On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.89K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
📃 | زین‌العابدین مراغه‌ای، به‌خلاف نظر ناصرالدین شاه، اساس اصلاحات را برقراری حکومت قانون می‌دانست...

➣ @Notes_On_Liberty

❃ نظر زین‌العابدین مراغه‌ای مبیّن دیدگاه یکی از نویسندگان هوادار اصلاحات بود که در خارج از ایران به سر می‌بردند، چنان‌که در همان زمان ملکم خان نیز از چنین نظری دفاع می‌کرد، اما خود شاه، که علاقمند به اصلاحات بدون اصلاحات سیاسی بود، نظر دیگری داشت و اِعمال نفوذ قدرت‌های بیگانه را مانع مهمی در راه اصلاحات می‌دانست.

❃ پیشتر، فقره‌ای از نامه‌ی ناصرالدین شاه به ملکم خان را که در آن از مداخله‌های بی‌رویه‌ی دو دولت روسیه و انگلستان شکوه کرده بود، آوردیم. ناصرالدین شاه به‌درستی دریافته بود که هیأت حاکمه‌ی ایران در وضع مشکلی قرار گرفته است، اما او نمی‌توانست مانند زین‌العابدین مراغه‌ای و دیگر هواداران اصلاحات تصوّر کند که خود او مانع عمده‌ای در راه اصلاحات است.

❃ زین‌العابدین مراغه‌ای، به‌خلاف نظر ناصرالدین شاه، اساس اصلاحات را برقراری حکومت قانون می‌دانست، اما با واقع‌بینی بر آن بود که «از اینان برای این درد وطن درمانی نخواهد شد».

❃ او دریافته بود که مناسبات خارجی هر کشوری تابعی از مناسبات داخلی آن است و چنان‌که کشوری نتواند در دورن مناسباتی مبتنی بر آزادی، برابری و حکومت قانون برقرار کند، نمی‌تواند امیدوار باشد که در خارج با کشورهای بیگانه مناسباتی عادلانه داشته باشد.

❃ ابراهیم بیگ در گفتگویی با یکی از وزیران وقت «از روی تعصب ملّی» به نکته‌ای اساسی اشاره کرد و توضیح داد که تا زمانی‌که نظامی قانونی در کشور وجود نداشته باشد، دگرگونی عمده‌ای در وضع ایران به وجود نخواهد آمد.

📚 | جواد طباطبایی، تأملی درباره‌ی ایران، جلد دوم نظریه‌ی حکومت قانون در ایران بخش دوم مبانی نظریه‌ی مشروطه خواهی، تهران، مینوی خرد، ۱۳٩۲، صص ۳۳۲ و ۳۳۳

#ایران #حکومت_قانون #آزادی_فردی
#مالکیت_خصوصی #حقوق_طبیعی
#قانون #قانون_اساسی #دولت_ملی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 تجاوزگری روس‌ها! (۶) | ✍🏻 لودویگ فون میزس ➣ @Notes_On_Liberty ❃ این شیوه‌ای قدیمی و آزمایش‌شده برای توجیه ستیزه‌جویی است. لویی چهاردهم، ناپلئون اول، ویلهلم دوم و هیتلر صلح‌دوست‌ترین افراد در میان همه‌ی انسان‌ها بودند. حمله به کشور‌های دیگر را تنها برای…
📃 تجاوزگری روس‌ها! (۷) | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

❃ حقیقت این است که این دولت‌ها در کشور‌های دموکراتیک نیستند که سر‌نگونی نظام کنونی حاکم بر روسیه را در سر دارند. آن‌ها از ستون پنجم دموکراسی‌خواه در روسیه پشتیبانی نمی‌کنند و توده‌های مردم آن را در برابر حاکمان‌شان برنمی‌انگیزانند. اما روس‌ها شب و روز در فکر ایجاد نا‌آرامی در همه‌ی کشور‌ها هستند. انترناسیونال سوم آن‌ها به‌روشنی تلاش کرد که شعله آتش انقلاب‌های کمونیستی را در سراسر دنیا روشن کند.

❃ دخالت بسیار سست و دو‌دِلانه‌ی متفقین در جنگ داخلی روسیه، کاری مخاطره‌آمیز در دفاع از کاپیتالیسم و در برابر کمونیسم نبود. از نگاه متفقین که در جدالی سرنوشت‌ساز با آلمانی‌ها در‌گیر بودند، لنین در آن روز‌گار صرفا آلت دست دشمنان قسم‌خورده‌شان بود.

❃ لودن‌دورف (۱) لنین را برای سر‌نگونی حکومت کرنسکی و تبعید او از روسیه، روانه کرده بود. بلشویست‌ها با تمام روس‌هایی که خواهان ادامه‌ی اتحاد با فرانسه، بریتانیا، آمریکا و دیگر کشور‌های دموکراتیک بودند، مبارزه می‌کردند. درحالی‌که متحدان روسیه‌ای کشور‌های غربی نومیدانه از خود در برابر بلشویست‌ها دفاع می‌کردند، این کشور‌ها از دید‌گاه نظامی نمی‌توانستند موضعی خنثی بر‌گزینند. از نگاه متفقین، جبهه شرق به خطر افتاده بود.

❃ به‌محض این‌که جنگ با آلمانی‌ها در سال ۱۹۱۸ پایان یافت، توجه متفقین به مسائل روسیه به‌کلی از میان رفت. دیگر نیازی به وجود جبهه‌ی شرق نبود. آن‌ها هیچ اهمیتی به مسائل داخلی روسیه نمی‌دادند. سودای صلح در سر داشتند و می‌خواستند هر چه زود‌‌تر از میدان جنگ بیرون آیند.

(۱- ژنرال آلمانی و از افسران رده‌بالای ارتش این کشور در جنگ جهانی اول)

➣ @Notes_On_Liberty
📃 تجاوزگری روس‌ها! (۸) | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

❃ البته ژنرال‌هایشان از تنها گذاشتن دوستان و یاران‌شان در ارتش که با بیشترین توان خود برای رسیدن به هدفی مشترک جنگیده بودند، سر‌افکنده و شرمسار بودند. از نگاه آن‌ها تنها گذاشتن این افراد، از بز‌دلی و فرار چیزی کم نداشت.

