On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.9K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
📃 برآمدن دموکراسی! | ✍🏻 هانس هرمان هوپ

➣ @Notes_On_Liberty

❃ همان‌گونه که نظریه اقتصادی می‌توانست پیش‌بینی کند، گذار از سلطنت به دموکراسی با ماهیتِ هر نفر یک رای، نوعی جانشین کردن مردم به‌جای شاه بود و این موضوع را خراب‌تر کرد، چراکه هزینه‌ی تامین عدالت به‌صورتی نجومی بالا رفت و کیفیت قوانین نیز از بین رفت و سیستم مالكیت خصوصی جایش را به مالکیت عمومی، یعنی دولتی داد و غم‌نامه منابع مشترک این‌گونه ایجاد شد.

❃ حال نه صرفاً شاه، بلکه همه (هرکسی) حق تعدی به دارایی و اموال خصوصی دیگران را داشت. پیامدهای استثمار دولتی، یعنی مالیات، عبارت بود از: از بین‌رفتن قانون و عدالت به‌مثابه یک شاکله جهانی از اصول ثابت و تغییرناپذیر و جایگزین شدن آن با قوانین مصوب و بدعتی که موجب افزایش نرخ اجتماعی ترجیح زمانی شد(افزایش جهت‌گیری اکنونی به جای آینده‌نگرانه)

❃ یک شاه، مالک قلمرو تحت حاکمیت‌اش بود و همچون میراثی به‌جای مانده از خودش برای فرزندانش با مایملک‌اش رفتار می‌کرد و تلاش داشت ارزش آن را حفظ کند. ولی نگهبانان دموکراتیک که جانشین شاهان شدند، به‌صورت موقت بر این پست تکیه می‌زدند. از این روی، سعی داشتند بیشترین درآمد و عایدات را از محل تحت کنترل‌شان داشته باشند و منابع را هدر دهند. برای مثال، در سال‌های سلطنت پیش از جنگ جهانی اول، هزینه‌های حکومت هرگز به پنج درصد نرخ تولید ناخالص ملّی نمی‌رسید، ولی بعد از این تاریخ این میزان، اکنون به بیش از ۵۰ درصد رسیده است و میزان نیروهایِ در استخدام دولت نیز در حدود سه درصد از کل نیروهای مشغول به کار را داشت و بعد از آن این میزان به بیش از ۱۵ تا ۲۰ درصد رسید.

❃ از شاخصه‌های دوران سلطنت، استفاده از طلا به‌عنوان پول بود که همواره ارزش آن رو به فزونی داشت، ولی از مشخصات دولت دموکراتیک مدرن، وجود پول کاغذی بدون پشتوانه است که همواره قدرت و ارزشش را از دست می‌دهد.

❃ شاهان، اگرچه بدهی بالا می‌آوردند، ولی در زمان صلح بار بدهی‌های خود را سبک می‌کردند. اما دولت دموکراتیک مدرن، چه در حال جنگ و چه در حال صلح، همواره بدهی‌هایش به‌صورت چشمگیری بالا رفته است. نرخ واقعی بهره در دوران سلطنت به‌تدریج به چیزی حدود دو و نیم درصد سقوط کرد و حال نرخ واقعی (نرخ اسمی تنظیم‌شده برای تورم) معادل پنج درصد است. تا اواخر قرن نوزدهم، هیچ قانون آن به تصویب نرسید ولی حال تنها در یک سال ده‌ها هزار قانون و اصلاحیه تصویب می‌شود. علی‌رغم افزایش درآمد، نرخ پس‌انداز در حال کاهش و شاخصه‌های خانواده درحال فروپاشی و میزان جرم و جنایت درحال بالا رفتن است.

#پادشاهی #دولت #دموکراسی
➣ @Notes_On_Liberty
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔴 در به‌روزرسانی جدید تلگرام، گزینه‌ای با عنوان «Phone Number» اضافه شده، پس از به‌روزرسانی، برای حفظ امنیت، توجه داشته باشید که در حالت Every Body نباشد.

#پست_موقت
📃 اعتمادبه‌نفس کاذب اصلاح‌طلبی! (۱) | ✍🏻 مصطفی نصیری

➣ @Notes_On_Liberty

همانطورکه در نقدی بر سخنان شخصی به‌نام محمدحسین غیاثی متذکر شدم، انتقاد دکتر طباطبایی از آقای خاتمی درباره‌ی فدرالیسم، به‌مثابه فرصت نابی برای کاندیداهای احتمالی انتخابات آتی مجلس خواهد بود تا از طریق به‌هم‌بافتن مشتی رطب و یابس، تلاش کنند تا حمایت رئیس جبهه اصلاحات را برای انتخابات آتی به‌دست بیاورند.

❃ علاوه‌بر نوشته‌ی کم‌مایه آقای علوی‌تبار که سعی کرده بود برای توجیه موضع آقای خاتمی، از فدرالیسم نقبی به حقوق شهروندی بزند تا شاید حجتی بر درستی نظر ایشان اقامه کرده باشد، نوشته‌ای به‌غایت بی‌مایه‌تر از آن، از جلال جلالی‌زاده نماینده سابق کامیاران در مجلس شورای اسلامی منتشر شد که مایه تاسف و دریغ فراوان است.

❃ نویسنده در این یادداشت آشفته و مغلوط، موضوعی را به دکتر طباطبایی نسبت داده است که آن موضوع جز سندی قاطع بر بی‌اعتباری صلاحیت علمی نویسنده نیست که استاد دانشگاه تهران می‌باشد. موضوع از این قرار است که جلالی‌زاده با پُزی عالمانه، و ضمن متهم کردن دکتر طباطبایی به خصلت همه‌چیزدانی، و بیان این‌که می‌خواهد «در صحنه داوری... این دو شخصیت علمی» (یعنی طباطبایی ـ خاتمی) ورود کند، ادعا کرده است که دکتر طباطبایی «سال‌هاست از انحطاط اندیشه سخن می‌گوید»!

❃ این ادعا که دکتر طباطبایی «سال‌هاست از انحطاط اندیشه سخن می گوید» به‌خوبی نشان می‌دهد که مدعی، هیچ‌یک از آثار دکتر طباطبایی را نخوانده و داوری او، به‌چیزی جز اعتمادبه‌نفس کاذب گوینده متکی نیست که خصلت عام همه فعالین سیاسی است.

❃ حکماً همه کسانی که با نوشته‌های دکتر طباطبایی آشنایی اجمالی و مقدماتی دارند به‌خوبی می‌دانند که استاد هرگز از موضوعی مانند «انحطاط اندیشه» سخنی نگفته و چنین ترکیبی را مطلقاً در هیچ‌یک از مکتوبات و سخنرانی‌ها به‌کار نبرده است. لازم به توضیح نیست که در فرهنگ اصطلاحات دکتر طباطبایی، مقام اندیشه همواره متصف به مفهوم «زوال» است. به سخن بهتر دکتر طباطبایی همواره از «زوال اندیشه» و نتیجه‌ی محتوم آن یعنی پدیداری شرایط «انحطاط ایران» سخن گفته است که دومی خود را در وضعیت‌های اجتماعی مانند بیکاری، تهی‌شدن دانشگاه‌ها از تولید فکر و... نشان می‌دهد. قبل از ادامه سخن، باید از ساده‌سازی مفهوم زوال اندیشه و انحطاط ایران، تا سطحی که شاید امثال جلال جلالی‌زاده آن را درک کنند، عذرخواهی می‌کنم.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 اعتمادبه‌نفس کاذب اصلاح‌طلبی! (۲) | ✍🏻 مصطفی نصیری

