از این رو آن که دست بالا را دارد، دولت است، نه مصرفکنندگانی که در بازار به خرید و فروش میپردازند.
❃ اگر چنین قانونی وجود نداشته باشد، به سنجهای نیاز است تا بر پایه آن بتوان به تصمیمگیری درباره مشاجرات میان کارفرمایان و کارگران پرداخت. در نبود چنین قانونی، صحبت از دستمزدهای «منصفانه» بیهوده خواهد بود. مفهوم انصاف، اگر با معیاری معین پیوند نخورد، بیمعنا است.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اگر دولتی انحصار خود بر نیروی قهری را وابنهد، آشوب و هرجومرج حاکم خواهد شد. اگر نظام حکومت دموکراتیک نمیتوانست بیهیچ استثنایی از حق همه افراد برای کار بدون اعتنا به دستورات اتحادیهها حفاظت کند، دموکراسی شکست میخورد. در این صورت دیکتاتوری تنها راه برای محافظت از تقسیم کار و دوری از آشفتگی و بینظمی بود.
❃ آنچه دیکتاتوری را در روسیه و آلمان پدید آورد، دقیقاً این بود که نگرش مردمان این کشورها باعث شده بود که مقابله با خشونت اتحادیهها در شرایط دموکراتیک امکانناپذیر شود. دیکتاتورها اعتصاب را قدغن کردند و به این شیوه ستونی را که عامل اصلی پیدایی اتحادیههای کارگری بود، فروریختند. در امپراتوری شوروی امکان اعتصاب وجود نداشت.
❃ این توهم است که فکر کنیم حکمیت اتحادیهها در مشاجرات کارگران، آنها را در چارچوب اقتصاد بازار قرار خواهد داد و کارکردشان را با حفاظت از صلح داخلی سازگار خواهد کرد. حل قضایی این اختلافها در صورتی امکانپذیر است که مجموعهای از قوانین وجود داشته باشد و بر پایه این قوانین بتوان در یکایک مشاجرات داوری کرد، اما اگر چنین قوانینی وجود داشته باشد و بر پایه شرایط مصرح در آنها، نرخهای دستمزد تعیین شوند، این دیگر بازار نیست که این نرخها را مشخص میکند، بلکه قوانین و تدوینکنندگان آنها تعیینشان میکنند. از این رو آن که دست بالا را دارد، دولت است، نه مصرفکنندگانی که در بازار به خرید و فروش میپردازند.
❃ اگر چنین قانونی وجود نداشته باشد، به سنجهای نیاز است تا بر پایه آن بتوان به تصمیمگیری درباره مشاجرات میان کارفرمایان و کارگران پرداخت. در نبود چنین قانونی، صحبت از دستمزدهای «منصفانه» بیهوده خواهد بود. مفهوم انصاف، اگر با معیاری معین پیوند نخورد، بیمعنا است.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 پوچی مداخلهگرایی در اقتصاد (۲) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
❃ در عمل اگر کارفرمایان در برابر تهدیدهای اتحادیهها تسلیم نشوند، داوری در حکم تعیین نرخهای دستمزد توسط داور منصوبشده از سوی دولت خواهد بود. تصمیمات آمرانه اقتدارگرایانه جای قیمت بازار را میگیرند. مساله همواره یکسان است: دولت یا بازار. راهحل سومی وجود ندارد.
❃ استعارات غالباً در توضیح مسائل پیچیده و فهمپذیر کردن آنها برای اذهانی که هوشمندی کمتری دارند، بسیار بهکار میآید، اما اگر از یاد ببریم که هیچ تشبیهی کامل نیست، این استعارات نیز سردرگمی به بار میآورند و به حرفهای بیمعنا میانجامند. احمقانه است که زبان استعاری را نه به معنای مجازی که به معنای حقیقی فهم کنیم و جنبههایی از مسالهای را که فرد میخواسته فهمشان را با بهکارگیری این استعارات آسانتر کند، از تفسیر آنها نتیجه بگیریم.
❃ اینکه اقتصاددانان، عملکرد بازارها را خودکار توصیف میکنند و بنا به عادت صحبت از نیروهای ناشناختهای به میان میآورند که در بازارها دست دارند، هیچ ضرری ندارد. آنها نمیتوانند پیشبینی کنند که فردی چنان احمق باشد که این استعارات را به معنای حقیقی تفسیر کند.
❃ هیچ نیروی «خودکار» یا «ناشناسی»، سازوکار بازار را به حرکت درنمیآورد. تنها عواملی که بازار را هدایت میکنند و قیمتها را مشخص میسازند، کنشهای هدفمند انسانها هستند. هیچ فرآیند خودکاری در این میان در کار نیست. افرادی وجود دارند که آگاهانه به دنبال دستیابی به اهدافی معین هستند و دانسته برای نیل به این اهداف به ابزارهایی مشخص متوسل میشوند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ در عمل اگر کارفرمایان در برابر تهدیدهای اتحادیهها تسلیم نشوند، داوری در حکم تعیین نرخهای دستمزد توسط داور منصوبشده از سوی دولت خواهد بود. تصمیمات آمرانه اقتدارگرایانه جای قیمت بازار را میگیرند. مساله همواره یکسان است: دولت یا بازار. راهحل سومی وجود ندارد.
❃ استعارات غالباً در توضیح مسائل پیچیده و فهمپذیر کردن آنها برای اذهانی که هوشمندی کمتری دارند، بسیار بهکار میآید، اما اگر از یاد ببریم که هیچ تشبیهی کامل نیست، این استعارات نیز سردرگمی به بار میآورند و به حرفهای بیمعنا میانجامند. احمقانه است که زبان استعاری را نه به معنای مجازی که به معنای حقیقی فهم کنیم و جنبههایی از مسالهای را که فرد میخواسته فهمشان را با بهکارگیری این استعارات آسانتر کند، از تفسیر آنها نتیجه بگیریم.
❃ اینکه اقتصاددانان، عملکرد بازارها را خودکار توصیف میکنند و بنا به عادت صحبت از نیروهای ناشناختهای به میان میآورند که در بازارها دست دارند، هیچ ضرری ندارد. آنها نمیتوانند پیشبینی کنند که فردی چنان احمق باشد که این استعارات را به معنای حقیقی تفسیر کند.
❃ هیچ نیروی «خودکار» یا «ناشناسی»، سازوکار بازار را به حرکت درنمیآورد. تنها عواملی که بازار را هدایت میکنند و قیمتها را مشخص میسازند، کنشهای هدفمند انسانها هستند. هیچ فرآیند خودکاری در این میان در کار نیست. افرادی وجود دارند که آگاهانه به دنبال دستیابی به اهدافی معین هستند و دانسته برای نیل به این اهداف به ابزارهایی مشخص متوسل میشوند.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 پوچی مداخلهگرایی در اقتصاد (۳) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
❃ هیچ نیروی مکانیکی رازآلودی در کار نیست. تنها ارادهی یکایک افراد برای ارضای تقاضای خود از کالاهای گوناگون وجود دارد. هیچ ناشناختگیای در میان نیست. شما و من و بیل و جو و دیگران هستیم و هر کدام از ما هم در تولید و هم در مصرف درگیر میشویم و نقش خود را در تعیین قیمتها بازی میکنیم.
❃ تعارضی که وجود دارد، میان نیروهای خودکار و کنش برنامهریزیشده نیست؛ میان فرآیند دموکراتیک بازاری که همه در آن سهم دارند، از یکسو و حاکمیت انحصاری یک هیات دیکتاتوری از سویی است. هر کاری که افراد در اقتصاد بازار انجام میدهند، پیادهسازی برنامههای آنها است. به این تعبیر، هر کنش انسانی بهمعنای برنامهریزی است. آنچه از حمایت کسانی برخوردار است که خود را برنامهریز میخوانند، نه نشاندن عمل برنامهریزیشده به جای وضعی است که در آن امور به حال خود رها شدهاند که نشاندن برنامه خود برنامهریز به جای طرحهای همتایانش است.
❃ برنامهریز، دیکتاتور بالقوهای است که میخواهد همه افراد دیگر را از قدرت برنامهریزی و عمل بر پایه طرحهای خودشان محروم کند. هدفش تنها یک چیز است: برتری مطلق و انحصاری برنامه خود او.