❃ چنین نگره‌هایی درباره شرافت نظامی، عقب‌نشینی دسته‌های سربازان متفقین را برای مدتی به تاخیر انداخت. هنگامی‌که این اتفاق دست آخر رخ داد، دولتمردان متفقین احساس آسودگی و راحتی کردند. از آن هنگام به بعد، سیاست بی‌طرفی مطلق را در قبال مسائل روسیه در پیش گرفتند.

❃ به‌واقع برای کشور‌های متفق جای تاسف بسیار داشت که در جنگ داخلی روسیه در‌گیر شده بودند. اگر شرایط نظامی سال‌های ۱۹۱۷ و ۱۹۱۸ به دخالت در این نبرد وادار‌شان نکرده بود، وضع بهتری می‌داشتند. اما نباید این واقعیت را از یاد برد که دست کشیدن از دخالت در روسیه در حکم شکست نهایی سیاست‌های ویلسون، رییس‌جمهور آمریکا بود. آمریکا می‌گفت که به میدان جنگ پا گذاشته تا دنیا را به «جایی امن برای دموکراسی» بدل کند.

❃ پیروزی در آلمان، قیصر را بر‌انداخته بود و دولت جمهوری را به جای یک استبداد پادشاهی نسبتاً ملایم و محدود نشانده بود. از سوی دیگر، در روسیه به پی‌ریزی دیکتاتوری‌ای انجامیده بود که حکومت خود‌کامه تزار‌ها را می‌توانستیم در قیاس با آن، حکومتی لیبرال بخوانیم. اما متفقین علاقه‌ای نداشتند که روسیه را همچون آلمان به کشوری امن برای دمو‌کراسی بدل کنند.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 تجاوزگری روس‌ها! (۹) | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

❃ گذشته از همه این‌ها، آلمان دوره قیصر پارلمان داشت، وزرایش در برابر پارلمان پاسخگو بودند، هیات منصفه در داد‌گاه‌ها حکم می‌داد، آزادی بیان، دین و مطبوعات در آن چندان محدود‌تر از غرب نبود و بسیاری از دیگر نهاد‌های دموکراتیک را داشت. اما استبدادی نا‌محدود بر روسیه شوروی سایه انداخته بود.

❃ آمریکایی‌ها، فرانسوی‌ها و انگلیسی‌ها از این زاویه به اوضاع ننگریستند. اما نیروی‌های ضد‌دموکرات در آلمان، ایتالیا، لهستان، مجارستان و کشور‌های حوزه بالکان به گونه‌ای دیگر می‌اندیشیدند. بی‌طرفی قدرت‌های متفقین در قبال روسیه، چنان‌که ناسیونالیست‌های این کشور‌ها تعبیر کردند، شاهدی از این بود که دل‌مشغولی آن‌ها به دموکراسی، تنها یک فریب بوده است.

❃ آن‌ها اعتقاد داشتند که متفقین به این خاطر با آلمان جنگیده بودند که به رفاه اقتصادی آن رشک می‌بردند و از‌آن‌رو کاری به کار حکومت خود‌کامه جدید روسیه نداشتند که از قدرت اقتصادی آن نگران نبودند. این ناسیونالیست‌ها نتیجه گرفتند که دموکراسی چیزی نیست مگر شعاری بی‌درد‌سر و راهگشا برای فریب مردم ساده‌لوح و زود‌باور. نگران شدند که مبادا روزی گیرایی عاطفی این شعار، همچون سر‌پوشی بر یورش‌های مکارانه علیه استقلال خود آن‌ها به‌کار بسته شود.

❃ از روزی که قدرت‌های بزرگ غربی دست از دخالت در روسیه کشیدند، این کشور دیگر هیچ دلیلی برای ترس از آن‌ها نداشت. شوروی‌ها از حمله نازی‌ها هم نگرانی‌ای در دل نداشتند. ادعا‌های خلاف این‌که در اروپای غربی و آمریکا بسیار رواج داشت، از نا‌آگاهی کامل در قبال مسائل آلمان ریشه می‌گرفت. اما روس‌ها، آلمان و نازی‌ها را می‌شناختند. «نبرد من» [نوشته هیتلر] را خوانده بودند.

- ادامه دارد...

#تجاوزگری_روس‌ها #دژخیمان_کمونیست
#کمونیسم #سوسیالیسم_ویرانگر #لنین
➣ @Notes_On_Liberty
«ایران مملو است از نعماتِ خداداد. چیزی‌که همه‌ی این نعمات را باطل گذاشته، نبودنِ قانون است. هیچ‌کس در ایران مالک هیچ‌چیز نیست زیراکه قانون نیست. حاکم تعیین می‌کنیم بدون قانون. سرتیپ معزول می‌کنیم بدون قانون. حقوق دولت را می‌فروشیم بدون قانون. بندگان خدا را حبس می‌کنیم بدون قانون. خزانه می‌بخشیم بدون قانون. شکم پاره می‌کنیم بدون قانون.»

❈ روزنامه قانون (۲ اسفندماه ۱۲۶۸)، میرزا ملکم خان ناظم‌الدوله، روشنفکر، اندیشمند و سیاستمدار دوره قاجار
➣ @Notes_On_Liberty
📰 روزنامه قانون؛ میرزا ملکم خان ناظم‌الدوله

➣ @Notes_On_Liberty

❃ جمع کثیر از خلق ایران به چندین سبب خود را از وطن مألوف بیرون کشیده در ممالک خارجه متفرق شده‌اند. در میان این مهاجرینِ متفرقه آن اشخاص باشعور که ترقّیِ خارجه را با اوضاع ایران تطبیق می‌کنند سال‌ها در این فکر بودند که آیا به چه تدبیر می‌توان به آن بیچارگان که در ایران گرفتار مانده‌اید جزئی امدادی برسانند. پس از تفحّص و تفکّر زیاد بر این عقیده متفق شدند که به‌جهت نجات و ترقّی خلق ایران بهتر از یک روزنامه‌ی آزاد، هیچ اسباب نمی‌توان تصور کرد.