➣ @Notes_On_Liberty

❃ بی‌مایگی نوشته جلال جلالی‌زاده آن‌جا به اوج می‌رسد که مشکلات «حاشیه‌نشینان و مرزنشینان» را به حساب فقدان فدرالیسم گذاشته و آن را به آقای دکتر طباطبایی (حسب‌الادعا ساکن دایرةالمعارف دولتی) یادآوری می‌کند. در این میان آن‌که از مسؤلیت بری می‌باشد، امثال خود او هستند که به‌قدر مستوفی در کرسی قدرت بوده و از منافع آن منتفع شده‌اند. او اصلاً به روی مبارک نمی‌آورد که مشکلات امروزی «حاشیه‌نشینان و مرزنشینان» تنها و تنها نتیجه عملکرد آن‌ها در ایام مسولیت و مشاورت است، و امروز امثال جلالی‌زاده‌ها هستند که می‌بایست پاسخگوی مصائب حاشیه‌نشینان و مرزنشینان باشند، نه فیلسوف اخراجی از «مرکز دایره‌المعارف دولتی» که در پرتو «افسادات»ی که اشاره شد، سند آن دیگر به‌نام دولت نیست.

❃ امروز اگر میان مرکز و حاشیه فاصله‌ای ایجاد شده است، جلالی‌زاده مرکزنشین باید در حد "بضاعت مزجات" خود پاسخگو باشد که با رای آنان تجارت کرده است، نه فدرالیسم معدوم.

❃ جلال جلالی‌زاده باید بداند که در خلال این همه سال اگر در حوزه «نظریات و دیدگاه‌ها» چیزی «آفتابی» نشده[هکذا فی‌الاصل]، به‌خاطر همان «تصلب» و «زوال اندیشه»ای است که دامن‌گیر "خاتمیان" و غیرخاتمیان نظام شده، نه به‌زعم غلط وی «حسادت مدعیان فکر و نظر» یا «طباطباییان» که چند روزی بیش از تلنگر آن‌ها نمی‌گذرد.

❃ اگر نظام‌های جهان سومی به قول جلالی‌زاده به توتالیتر و... می‌انجامند، دقیقاً به‌خاطر نظام‌یاران مستبدی مثل جلالی‌زاده‌هاست. او چنان نظام جمهوری اسلامی را متهم می‌کند که گویی نمی‌داند، نظام جمهوری اسلامی عبارت از اصلاح‌طلبان و اصولگراهای این نظام هستند که مقالید امور را به تناوب در دست داشته و دارند. اگر اینگونه است که از نظر جلالی زاده ها، ریاست جمهوری روحانی نتیجه "تَکرار" خاتمی است، پس حضرات همچنان درون نظام و پاسخگوی وضعیت فعلی مرزنشینان هستند. من تعمداً اسم جلال جلالی‌زاده را تکرار می‌کنم تا شهدی بر کام اعتمادبه‌نفس کاذب ایشان چکانده باشم.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 اعتمادبه‌نفس کاذب اصلاح‌طلبی! (۳) | ✍🏻 مصطفی نصیری

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اگر مناقشه بر سر این‌که فدرالیسم چیست و آیا می‌تواند الگوی مناسبی برای ایران باشد یا نه، را به دکتر طباطبایی بسپاریم، این نکته را باید «خاتمیان» در نظر بگیرند که اجرای الگوی فدرالیسم فرع بر فهمی دقیق از فدرالیسم در خاستگاه خود و سپس اجتهادی در مبانی آن از موضعی در شرایط تاریخی ایران است، و در میان اصلاح‌طلبانی که تاکنون به دفاع از موضع رئیس خود برخاسته‌اند، هیچ‌کدام جمله‌ای نگفته است که نشانی از آشنایی آنان با مفهوم فدرالیسم باشد.

❃ برای این‌که خواننده محترم گمان نکند که آشفته‌گویی جلال جلالی‌زاده تنها در خط پایانی نوشته او اوجی گرفته است، عبارت آغازین نوشته او را می‌آورم تا نشان بدهم که مطلب با آشفتگی شروع شده و با آن پایان یافته است. او در جمله اول نوشته است:
«شاید ورود به عرصه مصاف اندیشه‌ورزان برای کسی که از بضاعت مزجاة علمی برخوردار نیست، به‌عنوان داور، طرفدار و یا میانجی شایسته نباشد»!

❃ می‌دانیم که اصطلاح «بضاعت مزجات» (البته با تای مبسوط و نه تای گرد) به‌معنی توان اندک و ناچیز است که در مقام شکسته‌نفسی علمی گفته می‌شود. حال جمله وی را با آوردن «توان ناچیز» به‌جای «بضاعت مزجات» بازنویسی می‌کنیم:
«شاید ورود به عرصه مصاف اندیشه‌ورزان برای کسی که از توان ناچیز علمی برخوردار نیست، به‌عنوان داور، طرفدار و یا میانجی شایسته نباشد»

❃ شکی نیست که این استاد دانشگاه تهران می‌خواسته شکسته‌نفسی علمی بکند و بگوید که ورود در عرصه اندیشه برای کسی مثل من که از «بضاعت مزجات برخوردار است» شایسته نمی‌باشد، اما نفس خودخواه و مدعی او ناخواسته فعل «است» را به «نیست» تبدیل کرده است. چه‌بسا این عبارت «قلنبه» را جایی شنیده و بدون درک معنای آن (که تبدیل تای مبسوط به تای گرد گواه آن است) به‌کار برده، با این گمان که بضاعت مزجات شاید به‌معنی توانمندی علمی است.

#ایران #ایران‌زمین #تجزیه‌طلبی
#اصلاح‌طلبی_اصول‌گرایانه
#اعتمادبه‌نفس_کاذب_اصلاح‌طلبی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 تجاوزگری روس‌ها! (۴) | ✍🏻 لودویگ فون میزس ➣ @Notes_On_Liberty ❃ استالین همه تلاش‌اش را صرف سازمان‌دهی به ارتشی منظم، با اندازه‌ای که دنیا هیچ گاه پیش از آن ندیده بود، کرد، اما او از لنین و تروتسکی موفق‌تر نبود. نازی‌ها به‌راحتی بر ارتش او چیره شدند و مهم‌ترین…
📃 تجاوزگری روس‌ها! (۵) | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اما غنایم پیروزی تنها از آنِ روسیه می‌شود. درحالی‌که دیگر اعضای نیرو‌های متفقین به دنبال کشور‌گشایی نیستند، روس‌ها فعالیت‌های زیادی را در این راستا انجام می‌دهند. سه جمهوری حوزه بالتیک، بسارابیا، یکی از استان‌های چکسلواکی، بخشی از فنلاند، بخش بزرگی از لهستان و سر‌زمین‌های بزرگی را در شرق دور به خود ملحق کرده‌اند. دیگر مناطق لهستان، رومانی، مجارستان، یوگسلاوی، بلغارستان، کره و چین را نیز به‌عنوان حوزه نفوذ انحصاری خود مطالبه می‌کنند. به‌دنبال برپایی دولت‌هایی «دوست» یا به بیان دیگر دولت‌هایی دست‌نشانده در این کشور‌ها هستند، اما اگر به خاطر مخالفت و رویا‌رویی آمریکا و انگلستان نبود، امروز در کل اروپای قاره‌ای، آسیا و شمال آفریقا حکومت می‌کردند. تنها پادگان‌ها و نظامیان آمریکایی و انگلیسی در آلمان، راه سواحل اقیانوس اطلس را به روی روس‌ها می‌بندند.