❃ به همین اندازه غلط است که بگوییم دولتی که سوسیالیستی نیست، هیچ برنامهای ندارد. هر کاری که دولتها انجام میدهند، پیادهسازی یک برنامه یا به بیان دیگر اجرای یک طرح است. میتوان با چنین برنامهای مخالف بود. اما نباید گفت که این اصلاً برنامه نیست. پروفسور وسلی میچل اعتقاد داشت که دولت لیبرال انگلیس «برنامهریزی کرده بود که هیچ برنامهای نداشته باشد»، اما بیتردید دولت انگلیس در آن دوره برنامهای معین داشت. برنامهاش مالکیت خصوصی بر ابزارهای تولید، نوآوری آزادانه و اقتصاد بازار بود. انگلستان تحت این برنامه که به گفته پروفسور میچل «برنامه نبود»، به واقع بسیار ثروتمند شد.
- ادامه دارد...
📚 | آشفتگی برنامهریزیشده، لودویگ فون میزس، ۱۹۴۷
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #بازار_آزاد
#آزادی_اقتصادی #مداخلهگرایی
#کاپیتالیسم #لسهفر #سرمایهداری
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ هیچ نیروی مکانیکی رازآلودی در کار نیست. تنها ارادهی یکایک افراد برای ارضای تقاضای خود از کالاهای گوناگون وجود دارد. هیچ ناشناختگیای در میان نیست. شما و من و بیل و جو و دیگران هستیم و هر کدام از ما هم در تولید و هم در مصرف درگیر میشویم و نقش خود را در تعیین قیمتها بازی میکنیم.
❃ تعارضی که وجود دارد، میان نیروهای خودکار و کنش برنامهریزیشده نیست؛ میان فرآیند دموکراتیک بازاری که همه در آن سهم دارند، از یکسو و حاکمیت انحصاری یک هیات دیکتاتوری از سویی است. هر کاری که افراد در اقتصاد بازار انجام میدهند، پیادهسازی برنامههای آنها است. به این تعبیر، هر کنش انسانی بهمعنای برنامهریزی است. آنچه از حمایت کسانی برخوردار است که خود را برنامهریز میخوانند، نه نشاندن عمل برنامهریزیشده به جای وضعی است که در آن امور به حال خود رها شدهاند که نشاندن برنامه خود برنامهریز به جای طرحهای همتایانش است.
❃ برنامهریز، دیکتاتور بالقوهای است که میخواهد همه افراد دیگر را از قدرت برنامهریزی و عمل بر پایه طرحهای خودشان محروم کند. هدفش تنها یک چیز است: برتری مطلق و انحصاری برنامه خود او.
❃ به همین اندازه غلط است که بگوییم دولتی که سوسیالیستی نیست، هیچ برنامهای ندارد. هر کاری که دولتها انجام میدهند، پیادهسازی یک برنامه یا به بیان دیگر اجرای یک طرح است. میتوان با چنین برنامهای مخالف بود. اما نباید گفت که این اصلاً برنامه نیست. پروفسور وسلی میچل اعتقاد داشت که دولت لیبرال انگلیس «برنامهریزی کرده بود که هیچ برنامهای نداشته باشد»، اما بیتردید دولت انگلیس در آن دوره برنامهای معین داشت. برنامهاش مالکیت خصوصی بر ابزارهای تولید، نوآوری آزادانه و اقتصاد بازار بود. انگلستان تحت این برنامه که به گفته پروفسور میچل «برنامه نبود»، به واقع بسیار ثروتمند شد.
- ادامه دارد...
📚 | آشفتگی برنامهریزیشده، لودویگ فون میزس، ۱۹۴۷
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #بازار_آزاد
#آزادی_اقتصادی #مداخلهگرایی
#کاپیتالیسم #لسهفر #سرمایهداری
➣ @Notes_On_Liberty
📄 | هویت ایرانی و ایرانشناسیِ غربی
➣ @Notes_On_Liberty
❃ نویسندگان تاریخ و تاریخ اندیشه در ایران، در نوشتههای خود به تقلید از تاریخنویسان و ایرانشناسان اروپایی، مقولات و مفاهیم اروپایی را در مورد مواد تاریخ ایران بهکار بردهاند و تاکنون، این پرسش مطرح نشده است که آیا میتوان مواد تاریخ ایران را به محک این مفاهیم زد و آن مواد را با ضابطههای این مفاهیم تحلیل کرد؟
❃ زمانیکه در آغاز سدهی بیستم، تاریخنویس سوییسی، آدام متس، سدهی چهارم هجری در تمدن اسلامی را نوزایش اسلام خواند، بهکار برد مفهوم «نوزایش» در فرهنگ نوزایش در ایتالیا اثر استاد خود، یاکوب بورکهارت، نظر داشت.
❃ اروین روزنتال و آن لمبتون هر دو در عنوان کتاب خود اصطلاح «اسلام سدههای میانه» را بدون توضیح معیارهای دورهبندی تاریخ و تاریخ اندیشه در ایران آوردهاند. ادوارد براون نیز با تکیه بر تجربههای شخصی خود از ایران بر آن بود که سدههای میانهی ایران تا واپسین دههی سدهی نوزدهم ادامه پیدا کرده است.
❃ اگر توضیح آدام متس از تمدن اسلامی در سدهی چهارم وجهی داشته باشد، تردیدی نیست که باید دربارهی موجه بودن اطلاق دستگاه مقولات و مفاهیم تاریخ نویسی اروپایی تردید جدی کرد، زیرا اینکه «نوزایش» تاریخ تمدن اسلامی پیشگام «سدههای میانه»ی آن بوده است، درصورتیکه مبنای دورهبندی تاریخ ایران یا اسلام را تحول تاریخ اروپایی بدانیم، آشکارا نشان از نوعی سامان متفاوت این تاریخ و تاریخ اندیشه دارد.
❃ بیاعتنایی نویسندگان غربی به این پرسش را نمیتوان از ایرادهای عمدهی ایرانشناسی یا اسلامشناسی بهشمار آورد چرا که اصل شناخت ایران و اسلام است. اما ایرانی نمیتواند در مواد تاریخ و تاریخ اندیشهی خود از پشت «شیشهی کبود» ایرانشناسی نظر کند و «هویت» خود را از مجرای آگاهی انسان غربی دریابد.
📚 | مکتب تبریز و مبانی تجددخواهی، تاملی درباره ایران جلد دوم: نظریه حکومت قانون در ایران
#ایران #ایرانشهر #هویت_ملی
#دولت_ملی #تاریخنویسی_ایران
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ نویسندگان تاریخ و تاریخ اندیشه در ایران، در نوشتههای خود به تقلید از تاریخنویسان و ایرانشناسان اروپایی، مقولات و مفاهیم اروپایی را در مورد مواد تاریخ ایران بهکار بردهاند و تاکنون، این پرسش مطرح نشده است که آیا میتوان مواد تاریخ ایران را به محک این مفاهیم زد و آن مواد را با ضابطههای این مفاهیم تحلیل کرد؟
❃ زمانیکه در آغاز سدهی بیستم، تاریخنویس سوییسی، آدام متس، سدهی چهارم هجری در تمدن اسلامی را نوزایش اسلام خواند، بهکار برد مفهوم «نوزایش» در فرهنگ نوزایش در ایتالیا اثر استاد خود، یاکوب بورکهارت، نظر داشت.
❃ اروین روزنتال و آن لمبتون هر دو در عنوان کتاب خود اصطلاح «اسلام سدههای میانه» را بدون توضیح معیارهای دورهبندی تاریخ و تاریخ اندیشه در ایران آوردهاند. ادوارد براون نیز با تکیه بر تجربههای شخصی خود از ایران بر آن بود که سدههای میانهی ایران تا واپسین دههی سدهی نوزدهم ادامه پیدا کرده است.
❃ اگر توضیح آدام متس از تمدن اسلامی در سدهی چهارم وجهی داشته باشد، تردیدی نیست که باید دربارهی موجه بودن اطلاق دستگاه مقولات و مفاهیم تاریخ نویسی اروپایی تردید جدی کرد، زیرا اینکه «نوزایش» تاریخ تمدن اسلامی پیشگام «سدههای میانه»ی آن بوده است، درصورتیکه مبنای دورهبندی تاریخ ایران یا اسلام را تحول تاریخ اروپایی بدانیم، آشکارا نشان از نوعی سامان متفاوت این تاریخ و تاریخ اندیشه دارد.
❃ بیاعتنایی نویسندگان غربی به این پرسش را نمیتوان از ایرادهای عمدهی ایرانشناسی یا اسلامشناسی بهشمار آورد چرا که اصل شناخت ایران و اسلام است. اما ایرانی نمیتواند در مواد تاریخ و تاریخ اندیشهی خود از پشت «شیشهی کبود» ایرانشناسی نظر کند و «هویت» خود را از مجرای آگاهی انسان غربی دریابد.