❃ آن چند نفر اشخاصِ وطن‌پرست که معنی و قدرت روزنامه‌جات را درست فهمیده‌اند و در این چهار پنج سال به یک عزم مردانه افتادند به اطراف دنیا و به هر وسیله چه به اصرار، چه به التماس و چه به گدایی از دولت‌خواهان ایران و ارباب کرم و طالبان ترقّی، اعانت‌های وافر جمع نمودند و بعون‌النبی این روزها یک کمپانی معتبری ترتیب دادند به این عزم مبارک که از اطراف ایران به‌قدری که بتوانند روزنامه‌جات و کتابچه‌های مفید انتشار بدهند که از آن جمله یکی همین جریده‌ی قانون است.

❃ ایران مملوّ است از نعماتِ خداداد. چیزی‌که همه‌ی این نعمات را باطل گذاشته، نبودنِ قانون است. هیچ‌کس در ایران مالک هیچ‌چیز نیست زیراکه قانون نیست. حاکم تعیین می‌کنیم بدون قانون. سرتیپ معزول می‌کنیم بدون قانون. حقوق دولت را می‌فروشیم بدون قانون. بندگان خدا را حبس می‌کنیم بدون قانون. خزانه می‌بخشیم بدون قانون. شکم پاره می‌کنیم بدون قانون.

❃ در هند، در پاریس، در تفلیس، در مصر، در اسلامبول، حتی در میان ترکمن، هرکس می‌داند که حقوق و وظایفِ او چیست. در ایران احدی نیست که بداند تقصیرْ چیست و خدمتْ کدام. فلان مجتهد را به چه قانون اخراج کردند. مواجبِ فلان سرتیپ را به چه قانون قطع نمودند. فلان وزیر به کدام قانون مغضوب شد. فلان سفیه به چه قانون خلعت پوشید.

➣ @Notes_On_Liberty
📰 روزنامه قانون؛ میرزا ملکم خان ناظم‌الدوله

➣ @Notes_On_Liberty

❃ هیچ امیر و هیچ شاهزاده نیست که از شرط زندگی خود به قدرِ غلامان سفرای خارجه اطمینان داشته باشد. حتی برادران و پسرهای پادشاه نمی‌دانند فردا صبح به عراق عرب منفی خواهند شد(تبعید خواهند شد) یا به ملکت روس فرار خواهند کرد.

❃ واضح است که حرف ما در این‌جا بر عدالتِ شخصِ پادشاه نیست. کل ایران شهادت می‌دهد که عادل‌تر و رئوف‌تر از امروز پادشاهی نداشته‌ایم. اما عدالت شخص پادشاه، بدونِ قوانینِ حسنه و بدونِ دیوان‌خانه‌هایِ منظم در میان این دریای مظالم به فریاد کدام بیچاره خواهد رسید.

❃ تاریخ به حیرت ثبت کرده است که در این چهل ساله سلطنت هنوز در ایران یک کلمه قانون وضع نشده است. در ملک انوشیروان با همه‌ی ترقّیاتِ دنیا و با همه‌ی کمالاتِ دولت‌پرورِ وزرای ما، امروز اداره‌ی جمیع امورِ ایران عبارت‌است از دل‌بخواهِ رؤسا.

❃ در ملکی که هیچ‌کس ماذون(مجاز) نباشد لفظِ قانون و اسمِ حقوق به‌زبان بیاورد، در ملکی که مال و جان و ناموس و تمام زندگی خلق موقوف به بوالهوسی رؤسا باشد، در ملکی که هر جاهلِ نانجیب بتواند بر مسندِ وزارتْ خود را مالک رقاب کل ملّت قرار بدهد، در آن ملک همّت ملوکانه و عدالت ظل‌ّاللهی چه معنی خواهد داشت.

#روزنامه_قانون #ملکم_خان #ایران
#حکومت_قانون #آزادی_فردی #آزادی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۳۰) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ بدین ترتیب فرد عيسوی امروز یک رشته اصول اخلاقی در ذهن دارد که معتقد است عقل کل، آن‌ها را برای حکومت بر او مقرر داشته است. این اصول عالی اخلاقی از انجیل گرفته شده است اما از طرف دیگر یک سلسله قواعد و مقررات…
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۳۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ امّا اگر کسی به ایشان بگوید لازمه‌ی ایمان‌داشتن به اصول مسیحیت عمل‌کردن به هزاران نکته است که آن‌ها حتی در آن خصوص فکری نکرده‌اند، ایرادگیرنده از نظرها میفتد و مورد نفرت قرار می‌گیرد.

❃ این تعلیمات نفوذ خود را بر مسیحیان امروز از دست داده‌اند و دیگر در ذهن آن‌ها نیروی مؤثر و محرکی نیستند. برای صورت این تعلیمات احترامی عادی دارند ولی نسبت به آن‌ها احساساتی که از لفظ به مفهوم کشانیده شود و ذهن را ناچار به انطباق با آن‌ها کند و محرک و راهنمای آن‌ها در عمل باشد ندارند. وقتی پای عمل پیش می‌آید به آقای الف و آقای ب نگاه می‌کنند تا ببینند آن‌ها تا چه حد پیروی از عیسی را تجویز می‌کنند.