❃ امروز نیز همانند دوره بعد از جنگ جهانی اول، خطر واقعی برای غرب، قدرت نظامی روسیه نیست. بریتانیا به‌راحتی می‌تواند حمله روس‌ها را دفع کند و جنگ با آمریکا برای روس‌ها دیوانگی محض خواهد بود. نه ارتش روسیه که ایدئولوژی‌های کمونیستی غرب را تهدید می‌کند. روس‌ها این را خیلی خوب می‌دانند و به جای تکیه بر ارتش خود، روی هوا‌داران خارجی‌شان حساب باز می‌کنند. می‌خواهند که دموکراسی‌ها را از درون سر‌نگون کنند و نه از بیرون.

❃ سلاح اصلی روس‌ها دسیسه‌های ستون پنجم‌شان به نفع آن‌ها است. این‌ها لشکریان زبده و ماهر بلشویسم هستند. نویسندگان و سیاستمداران کمونیست، چه درون و چه بیرون روسیه، سیاست‌های تجاوز‌گرانه این کشور را تنها دفاع آن از خود می‌خوانند. می‌گویند که این روسیه نیست که برای تهاجم به دیگران برنامه‌ریزی می‌کند، بلکه برعکس، دموکراسی‌های رو‌به‌زوال کاپیتالیستی چنین کاری می‌کنند؛ روسیه تنها به دنبال دفاع از استقلال خود است.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 تجاوزگری روس‌ها! (۶) | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

❃ این شیوه‌ای قدیمی و آزمایش‌شده برای توجیه ستیزه‌جویی است. لویی چهاردهم، ناپلئون اول، ویلهلم دوم و هیتلر صلح‌دوست‌ترین افراد در میان همه‌ی انسان‌ها بودند. حمله به کشور‌های دیگر را تنها برای دفاع از خود انجام می‌دادند. روسیه به همان اندازه از سوی استونی یا لتونی تهدید می‌شد که آلمان از سوی لوکزامبورگ یا دانمارک.

❃ یکی از پیامد‌های طبیعی این افسانه دفاع از خود، داستان «کمر‌بند بهداشتی»(۲) است. ادعا می‌شود که استقلال سیاسی کشور‌های کوچک همسایه روسیه، یک راهکار موقتی کاپیتالیستی است که برای پیشگیری از آلودگی دموکراسی‌های اروپا به میکروب کمونیسم طراحی شده.

❃ به این ترتیب نتیجه می‌گیرند که این کشور‌های کوچک حق استقلال خود را به‌عنوان غرامت از دست داده‌اند، چه این که حق مسلم روسیه است که خواستار حکومت دولت‌های «دوست» یه به زبان دیگر، کاملاً کمونیستی بر همسایگان و نیز همسایگانِ همسایگانش باشد. اگر همه قدرت‌های بزرگ چنین ادعایی داشتند، چه بر سر دنیا می‌آمد؟

(۲- کمربند بهداشتی یا cordon sanitaire، این عبارت فرانسوی در اصل به مانعی اشاره دارد که برای پیشگیری از گسترش بیماری به‌کار می‌رود، اما در زبان انگلیسی غالباً به معنایی استعاری به‌کار گرفته شده و به تلاش برای جلو‌گیری از گسترش ایدئولوژی‌هایی که نا‌مطلوب یا خطر‌ناک انگاشته می‌شوند، اشاره دارد.)

- ادامه دارد...

#تجاوزگری_روس‌ها #دژخیمان_کمونیست
#کمونیسم #سوسیالیسم_ویرانگر #لنین
➣ @Notes_On_Liberty
👏1
📃 | تباهی‌های نظام حکومتی ایران و عاملان آن در عصر ناصری!

➣ @Notes_On_Liberty

❃‍ میرزا محمدخان در رساله مجدیه سیاهه‌ای از مراتب تباهی‌های نظام حکومتی ایران و عاملان آن ترتیب داده و اشاره‌هایی به مسئولیت‌های هر یک از آنان آورده است. از شاه و مستوفی‌الممالک که بگذریم، برخی از شریعتمداران نیز در صدر سیاهه‌ی مجدالملک قرار دارند و او بر آن است که اینان، به‌عنوان نایبان امام و پاسداران شریعت، در زمانی‌که نیاز مبرمی به راهنمایی و ارشاد آنان وجود داشت از وظیفه‌ی خود طفره می‌رفتند.

❃ میرزا محمدخان که دریافتی خردگرای و مدنی از دیانت داشت، عالمان دین را راهیان «طریقت انبیا» برای «پاسداری ملّت غراء» می‌دانست. به نظر او در عصر ناصری تباهی اخلاق بزرگان و نابه‌سامانی‌های کشور به درجه‌ای رسیده بود که هیچ گروهی را پروای مصالح ملّی نبود.

❃ او که بالا گرفتن نفاق در میان برخی از علما و غرق شدن آنان در نفسانیات را از آفت‌های بزرگ این فرقه می‌داند، آنان را به سه گروه تقسیم می‌کند. نخستین گروه از علما اهل مال و منال‌اند و یگانه فعالیت علمی آنان جعل حیله شرعی برای معاملات است... می‌نویسد: «... اگر مظلومی به مطاعیت و مرجعیت ایشان ملتجی شود و چاره فوری بخواهد چون ثمرات وجود خویش را در غایت خفا می‌بینند، لاجرم متظلم را به ظهور حضرت صاحب، تسلیت می‌دهند.».

❃ دومین گروه که قشر سنّتی و بی‌خبر از دگرگونی‌های دنیا و بی‌توجه به آن بودند در مخالفت با افراط در دنیاداری گروه نخست اهل تفریط بودند. این گروه که پیش از این، از بیم آن‌که مبادا آگاهی مردم از حقوق خود موجب فتنه و انتقاد از خودکامگی نظام، علّتی برای «سست‌شدن عنان» آنان شود، در همه امور احتیاط پیشه کرده بودند، با آشکار شدن برخی بدعت‌های دینی و پی‌آمدهای اجتماعی آن‌ها، که در زمان ناصرالدین شاه موجب تضعیف اقتدار حکومت مرکزی شد، از سر فتنه‌جویی به تحریک عوام می‌پرداختند و به بی‌نظمی در کشور و نفاق در میان مردم دامن می‌زدند.

❃ سومین گروه از اهل دیانت، به‌نظر مجدالملک غرق در جسمانیت است و جسمانیت را جانشین علم و روحانیت کرده است. هر یک از آنان بی‌آنکه اجازه‌ای از علمای بزرگ داشته باشند محراب و منبری به انحصار خود درآورده و با مداخله‌های خود در رتق‌وفتق امور مدنی به دولتی در درون دولت تبدیل شده‌اند. اهل دنیا و مریدبازانی هستند که مصالح دیانت را قربانی منافع مریدان می‌کنند. این گروه که بر جسم و جان مریدان چیره‌اند، در مقایسه با دو گروه دیگر از نفوذ بیشتری برخوردارند و از این‌رو نقش آنان در حیات اجتماعی نیز مضرتر است زیرا اینان نه تنها در امور مدنی احکامی صادر می‌کنند، بلکه با حمایت اوباش همراه خود آن‌ها را اجرا نیز می‌کنند.