📚 | مکتب تبریز و مبانی تجددخواهی، تاملی درباره ایران جلد دوم: نظریه حکومت قانون در ایران
#ایران #ایرانشهر #هویت_ملی
#دولت_ملی #تاریخنویسی_ایران
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 آموزههای تجربه شوروی (بخش ۱-۳) | ✍🏻 لودویگ فون میزس ➣ @Notes_On_Liberty ❃ هیچ تجربهای نشان نمیدهد که نظام اجتماعی دیگری میتواند هیچیک از دستاوردهای تمدن را فراچنگ بشر آورد. با این همه، تنها افرادی انگشتشمار این را دلیلی بسنده و بیچون و چرا بر…
📃 آموزههای تجربه شوروی (بخش ۱-۴) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
❃ چیزی که این سوسیالیستها میخواهند، بیمعنا است. اندیشهی آنها، اگر تا پیامدهای منطقی پایانیاش پی گرفته شود، حکایت از آن میکند که انسانها آزاد نیستند که هر طرحی را که یک تحوّلخواه خوش دارد پیشنهاد کند، هر اندازه هم چرند، تعارضآمیز و نشدنی باشد، به میانجی استدلال رد کنند.
❃ بر پایه نگاه آنها تنها شیوه مجاز برای رد برنامهای ضرورتاً انتزاعی و پیشاتجربی از این دست، آن است که با سازماندهی دوباره جامعه بر پایه آن به آزمونش بگذاریم. به محض اینکه فردی این طرح را برای دستیابی به نظمی بهتر در جامعه درمیاندازد، همه کشورها چارهای ندارند مگر این که آن را بیازمایند و ببیند که چه رخ میدهد.
❃ حتی سرسختترین سوسیالیستها گریزی از پذیرش این ندارند که برای ساخت اتوپیای آینده، برنامههای بیشماری وجود دارد که آبشان به یک جوی نمیرود. الگوی شورایی اجتماعیسازی فراگیر همه بنگاهها و مدیریت کاملاً بوروکراتیک آنها هست؛ الگوی سوسیالیسم آلمانی که کشورهای آنگلوساکسون آشکارا به اتخاذ کاملش گرایش دارند، هست؛ سوسیالیسم سندیکایی که با نام کورپوراتیویسم هنوز در برخی کشورهای کاتولیک هواخواهان پرشماری دارد، هست. گونههای بیشمار دیگری هم هستند. پشتیبانان بیشتر روی این برنامههای رقیب پا میفشارند که نتایج سودآوری که باید از برنامهشان انتظار داشت، تنها هنگامی پدیدار میشود که همه کشورها آن را بهکار بسته باشند. آنها منکر این میشوند که سوسیالیسم در یک کشور تنها، میتواند مواهبی را که به آن نسبت میدهند، در پی آورد.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ چیزی که این سوسیالیستها میخواهند، بیمعنا است. اندیشهی آنها، اگر تا پیامدهای منطقی پایانیاش پی گرفته شود، حکایت از آن میکند که انسانها آزاد نیستند که هر طرحی را که یک تحوّلخواه خوش دارد پیشنهاد کند، هر اندازه هم چرند، تعارضآمیز و نشدنی باشد، به میانجی استدلال رد کنند.
❃ بر پایه نگاه آنها تنها شیوه مجاز برای رد برنامهای ضرورتاً انتزاعی و پیشاتجربی از این دست، آن است که با سازماندهی دوباره جامعه بر پایه آن به آزمونش بگذاریم. به محض اینکه فردی این طرح را برای دستیابی به نظمی بهتر در جامعه درمیاندازد، همه کشورها چارهای ندارند مگر این که آن را بیازمایند و ببیند که چه رخ میدهد.
❃ حتی سرسختترین سوسیالیستها گریزی از پذیرش این ندارند که برای ساخت اتوپیای آینده، برنامههای بیشماری وجود دارد که آبشان به یک جوی نمیرود. الگوی شورایی اجتماعیسازی فراگیر همه بنگاهها و مدیریت کاملاً بوروکراتیک آنها هست؛ الگوی سوسیالیسم آلمانی که کشورهای آنگلوساکسون آشکارا به اتخاذ کاملش گرایش دارند، هست؛ سوسیالیسم سندیکایی که با نام کورپوراتیویسم هنوز در برخی کشورهای کاتولیک هواخواهان پرشماری دارد، هست. گونههای بیشمار دیگری هم هستند. پشتیبانان بیشتر روی این برنامههای رقیب پا میفشارند که نتایج سودآوری که باید از برنامهشان انتظار داشت، تنها هنگامی پدیدار میشود که همه کشورها آن را بهکار بسته باشند. آنها منکر این میشوند که سوسیالیسم در یک کشور تنها، میتواند مواهبی را که به آن نسبت میدهند، در پی آورد.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 آموزههای تجربه شوروی (بخش ۱-۵) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
❃ مارکسیها میگویند که رستگاری ناشی از سوسیالیسم تنها در «مرحله بالاتر» آن پدیدار میشود که چنانکه به اشاره میگویند، تنها پس از اینکه طبقه کارگر «کشاکشهایی دراز و رشتهای کامل از فرآیندهای تاریخی را از سر گذراند که هم اوضاع و احوال و هم انسانها را یکسره دگرگون میکنند»، ظاهر خواهد شد. نتیجه این همه آن است که باید سوسیالیسم را پذیرفت و زمانی بسیار دراز را بیسر و صدا منتظر ماند تا مزایای وعدهدادهشدهاش از راه رسد. هیچ تجربه ناخوشایندی در دوره گذار، فارغ از اینکه چه اندازه طولانی باشد، نمیتواند نادرستی این ادعا را که سوسیالیسم بهترین شیوه از میان همه شیوههای تصورپذیر سازماندهی اجتماعی است، نشان دهد.
❃ اما کدام یک از برنامههای بیشمار سوسیالیستی را که با یکدیگر همخوان نیستند، باید برگرفت؟ همه فرقههای سوسیالیستی با شور و شوق بسیار اعلام میکنند که تنها اندیشه خود آنها سوسیالیسم ناب است و همه فرقههای دیگر از تدابیری دروغین و یکسره زیانبار هواخواهی میکنند.
❃ جناحهای گوناگون سوسیالیستی در مبارزه با یکدیگر دست به دامن همان شیوههای استدلال انتزاعی میشوند که هرگاه در رد درستی گزارههای آنها و مناسب و عملی بودن برنامههایشان بهکار میروند، پیشاتجربی و توخالیشان میخوانند و به این شیوه بدنامشان میکنند. البته هیچ شیوه دیگری در این میان وجود ندارد. مغلطههایی که در نظامهای استدلال انتزاعی همچون سوسیالیسم بهکار رفتهاند، نمیتوانند به راهی مگر استدلال انتزاعی درهمکوفته شوند.
❃ ایراد بنیادینی که درباره عملی بودن سوسیالیسم پیش نهاده شده، به امکانناپذیری محاسبه اقتصادی* بازمیگردد. به شیوهای انکارناپذیر نشان داده شده که جامعه سوسیالیستی از پس محاسبه اقتصادی برنمیآید. جاییکه بهخاطر عدم خرید و فروش عوامل تولید، قیمتهای بازار برای آنها وجود ندارد، نمیتوان در برنامهریزی کنش آتی و تعیین نتیجه کنشهای پیشین به محاسبه روی آورد.
(* در این باره بنگرید به: امکانناپذیری سوسیالیسم؛ مسئلهی محاسبهی اقتصادی از نگاه میزس)
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ مارکسیها میگویند که رستگاری ناشی از سوسیالیسم تنها در «مرحله بالاتر» آن پدیدار میشود که چنانکه به اشاره میگویند، تنها پس از اینکه طبقه کارگر «کشاکشهایی دراز و رشتهای کامل از فرآیندهای تاریخی را از سر گذراند که هم اوضاع و احوال و هم انسانها را یکسره دگرگون میکنند»، ظاهر خواهد شد. نتیجه این همه آن است که باید سوسیالیسم را پذیرفت و زمانی بسیار دراز را بیسر و صدا منتظر ماند تا مزایای وعدهدادهشدهاش از راه رسد. هیچ تجربه ناخوشایندی در دوره گذار، فارغ از اینکه چه اندازه طولانی باشد، نمیتواند نادرستی این ادعا را که سوسیالیسم بهترین شیوه از میان همه شیوههای تصورپذیر سازماندهی اجتماعی است، نشان دهد.