❃ اما مسلّم است که وضع مسیحیان اوليه چنین نبود. اگر وضع آن‌ها هم چنین بود مسیحیت، که در آغاز، اعتقاد فرقه‌ای از یهودیان گمنام و مردود بیش نبود، نمی‌توانست آن نفوذ کلمه را به‌دست آورد و دین رسمی امپراتوری روم شود. وقتی دشمنانشان می‌گفتند: «ببینید این عیسویان چگونه به یکدیگر محبّت دارند» (و مشکل است که امروز بتوان چنین چیزی گفت)، مسلماً در آن زمان پیروان عیسی چنان احساسات و ایمان واقعی به دین خود داشتند که هرگز پس از آن نداشته‌اند.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۳۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ شاید علّت این‌که امروز پیشرفت عیسویت متوقف شده است همین است و می‌بینیم که پس از هیجده قرن، پیروی از دین مسیح تقريباً منحصر به اروپاییان و ملل دیگری است که فرزندان اروپاییان هستند. حتی کسانی‌که امروز اعتقاد دینی در آن‌ها قوی است و به تعلیمات عیسی مسیح اهمیتی بیش از آن می‌دهند که توده‌ی مردم، آنچه در ذهن آن‌ها زنده و فعال است تأثیری است که کالوین یا ناکس در ذهن آن‌ها برجا نهاده است یا شخص دیگری که خوی و منش او به خود آن‌ها شبیه‌تر است.

❃ گفته‌های عیسی مسیح در ذهن آن‌ها جایی دارد اما به صورت کلماتی زیبا و خاطرنواز و اثر آن‌ها بیش از اثری نیست که این نوع کلمات می‌توانند داشته باشند. علل بسیاری برای توجیه این موضوع هست که چرا تعليمات فرقه‌ی دینی به‌خصوص در ذهن پیروان آن فرقه، اثر زنده‌تر و نیرومندتری از تعلیمات کلی آن دین دارد. یکی از این علل این است که پیروان آن فرقه یا مذهب ناچارند از عقیده‌ی خاص خود در مقابل سایر فرقه‌ها پیوسته دفاع کنند. اگر دشمنی در میدان دیده نشود معلم و شاگرد هر دو به خواب فرو می‌روند.

❃ این حکم در مورد همه‌ی اصول و قواعدی که مربوط به اعمال و رفتار است به‌طور کلی صادق است اعم از دین و اخلاق و دستورهای عملی مربوط به روش زندگی. همه‌ی زبان‌ها و ادبیات‌ها پر است از نکته‌های کلی راجع به زندگی. این ادبیات حقیقت زندگی و راه زندگی‌کردن را در برمی‌گیرد.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۳۳)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ این نکته‌های کلی را همه می‌دانیم و بارها تکرار کرده‌ایم و وقتی شنیده‌ایم، پسندیده‌ایم و بدیهی دانسته‌ایم. اما اغلب معنی واقعی این نکات را وقتی درک کرده ایم که تجربه -و معمولاً تجربه‌ی دردناک- به این گفته‌ها جامه‌ی حقیقت پوشانیده است. برای هر کس اتفاق افتاده است که وقتی پیشآمد غیرمنتظری رخ نموده یا واقعه‌ی ناگواری پیش آمده است متوجه معنی واقعی ضرب‌المثلی معروف گردیده است و آن را به درستی حس کرده است؛ اگر چنین حسّی از این مطلب پیش از این در او ایجاد شده بود ای بسا که از آن پیش آمد جلوگیری می‌کرد.

❃ گذشته از نبودن فرصت بحث، علل دیگری نیز برای این موضوع وجود دارد. بعضی از حقایق هست که معنی واقعی آن‌ها را نمی‌توان جز با تجربه درک کرد. اما با وجود این خیلی به فهم معنی آن‌ها نزدیک‌تر می شدیم و آن‌چه فهمیده شده است بیشتر به ادراک و حس ما نزدیک می‌شد اگر آزادی بود تا از دلایل موافق و مخالف آن هر دو بحث کنیم.

❃ این تمایل خطرناک مردمان، که وقتی مطلبی دیگر مورد شک نیست از فکر کردن درباره‌ی آن خودداری می کنند، موجب نیمی از همه‌ی خطاهای بشر است. یکی از نویسندگان معاصر آن را «خوابِ عمیقِ عقایدِ قطعی‌شده» خوانده است.

📚 | درباره‌ی آزادی، جان استوارت میل

#آزادی #فلسفه #آزادی_فردی #آزادی_بیان
#آزادی_عقیده #جان_استوارت_میل #تساهل
➣ @Notes_On_Liberty
📃 ایران‌شناسی، در جدال با امّت‌گرایی مارکسیستی! (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در اثر انحطاط تاریخی ایران پس از عصر زرین تاریخ و فرهنگ آن، آگاهی ملّی ایرانیان از تاریخ پایه‌ای ایران دچار گسست شد.

❃ پس از چند سده انحطاط، در دوران قاجار، با روشن‌شدن ناکارآمدی دانش و بینش ایرانی در مواجهه با جهان جدید (که درکی از آن را در پرسش‌های عباس‌میرزا از ژوبر سفیر ناپلئون می‌توان دید)، از آن‌جا که سیطره‌ی اسباب و ابزار قدرت غربیان همراه با سیطره‌ی شناخت جدید آنان از جهان بود، ایرانیان آگاهی تاریخی جدید خویش را بر تلقّی خاصِ آگاهی غربیان از شرق استوار ساختند، که ایران‌شناسی خوانده می‌شود.

❃ به بیانی دیگر، در این بخش از جهان، پیش از آن‌که قدرت‌های بیگانه سلطه‌ی خود را اعمال کنند علم و آگاهی تاریخی تعطیل شده بود. یعنی به‌خلاف آنچه کسانی مانند ادوارد سعید گفته‌اند، سلطه خارجی علّت تعطیل علم نبود بلکه معلول آن بود.

❃ با این‌حال، به خلاف کشورهای اسلامی که ناتوانی خویش در پیوند با جهان مدرن را به نظریه‌ی «استعمار» فرافکندند و به چه‌باید‌کردِ «اتحاد اسلام» روی آوردند، ایرانیان که چه در دوران باستان و چه در عصر زرین تاریخ و فرهنگ ایران با اندیشه‌ی غربی در پیوند بودند، در دوران مشروطه بار دیگر در پیوند با جهان مدرن، این‌بار آگاهی تاریخی خویش را -هرچند از زاویه‌ی دید غربی‌ها- بازسازی کردند.