📚 | جواد طباطبایی، تأملی درباره‌ی ایران جلد دوم، نظریه‌ی حکومت قانون در ایران بخش نخست، مکتب تبریز و مبانی تجددخواهی، تهران، مینوی خرد، ۱۳٩۲، تلخیص از صص ۴۴۶، ۴۴۷، ۴۴۸، ۴۴۹

#ایران #مشروطه #حکومت_قانون
#عصر_آزادی #آزادی_فردی #قانون
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 | زمانه و زمینه اِبْنِ مُقَفَّع و ماکیاولی (۲۲) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ فصل پانزدهم شهریارْ یکی از برجسته‌ترین فصل‌های این کتاب است که ماکیاوللی این آموزه را به شهریاران توضیح داده است. او به شهریاران می‌گوید؛ این‌که خوب یا بد باشید مهم نیست، بلکه مهم این…
📃 | زمانه و زمینه اِبْنِ مُقَفَّع و ماکیاولی (۲۳)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اما ابن‌مقفع، او نیز از طریق منابع ایرانشهری، تصوری از «شاه آرمانی» ایرانی داشت که در این تصور، شاه اسوه‌ی فضایل اخلاقی، به‌ویژه عدالت بود. ورود ابن‌مقفع در کار دیوانی، علاوه‌بر بنیادگذاری سبک نوشتاری که به آن اشارت رفت، فرصت تأمل درباره‌ی و ماهیت قدرت را برای او مهیا ساخت. درواقع می‌توان ماکیاوللی و ابن‌مقفع را کسانی دانست که با ره جستن به پشت پرده‌ی سیاست، آن‌جاکه از انظار مردم مخفی است، نشان دادند که در پشت این پرده، اصول اخلاقی غایبِ بزرگ است. درواقع آنان، «ریپورتر» پشت پرده سیاست هستند و ازین حیث البته خائن به سیاست قدیم هستند.

❃ ابن‌مقفع نیز با نزدیکی به پشت پرده قدرت، همانند ماکیاوللی به تناقضات درون قدرن رهنمون شد، هرچند صورت‌بندی او از تناقضات درون قدرت با ماکیاوللی متفاوت بود، البته شرایط تاریخی دو نفر نیز چنین تفاوتی را ایجاب می‌کند.

❃ اولین، و چه‌بسا مهمترین تناقضی که ابن‌مقفع در این تأمّلْ به آن دست یافت، این بود که «واقعیت» قدرت آن‌گونه که در منابع ایرانشهری، و از فاصله دور آموخته بود، با آنچه که در پستوی «امارت»های عربی می‌دید، چه در اِعمال مستقیم قدرت، و چه در مناسبات آن‌ها با خلیفه فاقد آن بعُد اخلاقی و معنوی «نورانی» بود که پایه‌های آموخته‌های نظری او درباره‌ی قدرت را تشکیل می‌داد.

❃ اگر فرض را بر این بگذاریم که «رساله فی الصحابه» آخرین نوشته ابن‌مقفع باشد، که فرض معقولی است، در این‌صورت به این نتیجه می‌رسیم که رفتار و تخاطب ابن‌مقفع با خلیفه، با آنچه که وی قبال در نوشته‌هایی مثل ادبین کبیر و صغیر درباره‌ی حاکم گفته است، منطبق نیست، زیرا شاه آرمانیِ موضوعِ سیاستنامه‌هایِ دوره ساسانی، که تصویری از آن در دیگر آثار ابن‌مقفع نیز نگاریده شده است، شاهی با «فرّه» ایزدی و مظاهر همه فضایل اخلاقی و منزه از هرگونه رذیلت است، اما ابن‌مقفع در رساله فی الصحابه به‌راحتی خلیفه را مورد نقد رادیکالی قرار می‌دهد. به‌عبارت دیگر، او رساله فی الصحابه را شاهی با فرّه ایزدی ننوشته است، و این‌جاست که او با سیاست‌نامه‌نویسی مبتنی بر سنّت ساسانی، گسست کامل ایجاد می‌کند.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | زمانه و زمینه اِبْنِ مُقَفَّع و ماکیاولی (۲۴)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ او در فقره‌ای از رساله درباره «خاصگیان» خلیفه می‌نویسد که عمل و کارکرد مقربین دستگاه خلافت، قبل از این، یعنی قبل از منصور عباسی، به‌غایت قبیح «قبیحاً مفرط القُبح»، فاسدکننده‌ی حسَب و ادب و سیاست «مُفسداً للحَسَب و الادب و السیاسه»، داعی و حامی اشرار «داعیاً للاشرار» و طردکننده‌ی افراد نیک «طارداً للاخیار» بود.

❃ در سنّت سیاست‌نامه‌نویسی ساسانی، مقربین شاه آرمانی نیز بهره‌ای از «فرّه» او داشتند. هرچند ابن‌مقفع در خطاب به خلیفه عباسی می‌گوید که وضعیت مقربین دستگاه خلافت، قبل از وی چنین بوده‌است، اما هیچ‌کس، حتی خود خلیفه، شک نداشت که وضعیت مقربین دستگاه وی، استثنایی بر آن گذشتهِ قبل از خودش نیست که ابن‌مقفع آن را توصیف کرده است.

❃ می‌دانیم که ابن‌مقفع قبل از نوشتن رسالهْ، مقرر بود به‌اتفاقِ برخی از وجوه و بزرگان بصره، به ملاقات و دیدار خلیفه برود، ولی وقتی او و بزرگان بصره به دارالحکومه رسیدند، حاجب مخصوص خلیفه از ترتیب‌دادن چنین ملاقاتی امتناع کرد و هیأت با دست خالی به بصره برگشت زیرا محتمل بود که خلیفه با اطلاع از علم و ادب ابن‌مقفع، که قبلاً چیزهایی درباره‌ی او شنیده بود، او را به خدمت بگیرد و بدین‌وسیله جای بر دبیر دارالحکومه تنگ شود. با در نظر گرفتن این رخداد، شکی نخواهیم کرد که توصیف ابن‌مقفع از خاصیگان خلفای پیشین، توصیفی از وضعیت دارالحکومه خود خلیفه عباسی است.

❃ نقد ابن‌مقفع از مقربین خلیفه، آن‌چنان اوجی می‌گیرد که در فقره دیگری از رساله، آن‌ها را بداندیش و معلوم‌الحال «مسخوط الرای و مشهور بالفجور» معرفی کرده است، به‌طوری‌که چنین مقربینی که نه اهل فکر و اندیشه‌اند «لا ینتهی الی ادب ذی نباه» و نه دارای حَسَب و نسَب شناخته‌شده‌ای «و الحسب معروف» هستند، باعث تعجب مردم شده است.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | زمانه و زمینه اِبْنِ مُقَفَّع و ماکیاولی (۲۵)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ از این‌روی است که ابن‌مقفع به خلاف سنّت سیاست‌نامه‌نویسی که توصیف وضعیت ایده‌آل و ستایش از حاکم و عدالت او به‌عنوان نمونه عالی در کانون آن قرار داشت، روش نقادی را در پیش گرفته است که در برخی موارد آهنگ افراط نیز می‌گیرد و شکّی نیست که یکی از دلایل مهم قتل فجیع ابن‌مقفع به دستور خلیفهْ، به مفاد دین رساله، به‌ویژه فقرات مورد بحث برمی‌گردد.

❃ بنابراین اگر رساله فی الصحابه را نتیجه تأملات ابن‌مقفع در ذات و ماهیت قدرت بدانیم، در این‌صورت آن را، همان‌طور که برخی اذعان کرده‌اند، به صورت یک برنامه «اصلاح»، و یا حتی به گفته برخی دیگر، برنامه «انقلاب» خواهیم فهمید که هرچند دستگاه خلافت آن را از ابن‌مقفع نپذیرفت ولی بلافاصله پس از قتل وی، بسیاری از وی پیشنهادهای او به مورد اجراء گذاشته شد. به‌عنوان مثال به فاصله کمی از نوشته شدن رساله فی الصحابه، دستگاه خلاف از ابویوسف خواست تا به‌موجب پیشنهاد ابن‌مقفع، احکام مربوط به جزیه و باج و خراج را احصاء نماید تا به حکام شرع که گاهی دو حاکم در یک محلهْ در مورد یک مساله واحد احکام متناقض می‌دادند، ابلاغ شود.