❃ اما کدام یک از برنامههای بیشمار سوسیالیستی را که با یکدیگر همخوان نیستند، باید برگرفت؟ همه فرقههای سوسیالیستی با شور و شوق بسیار اعلام میکنند که تنها اندیشه خود آنها سوسیالیسم ناب است و همه فرقههای دیگر از تدابیری دروغین و یکسره زیانبار هواخواهی میکنند.
❃ جناحهای گوناگون سوسیالیستی در مبارزه با یکدیگر دست به دامن همان شیوههای استدلال انتزاعی میشوند که هرگاه در رد درستی گزارههای آنها و مناسب و عملی بودن برنامههایشان بهکار میروند، پیشاتجربی و توخالیشان میخوانند و به این شیوه بدنامشان میکنند. البته هیچ شیوه دیگری در این میان وجود ندارد. مغلطههایی که در نظامهای استدلال انتزاعی همچون سوسیالیسم بهکار رفتهاند، نمیتوانند به راهی مگر استدلال انتزاعی درهمکوفته شوند.
❃ ایراد بنیادینی که درباره عملی بودن سوسیالیسم پیش نهاده شده، به امکانناپذیری محاسبه اقتصادی* بازمیگردد. به شیوهای انکارناپذیر نشان داده شده که جامعه سوسیالیستی از پس محاسبه اقتصادی برنمیآید. جاییکه بهخاطر عدم خرید و فروش عوامل تولید، قیمتهای بازار برای آنها وجود ندارد، نمیتوان در برنامهریزی کنش آتی و تعیین نتیجه کنشهای پیشین به محاسبه روی آورد.
(* در این باره بنگرید به: امکانناپذیری سوسیالیسم؛ مسئلهی محاسبهی اقتصادی از نگاه میزس)
➣ @Notes_On_Liberty
📃 آموزههای تجربه شوروی (بخش ۱-۶) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
❃ مدیریت سوسیالیستی تولید به هیچ رو نمیداند که آنچه برنامهریزی و پیاده میکند، مناسبترین راه برای دستیابی به اهدافی که در سر دارد، هست یا نه. در تاریکی دست بهکار میشود. عوامل کمیاب تولید، چه مادی و چه انسانی (کارگر) را بر باد میدهد. آشوب و فقر، ناگزیر دامن همه را خواهد گرفت.
❃ همه سوسیالیستهای اولیه چنان کوتهبین بودند که این نکته بنیادین را درک نمیکردند. اقتصاددانان آغازین هم به اهمیت فراوان آن آگاه نبودند. در ۱۹۲۰ که نویسنده این متن، امکانناپذیری محاسبه اقتصادی را تحت سوسیالیسم نشان داد، دفاعیهپردازان آن جستوجوی شیوهای برای محاسبه را که مناسب نظامهای سوسیالیستی باشد، آغاز کردند. آنها در این تلاشهای خود یکسره ناکام ماندهاند. بیهودگی برنامههایی را که پدید آوردند، به سادگی میتوان نشان داد. کمونیستهایی همچون تروتسکی که هراس از میرغضبهای شوروی کاملاً مرعوبشان نکرده بود، با طیب خاطر میپذیرفتند که حسابداری اقتصادی بدون روابط بازار، تصورپذیر نیست.
❃ ورشکستگی فکری اندیشه سوسیالیستی را دیگر نمیتوان پنهان کرد. کار سوسیالیسم، با وجود محبوبیت بیسابقهاش، ساخته است. هیچ اقتصاددانی دیگر نمیتواند عملی نبودن آن را به چالش کشد. امروز سرسپردگی به اندیشههای سوسیالیستی، دلیلی بر غفلت کامل از مسائل بنیادین اقتصاد است. ادعاهای سوسیالیستها به اندازهی ادعاهای طالعبینها و جادوگران بیپایه است.
- ادامه دارد...
#اقتصاد #سوسیالیسم_ویرانگر
#فروپاشی_شوروی #کمونیسم
#دژخیمان_کمونیست #سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ مدیریت سوسیالیستی تولید به هیچ رو نمیداند که آنچه برنامهریزی و پیاده میکند، مناسبترین راه برای دستیابی به اهدافی که در سر دارد، هست یا نه. در تاریکی دست بهکار میشود. عوامل کمیاب تولید، چه مادی و چه انسانی (کارگر) را بر باد میدهد. آشوب و فقر، ناگزیر دامن همه را خواهد گرفت.
❃ همه سوسیالیستهای اولیه چنان کوتهبین بودند که این نکته بنیادین را درک نمیکردند. اقتصاددانان آغازین هم به اهمیت فراوان آن آگاه نبودند. در ۱۹۲۰ که نویسنده این متن، امکانناپذیری محاسبه اقتصادی را تحت سوسیالیسم نشان داد، دفاعیهپردازان آن جستوجوی شیوهای برای محاسبه را که مناسب نظامهای سوسیالیستی باشد، آغاز کردند. آنها در این تلاشهای خود یکسره ناکام ماندهاند. بیهودگی برنامههایی را که پدید آوردند، به سادگی میتوان نشان داد. کمونیستهایی همچون تروتسکی که هراس از میرغضبهای شوروی کاملاً مرعوبشان نکرده بود، با طیب خاطر میپذیرفتند که حسابداری اقتصادی بدون روابط بازار، تصورپذیر نیست.
❃ ورشکستگی فکری اندیشه سوسیالیستی را دیگر نمیتوان پنهان کرد. کار سوسیالیسم، با وجود محبوبیت بیسابقهاش، ساخته است. هیچ اقتصاددانی دیگر نمیتواند عملی نبودن آن را به چالش کشد. امروز سرسپردگی به اندیشههای سوسیالیستی، دلیلی بر غفلت کامل از مسائل بنیادین اقتصاد است. ادعاهای سوسیالیستها به اندازهی ادعاهای طالعبینها و جادوگران بیپایه است.
- ادامه دارد...
#اقتصاد #سوسیالیسم_ویرانگر
#فروپاشی_شوروی #کمونیسم
#دژخیمان_کمونیست #سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | قانون اساسی مشروطیت و قانون مدنی ایران، موجودی ناقصالخلقه نبودند... (۱)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ هیچیک از علوم اجتماعی را نمیشناسیم که به اندازهی علم حقوق از ایدئولوژی نفور باشد و چنانکه دو تجربهی مشابه فاشیسم و کمونیسم نشان داده است، تصور نادرستی که هواداران آن دو از حقوق پیدا کرده بودند، و اعتقاد به اینکه میتوان حقوقی تدوین کرد که از همان آغاز کامل باشد، در نهایت، جز به قربانیکردن حقوق در مسلخ مدینهی فاضلهای که راه آن با سنگهای حُسن نیّت فرش شده بود، اما جز به جهنم اردوگاههای کار اجباری منتهی نمیشد، نیانجامید.
❃ قانون اساسی مشروطیت و قانون مدنی ایران، مانند همهی قانونهای موضوعهی دیگر، از دیدگاه حقوقی ناقص بودند، اما موجودی ناقصالخلقه نبودند. کمبودهای آغازین آنها میبایست در تحول تاریخی، به تدریج، به کمال میانجامید؛ ناقصْ در تاریخ کاملتر میشود، اما موجود ناقصالخلقه تنها میتواند به هیولایی تبدیل شود.
❃ تاریخ روشنفکری ایرانْ تاریخِ غیرمسئولانهی بیاعتنایی به این تمایزهای بنیادین است، درحالیکه علم حقوقْ دانش این دقایق ظریف و در عین حال پیچیده است. تاریخ مشروطیت ایران، از این حیث که تحولی در تاریخ حقوق در ایران و آغاز حکومت قانون بود، نسبتی با تاریخ روشنفکری ایدئولوژیکی ندارد.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ هیچیک از علوم اجتماعی را نمیشناسیم که به اندازهی علم حقوق از ایدئولوژی نفور باشد و چنانکه دو تجربهی مشابه فاشیسم و کمونیسم نشان داده است، تصور نادرستی که هواداران آن دو از حقوق پیدا کرده بودند، و اعتقاد به اینکه میتوان حقوقی تدوین کرد که از همان آغاز کامل باشد، در نهایت، جز به قربانیکردن حقوق در مسلخ مدینهی فاضلهای که راه آن با سنگهای حُسن نیّت فرش شده بود، اما جز به جهنم اردوگاههای کار اجباری منتهی نمیشد، نیانجامید.