❃ در این میان درحالی‌که آگاهی تاریخی جدید ایرانی، ایران را در پیوندی تنگاتنگ با تاریخ جهان مدرن قرار داده بود، با ورود نظریات اتحاد اسلامی از سیدجمال‌افغانی تا اقبال لاهوری و بعدها سیدقطب و آل‌احمد و شریعتی و ...، آگاهی ملی جدید ایرانیان که با تحول و پیشرفت جامعه‌ی ایرانی پیوندی استوار داشت، مورد هجوم نظریاتی قرار گرفت که از سرنوشت جدای ایران از سایر کشورهای اسلامی ناشاد بودند!

❃ یکی از علل اصلی خلط وضع تاریخی ایران با دیگر کشورهای اسلامی، ورود نظریه‌ی «استعمار» به ایران بود که وضع انقلاب مشروطه در ایران را (که در آن تمدّن ایرانی پیوندی با مدرنیته‌ی غربی یافته بود)، به چشم وضعیت مستعمراتی تبیین می‌کرد.

↓ ادامه:

➣ @Notes_On_Liberty
📃 ایران‌شناسی، در جدال با امّت‌گراییِ مارکسیستی! (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در این راستا ورود نظریات ایران‌شناسی غربی که موجب ایجاد آگاهی ملّی در ایرانیان و جنبش‌وجوشی هم‌پا با انقلاب مشروطه شده بود، از سوی نظریه‌ی استعمار به چشم ابزار غربیان در استعمار نوین ملل اسلامی رصد شد. چراکه در نظریات ایران‌شناسی به‌وضوح بر سرشت متفاوت ایران با دیگر ملل اسلامی تاکید شده بود.

❃ کار به جایی رسید که امثال آل‌احمد آرزو کردند کاش صفویه در اثر جنگ چالدران با قوای عثمانی نابود می‌شد تا اتحاد امّت اسلام تحت لوای دستگاه خلافت عثمانی محقق گردد. و علی شریعتی نیز با کتمان تجربه‌ی تاریخی شیعه‌ی صفوی، به‌جای حضرت ابوالفضل، علی‌اکبر و ابولولو، نام اعرابی را وارد ادبیات ملّت ایران کرد که هرگز پیش از آن نزد عموم شناخته شده نبودند: ابوذر، مصعب و...

❃ از آن زمان تا کنون، امّت‌گرایان که به‌واسطه‌ی اشتراک در نظریه‌ی استعمار، از سوی ایدئولوژی‌هایی چون مارکسیسم و پست‌مدرن تقویت شده‌اند، چند دهه است که ایرانشناسی را زیر حملات شدید خود قرار داده‌اند.

❃ حال دکتر جواد طباطبایی در کشاکش میان نظریات ایرانشناسی با چاهی که امت‌گرایان در پای ملّت ایران تعبیه کردند، ضمن دفاع از ناچار بودن ما و سودمندی‌های ایرانشناسی، و البته با نقد امت‌گرایی، نظریه‌ی بدیعی دارند که می‌تواند راهگشای آشفتگی فکری ما باشد:

«ایرانی نمی‌تواند در مواد تاریخ و تاریخ اندیشه‌ی خود از پشت «شیشه کبود» ایرانشناسی نظر‌ کند و «هویت» خود را از مجرای آگاهی انسانِ غربی دریابد. این‌که امروز، به‌هرحال تنها می‌توانیم از پشت این شیشه کبود در آگاهیِ گذشته خود نظر کنیم و چنان‌که احمد فردید می گفت: «صدرِ تاریخ خود را ذیلِ تاریخ غربی بدانیم»، قولی است که ناچار نمی‌توان درباره آن تردید کرد، اما اینکه باید به این وضع تن در داد، سخن دیگری است.

بحران کنونی در وجدان تاریخی و آگاهی تاریخی که ریشه در این بحران دارد، ناچار نمی تواند به تردیدهایی در این باره دامن نزند. شاید بهتر آن باشد که به‌جای تردید، از امکان طرح پرسش‌های نوآیین سخن بگوییم، زیرا بحران کنونی، بحرانی در بنیادها و بحران بنیادها است و نمی‌تواند ناظر به پرسش از بنیادها نباشد.

آگاهی از این بحران می‌تواند خاستگاه اندیشه تاریخی باشد و به نظر نمی‌رسد که بحرانی که با شکست ایران در جنگ‌های ایران و روس آغاز شده و با ژرف‌تر شدن آن در جنبش مشروطه‌خواهی و تعطیل آن تا انقلاب اسلامی ادامه پیدا کرده است، در تاریخ ایران سابقه‌ای داشته باشد.

آگاهی از این بحران از آغاز تا کنون دوره‌هایی را گذرانده و به تدریج از نخبگان به همه گروه‌های جامعه ایران سرایت کرده است. امروز نشانه‌های این بحران در همه سطوح جامعه ایران به‌چشم می‌خورد و این همگانی‌شدن نشانه‌های درد شاید نشانه‌یِ پدیدارشدنِ آگاهیِ نوآیین نیز باشد.»

#ایران #ایرانشهر #ایرانشهری
#امت‌گرایی #مارکسیسم #چپ
#آل‌احمد #شریعتی #ایران‌ستیزی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 برابری در یک جامعه‌ی آزاد (۱) | ✍🏻 ایمون باتلر

➣ @Notes_On_Liberty

❃ بسیاری از مردم تصوّر می‌کنند که جوامع آزاد الزاماً می‌بایست خیلی نابرابر باشند؛ چراكه به‌هرحال، جوامع آزاد به مردم خود اجازه می‌دهند تا به‌دنبال کسب و انباشت ثروت‌های کلان باشند، و بنا به چنین استدلالی، در نهایت نتیجه می‌گیرند که جامعه آزاد به ایجاد نابرابری عظیم اقتصادی دامن می‌زند!

❃ اما این استدلال نادرست است. همان‌گونه که مشاهده می‌کنیم، اختلاف درآمدها بین کشورهای آزاد و ناآزاد تقریباً یکسان هستند، و حتی اگر دقّت شود، آزادترين جوامع تا حدودی از برابری درآمدی بیشتری برخوردارند.