❃ بی‌گمان رساله فی الصحابه ابن‌مقفع، سیاست‌نامه‌ای کامل است، اما با این‌حال نمی‌توان آن را در استمرار سیاستنامه‌های دوره ساسانی خواند و تفسیر کرد، زیرا او در این رساله، به‌جای توصیف وضعیت آرمانی با مرکزیت شاه فرهمند و ستایش آن، به نقادی وضعیت موجود و ارایه راه‌حل‌های اصلاحی پرداخته است، امری که تا آن زمان سابقه نداشت.

❃ اگر ابن‌مقفع را با نوشتن رساله‌هایی مانند ادب صغیر و ادب کبیر و دیگر آثار تالیفی و ترجمه‌ای، احیاگر سنّت سیاستنامه‌نویسی در جهان اسلامی، چه به‌لحاظ روشی و چه به‌لحاظ مضمونی بدانیم، در این صورت باید اذعان کنیم که همو با نوشتن رساله فی الصحابه، که باید آن را آخرین نوشته‌ او دانست، به گسست کاملی از مبانی رایج در سنّت سیاست‌نامه‌نویسی ایران دست زد است.

❃ به‌سخن دیگر، او به این نکته کاملاً واقف بوده است که سنّت سیاست‌نامه‌نویسی ساسانی عیناً در دوره اسلامی قابل تکرار نخواهد بود. اندرزهای سیاسی ابن‌مقفع در ادبین صغیر و کبیر و یتیمه‌الدهر، بیشتر در راستای توصیف همان وضعیت آرمانی است، اما مطالبی که در رساله فی الصحابه پیش کشیده است، نسبت وثیقی با آثار مذکور نداشته و در ارتباط کامل با زمینه و زمان ایران بعد از اسلام است.

- ادامه دارد...

📚 | مقاله از: مصطفی نصیری

#سیاست #اندیشه_سیاسی #فلسفه
#ماکیاولی #ابن_مقفع #فلسفه_سیاسی
#دولت_ملی #ایرانشهری #ایرانشهر
➣ @Notes_On_Liberty
📃 نظمِ بی‌نیاز از دستور و نظارت (۱) | ✍🏻 ایمون باتلر

➣ @Notes_On_Liberty

❃ جامعه آزاد می‌تواند بدون نياز به یک دولت بزرگ به فعالیت خود ادامه دهد. چنین ادعایی ممکن است تعجب‌آور به‌نظر برسد، اما زندگی مشحون از نمونه‌هایی است كه اين ادعا را تأیید می‌کنند. همان‌طور که اقتصاددان آمریکایی «دانیل بی، کلین» در مقاله معروف خود اشاره کرده است، شما برای درک این موضوع می‌توانيد یک «پیست اسکیت» بزرگ را در نظر بگیرید که در داخل محدوده‌ی آن صدها نفر، از کودکان خردسال گرفته تا پدربزرگ‌ها، به کفش‌های خود اسکیت بسته‌اند و بدون کلاه یا زانوبند ایمنی و حتی بدون کسب مهارت‌های فنیِ اسکیت‌سواری، همگی با سرعت‌های متفاوت به دور پیست‌اسکیت می‌چرخند و تفریح می‌کنند.

❃ شاید تصوّر کنید كه در چنین وضعیتی که این همه آدم غیرحرفه‌ای به کفش خود اسکیت بسته‌اند و بدون تعادل در حرکت‌اند، هر لحظه ممکن است اتفاق بدی رخ دهد و تعداد زیادی از آن‌ها مصدوم شوند. اما واقعیت این است که اسکیت‌سواران، بدون آن‌که نیازی به علائم راهنما و چراغ قرمز و قوانین محدودیت سرعت داشته باشند، به‌سادگی می‌توانند خودشان را در مسیر پیست هدایت کنند و مراقب باشند که با یک‌دیگر برخورد نکنند.

❃ افرادی که در این پیست مشغول اسکیت‌سواری و تفریح هستند نیازی ندارند که یک برنامه‌ریز دولتی یا یک مجموعه انتظامی به آن‌ها بگوید چگونه اسکیت کنند و كجا تندتر يا آهسته‌تر حرکت کنند. همه اين افراد با رعایت اصول اولیه مراقبت شخصی، به‌علاوه‌ی اندکی احترام و مراقبت مشترک نسبت به دیگران، می‌توانند از نفع متقابلِ تفریح اسکیت‌سواری لذّت ببرند و از تصادم با یک‌دیگر احتراز کنند.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 نظمِ بی‌نیاز از دستور و نظارت (۲) | ✍🏻 ایمون باتلر

➣ @Notes_On_Liberty

❃ از این موضوع شگفت‌انگیزتر، زبان انسانی است که از ساختار بسیار پیچیده‌ای برخوردار بوده و منافع عظیمی برای ما دارد، درحالی‌كه هیچ مقام دولتی آگاهانه آن را طراحی نکرده است. گرامر یا قواعد دستوری، که کارکرد زبان را امکان‌پذیر ساخته است، در طی قرن‌ها به شکلی کاملاً طبیعی همراه گونه‌ی انسان فرگشت یافته و به ما امکان داده تا بتوانیم با هم ارتباط برقرار کنیم و همدیگر را درک کنیم.

❃ قواعد دستور زبان بسیار ظریف و پیچیده هستند و برای ما دشوار است که بخواهیم همه‌ی آن‌ها را با ذکر جزئیات بنویسیم، اما به‌سادگی قادریم از این قواعد پیروی کرده و با هم صحبت کنیم. هیچ کمیسیون دولتی در جهان وجود ندارد که بتواند قواعدی به این ظرافت، پیچیدگی، و اثربخشی خلق كند. این قواعد به‌سادگی و بدون هیچ تلاش آگاهانه‌ای، در طی هزاران سال همراه با گونه‌ی انسان رشد کرده و فرگشت یافته‌اند.

❃ بسیاری از بخش‌های جامعه انسانی به شیوه‌ای شبیه زبان کار می‌کنند. ما با پیروی از تعداد اندکی قواعد اولیه که با آن‌ها بزرگ شده‌ایم و تبدیل به بخشی از طبیعت‌مان شده‌اند، بی‌آن‌كه نیازی به مقامات دولتی داشته باشیم تا به ما بگویند چگونه رفتار کنیم، خودمان به شیوه‌ای منظم، قاعده‌مند، و قابل پیش‌بینی عمل می‌کنیم.

❃ با پیروی از همین قواعد ساده است كه انسان‌ها قادرند نظام‌های اجتماعیِ بسیار سودمندی ایجاد کنند. به‌طورمثال، قواعد ساده‌ای که به ما امکان داده‌اند تا به شیوه‌ای مسالمت‌آميز با هم تجارت کنیم، به‌تدریج نظام بین‌المللی اقتصاد بازار را به‌وجود آورده‌اند كه به‌واسطه آن تمام مردم جهان می‌توانند به همکاری و تجارت با هم بپردازند.

#جامعه_آزاد #عصر_آزادی #آزادی_فردی
#اقتصاد_آزاد #بازار_آزاد #آزادی_اقتصادی
➣ @Notes_On_Liberty
«در جامعه‌ای که احساس افراد آن نسبت به هم‌دیگر سرد بوده باشد، رژیم خودکامه می‌تواند یک گام بیشتر گذارد و این سردی را به یخ‌زدگی مبدّل کند. از آن‌جاکه در چنین جامعه‌هایی هیچ چیز پایدار نیست، هرکسی از فرو افتادن به یک سطح اجتماعی پایین‌تر هراسان است و سراسیمه می‌کوشد تا وضع شخصی خویش را بهبود بخشد...