❃ قانون اساسی مشروطیت و قانون مدنی ایران، مانند همهی قانونهای موضوعهی دیگر، از دیدگاه حقوقی ناقص بودند، اما موجودی ناقصالخلقه نبودند. کمبودهای آغازین آنها میبایست در تحول تاریخی، به تدریج، به کمال میانجامید؛ ناقصْ در تاریخ کاملتر میشود، اما موجود ناقصالخلقه تنها میتواند به هیولایی تبدیل شود.
❃ تاریخ روشنفکری ایرانْ تاریخِ غیرمسئولانهی بیاعتنایی به این تمایزهای بنیادین است، درحالیکه علم حقوقْ دانش این دقایق ظریف و در عین حال پیچیده است. تاریخ مشروطیت ایران، از این حیث که تحولی در تاریخ حقوق در ایران و آغاز حکومت قانون بود، نسبتی با تاریخ روشنفکری ایدئولوژیکی ندارد.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | قانون اساسی مشروطیت و قانون مدنی ایران، موجودی ناقصالخلقه نبودند... (۲)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اصل، در روشنفکری، اتخاذ موضعی در مناسبات قدرت و رابطهی نیروهاست و از اینرو، رویکرد روشنفکرانه به حقوق، یعنی رویکردی ایدئولوژیکی است و از دیدگاه مناسبات قدرت، پیآمدی جز تعطیل نظام حقوقی، بزرگترین آسیبی که میتواند بر ملّتی وارد شود، نمیتواند داشته باشد.
❃ از جهان باستان تا سدههای میانه در اروپا و دوران جدید، هیچیک از نظریهپردازان آزادی را نمیشناسیم که سیاست در حقوق آمیخته باشد، اما آنان که، مانند مارکس، به بهانهی تحقّق نظام حقوقی مدینهی فاضله، به آمیختن آن در اینْ خطر کرده و به تعطیل نظام حقوقی ناقص فتوا دادهاند، نظامهای ناقصالخلقهی بییال و دم و اشکمی ایجاد کردهاند، و تاریخ آنان را دشمنان آزادی میشناسد.
❃ مشروطیت ایران از سنخ مدینههای فاضله نبود که «کامل» پا به عرصهی وجود بگذارد و به این اعتبار، کسانیکه قانون اساسی مشروطیت و دیگر قانونهای آن را «ناقص» خواندهاند، چیزی درباره مشروطیت نگفتهاند، بلکه به این لطیفه اعتراف کردهاند که ذهن آنان هنوز تختهبند اندیشهی مدینههای فاضلهی سدههای میانه است و بویی از اندیشهی جدید به مشام آنان نرسیده است.
📚 | جواد طباطبایی، تأملی درباره ایران جلد دوم نظریهی حکومت قانون در ایران بخش دوم مبانی نظریهی مشروطهخواهی، تهران، مینوی خرد، ۱۳٩۲، صص ۶۵۹ و ۶۶۰
#ایران #مشروطه #حکومت_قانون
#قانون #قانون_اساسی #قانون_مدنی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اصل، در روشنفکری، اتخاذ موضعی در مناسبات قدرت و رابطهی نیروهاست و از اینرو، رویکرد روشنفکرانه به حقوق، یعنی رویکردی ایدئولوژیکی است و از دیدگاه مناسبات قدرت، پیآمدی جز تعطیل نظام حقوقی، بزرگترین آسیبی که میتواند بر ملّتی وارد شود، نمیتواند داشته باشد.
❃ از جهان باستان تا سدههای میانه در اروپا و دوران جدید، هیچیک از نظریهپردازان آزادی را نمیشناسیم که سیاست در حقوق آمیخته باشد، اما آنان که، مانند مارکس، به بهانهی تحقّق نظام حقوقی مدینهی فاضله، به آمیختن آن در اینْ خطر کرده و به تعطیل نظام حقوقی ناقص فتوا دادهاند، نظامهای ناقصالخلقهی بییال و دم و اشکمی ایجاد کردهاند، و تاریخ آنان را دشمنان آزادی میشناسد.
❃ مشروطیت ایران از سنخ مدینههای فاضله نبود که «کامل» پا به عرصهی وجود بگذارد و به این اعتبار، کسانیکه قانون اساسی مشروطیت و دیگر قانونهای آن را «ناقص» خواندهاند، چیزی درباره مشروطیت نگفتهاند، بلکه به این لطیفه اعتراف کردهاند که ذهن آنان هنوز تختهبند اندیشهی مدینههای فاضلهی سدههای میانه است و بویی از اندیشهی جدید به مشام آنان نرسیده است.
📚 | جواد طباطبایی، تأملی درباره ایران جلد دوم نظریهی حکومت قانون در ایران بخش دوم مبانی نظریهی مشروطهخواهی، تهران، مینوی خرد، ۱۳٩۲، صص ۶۵۹ و ۶۶۰
#ایران #مشروطه #حکومت_قانون
#قانون #قانون_اساسی #قانون_مدنی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 پوچی مداخلهگرایی در اقتصاد (۳) | ✍🏻 لودویگ فون میزس ➣ @Notes_On_Liberty ❃ هیچ نیروی مکانیکی رازآلودی در کار نیست. تنها ارادهی یکایک افراد برای ارضای تقاضای خود از کالاهای گوناگون وجود دارد. هیچ ناشناختگیای در میان نیست. شما و من و بیل و جو و دیگران…
📃 پوچی مداخلهگرایی در اقتصاد (۴) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
❃ برنامهریزها وانمود میکنند که طرحهایشان علمی است و ممکن نیست مخالفتی با آنها در میان انسانهای خوشنیت و محترم وجود داشته باشد. با این همه در علم چیزی با عنوان باید وجود ندارد. علم میتواند آنچه را که «هست» نشان دهد. هیچگاه نمیتواند تعیین کند که چه چیزی باید وجود داشته باشد و افراد باید چه اهدافی در سر داشته باشند.
❃ این یک واقعیت است که داوریهای ارزشی انسانها با یکدیگر تفاوت دارند. گستاخانه است که برنامهریز به خود حق دهد برنامههای افراد دیگر را رد کند و آنها را به پیروی از طرح خود وادار سازد. برنامه چه کسی باید پیاده شود؟ کنگره سازمانهای صنعتی یا گروهی دیگر؟ تروتسکی یا استالین؟ هیتلر یا استراسر؟
❃ اقتصاد بازار از همکاری صلحآمیز اقتصادی حراست میکند، چون در آن برای پیادهسازی برنامههای اقتصادی شهروندان از نیروی قهری استفاده نمیشود. اگر قرار است که یک برنامه اصلی جای برنامههای یکایک شهروندان را بگیرد، درگیریهای بیپایانی پدید خواهد آمد. آنهایی که با طرح دیکتاتور مخالفاند، راهی غیر از غلبه بر مستبد از راه نیروی نظامی ندارند.
❃ توهم است که فکر کنیم نظام سوسیالیسم برنامهریزیشده میتواند منطبق با شیوههای حکومت دموکراتیک اداره شود. دموکراسی به گونهای جداییناپذیر با کاپیتالیسم پیوند خورده. جاییکه برنامهریزی وجود دارد، دموکراسی نمیتواند ظاهر شود.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ برنامهریزها وانمود میکنند که طرحهایشان علمی است و ممکن نیست مخالفتی با آنها در میان انسانهای خوشنیت و محترم وجود داشته باشد. با این همه در علم چیزی با عنوان باید وجود ندارد. علم میتواند آنچه را که «هست» نشان دهد. هیچگاه نمیتواند تعیین کند که چه چیزی باید وجود داشته باشد و افراد باید چه اهدافی در سر داشته باشند.
❃ این یک واقعیت است که داوریهای ارزشی انسانها با یکدیگر تفاوت دارند. گستاخانه است که برنامهریز به خود حق دهد برنامههای افراد دیگر را رد کند و آنها را به پیروی از طرح خود وادار سازد. برنامه چه کسی باید پیاده شود؟ کنگره سازمانهای صنعتی یا گروهی دیگر؟ تروتسکی یا استالین؟ هیتلر یا استراسر؟
❃ اقتصاد بازار از همکاری صلحآمیز اقتصادی حراست میکند، چون در آن برای پیادهسازی برنامههای اقتصادی شهروندان از نیروی قهری استفاده نمیشود. اگر قرار است که یک برنامه اصلی جای برنامههای یکایک شهروندان را بگیرد، درگیریهای بیپایانی پدید خواهد آمد. آنهایی که با طرح دیکتاتور مخالفاند، راهی غیر از غلبه بر مستبد از راه نیروی نظامی ندارند.