❃ مضاف بر این، جوامع ناآزاد از نابرابری‌های دیگری رنج می‌برند که جنبه‌ی مالی ندارند و از وجودشان در جوامع آزادتر خبری نیست. برای شهروندان جامعه آزاد اين امکان وجود دارد که با تغییر شغل یا با اشتغال در فعالیت‌های تجاری سودآور به دنبال بلندپروازی‌های خود بروند و بر ثروت و درآمدشان بیافزایند.

❃ در جوامع ناآزاد چنین امکانی همواره فراهم نیست. به‌طور مثال، دستیابی به مشاغل دولتی ممکن است فقط برای کسانی امکان‌پذير باشد که از حزب حاکم طرفداری می‌کنند و یا جزو دوستان و نزدیکان حاکمان هستند. قوانین، و گاهی تعصبات، از ورود و اشتغال زنان، اقلیت‌های نژادی یا دیگر گروه‌ها به برخی مشاغل خاص ممانعت می‌کنند. گاه ممکن است افرادی که به یک نژاد یا طبقه خاص تعلق دارند برای همیشه محدود و محکوم به اشتغال در پست‌ترین مشاغل باشند. ممکن است به مهاجرین اجازه راه‌اندازی و تملک کسب‌وکار یا حتی افتتاح حساب بانکی ندهند.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 برابری در یک جامعه‌ی آزاد (۲) | ✍🏻 ایمون باتلر

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در چنین جوامعی، نابرابری‌ها، حتی در بین کسانی که کار پیدا می‌کنند، با سماجت ادامه می‌یابند. به‌طور مثال، در روسيه كمونیستی، شعبه‌ی ويژه‌ی فروشگاه عظیم و معروف «GUM» در ميدان سرخ مسكو فقط پذیرای مقامات ارشد حزب کمونیست و افراد خاصی مانند جهانگردان خارجی بود که با ارز خرید می‌کردند. یا فقط مقامات ارشد حزب می‌توانستند در استراحت‌گاه‌های اشرافی تعطیلات یک ماهه داشته باشند و با اتومبیل‌های اشرافی (لموزین‌های زیل) در شهر تردد كنند، و هنگام عبور، ترافیک سطح شهر برای تردد راحت آنان متوقف می‌شد.

❃ تعیین سهمیه‌ی استفاده از آپارتمان‌ها و ویلاهای ییلاقی در مناطق زیبا برای تفریحات آخر هفته منحصراً در اختیار مقامات عالی‌رتبه حزب بود که همیشه بهترین ویلاها را برای دوستان و نورچشمی‌های خود در نظر می‌گرفتند.

❃ نمونه‌های فوق همگی مواردی از نابرابری هستند که [در جوامع ناآزاد] هیچ گریزی از آن‌ها نیست: کسانی‌که از اين نابرابری‌ها رنج می‌برند ممکن است هیچ امکانی برای تشکیل ستاد تبلیغاتی و فعالیت برای تغییر این قوانین ظالمانه نداشته باشند، و چه‌بسا حتی حق رای هم نداشته باشند.

❃ در مقابل، تک‌تک افراد در یک جامعه آزاد می‌توانند حداقل آزادانه بلندپروازی‌های شخصی خود را دنبال کنند، در جست‌وجوی شغل دل‌خواه و مناسب باشند، به تجارت بپردازند، يا کسب‌وکاری راه بیاندازند و ثروت و درآمد کسب کنند. شاید تمام این افراد در تحقق بلندپروازی‌ها و آرزوهای خود موفق نشوند، اما هیچ‌کس آن‌ها را از پیگیری اهداف و آرزوهای‌شان باز نخواهد داشت.

#آزادی #جامعه_آزاد #عصر_آزادی
#آزادی_فردی #برابری #اقتصاد_آزاد
#آزادی_اقتصادی #مالکیت_خصوصی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 ضعفِ آموزش‌وپرورش شاهِ نهاد و انحطاط ایران

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در ایران باستان، آموزش‌وپرورش پادشاه آینده از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود تا جایی‌که حتی نظر برخی از فیلسوفان یونانی را نیز به خود جلب کرده بود. گزنفون، شاگرد سقراط، که از هواداران نظام پادشاهی ایران باستان بود، با سفر به ایران و بررسی نقطه‌های قوت شیوه‌ی فرمانروایی این کشور، رساله‌هایی درباره‌ی آن نظام نوشت که کتابی با عنوان «آموزش کوروش» از آن جمله است.

❃ در نظام‌های سلطنتی کشورهای اروپایی نیز آموزش ولیعهد به‌عنوان یکی از عوامل عمده تداوم این نظام‌ها از اهمیت خاصی برخوردار بوده است. توجه سفرنامه‌نویسان اروپایی حتی از زمان شاه عباس به مشکل آموزش‌وپرورش ولیعهد در ایران از این حیث جالب توجه است که آنان از همان آغاز به این ضعف اساسی در نظام پادشاهی ایران پی برده بودند و آن را یکی از عوامل عمده‌ی انحطاط ایران می‌دانستند.

❃ ژان شاردن با تأکید بر تمایز میان نحوه آموزش‌وپرورش ولیعهد تا زمان شاه عباس و پس از آن، و این‌که شاهزادگان ایرانی تا زمان مرگ پادشاه در انزوای حرمسرا به‌سر می‌برند می‌نویسد: «اینک تصوّر کنید که این شاهان ایران که در میان گروهی زن و خواجه‌سرا در هوسرانی و به‌دور از تهذیب اخلاق پرورش یافته، جز حرمسرایی که در آن محبوس‌اند، جایی را ندیده‌اند و هرگز امکان نیافته‌اند قوّه‌ی تمیز خود را پرورش دهند و چیزی درباره جهان اطراف خود یاد بگیرند، با کدام تجربه و قابلیت به فرمانروایی کشور دست خواهند یافت. این شاهان جوان چنان پا به دنیا می‌گذارند که گویی از بالای ابرها فروافتاده‌اند و از آن‌جاکه با کمال تأسف، بلافاصله، بردگان چاپلوسی که بر آنان در هر کاری هر اندازه نادرست و زشت که بوده باشد، آفرین می‌خوانند و می‌توان گفت مانند بتی که ستایش می‌کنند، آنان را در میان خود احاطه می‌کنند، جای شگفتی نیست که این شاهان جوان تسلیم هوس‌های خود می‌شوند و رفتار بیدادگرانه‌ای دارند.»