در یک حکومت خودکامه، عشق به سود، اشتیاق به کسب‌وکارهای پول‌ساز، آرزوی پول درآوردن به هر قیمت و دلبستگی به آسایش مادی و زندگی آسوده، به گونه‌ی سوداهای حاکم درمی‌آیند. اگر کوششی در جهت نظارت بر رشد این سوداها انجام نگیرد، سوداهای یادشده بر همه‌ی طبقات جامعه، حتی آن طبقاتی که تاکنون نسبت به این دلبستگی‌های سودپرستانه حساسیت داشته‌اند، تأثیر می‌گذارند و معیارهای اخلاقی کل ملّت را به پستی می‌کشانند.

این در سرشت خودکامگی است که چنین آرزوهایی را تقویت کند و به آن‌ها میدانی برای تاخت‌وتاز دهد. رژیم خودکامه که برای تضمین حاکمیت خود روحیه اخلاقی جامعه را تنزل می‌دهد، توجه مردم را از امور اجتماعی برمی‌گرداند و حتی آن‌ها را از اندیشیدن به یک انقلاب نیز بیزار می‌سازد.»

❈ الکسی دُ توکِویل، اندیشمند فرانسوی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 پروژه‌های عمومی یعنی مالیات (۶) | ✍🏻 هنری هازلیت ➣ @Notes_On_Liberty ❃ مزیت بزرگ روان‌شناختی مدافعان مسکن دولتی آن است که وقتی این خانه‌ها در حال ساخت هستند، افراد در حال کار دیده می‌شوند و هم‌چنین وقتی ساخت آن‌ها به پایان می‌رسد، دیده می‌شوند و به چشم…
📃 پروژه‌های عمومی یعنی مالیات (۷) | ✍🏻 هنری هازلیت

➣ @Notes_On_Liberty

❃ باز هم باید همین استدلال را درباره پروژه‌های بزرگی مثل شرکت تنسی‌ولی(۱) به‌کار گیریم. در این مورد به‌خاطر حجم کار، خطر خطای باصره از همیشه بیشتر است. یکی از بخش‌های مهم این پروژه، سدّی عظیم است، قوسی حیرت‌آور از فولاد و بتن، «بزرگ‌تر از هر آن‌چه که سرمایه خصوصی می‌توانسته بسازد»، بُتِ عکاس‌ها، بهشت سوسیالیست‌ها و پر‌کاربرد‌ترین نماد از معجزه‌ی ساخت‌و‌ساز، مالکیت و اداره دولتی.

❃ این‌جا ژنراتورها و نیروگاه‌هایی عظیم و با‌‌صلابت وجود دارد. گفته می‌شود که این پروژه، کل منطقه را از نظر اقتصادی به سطحی بالاتر کشانده است و کارخانه‌ها و صنایعی به آن جذب شده‌اند که جز با این شیوه به وجود نمی‌آمدند. و این‌ها همه در مدح هواداران آن و به صورت یک امتیاز خالص اقتصادی، بی‌آن‌که هیچ عامل خنثی‌کننده‌ای در کار باشد، بیان می‌شوند.

❃ در این مجال نیازی نیست که به بحث درباره مزایای این سد یا پروژه‌هایی مانند آن بپردازیم، بلکه این بار به تلاش ذهنی خاصی برای نگاه به بخش بدهی‌های دفتر حساب‌مان نیاز داریم که گویا افراد اندکی قادر به انجام آن هستند.

❃ وقتی از افراد و شرکت‌ها مالیات ستانده می‌شود و در یک بخش خاص از کشور مصرف می‌گردد، چه جای تعجّب دارد که این بخش خاص، نسبتاً ثروتمندتر شود و چرا باید این را یک معجزه قلمداد کنیم؟ باید به خاطر بسپاریم که در این حالت، سایر بخش‌های کشور به‌طور نسبی فقیرتر خواهند بود.

(۱- شرکت تنسی‌ولی (Tennessee Valley Authority) شرکتی تحت مالکیت دولت فدرال آمریکا است که در ماه مه ۱۹۳۳ با هدف کمک به توسعه‌ی اقتصادی منطقه تنسی‌ولی پایه‌گذاری شد. این منطقه خسارات زیادی را در نتیجه رکود بزرگ متحمل شده بود و در حقیقت،‌ TVA آژانسی منطقه‌ای بود که مدرن‌سازی سریع اقتصادی و اجتماعی این منطقه را پی می‌گرفت، م.)

➣ @Notes_On_Liberty
📃 پروژه‌های عمومی یعنی مالیات (٨) | ✍🏻 هنری هازلیت

➣ @Notes_On_Liberty

❃ چیزی آن قدر بزرگ که «سرمایه خصوصی نمی‌توانسته آن را بسازد»، در حقیقت با استفاده از سرمایه خصوصی -که در قالب مالیات، غصب شده- ساخته شده است (یا سرمایه‌ای که اگر قرض گرفته می‌شد، نهایتاً باید به صورت مالیات مصادره می‌گردید).

❃ باز هم به تلاشی ذهنی نیاز داریم تا نیروگاه‌های خصوصی، خانه‌های خصوصی، دستگاه‌های تایپ و تلویزیون‌هایی را ببینیم که به‌خاطر پولی که از افراد در سرتاسر کشور برای ساخت سد خوش‌عکس نوریس (۲) گرفته شده، هیچ‌گاه به آن‌ها اجازه داده نشده است که به‌وجود آیند.

❃ من عمداً مطلوب‌ترین و امید‌بخش‌ترین نمونه‌ها از برنامه‌های مخارج عمومی را انتخاب کرده‌ام -نمونه‌هایی که بیشتر و پرشورتر از همه از سوی خرج‌کننده‌های دولتی بر آنها پافشاری می‌شود و عامه مردم بیش از همه به آن‌ها توجه می‌کنند.

❃ از صدها پروژه‌ای سخن به میان نمی‌آورم که هرگاه موضوع اصلی، «ایجاد شغل» یا «بر سر کار نهادن افراد» باشد، در پیش گرفته می‌شوند. چراکه در این مواقع، همان‌طور که دیده‌ایم، کارآمدی و سودمندی خود پروژه به ناچار به امری فرعی و دست دوم بدل می‌شود.

❃ افزون بر آن، هرچه کاری با اتلاف و اسراف بیشتری همراه باشد و هزینه بیشتری را به لحاظ نیروی انسانی به بار آورد، هدف تامین شغل بیشتر در آن پررنگ‌تر می‌شود. در چنین شرایطی بسیار دور از انتظار است که پروژه‌های سر‌هم‌بندی‌شده توسط بوروکرات‌ها به‌ازای هر دلار خرج شده، به همان میزانی بر ثروت و رفاه بیفزایند که اگر خود مالیات‌دهنده‌ها مجبور نمی‌شدند بخشی از درآمدشان را به دولت واگذار کنند و می‌توانستند آن چه خود می‌خواهند را بخرند یا بسازند، بر ثروت و رفاه می‌افزودند.