❃ توهم است که فکر کنیم نظام سوسیالیسم برنامهریزیشده میتواند منطبق با شیوههای حکومت دموکراتیک اداره شود. دموکراسی به گونهای جداییناپذیر با کاپیتالیسم پیوند خورده. جاییکه برنامهریزی وجود دارد، دموکراسی نمیتواند ظاهر شود.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 پوچی مداخلهگرایی در اقتصاد (۵) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اجازه دهید به گفتههای یکی از برجستهترین هواخواهان سوسیالیسم اشاره کنم. پروفسور هارولد لاسکی میگوید که دستیابی حزب کارگر انگلیس به قدرت به شیوه رایج پارلمانی باید به دگرگونی رادیکال در دولت بینجامد. دولت «سوسیالیست» به «ضمانتهایی» نیاز دارد تا در صورت شکست در انتخابات، این فرآیند دگرگونی برچیده نشده و «مختل» نگردد. از این رو گریزی از تعلیق قانون اساسی نیست. اگر چارلز اول و جورج اول کتابهای پروفسور لاسکی را خوانده بودند، چه قدر شاد میشدند!
❃ سیدنی و بتریس وب (آقا و خانم پاسفیلد) میگویند که «در هر اقدام جمعی، وحدت وفادارانه فکری چنان مهم است که اگر میخواهیم به نتیجهای دست یابیم، باید بین زمان اعلام تصمیم و انجام کارها، گفتوگوی عمومی به حالت تعلیق درآید». هنگامیکه «کارها در حال انجام است»، هرگونه ابراز تردید یا حتی نگرانی درباره موفقیت برنامه، «بیوفایی یا چه بسا خیانت است».
❃ حال که فرآیند تولید هیچگاه متوقف نمیشود و همواره کارهایی در جریان است و همیشه هدفی وجود دارد که باید به آن دست یابیم، از گفتههای بالا درمییابیم که دولت سوسیالیستی هرگز نباید برقراری آزادی بیان و مطبوعات را بپذیرد. «وحدت وفادارانه فکری»؛ چه بیان پرطمطراقی از آرمانهای فیلیپ دوم! در این باره تی.سی.کروثر، یک هواخواه برجسته دیگر سوسیالیسم بیمحابا سخن میگوید. او به روشنی اعلام میکند که تفتیش عقاید «اگر از طبقهای رو به رشد محافظت کند، برای علم مفید است»، و این همان چیزی است که دوستان آقای کروثر به آن متوسل میشوند.
❃ در دوره ملکه ویکتوریا، همان زمانیکه جان استورات میل مقالهاش درباره آزادی را مینوشت، دیدگاههایی مانند آنچه را که لاسکی، آقا و خانم وب و کروثر بدانها باور داشتند، ارتجاعی میخواندند. امروز آنها را «مترقی» و «لیبرال» مینامند. از سوی دیگر کسانیکه با تعلیق دولت پارلمانی و تحدید آزادی بیان و مطبوعات و تفتیش عقاید مخالفاند، برچسب «ارتجاعی»، «سلطهطلبان اقتصادی» و «فاشیست» میخورند و تحقیر میشوند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اجازه دهید به گفتههای یکی از برجستهترین هواخواهان سوسیالیسم اشاره کنم. پروفسور هارولد لاسکی میگوید که دستیابی حزب کارگر انگلیس به قدرت به شیوه رایج پارلمانی باید به دگرگونی رادیکال در دولت بینجامد. دولت «سوسیالیست» به «ضمانتهایی» نیاز دارد تا در صورت شکست در انتخابات، این فرآیند دگرگونی برچیده نشده و «مختل» نگردد. از این رو گریزی از تعلیق قانون اساسی نیست. اگر چارلز اول و جورج اول کتابهای پروفسور لاسکی را خوانده بودند، چه قدر شاد میشدند!
❃ سیدنی و بتریس وب (آقا و خانم پاسفیلد) میگویند که «در هر اقدام جمعی، وحدت وفادارانه فکری چنان مهم است که اگر میخواهیم به نتیجهای دست یابیم، باید بین زمان اعلام تصمیم و انجام کارها، گفتوگوی عمومی به حالت تعلیق درآید». هنگامیکه «کارها در حال انجام است»، هرگونه ابراز تردید یا حتی نگرانی درباره موفقیت برنامه، «بیوفایی یا چه بسا خیانت است».
❃ حال که فرآیند تولید هیچگاه متوقف نمیشود و همواره کارهایی در جریان است و همیشه هدفی وجود دارد که باید به آن دست یابیم، از گفتههای بالا درمییابیم که دولت سوسیالیستی هرگز نباید برقراری آزادی بیان و مطبوعات را بپذیرد. «وحدت وفادارانه فکری»؛ چه بیان پرطمطراقی از آرمانهای فیلیپ دوم! در این باره تی.سی.کروثر، یک هواخواه برجسته دیگر سوسیالیسم بیمحابا سخن میگوید. او به روشنی اعلام میکند که تفتیش عقاید «اگر از طبقهای رو به رشد محافظت کند، برای علم مفید است»، و این همان چیزی است که دوستان آقای کروثر به آن متوسل میشوند.
❃ در دوره ملکه ویکتوریا، همان زمانیکه جان استورات میل مقالهاش درباره آزادی را مینوشت، دیدگاههایی مانند آنچه را که لاسکی، آقا و خانم وب و کروثر بدانها باور داشتند، ارتجاعی میخواندند. امروز آنها را «مترقی» و «لیبرال» مینامند. از سوی دیگر کسانیکه با تعلیق دولت پارلمانی و تحدید آزادی بیان و مطبوعات و تفتیش عقاید مخالفاند، برچسب «ارتجاعی»، «سلطهطلبان اقتصادی» و «فاشیست» میخورند و تحقیر میشوند.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 پوچی مداخلهگرایی در اقتصاد (۶) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
❃ آن دسته از طرفداران دخالتهای دولت که این سیاستهای دخالتی را شیوهای برای پدید آوردن گامبهگام سوسیالیسم کامل میپندارند، دستکم اندیشههایی سازگار دارند. اگر اقدامات دولت نتوانند نتایج مفید انتظاری را برآورند و به فاجعه بینجامند، این افراد خواستار دخالت بیشتر و بیشتر دولت میشوند تا اینکه هدایت همه فعالیتهای اقتصادی را بر عهده گیرد. اما آن دسته از طرفداران دخالتهای دولت که آن را راهی برای بهبود کاپیتالیسم و از این رو حفظ آن تلقی میکنند، سخت گمراهند.
❃ از نگاه این افراد، همه اثرات مطلوب و نامطلوب دخالت دولت در اقتصاد بهخاطر کاپیتالیسم پدید میآیند. همین نکته که اقدامی دولتی وضعیتی را پدید آورده که مطلوب این افراد نیست، از نگاه آنها توجیهی برای دخالتهای بیشتر خواهد بود. آنها به عنوان مثال درک نمیکنند که نقشی که برنامههای انحصاری در روزگار ما بازی میکنند، نتیجه دخالتهای دولتی همچون تعرفهها و حق ثبت است. آنها از اقدام دولت برای حفظ انحصار پشتیبانی میکنند. بهسختی میتوان ایدهای غیرواقعگرایانهتر از این را تصور کرد، چون دولتهایی که این افراد از آنها میخواهند که با انحصار مبارزه کنند، همان دولتهاییاند که به اصل انحصار وفادارند.
❃ به همین خاطر بود که دولت آمریکا با اجرای برنامه نیودیل، سازمان انحصاری تمامعیاری را در تمام شاخههای اقتصاد پدید آورد. این سازمان یکی از طرفین چندین قرارداد بینالمللی برای کنترل کالاها بود که آشکارا ایجاد انحصارهای بینالمللی برای کالاهای مختلف را در سر داشتند. همین داستان درباره همه دولتهای دیگر صادق است. اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی نیز یکی از طرفین برخی از این توافقنامههای انحصاری میان دولتها بود. بیزاری آن از همکاری با کشورهای کاپیتالیستی آنقدر زیاد نبود که باعث شود فرصتهای تقویت انحصار را از کف دهد.
- ادامه دارد...