❃ بدیهی است که در عهد شاهی که چنین آموزش‌وپرورشی یافته باشد، تنها نهادی نیز که از آن به «شاهِ نهاد» تعبیر کردیم، از میان می‌رود و لاجرم، خودکامگی، جای خود را به فتنه یا به قدرت‌یابی بزرگان می دهد که کشور را مطابق میل و برای تأمین منافع خود اداره می‌کنند.

📚 | جواد طباطبایی، تأملی درباره‌ی ایران، جلد نخست، دیباچه‌ای بر نظریه‌ی انحطاط ایران با ملاحظات مقدماتی در مفهوم ایران، چاپ سوم، انتشارات مینوی خِرَد، صص ۲۳۹ و ۲۴۰

#انحطاط #آموزش‌وپرورش #ایران
#گزنفون #کوروش #شاهنشاهی_ایران
➣ @Notes_On_Liberty
📃 تثبیت قیمت‌ها توسط دولت (۱) | ✍🏻 هنری هازلیت

➣ @Notes_On_Liberty

❃ قیمت‌گذاری یک کالا زیرِ نرخِ بازار دو پیامد دارد:
۱- افزایش تقاضا برای آن کالا،
۲- کاهش عرضه؛ زیرا با کاهش حاشیه سود، انگیزه تولیدکنندگان کاهش می‌یابد و به سوی تولید کالاهای کمتر ضروری سوق می‌یابند.

❃ پس اگر کار دیگری نکنیم سقف قیمتی موجب کمبود کالای مد نظر می‌شود که نتیجه دقیقاً معکوس هدف اولیه است. لذا دولت‌مردان ابزار دیگری را نیز به‌کار می‌گیرند از جمله جیره‌بندی، کنترلِ قیمتِ تمام‌شده، یارانه و تثبیت همگانی قیمت‌ها.

۱- جیره‌بندی: برای اینکه مصرف‌کننده‌ای بیش از سهم منصفانه‌اش مصرف نکند و بنگاه‌ها کالا را احتکار نکنند کمیته‌ی برنامه‌ریزی دولتی قواعدی وضع می‌کند که چه کسانی در خرید آن کالا اولویت دارند و سهم هر کس چقدر است. بدین ترتیب دولت یک نظام پولی دوگانه را پذیرفته شامل پول رسمی و کوپن. دولت می‌کوشد با جیره‌بندی و تنظیم و تحدید تقاضا بخشی از کار مکانیسم قیمت‌ها در بازار را انجام دهد [و این محروم‌شدن از سیگنالِ باارزشِ قیمت همان اشتباهی است که سوسیالیست‌ها در مورد عوامل تولید مرتکب شدند و نهایتاً موجب فروپاشی شوروی شد]

۲- کنترل هزینه تمام‌شده تولید:
مثلاً برای تثبیت قیمت نان، باید دستمزد نانوا، قیمت آرد، سود آسیابان، قیمت گندم و... تثبیت شود و این یعنی گسترش همان اشتباه اول که موجب کمبود کالا شد و تسرّی آن به عوامل تولید که همان پیامدها را در پی دارد.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 تثبیت قیمت‌ها توسط دولت (۲) | ✍🏻 هنری هازلیت

➣ @Notes_On_Liberty

۳- یارانه به تولید:
این‌جا یارانه‌گیران واقعی مصرف‌کنندگانند اما هر که قدرت خرید بیشتری دارد یارانه بیشتری دریافت می‌کند و مصرف اضافی تشویق می‌شود از آن‌جاکه یارانه از جیب مالیات‌دهندگان تامین شده تعیین اینکه کدام گروه از مردم به‌عنوان مالیات‌دهندگانی که مصرف‌کننده هم هستند از جیب بقیه منتفع شده‌اند و کدام‌یک زیان دیده‌اند دشوارست بماند هزینه‌هایی که در این میان برای دیوان‌سالاران دولتی و وضع و اجرا و نظارت بر مقررات صرف شده.

۴- تثبیت عمومی قیمت‌ها:
از آن‌جاکه با جیره‌بندی و کمبود، مردم به کالاهای جایگزین روی می‌آورند و فشار بر کالاهای سهمیه‌بندی‌نشده زیاد می‌شود دولت لاجرم علاوه بر گسترش کنترل قیمت‌ها در جهت نزولی یا عمودی مجبور به گسترش افقی کنترل قیمت‌ها خواهد شد این امر نهایتاً به اقتصاد پادگانی و پر از محدودیت و مقررات منجر می‌شود دستمزدها باید پایین بمانند نیروی کار هم مثل مواد اولیه جیره‌بندی شود این دولت است که تکلیف می‌کند هر مصرف‌کننده دقیقاً چقدر از هر کالا می‌تواند داشته باشد و هر تولید کننده‌ای، چه مقدار مواد خام یا نیروی کار می‌تواند داشته باشد همه اسیر دست دولت‌اند آن‌گونه که همیلتون دو قرن پیش گفت: «اختیار بر رزق انسان در حکم اختیار بر اراده اوست»

❃ نتیجه‌ی دیگر سقف قیمت، ایجاد بازار سیاه است که البته شدت برخی خطاهای عجیب‌وغریب دیوان‌سالاران دولتی را کم می‌کند اما جایگزینی بازار سیاه به‌جای بازار قانونی سبب خسارات بزرگ اقتصادی و اخلاقی است در دوره گذار، بنگاه‌های بزرگ و معتبر و پرسابقه مجبور به تحدید یا توقف تولید می‌شوند و جای آن‌ها را بنگاه‌های نادرست و بی‌اعتبار با سرمایه و تجربه اندک و کارآیی بسیار پایین‌تر می‌گیرند اینان کالاهایی نامرغوب و تقلبی را با هزینه‌ای بسیار بالاتر عرضه می‌کنند، دغل‌بازی و تقلّب پاداش می‌گیرد، بنگاه‌های جدید وجود یا رشد خود را مدیون قانون‌شکنی می‌دانند و یأس و نومیدی در تمامی کسب‌وکارها گسترده می‌شود.
📃 تثبیت قیمت‌ها توسط دولت (۳) | ✍🏻 هنری هازلیت

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در واقعیت صداقت قیمت‌گذاران دروغی بیش نیست و در زیر نقاب تصحیح «نابرابری‌ها» یا «بی‌عدالتی‌های اجتماعی»، قیمت‌گذاری تبعیض‌آلودی را آغاز می‌کنند که بیشترین نفع را برای گروه‌هایی که به لحاظ سیاسی قدرتمند هستند و کمترین سود را برای دیگران دارد.