(۲- اولین پروژه‌ی مهم شرکت تنسی‌ولی که نام آن از اسم جورج نوریس، سناتور ایالت نبراسکا گرفته شده است. نوریس اساسا از مدافعان مالکیت دولت بر برق و مخصوصا از حامیان پروژه تنسی‌ولی بود، م)

#اقتصاد #آزادی_اقتصادی #مالیات
#اشتغال‌زایی_دولتی #رشد_بیکاری
➣ @Notes_On_Liberty
📃 سیمین دانشور و روح‌الله خمینی به روایت ساعدی! | ✍🏻 میلاد عظیمی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ امام خمینی وقتی به ایران آمد فقط مردم عادی و عوام نبودند که عکس ایشان را در ماه می‌دیدند. در مقالات آیت‌الله شبیری زنجانی خواندم که برخی علما -که ایشان نام برده‌اند- نیز تصویر ایشان را در ماه می‌دیدند. یادم نیست کجا خوانده‌ام که در آخرالزمان پیش از ظهور حضرت حجت، مردم عکس ایشان را در ماه می‌بینند. محتملاً طرح پیدا شدن تصویر آیت‌الله خمینی در ماه با توجه به این روایت ساخته شده باشد.

❃ امام خمینی وقتی به ایران آمد فقط مردم عادی و عده‌ای از علمای اعلام نبودند که عکس ایشان را در ماه می‌دیدند؛ بسیاری از روشنفکران نیز شیفته و شیدای ایشان بودند. سایه تعریف می‌کرد که سیاوش کسرایی عکس امام‌خمینی را بزرگ کرده بود و قاب گرفته بود و با شیفتگی به سایه می‌گفت: سایه ببین امام چه چشم و ابروی زیبایی دارد! خود سایه هم در مدیح ایشان شعر دارد که در دسترس است.

❃ در مصاحبه‌ای که در مجموعه تاریخ شفاهی ایران (دانشگاه هاروارد) با غلامحسین ساعدی کرده‌اند، نکات جالبی دربارۀ شیفتگی سیمین دانشور به امام‌خمینی وجود دارد که آموزنده است. این مصاحبه برای شناخت ساعدی هم خیلی مفید است؛ ساعدی پر شرّوشور که طینتش را در حزب دموکرات آذربایجان و فرقه‌ی پیشه‌وری بسرشتند و به پیمانه زدند. تب تند عشق بسیاری از این روشنفکران به «حضرت آیت‌الله» زود فرونشست و خیلی از آن‌ها رسیدند به لحن گزنده و موهنی که ساعدی در این مصاحبه نسبت به «حضرت آیت‌الله» دارد.

❃ آن بخش از سخن ساعدی را که دربارۀ خانم دانشور است نقل می‌کنم. با زدودن گزندگی‌های کلام نویسنده و نمایشنامه‌نویسی که جوان‌مرگ شد و فرصت بازاندیشی و بازبینی نیافت. سخن از روزی است که نویسندگان و روشنفکران کانون نویسندگان به دیدار «حضرت آیت‌الله» رفتند. اوایل پیروزی انقلاب...

«سیمین دانشور بود، من بودم، سیاوش کسرایی بود، جواد مجابی بود، باقر پرهام. شانزده‌هفده نفر بودیم... تنها زنی هم که بین ما بود خانم دانشور بود...[ایشان] یک روسری داشتند و این شیخ [مصطفی رهنما] هی می‌گفت که این روسری را یک کمی بکش بالا؛ مثلاً صورت‌تان را بپوشاند. خانم سیمین طفلی هم که سنّی ازش بالا رفته و این‌ها، می‌گفت چی چی را بکش بالا...

خانم سیمین با او [= خمینی] صحبت کرد... خانم سیمین به... آیت‌الله یک‌جور شیفتگی داشت. بعد گفت: آقا اجازه بدهید دست‌تان را ببوسم. خمینی گفت «حالا چه فایده دارد؟ نبوسند برند». در واقع مجال گفتگو نبود...

چیز عجیب‌وغریبی که هیچ‌وقت من یادم نمی‌رود اتفاقاً خانم سیمین و من رفتیم خانه‌ی ما. برای من خیلی جالب بود. آن حالت شیفتگی و این چیزها که در بعضی‌ها بود... خانم دانشور یک زن واقعاً نرمی است. خانم دانشور مثلاً فکر می‌کند که همیشه دنیا خوب می‌شود و واقعاً این‌جوری بود. بعد حتی شوخی و شیطنت کرد که "کاش آقا مرا صیغه بکند"! آن‌قدر من خندیدم و این‌ها و فلان».

(القاب و عناوینی که برای افراد به‌کار رفته، در متن اصلی موجود بوده و نوشتار بدون دخل و تصرف در کانال قرار داده شده است.)

#روشنفکران_ایران‌ستیز #ایران‌ستیزی
#کانون_نویسندگان #حزب_توده
#روشنفکران_چپ #روشنفکرنمایی
#سیمین_دانشور #غلامحسین_ساعدی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | من از این ایرانیان شگفت دارم. هزاران سال سلطنت کردند و یک ساعت به ما محتاج نشدند، درصورتی‌که ما صد سال است حکومت می‌کنیم و یک ساعت از آنان بی‌نیاز نیستیم!

➣ @Notes_On_Liberty

❃ با شکست ایرانیان از تازیان و پس از آن، از غلامان ترک، این امر روشن شده بود که ایرانیان نیروی پایداری نظامی در برابر مهاجمان بیگانه را از دست داده‌اند، اما از سوی دیگر، تازیان و ترکان در همه‌ی سده‌های فرمانروایی خود، چنان‌که سلیمان بن عبدالملک درباره‌ی عربان گفته بود، حتی یک روز هم از ایرانیان بی‌نیاز نشدند و این امر به‌ویژه در زمان سلجوقیان با خواجه واقعیت پیدا کرد.

❃ عمادالدین در این‌باره با اشاره‌ای به سخن سلیمان بن عبدالملک می‌نویسد:
«در اداره‌ی کشور، آن‌چه سلیمان بن عبدالملک درباره‌ی ایرانیان گفته بود، با وجود نظام‌الملک به صدق پیوست. گفته بود: "من از این ایرانیان شگفت دارم. هزاران سال سلطنت کردند و یک ساعت به ما محتاج نشدند، در صورتی که ما صد سال است حکومت می‌کنیم و یک ساعت از آنان بی‌نیاز نیستیم."» (عمادالدین، ص ۵٩؛ ترجمه‌ی فارسی ص ۶۶)

❃ اما نیروی پایداری فرهنگی ایرانیان، چنان‌که از این پس در فصل دوم نیز خواهد آمد، تا یورش مغولان استوار ماند و به عامل عمده‌ی تنش تاریخ فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل شد، تنشی که تا کشتن واپسین وزیر بزرگ ایرانی، امیرکبیر تداوم پیدا کرد.

❃ تنش میان نظام قبیله‌ای ترکان و اندیشه‌ی سیاسی ایرانشهری مبتنی بر تمرکز و قدرت مطلق، تنشی نبود که به‌آسانی بتوان راه‌حلی برای آن یافت و به تقریب حدود هزار سال ادامه پیدا کرد. در شرایطی که برتری یکی از آن دو بر دیگری ناممکن بود، در نهایت، هر دو نیرو به‌تدریج به یکسان دست‌خوش زوال و به موجودی بی‌یال و دم و اشکم تبدیل شد که تاریخ دوره‌ی متاخر ایران تا فراهم آمدن مقدمات جنبش مشروطه‌خواهی عرصه‌ی تاخت‌وتاز آن است.

❃ خواجه نظام‌الملک طوسی و بازپرداخت او از اندیشه‌ی ایرانشهری، از این حیث، نخستین بازتاب اساسی این رویارویی بنیادین و به اعتباری واپسین کوشش جدّی در راه سازش دادن اندیشه‌ی سیاسی ایرانشهری با عمل و نظر غلامان ترکی است که بر ایران‌زمین چیره شدند.