📚 | آشفتگی برنامهریزیشده، لودویگ فون میزس، ۱۹۴۷
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #بازار_آزاد
#آزادی_اقتصادی #مداخلهگرایی
#کاپیتالیسم #لسهفر #سرمایهداری
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ آن دسته از طرفداران دخالتهای دولت که این سیاستهای دخالتی را شیوهای برای پدید آوردن گامبهگام سوسیالیسم کامل میپندارند، دستکم اندیشههایی سازگار دارند. اگر اقدامات دولت نتوانند نتایج مفید انتظاری را برآورند و به فاجعه بینجامند، این افراد خواستار دخالت بیشتر و بیشتر دولت میشوند تا اینکه هدایت همه فعالیتهای اقتصادی را بر عهده گیرد. اما آن دسته از طرفداران دخالتهای دولت که آن را راهی برای بهبود کاپیتالیسم و از این رو حفظ آن تلقی میکنند، سخت گمراهند.
❃ از نگاه این افراد، همه اثرات مطلوب و نامطلوب دخالت دولت در اقتصاد بهخاطر کاپیتالیسم پدید میآیند. همین نکته که اقدامی دولتی وضعیتی را پدید آورده که مطلوب این افراد نیست، از نگاه آنها توجیهی برای دخالتهای بیشتر خواهد بود. آنها به عنوان مثال درک نمیکنند که نقشی که برنامههای انحصاری در روزگار ما بازی میکنند، نتیجه دخالتهای دولتی همچون تعرفهها و حق ثبت است. آنها از اقدام دولت برای حفظ انحصار پشتیبانی میکنند. بهسختی میتوان ایدهای غیرواقعگرایانهتر از این را تصور کرد، چون دولتهایی که این افراد از آنها میخواهند که با انحصار مبارزه کنند، همان دولتهاییاند که به اصل انحصار وفادارند.
❃ به همین خاطر بود که دولت آمریکا با اجرای برنامه نیودیل، سازمان انحصاری تمامعیاری را در تمام شاخههای اقتصاد پدید آورد. این سازمان یکی از طرفین چندین قرارداد بینالمللی برای کنترل کالاها بود که آشکارا ایجاد انحصارهای بینالمللی برای کالاهای مختلف را در سر داشتند. همین داستان درباره همه دولتهای دیگر صادق است. اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی نیز یکی از طرفین برخی از این توافقنامههای انحصاری میان دولتها بود. بیزاری آن از همکاری با کشورهای کاپیتالیستی آنقدر زیاد نبود که باعث شود فرصتهای تقویت انحصار را از کف دهد.
- ادامه دارد...
📚 | آشفتگی برنامهریزیشده، لودویگ فون میزس، ۱۹۴۷
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #بازار_آزاد
#آزادی_اقتصادی #مداخلهگرایی
#کاپیتالیسم #لسهفر #سرمایهداری
➣ @Notes_On_Liberty
«چرا اینطور غافل و معطّل نشستهاید و چرا از حالت ترقّی سایر ملل اندیشه نمیکنید، همسایهی شما وحشیان کوهستان را داخل دایرهی مدنیت کرده و هنوز شما منکر ترقّیّات فرنگستان هستید. در کوچکترین بلدهای مجاور شما، مریضخانهها و معلمخانههایی منتظم برای ذکور و اناث بنا کردهاند. و هنوز در معظمترین شهر شما یک مریضخانه و یک معلمخانه نیست. کوچههای دهات همجوار شما تنظیم و توسیع و تطهیر یافته، ولی در شهرهای بزرگ شما به سبب تنگی و اعوجاج و کثافت و سوراخهای بینهایت که در کوچههاست، عبور نامقدور گردیده. در همجواری شما راهآهن میسازند و هنوز شما به راه عراده نپرداختهاید. در همسایگی شما، جمیع کارها و امورات اهالی در محکمههای منتظمه از روی قانون بر وفق حقانیت فیصل مییابد؛ در دیوانخانههای شما هنوز یک کتاب قانون نیست که حکام عرف تکلیف خود را از روی آن بدانند.»
❈ میرزا یوسف خان مستشارالدوله، رساله یک کلمه
➣ @Notes_On_Liberty
❈ میرزا یوسف خان مستشارالدوله، رساله یک کلمه
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | کار به جایی رسید که اگر درمانی برای این درد مزمن پیدا نشود، به «انقراض و اضمحلال کلّی» منجر شود و از «دین و دولت اثری» نمانَد...
➣ @Notes_On_Liberty
❃ آخوند خراسانی، در تاریخ شوال ۱۳۲۶، طی «لایحهی دولتخواهانهی مختصری» دیدگاه خود را بار دیگر با تأکیدی بر وضعی که در سالهای پیش از پیروزی جنبش مشروطهخواهی در «ممالک محروسه» ایجاد و موجبات «تنزل و انحطاط حیات استقلالی دولت و ملّت» ایران را فراهم آورده بود، انتشار داد و نوشت که، از سویی، کارگزاران حکومتی، در بیخبری کامل از «حفظ نوامیس دین و دولت»، کاری جز چپاول «هستی دولت و ملّت» و اندوختن آن «در بانکهای خارجه» ندارند. از سوی دیگر، دشمنان بیگانه نیز فرصت بیخبری کارگزاران حکومتی و نابهسامانی داخلی را غنیمت شمرده و با انواع حیلهها دامنهی سلطهی خود را بر کشور گستردهاند.
❃ اینان «تمام ثروت و نفوذ مملکت را ربودند، تجارت و صناعت داخله را به کلّی باطل و همه را به خود محتاج و زیر بار قرض خود غرق و عامل خود نمودند» و کار به جایی رسید که اگر درمانی برای این درد مزمن پیدا نشود، به «انقراض و اضمحلال کلّی» منجر شود و از «دین و دولت اثری» نماند. نویسندهی لایحه بر پایهی این مقدمات اصلاحاتی را پیشنهاد میکند که میتوان به قرار زیر خلاصه کرد:
❃ نخست اینکه در به کار گماشتن کارگزاران حکومتی باید به «آحاد مأمورین خارجه» اقتداء کرد که «اعلی درجهی کفایت و درایت و امانت» از آنان مشهود است و معاش خود را زمانی مشروع میدانند که خدمتی از آنان سر زده باشد.
کارگزاران ایرانی نیز که «به مصالح نوعیه» گماشته میشوند، باید از این وضع تقلید کنند یا دستکم در این راه باشند تا شاید، به نیروی تربیت، حال آنان اصلاح شود.
❃ دیگر اینکه اتحادی میان دولت و ملّت ایجاد شود، به گونهای که، «از روی حقیقت»، ملّت شاه را به منزلهی پدر خود تلقّی کند و شاه نیز تأمین مصالح عمومی کشور و مردم را وظیفهی خود بداند. وانگهی، «واردات دولت، که تمام مصرفش شرعاً و عقلاً اصلاحات مُلکیه و مصالح عمومیه و تهیهی استعدادات حربیه و ترتیب عساکر و قشون داخله و سرحدیه» است، باید «کاملاً از حیف و میل و مصرف در مشتهیات شخصیه مصون» بماند تا ملّت هم این معنی را به درستی بداند و چنانکه به دریافت مالیات جدیدی نیاز افتد، «بدون هیچ شائبهِی اکراه» حاضر به پرداخت آن باشد.
❃ نکتهی مهم دیگر اینکه دولت باید اسباب تولید و ترویج کالاهای داخلی را فراهم آورد و مدرسههای جدید برای تربیت نیروی کارآزمودهای که صنعت جدید به آن نیاز دارد، تأسیس کند. به گفتهی نویسندهی لایحه، امروزه، «تعلّم این علوم و صنایع... واجب کفایی» و حفظ «بیضهی اسلام» منوط به آن است.
📚 | جواد طباطبایی، تأملی درباره ایران، جلد دوم نظریهی حکومت قانون در ایران، بخش دوم مبانی نظریهی مشروطه خواهی، تهران، مینوی خرد، ۱۳٩۲، صص ۵۷۴ و ۵۷۵
#ایران #مشروطه #حکومت_قانون
#آزادی #استبداد #انقلاب_مشروطه
#قانون_اساسی #آزادی_فردی #مالیات
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ آخوند خراسانی، در تاریخ شوال ۱۳۲۶، طی «لایحهی دولتخواهانهی مختصری» دیدگاه خود را بار دیگر با تأکیدی بر وضعی که در سالهای پیش از پیروزی جنبش مشروطهخواهی در «ممالک محروسه» ایجاد و موجبات «تنزل و انحطاط حیات استقلالی دولت و ملّت» ایران را فراهم آورده بود، انتشار داد و نوشت که، از سویی، کارگزاران حکومتی، در بیخبری کامل از «حفظ نوامیس دین و دولت»، کاری جز چپاول «هستی دولت و ملّت» و اندوختن آن «در بانکهای خارجه» ندارند. از سوی دیگر، دشمنان بیگانه نیز فرصت بیخبری کارگزاران حکومتی و نابهسامانی داخلی را غنیمت شمرده و با انواع حیلهها دامنهی سلطهی خود را بر کشور گستردهاند.
❃ اینان «تمام ثروت و نفوذ مملکت را ربودند، تجارت و صناعت داخله را به کلّی باطل و همه را به خود محتاج و زیر بار قرض خود غرق و عامل خود نمودند» و کار به جایی رسید که اگر درمانی برای این درد مزمن پیدا نشود، به «انقراض و اضمحلال کلّی» منجر شود و از «دین و دولت اثری» نماند. نویسندهی لایحه بر پایهی این مقدمات اصلاحاتی را پیشنهاد میکند که میتوان به قرار زیر خلاصه کرد:
❃ نخست اینکه در به کار گماشتن کارگزاران حکومتی باید به «آحاد مأمورین خارجه» اقتداء کرد که «اعلی درجهی کفایت و درایت و امانت» از آنان مشهود است و معاش خود را زمانی مشروع میدانند که خدمتی از آنان سر زده باشد.
کارگزاران ایرانی نیز که «به مصالح نوعیه» گماشته میشوند، باید از این وضع تقلید کنند یا دستکم در این راه باشند تا شاید، به نیروی تربیت، حال آنان اصلاح شود.
❃ دیگر اینکه اتحادی میان دولت و ملّت ایجاد شود، به گونهای که، «از روی حقیقت»، ملّت شاه را به منزلهی پدر خود تلقّی کند و شاه نیز تأمین مصالح عمومی کشور و مردم را وظیفهی خود بداند. وانگهی، «واردات دولت، که تمام مصرفش شرعاً و عقلاً اصلاحات مُلکیه و مصالح عمومیه و تهیهی استعدادات حربیه و ترتیب عساکر و قشون داخله و سرحدیه» است، باید «کاملاً از حیف و میل و مصرف در مشتهیات شخصیه مصون» بماند تا ملّت هم این معنی را به درستی بداند و چنانکه به دریافت مالیات جدیدی نیاز افتد، «بدون هیچ شائبهِی اکراه» حاضر به پرداخت آن باشد.
❃ نکتهی مهم دیگر اینکه دولت باید اسباب تولید و ترویج کالاهای داخلی را فراهم آورد و مدرسههای جدید برای تربیت نیروی کارآزمودهای که صنعت جدید به آن نیاز دارد، تأسیس کند. به گفتهی نویسندهی لایحه، امروزه، «تعلّم این علوم و صنایع... واجب کفایی» و حفظ «بیضهی اسلام» منوط به آن است.
📚 | جواد طباطبایی، تأملی درباره ایران، جلد دوم نظریهی حکومت قانون در ایران، بخش دوم مبانی نظریهی مشروطه خواهی، تهران، مینوی خرد، ۱۳٩۲، صص ۵۷۴ و ۵۷۵
#ایران #مشروطه #حکومت_قانون
#آزادی #استبداد #انقلاب_مشروطه
#قانون_اساسی #آزادی_فردی #مالیات
➣ @Notes_On_Liberty
📃 پروژههای عمومی یعنی مالیات (۱) | ✍🏻 هنری هازلیت
➣ @Notes_On_Liberty
❃ امروزه در دنیا هیچ عقیدهای پایدارتر و اثرگذارتر از باور به مخارج دولتی وجود ندارد. همهجا مخارج دولت در مقام نوشدارویی برای یکایک بیماریهای اقتصادی ما حضور پیدا میکند. آیا صنعت خصوصی تا اندازهای راکد و بیرونق است؟ میتوان آن را بهکلّی با مخارج دولتی به راه انداخت. بیکاری وجود دارد؟ این به وضوح به خاطر «قدرت خرید خصوصی ناکافی» است. علاج آن هم به همین اندازه آشکار است. تمام آن چه نیاز داریم، این است که دولت به اندازه کافی خرج کند تا این «نقص» جبران شود.
❃ آثار بیشماری بر این پندار غلط استوارند و همانطور که غالباً در نظراتی از این دست مشاهده میکنیم، این اشتباه به بخشی از شبکه پیچیدهای از توهماتی بدل شده که متقابلاً یکدیگر را تایید میکنند. در اینجا مجال کندوکاو در کل این شبکه را نداریم و از اینرو در بخشهای بعد به شاخههای دیگری از آن بازخواهیم گشت، اما میتوانیم تنه اصلی این شبکه و خطای مادری که این اولاد را زاییده است، وارسی کنیم.
❃ گذشته از هدایای رایگان طبیعت، باید برای هر آنچه بهدست میآوریم، به نوعی هزینهای بپردازیم. دنیا پر از بهاصطلاح اقتصاددانانی است که ذهن آنها نیز به نوبه خود مملو از نقشههایی برای به دست آوردن چیزی است، بیآنکه در مقابل، هزینهای پرداخت شود.
❃ آنها میگویند دولت میتواند خرج کند و باز هم خرج کند، بدون آنکه اصلاً مالیاتی بستاند، یعنی میتواند مدام بدهی به بار آورد، بیآنکه هیچگاه حق حساب آن را پس دهد. بعداً به این گونه نظرات خارقالعاده و استثنایی بازخواهیم گشت. همین جا تاسف خود را از این که باید خشکاندیش باشیم، ابزار میکنم و میگویم که چنین رویاهای لطیفی در گذشته همواره در اثر ورشکستگی ملّی یا تورمی وحشی، آش و لاش شدهاند. باید رک و پوستکنده بگوییم که هزینه تمام مخارج دولتی، دست آخر باید از مالیاتها پرداخت شود و خود تورم تنها یک شکل از مالیاتستانی و مخصوصاً شکلی بسیار درنده از آن است.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ امروزه در دنیا هیچ عقیدهای پایدارتر و اثرگذارتر از باور به مخارج دولتی وجود ندارد. همهجا مخارج دولت در مقام نوشدارویی برای یکایک بیماریهای اقتصادی ما حضور پیدا میکند. آیا صنعت خصوصی تا اندازهای راکد و بیرونق است؟ میتوان آن را بهکلّی با مخارج دولتی به راه انداخت. بیکاری وجود دارد؟ این به وضوح به خاطر «قدرت خرید خصوصی ناکافی» است. علاج آن هم به همین اندازه آشکار است. تمام آن چه نیاز داریم، این است که دولت به اندازه کافی خرج کند تا این «نقص» جبران شود.
❃ آثار بیشماری بر این پندار غلط استوارند و همانطور که غالباً در نظراتی از این دست مشاهده میکنیم، این اشتباه به بخشی از شبکه پیچیدهای از توهماتی بدل شده که متقابلاً یکدیگر را تایید میکنند. در اینجا مجال کندوکاو در کل این شبکه را نداریم و از اینرو در بخشهای بعد به شاخههای دیگری از آن بازخواهیم گشت، اما میتوانیم تنه اصلی این شبکه و خطای مادری که این اولاد را زاییده است، وارسی کنیم.
❃ گذشته از هدایای رایگان طبیعت، باید برای هر آنچه بهدست میآوریم، به نوعی هزینهای بپردازیم. دنیا پر از بهاصطلاح اقتصاددانانی است که ذهن آنها نیز به نوبه خود مملو از نقشههایی برای به دست آوردن چیزی است، بیآنکه در مقابل، هزینهای پرداخت شود.
❃ آنها میگویند دولت میتواند خرج کند و باز هم خرج کند، بدون آنکه اصلاً مالیاتی بستاند، یعنی میتواند مدام بدهی به بار آورد، بیآنکه هیچگاه حق حساب آن را پس دهد. بعداً به این گونه نظرات خارقالعاده و استثنایی بازخواهیم گشت. همین جا تاسف خود را از این که باید خشکاندیش باشیم، ابزار میکنم و میگویم که چنین رویاهای لطیفی در گذشته همواره در اثر ورشکستگی ملّی یا تورمی وحشی، آش و لاش شدهاند. باید رک و پوستکنده بگوییم که هزینه تمام مخارج دولتی، دست آخر باید از مالیاتها پرداخت شود و خود تورم تنها یک شکل از مالیاتستانی و مخصوصاً شکلی بسیار درنده از آن است.
➣ @Notes_On_Liberty