❃ برای جذب آرای کشاورزان و کارگران، مقامات دولتی سیاست‌های پوپولیستی اتخاذ می‌کنند ادعا می‌کنند دستمزدها را بدون افزایش قیمت‌ها و تنها با کاهش سود بنگاه‌ها زیاد می‌کنند چون سود فعلی بنگاه‌ها منصفانه! نیست اما چیزی تحت‌عنوان نرخ سود یکپارچه و همگن وجود ندارد، چون سود هر شرکت با دیگری فرق می‌کند و نتیجه این سیاست، بیرون راندن کامل بنگاه‌های دارای کمترین سود از میدان کسب‌و‌کار و ممانعت از تولید برخی کالا‌های خاص یا توقف آن خواهد بود. این یعنی بیکاری، افت تولید و پایین‌تر آمدن استاندارد‌های زندگی.

❃ عامل واقعی بالا رفتن قیمت‌ها، یا کمیابی کالا‌هاست یا مازاد پول. سقف‌های قیمتی قانونی نمی‌توانند هیچ‌یک از این دو را از میان بر‌دارند. در حقیقت چنان‌که اندکی پیش‌تر دیدیم، سقف قیمت تنها بر شدت کمبود کالا‌ها می‌افزاید. اینکه با مازاد پول چه کنیم موضوع یکی از فصول بعدی خواهد بود.

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی_اقتصادی
#مداخله #مداخله‌گرایی #تثبیت_قیمت
#یارانه #جیره‌بندی #کوپن #پوپولیسم
➣ @Notes_On_Liberty
❃ امروز ۲۰ خردادماه، زادروز ابوالوفا محمد بوزجانی، ریاضی‌دان و منجّم ایرانی است. وی برای کاتبان و مدیران، به‌عنوان مرجع، كتابِ «المنازل» را نوشت. اگر چه لوکا پاچیولی در قرن پانزدهم میلادی دفاتر اصلی حسابداری را تشریح کرد، اما محمد بن محمد ابوالوفای بوزجانی در قرن دهم میلادی یعنی پنج قرن قبل از لوکا پاچیولی، رساله‌ای به نام «ضروریات علم حسابداری برای کاتبان و کاسبان» نوشت.

❃ او برای نخستین بار از اعداد منفی در حل معادلاتش بهره برد؛ تا سال ۱۵۴۴ ریاضی‌دانانی چون «ژرمن میشل استیفل» این ارقام را پوچ و موهوم ارزیابی می‌كردند. برای تجلیل از بوزجانی، دهانه یکی از آتشفشان‌های ماه به‌نام او نام‌گذاری شده‌است.

❃ از آثار اوست: المجسطی، فی مایحتاج الیه الصانع من اعمال الهندسه، فی مایحتاج الیه الکتاب و العمال و غیرهم من علم الحساب، زیج شامل، رساله فی ترکیب عدد الوفق فی المربعات، رساله فی جمع اضلاع المربعات و المکعبات و اخذ تفاضلهما
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 آموزه‌های تجربه شوروی (بخش ۲-۴) | ✍🏻 لودویگ فون میزس ➣ @Notes_On_Liberty ❃ این واقعیت هم که ارتش روسیه بعد از این‌که شکست‌های زیادی خورده بود، دست آخر با استفاده از جنگ‌افزار‌های ساخت بنگاه‌های بزرگ آمریکایی و بخشیده‌شده به آن‌ها از سوی مالیات‌دهندگان…
📃 آموزه‌های تجربه شوروی (بخش ۲-۵) | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

❃ برخی کمونیست‌ها مشتاق‌اند به ما بقبولانند که سر‌کوب سنگ‌دلانه‌ی مخالفان و بر‌چیدن ریشه‌ای آزادی اندیشه، بیان و مطبوعات، نشانه‌های ذاتی کنترل عمومی بر کسب‌و‌کار نیست. استدلال می‌کنند که این‌ها تنها پدیده‌هایی تصادفی در کمونیسم هستند. با این همه این دفاعیه‌پردازان حکومت‌های خود‌کامه توتالیتر نمی‌توانند توضیح دهند که حقوق انسان‌ها چگونه می‌تواند تحت قدرت مطلق دولت حفظ شود.

❃ در کشوری که صاحبان قدرت در آن آزادند که هرکس را که از او بیزارند، به قطب شمال یا به بیابان تبعید کنند و کار سخت را در تمام طول زندگی بر گرده‌اش بگذارند، آزادی اندیشه و آگاهی، دروغ است. خود‌کامه همیشه می‌کوشد که این دست اقدامات مستبدانه را با تظاهر به اینکه انگیزه‌اش تنها ملاحظات مربوط به رفاه عمومی و مصلحت اقتصادی بوده، توجیه کند.

❃ تنها او داور بزرگی است که درباره همه مسائل مربوط به پیاده‌سازی برنامه‌ها تصمیم می‌گیرد. وقتی دولت همه کار‌خانه‌های کاغذ‌سازی، دفاتر چاپ و بنگاه‌های نشر را اداره می‌کند و در مالکیت خود دارد و دست آخر تعیین می‌کند که چه چیزی چاپ شود و چه چیزی نه، آزادی مطبوعات، واهی و پندارین است.

➣ @Notes_On_Liberty