❃ در سیاست‌نامه، خواجه به تمرکز و قدرت مطلق شاه در تعارض آن با قدرت نامتمرکز و قبیله‌ای ترکان اشاره و کوشش می‌کند تا شیوه‌ی فرمانروایی سلجوقیان را به سرمشق ایرانشهری آن و اسوه‌ی «رسم مَلِکانِ عالم عجم» نزدیک کند. (سیاست‌نامه، فصل ۱۱، ص ٩۷ و بعد)

❃ تاکید خواجه بر کاردانی و کارایی کارگزاران دولتی و چگونگی بخشیدن القاب، نشان‌دهنده‌ی بهره‌گرفتن نیکو از عُمّال دولتی و حفظ مراتب آنان است و این امر خود مبیّن قدرت و نشان شکوه پادشاه است که خواجه در سیاست‌نامه، به هر مناسبت، اشاره‌ای به آن را مغتنم شمرده است.

❃ البته، خواجه مانند همه‌ی سیاست‌نامه‌نویسان به این نکته پی برده بود که زمانه‌ی او با وضع مطلوب فاصله‌ی بسیاری دارد و از این‌رو، با تاکید بر این امر که به‌هرحال، برای بهبود بخشیدن به اوضاع و برای بقای فرمانروایی سلجوقیان، وحدت میان ترکان و خراسانیان اهل سنت ضروری است، برخی از نابسامانی‌های زمانه‌ی خود را برجسته می‌کند.

📚 | جواد طباطبایی، خواجه نظام‌الملک طوسی: گفتار در تداوم فرهنگی ایران، تبریز، ستوده، ۱۳٨۴، صصص ۴۷ و ۴۸ و ۴۹

#ایران #ایرانشهر #خواجه_نظام‌الملک
#ایران_بزرگ_فرهنگی #شاهنشاهی_ایران
#اندیشه_سیاسی #سیاست‌نامه‌نویسی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 آموزه‌های تجربه شوروی (بخش ۲-۲) | ✍🏻 لودویگ فون میزس ➣ @Notes_On_Liberty ❃ شکی نیست که تجربه شوروی این ایراد را رد نکرده است. تنها نکته قطعی درباره حال‌ و‌ روز روسیه تحت نظام شورایی که همه بر سر آن هم‌داستان‌ هستند، این است که استاندارد زندگی توده‌های…
📃 آموزه‌های تجربه شوروی (بخش ۲-۳) | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

❃ برای ادامه بحث بیایید تصور کنیم که تفسیر آن‌ها درست است. در این صورت باز هم بیهوده است که ادعا کنیم تجربه شوروی، برتری سوسیالیسم را نشان داده. همه‌ی آنچه می‌توان گفت، این است: این واقعیت که استاندارد زندگی توده‌ها در روسیه پایین است، گواه مسلمی را بر این که سوسیالیسم در مرتبه‌ای پایین‌تر از کاپیتالیسم قرار دارد، فرا‌هم نمی‌آورد.

❃ مقایسه‌ای با آزمایش‌هایی که در میدان علوم طبیعی انجام می‌شوند، می‌تواند این بحث را روشن‌تر کند. زیست‌شناسی می‌خواهد غذای به‌تازگی ثبت‌شده‌ای را آزمایش کند. آن را به خورد چند خوکچه هندی می‌دهد. وزن همه آن‌ها کاهش می‌یابد و دست آخر می‌میرند. آزمایش‌گر اعتقاد دارد که ضعف و مرگ آن‌ها نه به‌خاطر این غذا، که تنها به‌خاطر ابتلای تصادفی به ذات‌الریه بوده است.

❃ با این همه، مضحک است که ادعا کند که چون این نتیجه نا‌خوشایند را باید به رخداد‌هایی تصادفی نسبت داد و رابطه‌ای علی با شرایط آزمایش ندارند، پس آزمایش او ارزش غذایی این ترکیب تازه را نشان داده. بیشترین چیزی که می‌تواند ادعا کند، این است که نتیجه این آزمایش قطعی نیست و ارزش غذایی ترکیب آزمون‌شده را به چالش نمی‌کشد.

❃ می‌تواند بر این نکته انگشت بگذارد که اوضاع به‌گونه‌ای است که انگار اصلاً هیچ آزمایشی انجام نشده. حتی اگر استاندارد زندگی توده‌های روس بسیار بالا‌تر از استاندارد زندگی در کشور‌های کاپیتالیستی بود، دلیلی مسلم بر برتری سوسیالیسم نمی‌شد. می‌توان پذیرفت که این واقعیت چالش‌نا‌پذیر که استاندارد زندگی در روسیه پایین‌تر از غرب کاپیتالیستی است، با قطع و یقین، نازل بودن سوسیالیسم در برابر کاپیتالیسم را نشان نمی‌دهد. اما این‌که اعلام کنیم که تجربه روسیه، بر‌تری کنترل عمومی بر تولید را نشان داده، چیزی از بلاهت کم ندارد.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 آموزه‌های تجربه شوروی (بخش ۲-۴) | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

❃ این واقعیت هم که ارتش روسیه بعد از این‌که شکست‌های زیادی خورده بود، دست آخر با استفاده از جنگ‌افزار‌های ساخت بنگاه‌های بزرگ آمریکایی و بخشیده‌شده به آن‌ها از سوی مالیات‌دهندگان آمریکایی توانست این کشور را در پیروزی بر آلمان یاری کند، برتری کمونیسم را نشان نمی‌دهد.

❃ وقتی که نیرو‌هایی انگلیسی مجبور شدند که بد‌اقبالی‌ها و بد‌بیاری‌های گذرایی را در شمال آفریقا متحمل شوند، پروفسور هارولد لاسکی، این رادیکال‌ترین هوا‌خواه سوسیالیسم بی‌درنگ شکست پایانی کاپیتالیسم را اعلام کرد. او به قدر کافی اصولی و ثابت‌قدم نبود که چیرگی آلمان بر اوکراین را شکست نهایی کمونیسم روسی تفسیر کند.

❃ همچنین وقتی کشورش [انگلیس] از جنگ پیروز بیرون آمد، محکومیت نظام انگلیسی از سوی خود را پس نگرفت. اگر باید رخداد‌های نظامی را شاهدی بر برتری یک نظام اجتماعی دانست، این نظام آمریکایی و نه نظام روسی است که این رخداد‌ها شاهدی بر برتری‌اش هستند.

❃ هیچ‌کدام از اتفاقاتی که از سال ۱۹۱۷ به این سو در روسیه رخ داده، با هیچ‌یک از گزاره‌های منتقدان سوسیالیسم و کمونیسم نا‌ساز‌گاری ندارد. حتی اگر داوری خود را تنها بر نوشته‌های کمونیست‌ها و سمپات‌هایشان استوار کنیم، نمی‌توان ویژگی‌ای را در روز و حال روسیه دید که از نظام اجتماعی و سیاسی شورایی پشتیبانی کند. همه پیشرفت‌های تکنولوژیک دهه‌های گذشته از کشور‌های کاپیتالیستی سر‌چشمه گرفته‌اند. درست است که روس‌ها کوشیده‌اند که از برخی از این نو‌آوری‌ها تقلید کنند. اما همه ملّت‌های عقب‌افتاده مشرق‌زمین نیز همین کار را کرده‌اند.

- ادامه دارد...

#اقتصاد #سوسیالیسم_ویرانگر
#فروپاشی_شوروی #کمونیسم
#دژخیمان_کمونیست #سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty